Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Son iki d\u00fcnya sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda, sava\u015fan taraflar kendi halklar\u0131na ve b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa onurlu ve daha iyi bir hayat, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve refah vaat etmi\u015flerdir. Pasifik adalar\u0131nda Japonlarla sava\u015fan, Normandiya k\u0131y\u0131lar\u0131ndan Fransa\u2019n\u0131n i\u00e7lerine do\u011fru ilerleyen Amerikan piyadesi; Vist\u00fcl-Oder taarruzuyla Alman hatlar\u0131n\u0131 yaran Sovyet askerleri, bir ideal u\u011fruna sava\u015ft\u0131klar\u0131na inan\u0131yorlard\u0131. Amerikal\u0131 askerler Avrupa\u2019da Nazi vah\u015fetine son vermeyi, kendi \u00fclkelerinin siyasi gelenek ve de\u011ferlerini ya\u015fl\u0131 k\u0131taya h\u00e2kim k\u0131lmay\u0131, do\u011fudan gelen Asyatik-barbar kom\u00fcnist ak\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmeyi bir ideal olarak g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Sovyet askerleri ise \u201cFatherland\u201d\u0131, yani \u201cAnavatan\u201d\u0131 d\u00fc\u015fman istilas\u0131ndan kurtarm\u0131\u015f olman\u0131n k\u0131vanc\u0131yla, kom\u00fcnist Avrupa u\u011fruna, kendi topraklar\u0131nda maruz kald\u0131klar\u0131 Nazi zulm\u00fcn\u00fcn ve \u0130spanya\u2019n\u0131n r\u00f6van\u015f\u0131n\u0131 almak i\u00e7in sava\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Sava\u015f\u0131n getirdi\u011fi a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar da vard\u0131 elbette. General Patton mesela; Avrupa\u2019y\u0131 ba\u015ftan ba\u015fa katetmek, Nazi sava\u015f makinesinin kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 yeniden tertipleyerek \u201cKom\u00fcnizm tehlikesi\u201dni ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in Rusya\u2019n\u0131n i\u00e7lerine do\u011fru ilerlemek istiyor; Sovyet askerleri de \u00f6zellikle Alman kad\u0131nlardan h\u0131n\u00e7 alarak yollar\u0131na devam ediyorlard\u0131. Ancak bunlar\u0131 s\u0131n\u0131rlayan mekanizmalar da vard\u0131. M\u00fcttefik Kuvvetler Ba\u015fkomutan\u0131 Eisenhower, General Patton\u2019\u0131 durdurabiliyor; Milovan Cilas\u2019\u0131n e\u015fi bir Kominform toplant\u0131s\u0131nda Stalin\u2019e Sovyet askerlerinin \u0131rza ge\u00e7me vakalar\u0131 nedeniyle a\u011fz\u0131na geleni s\u00f6yleyebiliyordu.<\/p>\n\n\n\n
Bir t\u00fcr centilmenlik vard\u0131. Dikkatle bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, d\u00f6nemin siyasi \u00f6nderlerinin So\u011fuk Sava\u015f\u2019\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fcklerini anl\u0131yoruz. Sovyet top\u00e7usu Berlin\u2019i vurmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n iki kutuplu olaca\u011f\u0131, Avrupa\u2019n\u0131n ise b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f kalaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Rekabet \u00e7ok \u015fiddetliydi ve a\u00e7\u0131kt\u0131, ama bu bir t\u00fcr sorumluluk duygusuna engel olmuyordu. Mesela Potsdam Konferans\u0131\u2019n\u0131n sona erdi\u011fi g\u00fcn Truman, Stalin\u2019in kula\u011f\u0131na \u201cbombay\u0131 yapt\u0131k\u201d diye f\u0131s\u0131ldam\u0131\u015ft\u0131. Bu geli\u015fme, Pasifik Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sona erece\u011fi anlam\u0131na geliyordu. Stalin, Lavrenti Beria\u2019y\u0131 arayarak, atom bombas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi. Saklam\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Asl\u0131nda hi\u00e7 kimse saklam\u0131yordu. Hitler bile niyetlerini saklamam\u0131\u015ft\u0131. Cermen \u0131rk\u0131n\u0131n \u00e7evresinde Yahudi \u0131rk\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yeni bir Avrupa kuraca\u011f\u0131n\u0131, Slav \u0131rk\u0131n\u0131 k\u00f6lele\u015ftirece\u011fini, Ukrayna\u2019n\u0131n tah\u0131l\u0131n\u0131, Bak\u00fc\u2019n\u00fcn petrol\u00fcn\u00fc alaca\u011f\u0131n\u0131, \u201cHain Albion\u201du i\u015fgal edip s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yl\u00fcyordu. \u0130nsanlar neden sava\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, nas\u0131l bir d\u00fcnya istediklerini biliyorlard\u0131. Arden ormanlar\u0131ndaki Frans\u0131z ya da Salerno hatt\u0131n\u0131 tutan \u0130talyan ya da Teselya\u2019da \u00e7arp\u0131\u015fan Yunanl\u0131 ya da Dubrovnik\u2019te k\u00f6pr\u00fc u\u00e7uran Yugoslav partizan ne istedi\u011fini biliyordu; onlar, kendi halklar\u0131na ve b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya hitap eden bildiriler (o g\u00fcn\u00fcn teknolojisiyle!) \u00e7\u0131kar\u0131yor, sava\u015f sonras\u0131 siyasal programlar \u00fczerinde kafa yoruyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Arap Bahar\u0131, \u00c7apulcu Bayram\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n D\u00fcnya bug\u00fcnk\u00fc gibi bir rezillik ya\u015famam\u0131\u015ft\u0131r. Enformasyon teknolojisinin bundan elli sene \u00f6nce hayal bile edilemeyecek boyutlara ula\u015fmas\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, rezilli\u011fin bu kadar\u0131 insana fazla geliyor. Emperyalistlerin ve i\u015fbirlik\u00e7ilerinin kararg\u00e2hlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimse neden sava\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da sava\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor. Hafif silahlarla verilen, askerlik mesle\u011finin hi\u00e7bir dal\u0131yla alakas\u0131 olmayan, katliam ve cinayetle s\u00fcren, fikirsiz ve idealsiz bir vah\u015fet, Ortado\u011fu b\u00f6lgesini kana buluyor. Libya\u2019dan Suriye\u2019ye kadar Arap aleminde ya\u015fanan ve ad\u0131na \u201cbahar\u201d denilen bu seri cinayetler, emperyalizmin ve b\u00f6lgesel i\u015fbirlik\u00e7ilerinin \u00f6rg\u00fctledi\u011fi ve silahland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00e7apulcular\u0131n oralarda uygarl\u0131k ad\u0131na ne varsa yok etmelerinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil. Bu arada, evet, bat\u0131 medyas\u0131n\u0131n ad\u0131na \u201cdiktat\u00f6r\u201d dedi\u011fi birtak\u0131m insanlar da tasfiye ediliyor, fakat bu \u00fclkelerde ya\u015fayan halklar\u0131n bir s\u00fcre sonra o \u201cdiktat\u00f6rler\u201di mumla arad\u0131klar\u0131 ve aramaya devam edecekleri ger\u00e7e\u011fi de\u011fi\u015fmiyor. B\u00fct\u00fcn bu ya\u015fananlar Arap Baas\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n, yani Arap ulusalc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tabutuna son \u00e7iviyi \u00e7akarken, bu \u00fclkelerin b\u00fct\u00fcn tarihsel ve k\u00fclt\u00fcrel birikimlerinin ya\u011fmalan\u0131p yok edilmesi, mezhebi ve \u0131rki bo\u011fu\u015fmalar i\u00e7inde halk\u0131n bir orta\u00e7a\u011f felaketine s\u00fcr\u00fcklenmesi anlam\u0131na geliyor. Emperyalizm toplumlar\u0131n teress\u00fcbat\u0131n\u0131 (tortusunu) silahland\u0131rarak ulusal devletleri par\u00e7al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Libya ve Suriye\u2019de ya\u011fma ve katliam yapan \u00e7apulcular bana \u0130spanyol \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ilk ba\u015flar\u0131nda Franco kuvvetlerinin Mellila\u2019dan Badajoz\u2019a sevk ettikleri Fasl\u0131 askerleri hat\u0131rlat\u0131yor. Alman sava\u015f u\u00e7aklar\u0131n\u0131n