<\/p>\n\n\n\n
Yavuz Alogan <\/p>\n\n\n\n
Kapal\u0131 yerlerde mutlaka bir yang\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 vard\u0131r. Y\u00fcksek apartmanlarda yang\u0131n merdiveni, trafikte emniyet \u015feridi\u2026<\/p>\n\n\n\n
B\u00fct\u00fcn asker\u00ee harek\u00e2tlar tersinden planlan\u0131r. \u0130\u015fler k\u00f6t\u00fcye gitti\u011finde ya da beklenmedik bir durumda sava\u015f m\u0131nt\u0131kas\u0131n\u0131 g\u00fcvenli bi\u00e7imde hangi istikamette nas\u0131l terk edeceksiniz? \u0130mha olmamak i\u00e7in \u00f6nce bunu planlaman\u0131z gerekir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Banka soyguncusu bile \u00f6nce ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 planlar. Alarm \u00e7ald\u0131ktan sonra polis ka\u00e7 dakikada olay yerine intikal edecektir? O saatte hangi yollarda trafik seyrektir?<\/p>\n\n\n\n
Ayn\u0131 kural devrilmek \u00fczere olan diktat\u00f6rler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n
Soru \u015fudur: iyice rezil olmadan, \u00fclkeyi daha fazla rezil etmeden, yumu\u015fak bir ini\u015fle yerinizi size yarg\u0131lanmama g\u00fcvencesi verecek bir benzerinize nas\u0131l devredersiniz?<\/p>\n\n\n\n
Ak\u0131ll\u0131 diktat\u00f6rlerin zihni iktidarlar\u0131n\u0131n son d\u00f6neminde bu soruyla me\u015fguld\u00fcr. Har vurup harman savurduklar\u0131, \u00fclkeyi deneme tahtas\u0131na \u00e7evirdikleri, yanda\u015flar\u0131n\u0131 zengin ettikleri, devleti \u00e7iftlik gibi kulland\u0131klar\u0131, her t\u00fcrl\u00fc yolsuzluk irtikap h\u0131rs\u0131zl\u0131k ve ya\u011fmac\u0131l\u0131\u011fa yol verdikleri, Saray in\u015fa edip alt\u0131n varakl\u0131 tahtlarda poz verdikleri, servetlerini yoksul d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fckleri halk\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine sokarak s\u00f6z\u00fcm ona itibar kazand\u0131klar\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 evreleri art\u0131k \u00e7ok gerilerde kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar d\u00fc\u015feceklerini anlad\u0131klar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, yang\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 aramaya ba\u015flarlar. Ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 en iyi bilen yine kendileridir. <\/p>\n\n\n\n
Aptal olanlar ise i\u015fler k\u00f6t\u00fcye gitmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, her \u015feye yeniden ba\u015flayabileceklerini, durumu bir \u015fekilde d\u00fczeltebileceklerini san\u0131rlar ve i\u015flerini ebediyen saltanat s\u00fcrecekmi\u015f gibi y\u00fcr\u00fct\u00fcrler, hatta giderayak kar\u015f\u0131devrimlerini tamamlamaya tam te\u015febb\u00fcs ederler. \u00a0Bu \u00e7ok tehlikeli bir yoldur. Sonunda mesela Mussolini\u2019yi kur\u015funa dizip bacaklar\u0131ndan asm\u0131\u015flard\u0131r. Yani fazla \u0131srar etmemek laz\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
Mussolini \u00f6rne\u011fi tipiktir. 1943 y\u0131l\u0131n\u0131n o m\u00fcphem Temmuz ay\u0131nda M\u00fcttefikler Sicilya\u2019ya \u00e7\u0131karma yapt\u0131klar\u0131nda, \u0130talyan Kral\u0131 III. Vittorio Emanuele Mussolini\u2019yi azlederek tutuklatm\u0131\u015f, Hitler bir komando birli\u011fi g\u00f6ndererek onu ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f, Rastenburg\u2019daki kararg\u00e2h\u0131na getirmi\u015fti. Kendisini h\u00e2l\u00e2 Du\u00e7e zanneden Mussolini, \u0130talya\u2019ya d\u00f6nd\u00fc ve kuzeyde bir \u201cSosyal Cumhuriyet\u201d kurdu.