Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Sosyalist solun Haziran Ayaklanmas\u0131\u2019ndan sonraki durumu f\u0131rt\u0131nal\u0131 denize kar\u015f\u0131 k\u0131y\u0131da k\u0131za\u011fa \u00e7ekilmi\u015f bir tekneyi and\u0131r\u0131yor: motorlar deli gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, pervane h\u0131zla d\u00f6n\u00fcyor, d\u00fcmenin ba\u015f\u0131nda duranlar rota tayinini tart\u0131\u015f\u0131p duruyorlar. Bu arada deniz kabar\u0131yor, \u015fim\u015fekler \u00e7ak\u0131yor, ufukta y\u0131\u011f\u0131lan yeni f\u0131rt\u0131na bulutlar\u0131n\u0131 herkes g\u00f6r\u00fcyor, fakat her kamaras\u0131nda muazzam tart\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 gemi k\u0131zakta \u00f6ylece duruyor. Asl\u0131nda bunu bir \u0131s\u0131nma, g\u00fc\u00e7 birikimi olarak g\u00f6rmek de m\u00fcmk\u00fcn. Sosyalist solun kazand\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6zg\u00fcven hen\u00fcz AKP\u2019yi a\u015fmak isteyen kitlelerin davran\u0131\u015f\u0131na yans\u0131mad\u0131. Eyl\u00fcl ge\u00e7ti, ancak Haziran\u2019da patlayan kitlesel \u00f6fkenin i\u00e7ten i\u00e7e her ge\u00e7en g\u00fcn biraz daha artt\u0131\u011f\u0131, \u015fu ya da bu bi\u00e7imde bir kez daha patlayaca\u011f\u0131 kesindir. Sosyalist solun bu \u00e7apta bir kitle hareketine haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakaland\u0131\u011f\u0131 da bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n\n\n\n
Ancak \u015fu g\u00fcn i\u00e7in kimse su\u00e7lanamaz. Haz\u0131rl\u0131ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ve \u00f6nceki \u00f6zg\u00fcven eksikli\u011finin pek \u00e7ok sebebi var. 12 Eyl\u00fcl y\u0131k\u0131m\u0131na, onun \u00f6ncesine, daha sonras\u0131na, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin ard\u0131nda muazzam bir tart\u0131\u015fma ve arg\u00fcman \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fc b\u0131rakarak y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131na kadar gidilebilir. \u00c7ok \u015fey s\u00f6ylenebilir. 1996\u2019da, Alman Ye\u015filleri\u2019ne, Avrupa\u2019daki \u201clarge\u201d (geni\u015f), ferah ve rahat sol partilere \u00f6zenerek, ge\u00e7mi\u015fin sert ideolojik kabu\u011funu k\u0131rma \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde ve tam bir \u201cdemokrasi budalal\u0131\u011f\u0131\u201dna kap\u0131larak, \u201chepimiz bir fidan\u0131n g\u00fcller a\u00e7m\u0131\u015f dal\u0131y\u0131z\u201d \u015feklinde ba\u015flat\u0131lan acayip partile\u015fme \u00e7abalar\u0131na, bu \u00e7abalar\u0131n daha sonra ortaya \u00e7\u0131kan, iyice ye\u015feren ya da kendisini K\u00fcrt hareketiyle \u00f6zde\u015fleyen \u00e7e\u015fitli uzant\u0131lar\u0131na kadar gidilebilir. K\u00fcrt hareketinin, \u00f6zellikle 12 Eyl\u00fcl\u2019den \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u00fcrecinde sosyalist sol \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 muazzam engelleyici etkiden, b\u00fct\u00fcn parti ve hareketleri k\u0131lcal damarlar\u0131na kadar i\u00e7ten i\u00e7e \u00e7atlatmas\u0131ndan da s\u00f6z edilebilir.<\/p>\n\n\n\n