bombard\u0131man\u0131 sayesinde \u00f6nlerindeki engelleri a\u015fan bu katiller, Cumhuriyet\u00e7iler\u2019e kar\u015f\u0131 sadece el bombas\u0131 ve kasaturayla sava\u015f\u0131yorlard\u0131. Fakat onlar bile askerdi. \u0130\u015fgal ettikleri yerlerde kom\u00fcnistleri ve anar\u015fistleri kur\u015funa diziyorlard\u0131 elbette, ama postac\u0131lar\u0131 postanenin dam\u0131nda kur\u015funlad\u0131ktan sonra \u201cAllahu Ekber\u201d nidalar\u0131yla damdan a\u015fa\u011f\u0131ya atm\u0131yor, demir \u00e7ubukla tecav\u00fcz ettikleri liderleri kameralar \u00f6n\u00fcnde a\u011f\u0131z burun darmada\u011f\u0131n ettikten sonra kafalar\u0131ndan kur\u015funlam\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bunca al\u00e7akl\u0131ktan sonra oralarda insan haklar\u0131 ve demokrasi olacak, \u00f6yle mi? G\u00f6klerdeki babam\u0131z birbirini bo\u011fazlayan kabile ve mezheb\u00ee g\u00fc\u00e7lere demokrasi ve insan haklar\u0131, hatta sosyalizm \u201cn\u00fcz\u00fbl\u201d edecek. Onlar birbirini yerken petrol ve do\u011falgaz \u015firketleri, petrokimya tr\u00f6stleri bu \u00fclkelerin b\u00fct\u00fcn do\u011fal kaynaklar\u0131n\u0131 ya\u011fmalayacak ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n toplam\u0131ndan \u201cDemokrasi\u201d \u00e7\u0131kacak. \u00d6yle mi?<\/p>\n\n\n\n \u0130bi\u015f\u2019in R\u00fcyas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Belki sosyalizm \u00e7\u0131kar? Yani kabileler ve mezhepler birbiriyle bo\u011fu\u015fup petrol \u015firketleriyle pazarl\u0131k yaparken sosyalizmin iyi bir \u015fey oldu\u011funu ke\u015ffediverirler; s\u0131n\u0131fsal olarak ayr\u0131\u015f\u0131rlar\u2026. Bir de bakm\u0131\u015fs\u0131n proletaryan\u0131n devrimci demokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kurup k\u0131z\u0131l bayra\u011f\u0131 dikivermi\u015fler. Bu i\u015fler ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda \u201cArap devrimleri\u201d diyenler vard\u0131. Durum biraz netlik kazan\u0131nca, bu devrim s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden vazge\u00e7ip emperyalizmin verdi\u011fi, \u201cArap bahar\u0131\u201d ya da \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fck sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131\u201d gibi isimlerde karar k\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n \u0130nsan bazen hayretler i\u00e7inde kal\u0131yor. Sosyalizm \u00e7\u0131ksa \u00e7\u0131ksa Baas\u2019\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131kabilirdi. Dinden, imandan, kabileden, a\u015firetten ve mezhepten \u00e7\u0131kmayacak tek bir \u015fey varsa, o da sosyalizmdir. Sosyalizm, modern ulus devlet d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015feyden ve hi\u00e7bir \u015fekilde \u00e7\u0131kmaz.<\/strong> Lev Tro\u00e7ki\u2019nin 1930\u2019lar\u0131n d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fi taktik\/teorik form\u00fclasyonlar\u0131 \u201cArap bahar\u0131\u201d denilen i\u00e7eriksiz emperyalist vah\u015fete uygulamaya kalkacak kadar \u201cibi\u015f\u201d olanlar, \u00e7apulcuya \u201c\u00e7apulcu\u201d denmesine bozulanlar var. Tro\u00e7ki\u2019ye ay\u0131pt\u0131r! Bir keresinde, Tro\u00e7ki\u2019nin \u201cKatalan Sorunu\u201d hakk\u0131nda yazd\u0131klar\u0131ndan hareketle K\u00fcrt Sorunu\u2019na \u00e7\u00f6z\u00fcm bulan bir Tro\u00e7kist\u2019le kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Tro\u00e7ki\u2019nin form\u00fclasyonu akl\u0131na yatm\u0131\u015ft\u0131. \u201cK\u00fcrt ulusal sorunu hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerimiz,\u201d diye anlat\u0131p duruyordu. Asl\u0131nda zarars\u0131z vakalar