{"id":938,"date":"2021-11-12T09:02:49","date_gmt":"2021-11-12T07:02:49","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=938"},"modified":"2021-11-12T09:02:49","modified_gmt":"2021-11-12T07:02:49","slug":"devletin-rengi-2","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=938","title":{"rendered":"DEVLET\u0130N RENG\u0130"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"205\" src=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Salvador.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-939\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Devlet teorisine kafay\u0131 takt\u0131m. Mevcut Devlet\u2019in karakterini anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201cDevlet bir s\u0131n\u0131f\u0131n di\u011fer s\u0131n\u0131flara tahakk\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011flayan bir bask\u0131 ayg\u0131t\u0131d\u0131r\u201d gibi eski tan\u0131mlar son tahlilde do\u011fru olsa da yeterli de\u011fil.&nbsp; Ya da mesela, \u201cDevlet serveti b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcren, kamu d\u00fczenini sa\u011flayan bir ayg\u0131tt\u0131r\u201d gibi genel ifadeler\u2026 &nbsp;Ya da mesela, devletin i\u00e7inde g\u00f6ze g\u00f6r\u00fcnmeyen sonsuz ve ak\u0131ll\u0131 bir devlet vard\u0131r gibi mitolojik tan\u0131mlar\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Devlet nedense bana birka\u00e7 binan\u0131n i\u00e7inde oturan adamlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu, yan\u0131lsama yaratarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren, tarihsel olarak kitle hareketi y\u00fckseldi\u011fi zaman di\u015flerini g\u00f6stererek b\u00fcz\u00fclen, kitle hareketi \u00e7ekildi\u011fi zaman heyula gibi y\u00fckselen, gayet seyrek ve g\u00f6zenekli bir yap\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Kriz zamanlar\u0131nda g\u00f6zenekler b\u00fcy\u00fcy\u00fcp ayr\u0131\u015f\u0131yor, birbirini kavrayan di\u015fliler ayr\u0131l\u0131yor, vidalar gev\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u015eaka bir yana, devlet ger\u00e7ekten de de\u011fi\u015fken bir yap\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u00c7e\u015fitli devletler g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 1961 Anayasas\u0131 sayesinde k\u0131sm\u00ee demokratik devletin nas\u0131l bir \u015fey oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck: \u00e7ift meclis, kuvvetler ayr\u0131m\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z yarg\u0131, \u00f6zerk kurumlar vs. Devletin asker\u00ee diktat\u00f6rl\u00fck bi\u00e7imini de g\u00f6rd\u00fck, a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 alt\u0131 y\u0131l kadar bizzat ya\u015fad\u0131k (12 Eyl\u00fcl). Fa\u015fist devleti kitaplardan \u00f6\u011frendik; bendeniz Hitler\u2019in Nazi devletini anlatan \u00fc\u00e7 bin sayfa \u00e7eviri yapt\u0131m, literat\u00fcr\u00fcn ancak bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okuyabildim.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Fakat \u015fu anda ba\u015f\u0131m\u0131zda olan Devlet\u2019e bir ad bulamad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Siyaset biliminde yer alan hi\u00e7bir kategoriye uymuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Elbette iktidar partisinin devletle\u015fti\u011fini, mevcut devleti devralarak kendi suretinde yeniden yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum. Saray\u2019\u0131n yasama-yarg\u0131-y\u00fcr\u00fctmeyi kendi elinde toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131, e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131 ve Diyanet\u2019i ele ge\u00e7irerek ideolojik ayg\u0131tlar\u0131yla (tarikatlar, cemaatler) toplumun geni\u015f bir kesimine n\u00fcfuz etti\u011fini, mill\u00ee orduyu tam bir ideolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle kendisine ba\u011flamay\u0131 hen\u00fcz beceremediyse de komutas\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irdi\u011fini ve onu kendi i\u00e7inde par\u00e7alad\u0131\u011f\u0131n\u0131; kullanmaktan \u00e7ekindi\u011fi, polis te\u015fkilat\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015ftiremedi\u011fi milis benzeri u\u00e7uk ka\u00e7\u0131k \u00f6rg\u00fctler kurdu\u011funu fark ediyorum. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Fakat b\u00fct\u00fcn bunlarla bir diktat\u00f6rl\u00fck kuram\u0131yor. Kimseyi korkutam\u0131yor. Bu kabiliyetsizlik Saray\u2019da \u00e7aresizli\u011fe, parti taban\u0131nda ise da\u011f\u0131lmaya yol a\u00e7\u0131yor. Giderek kanun tan\u0131maz bir Saray kimli\u011fine b\u00fcr\u00fcnen parti devleti siyas\u00ee toplumun b\u00fct\u00fcn\u00fcnden koparak, vagonlar\u0131ndan ayr\u0131lm\u0131\u015f bir lokomotif gibi kendi ba\u015f\u0131na yol al\u0131yor. Bu h\u0131zla belki de s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015f\u0131p ba\u015fka bir \u00fclkeye s\u0131\u011f\u0131nacak.<\/p>\n\n\n\n<p>Parlamenter sistemi fiilen ortadan kald\u0131rd\u0131 fakat yaratt\u0131\u011f\u0131 ucubenin me\u015fruiyet kazanmas\u0131 ve onu bir ad\u0131m ileriye g\u00f6t\u00fcrmesi i\u00e7in bir se\u00e7im zaferine ihtiyac\u0131 var. Bunun i\u00e7in bir yanda kendi taban\u0131n\u0131 konsolide ediyor; \u00f6te yanda, muhalif kesimi ikna ya da kendisine mecbur etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Kendi taban\u0131na d\u00f6n\u00fcp, yard\u0131mc\u0131s\u0131na, \u201cReis\u2019e verece\u011finiz her oy sevap h\u00e2nenize yaz\u0131lacak,\u201d dedirtiyor; sonra bizzat \u00f6teki tarafa d\u00f6n\u00fcp, \u201cAtat\u00fcrk\u2019\u00fcn serencam\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin yol haritas\u0131d\u0131r,\u201d diyebiliyor. &nbsp;H\u00e2\u015f\u00e2 huzurdan Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131 aday g\u00f6stererek Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn yolundan gidecek!&nbsp; Siyasette demagojinin ve pratik faydac\u0131l\u0131\u011f\u0131n, halk\u0131 aptal yerine koyman\u0131n bir s\u0131n\u0131r\u0131 olmas\u0131 gerekmez mi? Bu s\u0131n\u0131r a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda halk\u0131n Devlet\u2019e g\u00fcveni kalmaz. Giderek herkes kendi kanununu yap\u0131p uygulamaya (ihkak-\u0131 hak) ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>Yolsuzluk, akraba kay\u0131rmac\u0131l\u0131\u011f\u0131, giderek a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan karanl\u0131k i\u015fler AKP taban\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Devlet\u2019e yabanc\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131. Kendi koydu\u011fu kurallar i\u00e7inde bile AKP\u2019nin se\u00e7im kazanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Muhalefet cephesi birli\u011fini koruyabilirse, Cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131n\u0131 belirlerken kazaya u\u011framazsa, AKP normal \u015fartlar alt\u0131nda se\u00e7imi kaybedecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Fakat \u015fartlar normal de\u011fil!<\/p>\n\n\n\n<p>Normal olmayan \u015fartlarda muhalefetin farkl\u0131 bir y\u00f6ntem uygulamas\u0131 gerekiyor. Muhalefetin se\u00e7im kazanmas\u0131, muhalif halk kitlesini bir g\u00f6vde olarak soka\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131p mitingler ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerle erken se\u00e7im i\u00e7in bask\u0131 yapabilmesine, sand\u0131k g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayacak militan bir kadro olu\u015fturabilmesine ba\u011fl\u0131. Muhalefet bunu yapmaz ve AKP kendi i\u00e7inde yeterince \u00e7\u00f6z\u00fclmezse, siyas\u00ee iktidar\u0131n se\u00e7imle de\u011fi\u015fmesi \u00e7ok zor, belki de imk\u00e2ns\u0131z olacak.<\/p>\n\n\n\n<p>Se\u00e7im kazanmas\u0131 h\u00e2linde muhalefet nas\u0131l bir iktisat politikas\u0131 izleyecek, devlet b\u00fcrokrasisini nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek?<\/p>\n\n\n\n<p>Prof. Dr. Onur Ender Aslan&nbsp; \u201cDevlet, B\u00fcrokrasi ve Kamu Personel Rejimi\u201d (\u0130mge 2019, 3. bs.) adl\u0131 kitab\u0131nda, \u201cBir&nbsp; d\u00fczenleme bi\u00e7imi olarak devlet ve b\u00fcrokrasi, her [sermaye] birikim rejiminde yeniden bi\u00e7imlenmektedir,\u201d diyor. \u201cHer birikim rejimine denk gelen bir devlet, b\u00fcrokrasi ve kamu personel rejimi vard\u0131r\u201d (s. 27).