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00f6yle diktat\u00f6rler yok elbette. Siyas\u00ee varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131daki kuklac\u0131n\u0131n ipine bor\u00e7lu olan, yolun ba\u015f\u0131ndaki idealizmini kaybetmi\u015f, parag\u00f6z \u00e7\u0131karc\u0131lar ve casuslarla ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f, taban\u0131 da\u011f\u0131lmakta olan \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f h\u00e2lindeki \u00e7aresiz diktat\u00f6rleri Mussolini gibi adamlarla k\u0131yaslamak yersizdir. Onlar idealist, \u00fctopyas\u0131 olan, h\u00fclyal\u0131 ve ka\u00e7\u0131k adamlard\u0131. Cesurdular. Mesela Mussolini, kur\u015funa dizilece\u011fini anlad\u0131\u011f\u0131 anda ceketinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7arak, \u201cG\u00f6\u011fs\u00fcmden vurun beni!\u201d diye hayk\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6yle yapm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Fakat o s\u0131rada \u0130talya\u2019da \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir partizan hareketi vard\u0131. Ayr\u0131ca halk, ba\u015f\u0131ndaki diktat\u00f6r\u00fcn ka\u00e7\u0131k oldu\u011funu anlam\u0131\u015ft\u0131. \u201cHalk\u201d dedim de akl\u0131ma geldi, kendili\u011finden bir halk ayaklanmas\u0131n\u0131n nas\u0131l oldu\u011funu \u00f6\u011frenmek isteyenler Nanni Loy\u2019un 1962 yap\u0131m\u0131 \u201cNapoli\u2019nin D\u00f6rt G\u00fcn\u00fc\u201d filmini mutlaka izlemeliler. Yakla\u015fan pandemi kapanmas\u0131nda bence izlenecek bir film. \u00d6zellikle, Gian Maria Volont\u00e9\u2019nin canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131, sava\u015fta bir elini kaybetmi\u015f firari y\u00fczba\u015f\u0131n\u0131n saf de\u011fi\u015ftirerek stadyum \u00e7evresindeki direni\u015fi nas\u0131l \u00f6rg\u00fctledi\u011fine dikkat edin. Ger\u00e7i onlar son anda ger\u00e7ekle\u015fen Nazi i\u015fgaline kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Neyse, konuyu fazla da\u011f\u0131tt\u0131m\u2026<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelecek olursak\u2026<\/p>\n\n\n\n
Mevcut d\u00fcnya sisteminde ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket edebilen \u00f6zg\u00fcn ve mill\u00ee diktat\u00f6r yoktur. Emperyalizm, rejimini belirledi\u011fi, iktisad\u00ee ve sosyal program\u0131n\u0131 haz\u0131rlay\u0131p eline verdi\u011fi diktat\u00f6rlere, i\u015fler k\u00f6t\u00fcye gitti\u011finde, yani diktat\u00f6r iyice y\u0131prand\u0131\u011f\u0131nda, siyas\u00ee hareketi zemin kaybetmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda mutlaka \u201cyang\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131\u201dn\u0131 g\u00f6sterecektir.<\/p>\n\n\n\n
Diktat\u00f6r g\u00f6revini yapm\u0131\u015f, rejimi de\u011fi\u015ftirmi\u015f, ekonomide ve sosyal hayatta yeni bir d\u00f6nem ba\u015flatm\u0131\u015f, b\u00f6ylece zaman\u0131n\u0131 ve bu arada hi\u00e7 ku\u015fkusuz k\u00fcp\u00fcn\u00fc de doldurmu\u015ftur. Ak\u0131ll\u0131 diktat\u00f6r, yerini bir benzerine b\u0131rakmak \u00fczere s\u00fclalesini ve servetini yan\u0131na alarak \u201cyang\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u201d kap\u0131s\u0131na do\u011fru ilerleyecektir.\u00a0 Emperyalizm ki\u015filere de\u011fil, programa ba\u011fl\u0131d\u0131r.