bunlar. Ne var ki b\u00f6yle \u015feylere tan\u0131k olduk\u00e7a, \u201csiyasal \u015fizofreni\u201d diye ayr\u0131 bir psikiyatri bran\u015f\u0131na ihtiya\u00e7 oldu\u011funu hissediyorum. <\/p>\n\n\n\n AKP\u2019nin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u201cTuruncu Devrim\u201dden ne kadar sosyalizm \u00e7\u0131karsa, Libya\u2019dan Suriye\u2019ye kadar ya\u015fanan \u201cArap bahar\u0131\u201dndan da o kadar sosyalizm, insan haklar\u0131, demokrasi vb. \u00e7\u0131kar. Emperyalizmin silah\u0131yla ve emperyalizm ad\u0131na kendi \u00fclkesini i\u015fgal edip ya\u011fmalayana \u201c\u00e7apulcu\u201d denir. Hi\u00e7 mi anlaml\u0131 ve \u00e7apulcu olmayan birileri yok? Var tabi\u00ee\u2026 \u0130hvan-\u0131 M\u00fcsl\u00fcmin var mesela; b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131 \u201cTevhid Bayra\u011f\u0131\u201d alt\u0131nda toplayarak Hilafet ilan etmeyi ama\u00e7layan enternasyonalist bir hareket. Aralar\u0131na kar\u0131\u015f\u0131p \u201centrism\u201d yapabilirsiniz. Hatta \u00e7e\u015fitli turizm \u015firketleriyle anla\u015f\u0131p b\u00f6lgeye \u201centrism turlar\u0131\u201d d\u00fczenleyebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n XXI. Asr\u0131n Conquistador\u2019u<\/strong><\/p>\n\n\n\n D\u00fcnya vicdan\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. B\u00f6lgenin tamam\u0131nda ya\u015fanan insanl\u0131k dram\u0131n\u0131 g\u00f6rmeyen manip\u00fclatif medya bu vahim vicdan kayb\u0131n\u0131n ba\u015f sorumlusudur. Her g\u00fcn b\u00f6lgenin her yerinde bir May-Lay katliam\u0131 (G\u00fcney Vietnam, 19 Mart 1968) ya\u015fan\u0131rken, d\u00fcnya halklar\u0131n\u0131n buna sessiz kalmas\u0131n\u0131n sorumlusu emperyalizmin ve gericili\u011fin hizmetindeki medya, vicdanlar\u0131 parayla sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel medya mensuplar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Askeri ve siyasi doktrinler So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fim ge\u00e7irdi. Her t\u00fcrl\u00fc muhalefeti pe\u015finen uyutmak i\u00e7in \u201ctarihin sonu\u201d tezleriyle, ebedi demokrasi ve insan haklar\u0131 s\u00f6ylemleriyle kamufle edilen bu de\u011fi\u015fikli\u011fin ilk yak\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kendi b\u00f6lgemizde g\u00f6r\u00fcyoruz; bir s\u00fcre sonra bizzat tecr\u00fcbe edece\u011fiz. Askeri teknoloji, h\u00fckmetti\u011fi \u00fclkelerde emperyalizmin alan h\u00e2kimiyeti kurmas\u0131n\u0131 ve kamu hayat\u0131n\u0131 y\u00f6netmesini gerektirmeyecek bir d\u00fczeye y\u00fckseldi. Emperyalist \u00fclkelerin ordular\u0131, onalt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131lda Peru ve Meksika\u2019y\u0131 fetheden conquistador<\/em> gibi maceraperestlerden, serserilerden, burs kazanmak isteyen latino \u00f6\u011frenci adaylar\u0131ndan olu\u015fuyor. Bunlar\u0131n Irak\u2019ta neler yapt\u0131klar\u0131n\u0131, nas\u0131l sava\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, nerelere i\u015fediklerini herkes g\u00f6rd\u00fc. Ba\u015flar\u0131ndaki lumpen generaller de ne Mc Arthur\u2019a, hatta ne de Patton\u2019a benziyorlar. Bu haydut s\u00fcr\u00fcs\u00fc hedef ald\u0131klar\u0131 ordular\u0131n ana g\u00f6vdesini yok ettikten sonra, havadan ve denizden kendi kara \u00fcslerini g\u00fcvenlik alt\u0131na al\u0131yorlar ve b\u00f6lgede b\u00fcy\u00fck kapitalist \u015firketlerin ya\u011fmas\u0131 ba\u015fl\u0131yor. Yerel halklar\u0131n birbirini \u00f6ld\u00fcrmesi, kanl\u0131 i\u00e7 sava\u015flar ve katliamlar onlar\u0131 zerre kadar ilgilendirmedi\u011fi gibi, kendi emperyalist-kapitalist \u00e7\u0131karlar\u0131na zarar