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zledi\u011finiz iktisat politikas\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi sermaye birikim modeli devletinizin b\u00fcrokrasisini bi\u00e7imlendiriyor. Yani ekonominiz ne bi\u00e7imse, b\u00fcrokrasiniz de o bi\u00e7im oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de neoliberal iktisat politikalar\u0131 \u00d6zal\u2019la birlikte ivme kazand\u0131 ve b\u00fcrokrasiyi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc (\u201cBenim memurum i\u015fini bilir\u201d). AKP rejiminin yapt\u0131\u011f\u0131 tek \u015fey, neoliberal politikalar\u0131 abese vard\u0131rmak, tarikatlar\u0131 ve cemaatleri devletin i\u00e7ine iyice sokarak mevcut yap\u0131y\u0131 ye\u015file boyamak oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni bir siyas\u00ee iktidar mevcut iktisat politikalar\u0131n\u0131 k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirmezse sadece Devlet\u2019in rengini de\u011fi\u015ftirmi\u015f, onu f\u0131st\u0131k ye\u015filine, h\u00e2ki ye\u015file, yaprak ye\u015filine, mavi, mor ya da mosmor bir renge boyam\u0131\u015f olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle muhalefet partilerine iktidara geldiklerinde nas\u0131l bir iktisat politikas\u0131 izleyeceklerini, Devlet\u2019i yeniden nas\u0131l yap\u0131land\u0131racaklar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli sormak gerekir. AKP kadrolar\u0131n\u0131 b\u00fcrokrasiden ay\u0131klay\u0131p kendi kadrolar\u0131n\u0131 m\u0131 yerle\u015ftirecekler? Sadece Devlet\u2019e ve onun kanunlar\u0131na ba\u011fl\u0131 bir b\u00fcrokratik yap\u0131y\u0131 nas\u0131l in\u015fa edecekler? &nbsp;Yolsuzlu\u011fu h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nleyece\u011fiz, t\u00fcy\u00fc bitmemi\u015f yetimin hakk\u0131n\u0131 verece\u011fiz, parlamentoda gensoru da verilecek, ba\u015fbakan\u0131n\u0131z da olacak diye program olmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Devlet planlama te\u015fkilat\u0131n\u0131 yeniden kuracak m\u0131s\u0131n\u0131z?&nbsp; \u00d6zelle\u015ftirilen devlet kurumlar\u0131n\u0131, en stratejik olanlar\u0131ndan ba\u015flayarak kamula\u015ft\u0131racak m\u0131s\u0131n\u0131z? Tarikat ve cemaatleri kapatacak m\u0131s\u0131n\u0131z? Tevhid-i Tedrisat Kanunu\u2019nu uygulayacak m\u0131s\u0131n\u0131z? \u00dcniversiteler \u00f6zerk, bas\u0131n yay\u0131n sermayeden ve devletten \u00f6zg\u00fcr, sendika ve meslek birli\u011fi kurmak kolay olacak m\u0131? &nbsp;&nbsp;Mevcut devletin rengini mi, yoksa yap\u0131s\u0131n\u0131 m\u0131 de\u011fi\u015ftireceksiniz?<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6nemli olan bunlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu yirmi y\u0131l\u0131n telafisi ancak \u201caras\u0131z\u201d devrimlerle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Saray, \u00c7ankaya K\u00f6\u015fk\u00fc\u2019n\u00fc yenemedi, AKP nas\u0131l olsa gidici. \u00d6nemli olan, onun yerine kimin nas\u0131l ge\u00e7ece\u011fi ve neyi nas\u0131l de\u011fi\u015ftirece\u011fidir. <em>Veryans\u0131n<\/em>, 12. 11. 2021<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yavuz Alogan &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Devlet teorisine kafay\u0131 takt\u0131m. Mevcut Devlet\u2019in karakterini anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201cDevlet bir s\u0131n\u0131f\u0131n di\u011fer s\u0131n\u0131flara tahakk\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011flayan bir bask\u0131 ayg\u0131t\u0131d\u0131r\u201d gibi eski tan\u0131mlar son tahlilde do\u011fru olsa da yeterli de\u011fil.&nbsp; Ya da mesela, \u201cDevlet serveti b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcren, kamu d\u00fczenini sa\u011flayan bir ayg\u0131tt\u0131r\u201d gibi genel ifadeler\u2026 &nbsp;Ya da mesela, devletin i\u00e7inde g\u00f6ze g\u00f6r\u00fcnmeyen sonsuz &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=938\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;DEVLET\u0130N RENG\u0130&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-938","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/938","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=938"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/938\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":940,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/938\/revisions\/940"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=938"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=938"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=938"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}