\u00a0 Mevcut diktat\u00f6r\u00fcn \u201cyenilik\u00e7i,\u201d \u201cdemokratik-tik\u201d bir benzerini mutlaka haz\u0131rlam\u0131\u015f, siyas\u00ee ortam\u0131 devir-teslim\u2019e uygun bi\u00e7imde \u015fekillendirmi\u015ftir. \u0130ktidar de\u011fi\u015fir fakat k\u00fc\u00e7\u00fck n\u00fcanslar d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fi\u015fen bir \u015fey olmaz. Azgeli\u015fmi\u015f ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fclkelerde siyas\u00ee partiler emperyalizmden iktidar vizesi almak i\u00e7in yar\u0131\u015f\u0131rlar. Gerisi ayr\u0131nt\u0131, dedikodu ve g\u00f6steriden (show-business) ibarettir. Siyaset bir t\u00fcr e\u011flence d\u00fcnyas\u0131 mant\u0131\u011f\u0131yla, bol para, belagat, palavra ve kand\u0131rmacayla i\u015fler.<\/p>\n\n\n\n
E\u011fer\u00a0\u00a0 sisteme ba\u011fl\u0131 siyas\u00ee partiler beceriksiz ve \u00f6rg\u00fcts\u00fcz, zaman\u0131n\u0131 doldurmu\u015f diktat\u00f6r ise zorlu bir karaktere, ideolojik hegemonya hevesine, elli y\u0131l sonras\u0131na ili\u015fkin u\u00e7uk ka\u00e7\u0131k bir vizyona sahipse, daha sert bir ge\u00e7i\u015f olur fakat sonu\u00e7 de\u011fi\u015fmez. Diktat\u00f6r servetini ve s\u00fclalesini alarak, \u00fclkesini karga\u015fa i\u00e7inde b\u0131rakarak, \u201cyang\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131\u201dndan u\u00e7up gider. Filipinler\u2019in diktat\u00f6r\u00fc Ferdinand Marcos\u2019un Havai\u2019de, \u0130ran \u015eah\u0131 R\u0131za Pehlevi\u2019nin M\u0131s\u0131r\u2019da, Zimbabve\u00a0 diktat\u00f6r\u00fc Robert Mugabe\u2019nin Singapur\u2019da, Uganda diktat\u00f6r\u00fc \u0130di Amin\u2019in Kongo\u2019da mutsuz oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir mi?\u00a0 D\u00fcnyan\u0131n her yerinde bu adamlar\u0131n mal\u0131 m\u00fclk\u00fc, off-shore hesaplar\u0131 vard\u0131r. Bunlar\u0131n Muhammed Murs\u00ee gibi talihsiz olup ketenpereye gelenleri de vard\u0131r elbette. Fakat bunlar say\u0131ca fazla de\u011fildir.\u00a0 Emperyalizm kendisine sadakatle hizmet edenlere k\u0131yamaz. Sonras\u0131 i\u00e7in k\u00f6t\u00fc \u00f6rnek olur \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Mustafa Kemal\u2019in dedi\u011fi gibi, \u201cUmutsuz durumlar yoktur, umutsuz insanlar vard\u0131r.\u201d\u00a0 Bizi kurtaracak olan kendi kollar\u0131m\u0131zd\u0131r. Kriz durumunda kendi i\u00e7inden bir Kurucu \u0130rade \u00e7\u0131kararak sahici bir \u201cToplum S\u00f6zle\u015fmesi\u201d yapamayan, milletin kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z egemenli\u011fini mezhep ve etnik mensubiyet fark\u0131 g\u00f6zetmeksizin toplanan yurtta\u015flar\u0131n Kurucu Meclis\u2019inde temsil edemeyen halklar devlet kuramazlar, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 kazanamazlar, millet olma vasf\u0131n\u0131 bile kaybederler, her t\u00fcrl\u00fc zillet ve hac\u00e2lete (h\u00fcsranl\u0131 utanca) m\u00fcstahak olurlar. Veryans\u0131n, 03. 09. 2021<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Kapal\u0131 yerlerde mutlaka bir yang\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 vard\u0131r. Y\u00fcksek apartmanlarda yang\u0131n merdiveni, trafikte emniyet \u015feridi\u2026 B\u00fct\u00fcn asker\u00ee harek\u00e2tlar tersinden planlan\u0131r. \u0130\u015fler k\u00f6t\u00fcye gitti\u011finde ya da beklenmedik bir durumda sava\u015f m\u0131nt\u0131kas\u0131n\u0131 g\u00fcvenli bi\u00e7imde hangi istikamette nas\u0131l terk edeceksiniz? \u0130mha olmamak i\u00e7in \u00f6nce bunu planlaman\u0131z gerekir.\u00a0 Banka soyguncusu bile \u00f6nce ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 planlar. Alarm \u00e7ald\u0131ktan sonra polis … <\/p>\n