da vermiyor. Medya olup bitenleri g\u00f6rmedi\u011fi s\u00fcrece, insan haklar\u0131, demokrasi, az\u0131nl\u0131k bilmem nesi s\u00f6ylemleriyle zaferlerini kutluyorlar. D\u00fcnya k\u00f6r olmu\u015f gibi. Hi\u00e7 kimseye hi\u00e7bir ger\u00e7e\u011fi g\u00f6stermiyorlar. Tarihsel derinlik kayboldu; sava\u015flar, i\u015fgaller ve katliamlar bir bilgisayar oyunu mant\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Her \u015fey gizli kapakl\u0131 ve sakl\u0131. Emperyalist devletleri y\u00f6neten \u00e7aps\u0131zlar\u0131n s\u00f6ylemleriyle yapt\u0131klar\u0131 aras\u0131ndaki makas tarihin belki de hi\u00e7bir d\u00f6neminde bu kadar a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bu yeni doktrinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 imk\u00e2nlar\u0131 en iyi ifade eden ki\u015fi Zbigniev Brzezinski\u2019dir. 16 Aral\u0131k 2008 tarihli New York Times<\/em>\u2019ta yay\u0131mlanan \u201cK\u00fcresel Siyasal Uyan\u0131\u015f\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda \u015f\u00f6yle diyor: \u201cA\u00e7\u0131k s\u00f6ylemek gerekirse, daha \u00f6nceleri bir milyon ki\u015fiyi denetlemek, bir milyon ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrmekten daha kolayd\u0131. Bug\u00fcn bir milyon ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrmek, bir milyon ki\u015fiyi denetlemekten son derece daha kolayd\u0131r.\u201d \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131n\u0131n aksine, bug\u00fcn\u00fcn emperyalistleri refah, insan haklar\u0131 (ya\u015fama hakk\u0131 mesela), kad\u0131n erkek e\u015fitli\u011fi, e\u011fitim vb. \u015f\u00f6yle dursun, az geli\u015fmi\u015f \u00fclke halklar\u0131na \u00f6l\u00fcmden ba\u015fka bir \u015fey vaat etmiyorlar. S\u00f6ylenen \u015fudur: Sizi y\u00f6netmek i\u00e7in u\u011fra\u015fmaya de\u011fmez, dedi\u011fimizi yapmazsan\u0131z topunuzu milyon milyon \u00f6ld\u00fcrmek bizim i\u00e7in \u00e7ocuk oyunca\u011f\u0131.<\/p>\n\n\n\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019nin NATO i\u00e7inde ve AKP y\u00f6netiminde kalarak bu anafordan \u00e7\u0131kmas\u0131, mezhebi \u00e7at\u0131\u015fmalardan ve i\u00e7 sava\u015ftan kurtulmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin 1920\u2019lerden beri\u00a0 kendisini Ortado\u011fu aleminden uzak tutmas\u0131n\u0131n temel mant\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcn daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u00a02002\u2019den sonra terk edilen konseptin de\u011feri ilerde daha da iyi anla\u015f\u0131lacakt\u0131r.\u00a0 Hangi siyasi ak\u0131ma mensup, hangi dini inanca ba\u011fl\u0131 olursa olsun kendini anti-emperyalist hisseden ve sava\u015f felaketini ya\u015famak istemeyen herkes birle\u015fmenin bir yolunu bulmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye NATO\u2019dan derhal \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r.\u00a0 \u00a0\u00a0RED<\/em>, 17.08.2012<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Son iki d\u00fcnya sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda, sava\u015fan taraflar kendi halklar\u0131na ve b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa onurlu ve daha iyi bir hayat, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve refah vaat etmi\u015flerdir. Pasifik adalar\u0131nda Japonlarla sava\u015fan, Normandiya k\u0131y\u0131lar\u0131ndan Fransa\u2019n\u0131n i\u00e7lerine do\u011fru ilerleyen Amerikan piyadesi; Vist\u00fcl-Oder taarruzuyla Alman hatlar\u0131n\u0131 yaran Sovyet askerleri, bir ideal u\u011fruna sava\u015ft\u0131klar\u0131na inan\u0131yorlard\u0131. Amerikal\u0131 askerler Avrupa\u2019da … <\/p>\n