\u201cDevrim G\u00f6z K\u0131rpt\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Haziran Ayaklanmas\u0131 bu d\u00f6nemin sonu oldu. Bunun minyat\u00fcr\u00fc Tekel Direni\u015fi\u2019dir. Bu direni\u015f s\u0131ras\u0131nda b\u00fct\u00fcn sosyalist sol Sakarya sokaklar\u0131nda birle\u015fmi\u015f, i\u015f\u00e7ilerle dayan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r; onlar\u0131n \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131n\u0131 kendi evinde y\u0131kayan, yemek ve \u00e7ay servisi yapan, \u201caman m\u00fcdahale ediyormu\u015fuz gibi olmas\u0131n\u201d diyerek \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck profil veren, sabaha kadar oralarda n\u00f6bet tutan fedak\u00e2r sosyalistler vard\u0131. Sonunda, uyan\u0131k sendikac\u0131, i\u015f\u00e7ileri sosyalistlerden ay\u0131rmay\u0131 ba\u015fard\u0131 ve son g\u00fcn, kalan i\u015f\u00e7iler kahvelerde okey oynarken meydanda toplanan sosyalistler polisin psikolojik bask\u0131s\u0131yla da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. Oysa sosyalistler daha militan bir tutumla, tart\u0131\u015fmak amac\u0131yla topluca T\u00fcrk-\u0130\u015f binas\u0131na girerek i\u015f\u00e7ileri sendikac\u0131lardan ay\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fabilirlerdi. Bu giri\u015fim ba\u015far\u0131l\u0131 olmayabilirdi; zayiat da olurdu, ancak i\u015f\u00e7inin kula\u011f\u0131na gelen ve zihninde yer eden kal\u0131c\u0131 bir mesaj b\u0131rak\u0131rd\u0131. B\u00f6yle \u015feyleri tahayy\u00fcl edebilmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n D\u00fczenin militanl\u0131k ile provokat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc (k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 marjinal gruplar vs) \u00f6zde\u015f g\u00f6sterme \u00e7abas\u0131 ve bunun yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00fcrkeklik, Haziran Ayaklanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda k\u00f6pr\u00fcleri ge\u00e7en, polisle \u00e7at\u0131\u015fan \u00e7oluk \u00e7ocuk ya\u015fl\u0131 gen\u00e7 on binlerce insan taraf\u0131ndan a\u015f\u0131ld\u0131. Sosyalist solun b\u00fct\u00fcn \u00f6rg\u00fct ve partileri isyan halindeki kitlenin i\u00e7inde elinden geleni yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n Tam da denildi\u011fi gibi, Haziran\u2019da \u201cdevrim g\u00f6z k\u0131rpt\u0131\u201d, dalga geri \u00e7ekildi ve sosyalist sol dersler \u00e7\u0131kararak, bir sonraki dalgan\u0131n beklentisi i\u00e7inde g\u00fc\u00e7 toplamaya ba\u015flad\u0131. \u015eimdi tekneyi f\u0131rt\u0131nal\u0131 denize s\u00fcrme zaman\u0131. Ama nas\u0131l?<\/p>\n\n\n\n Feti\u015f ya da Totem<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kendisini \u00f6rg\u00fctlemi\u015f olan parti ve gruplar, halk\u0131n sokak direni\u015finin nas\u0131l \u00f6rg\u00fctlenebilece\u011fini tart\u0131\u015f\u0131yor. Biraz utanga\u00e7 bir tav\u0131rla \u201cgelin bizde \u00f6rg\u00fctlenin,\u201d diyenler var. \u201cBiz zaten \u00f6rg\u00fctl\u00fcyoruz, \u00f6nc\u00fc biziz,\u201d diyenler var. Yerel se\u00e7imlere g\u00f6re vaziyet almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, muhtemel bir ikinci isyan dalgas\u0131n\u0131 tahayy\u00fcl etmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar var. Sanki biraz da ihtiyatl\u0131, kitleye mesafeli bir tutum alan; m\u00fcfrezenin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan, kitle i\u00e7indeki farkl\u0131 ya da ba\u015fat g\u00f6r\u00fc\u015flerle kar\u0131\u015fmas\u0131ndan ya da kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131ndan duyulan bir korku da var.<\/p>\n\n\n\n Asl\u0131nda siyasi partilerin ya da dergi \u00e7evrelerinin, b\u00fct\u00fcn yasal sosyalist \u00f6rg\u00fctlenmelerin varl\u0131klar\u0131 b\u00f6yle d\u00f6nemler i\u00e7indir. Zaten parti dedi\u011finiz nedir ki? Parti da\u011f\u0131l\u0131r, kapan\u0131r, a\u00e7\u0131l\u0131r, kay\u0131plara kar\u0131\u015f\u0131r, sonra tekrar ortaya \u00e7\u0131kar, say\u0131s\u0131 s\u00fcrekli de\u011fi\u015fir. Dokunulmaz ve bozulmaz bir feti\u015f ya da totem de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fey dergi \u00e7evreleri, dernekler, k\u00fc\u00e7\u00fck ideolojik \u201csektler\u201d i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Y\u0131llard\u0131r mercimek kadar \u00f6rg\u00fct\u00fcn her \u015feyi bilen lideri olup gelenek bek\u00e7ili\u011fi yapmak insana nas\u0131l bir haz veriyor, hi\u00e7 anlayamam\u0131\u015f\u0131md\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Gayet do\u011fru bir fikriyat etraf\u0131nda kurulup yava\u015f yava\u015f geli\u015fip b\u00fcy\u00fcyerek, d\u00fc\u015fmeden, sars\u0131lmadan, da\u011f\u0131l\u0131p sonra tekrar olu\u015fmadan, her se\u00e7imde oylar\u0131n\u0131 art\u0131rarak, fakat kar\u0131\u015f\u0131k d\u00f6nemlerde pamuklara sar\u0131l\u0131p \u00e7ekmecelerde saklanarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilen, da\u011f\u0131lmadan yana\u015f\u0131k d\u00fczenle devaml\u0131 ilerleyen parti yoktur. Bol\u015fevik partisinin tarihine bak\u0131n mesela. Sadece kadro temelinde de\u011fil, strateji ve taktik d\u00fczeyinde de s\u00fcrekli kendini yenileyen, da\u011f\u0131l\u0131p ezilen, sonra tekrar yap\u0131lanan, 1905\u2019te y\u00fckselen dalgan\u0131n alt\u0131nda kalan, 1917\u2019de k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131k olarak tekrar ortaya \u00e7\u0131kan, Nisan\u2019da stratejisini de\u011fi\u015ftiren, Temmuz\u2019da g\u00fc\u00e7lenen, fakat hemen ard\u0131ndan yasaklanan, liderleri tutuklanan ya da ka\u00e7ak olan, iki ay sonra da devrime \u00f6nderlik eden bir partidir. <\/p>\n\n\n\n \u015eu i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ortamda, ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha do\u011frusu ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilen yeg\u00e2ne devrimci kesim \u00f6\u011frencilerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc somut ve \u00e7ok geni\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131na sahipler; hem gericilerden hem de okullar\u0131nda kurulmakta olan karakollardan gelen \u00e7ifte bask\u0131 alt\u0131nda ve kendi gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fctlerinin i\u00e7inde haz\u0131rlan\u0131yorlar. Bu \u00fclkede sosyalist solun b\u00fct\u00fcn y\u00fck\u00fc ve cefas\u0131 \u00f6\u011frenci gen\u00e7li\u011fin omuzlar\u0131nda olmu\u015ftur. Devletin bask\u0131 ayg\u0131tlar\u0131 da en \u00e7ok onlardan korkmu\u015f ve var g\u00fcc\u00fcyle \u00fczerlerine \u00e7ullanm\u0131\u015ft\u0131r. Geni\u015f eylem birlikleri sa\u011flanmazsa yine \u00f6yle olacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n \u00d6nderlik Krizi<\/strong><\/p>\n\n\n\n H\u00fck\u00fcmetin en b\u00fcy\u00fck korkusu kentlerin geni\u015f meydanlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck kitlelerin toplanmas\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden meydanlardaki grupla\u015fmalar\u0131 an\u0131nda bast\u0131rmaya, direni\u015fi bilin\u00e7li olarak semtlerde tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00d6rg\u00fctlenme ve ileti\u015fim zay\u0131f oldu\u011fu i\u00e7in bunu becerebiliyor. Ahmet Atakan\u2019\u0131n Hatay\u2019da \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi \u00fczerine Ankara\u2019da K\u0131z\u0131lay\/G\u00fcvenpark dahil b\u00fct\u00fcn semtlerde saat 20.00\u2019da toplan\u0131laca\u011f\u0131 s\u00f6ylendi. Gruplar semtlerden gelip K\u0131z\u0131lay\u2019da birle\u015feceklerdi. Bunun m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131, do\u011frudan K\u0131z\u0131lay\u2019da toplanmak gerekti\u011fi \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131. Nitekim Tuzlu\u00e7ay\u0131r ve Dikmen\u2019de \u00e7at\u0131\u015fmalar devam ederken K\u0131z\u0131lay\u2019da toplanan, gruplar\u0131n semtlerden gelmesini bekleyen, orta ya\u015fl\u0131 Ankaral\u0131lardan olu\u015fan bin-iki bin ki\u015filik grup da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n Semtte, tan\u0131d\u0131k ortamda direnmek daha kolay ve etkin olabilir, ancak belirleyici olan b\u00fcy\u00fck meydanlarda b\u00fcy\u00fck kitlelerin toplanmas\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda, hatt\u0131 m\u00fcdafaa yoktur sath\u0131 m\u00fcdafaa vard\u0131r ve o sat\u0131h sadece kentlerin b\u00fcy\u00fck meydanlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n AKP iyice s\u0131k\u0131\u015ft\u0131. Kitlesel, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 demokratik kitle hareketine kar\u015f\u0131 ne yapabilir? Gaz s\u0131kabilir, su s\u0131kabilir, suya kimyasal maddeler katabilir, anormal ve infaz\u0131 imk\u00e2ns\u0131z hapis cezalar\u0131yla tehdit edebilir, g\u00fc\u00e7lerini da\u011f\u0131tacak \u015fekilde okullara karakol kurabilir; sokaklarda d\u00f6v\u00fc\u015fmeye pek istekli olmayan tosuncuklar\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fabilir ve 1453 Kartallar\u0131 gibi komediler yaratabilir. \u015eu a\u015famada ba\u015fkaca hi\u00e7bir \u015fey yapamaz. Askere g\u00fcvenmedi\u011fi i\u00e7in s\u0131k\u0131y\u00f6netim ilan edemez, Suriye\u2019yle dala\u015f\u0131p seferberlik\/ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal ister ama, izin vermiyorlar. Asl\u0131nda AKP\u2019nin istedi\u011fi hegemonyay\u0131 kurabilmesi ve efendilerine hizmete devam etmesi i\u00e7in zamana yayd\u0131\u011f\u0131 darbesini kesin bir sonuca ula\u015ft\u0131rmas\u0131 gerekir. Onu da \u015fu anda yapamaz; hi\u00e7bir g\u00fcc\u00fc yok, ayr\u0131ca kendisine verilen misyonla \u00e7eli\u015fmi\u015f olur. Ayn\u0131 taktikleri izleyerek \u201cdemokratikle\u015fme\u201d ad\u0131 alt\u0131nda gericili\u011fi ad\u0131m ad\u0131m derinle\u015ftirip yaymaya, b\u00f6ylece taban\u0131n\u0131 tahkim etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n \u0130ktidar, t\u0131pk\u0131 do\u011fa gibidir, bo\u015fluk kabul etmez. Bo\u015fal\u0131r gibi olunca mutlaka birileri gelip doldurur. Hani \u015fu Marksist teoride ge\u00e7en \u201cnesnel ko\u015fullar\u201d (objektif \u015fartlar) vard\u0131r ya, daha sonralar\u0131 devrim stratejilerinde de ayn\u0131 kavram kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, ben i\u015fte o \u201cnesnel ko\u015fullar\u201d\u0131n uygun oldu\u011funu ve zaman i\u00e7inde AKP ve gericilerin her t\u00fcrl\u00fc iktidar konumundan uzakla\u015fmalar\u0131 i\u00e7in gerekli b\u00fct\u00fcn di\u011fer \u015fartlar\u0131n h\u0131zla olgunla\u015fabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u0130ktidar\u0131n kendisini yenilemesine ya da benzer bir ba\u015fka iktidarla yer de\u011fi\u015ftirmesine meydan b\u0131rakmadan bu iktidar bo\u015flu\u011fu doldurulabilir ve T\u00fcrkiye\u2019nin kendisine yeni bir rota \u00e7izmesi m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Bunu en az\u0131ndan m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6rmeye, tahayy\u00fcl etmeye ba\u015flamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n Elbette bir sosyalist devrimden s\u00f6z etmiyorum. Dayan\u0131\u015fma halinde, ortak kararg\u00e2ha sahip bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi, \u00f6nc\u00fc sendikalar, ideolojik alanda bir kar\u015f\u0131-hegemonya potansiyeli yok. Asl\u0131nda \u015fu anda sokaktaki, parlamentodaki, sosyalist solun da dahil oldu\u011fu, hatta K\u00fcrt hareketinin \u00e7e\u015fitli kesimlerinin de i\u00e7inde zaman zaman yer alabildi\u011fi muhalefetin b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131, bir \u201c\u00f6nderlik krizi\u201dnin varl\u0131\u011f\u0131na indirgenebilir.<\/p>\n\n\n\n Dolay\u0131s\u0131yla bu, olsa olsa gericili\u011fe kar\u015f\u0131 bir ayd\u0131nlanma hareketi olabilir ve bir k\u00fclt\u00fcr devrimiyle yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131labilir. Gericilikten kurtulu\u015f sosyalizm i\u00e7in m\u00fccadele imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n asgari \u015fart\u0131d\u0131r. Aksi halde, yani gericili\u011fin mevcut ya da mevcut olana benzer bir iktidar taraf\u0131ndan derinle\u015ftirilmesi ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 halinde, sosyalizm i\u00e7in m\u00fccadele imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n zaman i\u00e7inde Ortado\u011fu \u00fclkelerinin \u00e7o\u011funda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, ortadan kalkaca\u011f\u0131 kesindir. Bu da herkesin hedef b\u00fcy\u00fctmesini, c\u00fcret etmesini gerektirir.<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7 olarak\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n Haziran Ayaklanmas\u0131, gelece\u011fe y\u00f6nelik b\u00fct\u00fcn umutlar\u0131m\u0131z\u0131n yeg\u00e2ne kayna\u011f\u0131d\u0131r. \u00d6te yanda, \u015fu anki \u00e7aresizli\u011fine ra\u011fmen on bir y\u0131ll\u0131k AKP iktidar\u0131n\u0131n toplumun rotas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi\u011fini ve Cumhuriyet Devrimi\u2019nin r\u00f6van\u015f\u0131n\u0131 neredeyse almak \u00fczere oldu\u011funu da unutmamak gerekir. \u00c7e\u015fitli Amerikanc\u0131 iktidarlar\u0131n y\u00f6netimi alt\u0131nda toplumun, h\u0131zla d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen e\u011fitim sistemi ve k\u00fclt\u00fcrel gericili\u011fin sirayeti yoluyla bu rotay\u0131 izlemeye zorlanmas\u0131 halinde, birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde bu topraklarda \u201csosyalizm\u201d nam\u0131na herhangi bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunmak imk\u00e2ns\u0131z, daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc anlams\u0131z hale gelebilir. Dolay\u0131s\u0131yla gericili\u011fi durdurmak i\u00e7in her ne yap\u0131lacaksa, T\u00fcrkiye\u2019nin yava\u015f yava\u015f i\u00e7ine girmekte oldu\u011fu \u015fu interregnum (ara d\u00f6nem) s\u0131ras\u0131nda, muhalif siyasetlerin bir cephe halinde bir araya gelmesiyle ve kitle hareketiyle yap\u0131labilecektir. Bunun i\u00e7in de biraz hayal g\u00fcc\u00fc ve tekneyi suya indirmek gerekir. RED<\/em>, 01. 10. 2013<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Sosyalist solun Haziran Ayaklanmas\u0131\u2019ndan sonraki durumu f\u0131rt\u0131nal\u0131 denize kar\u015f\u0131 k\u0131y\u0131da k\u0131za\u011fa \u00e7ekilmi\u015f bir tekneyi and\u0131r\u0131yor: motorlar deli gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, pervane h\u0131zla d\u00f6n\u00fcyor, d\u00fcmenin ba\u015f\u0131nda duranlar rota tayinini tart\u0131\u015f\u0131p duruyorlar. Bu arada deniz kabar\u0131yor, \u015fim\u015fekler \u00e7ak\u0131yor, ufukta y\u0131\u011f\u0131lan yeni f\u0131rt\u0131na bulutlar\u0131n\u0131 herkes g\u00f6r\u00fcyor, fakat her kamaras\u0131nda muazzam tart\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 gemi k\u0131zakta \u00f6ylece duruyor. … <\/p>\n