{"id":763,"date":"2021-04-25T09:37:27","date_gmt":"2021-04-25T07:37:27","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=763"},"modified":"2021-04-25T09:37:27","modified_gmt":"2021-04-25T07:37:27","slug":"krallar-ve-saraylar","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=763","title":{"rendered":"KRALLAR VE SARAYLAR"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"721\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Louis-721x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-764\" srcset=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Louis-721x1024.jpg 721w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Louis-211x300.jpg 211w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Louis-768x1091.jpg 768w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Louis.jpg 1043w\" sizes=\"auto, (max-width: 721px) 100vw, 721px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n<p>Saray halk\u0131n nabz\u0131n\u0131 nas\u0131l tutar?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tebaan\u0131n tansiyonunu \u00f6l\u00e7en bir aleti, \u00f6fkenin ne kadar y\u00fckseldi\u011fini ya da al\u00e7ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren barometre gibi bir \u015feysinin olmas\u0131 laz\u0131m ki h\u00fck\u00fcmdar do\u011fru zamanda do\u011fru karar verebilsin. Ne zaman ne kadar ulufe da\u011f\u0131tacak, ulufe kayna\u011f\u0131 kesildi\u011fi zaman kimlerin kellesini alacak, hassa ordusunun s\u00fcrekli sadakatini nas\u0131l temin edecek, i\u015fler sarpa sard\u0131\u011f\u0131nda hangi t\u00fcnelden nereye ka\u00e7acak? &nbsp;Kullar\u0131n Saray hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini \u00f6\u011frenmesi, anlamas\u0131 ve ona g\u00f6re hareket etmesi gerekir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bug\u00fcn\u00fcn ve ge\u00e7mi\u015fin saraylar\u0131 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir fark g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; II. Abd\u00fclhamit\u2019in m\u00fckemmel bir hafiye te\u015fkilat\u0131, gayet iyi i\u015fleyen bir jurnal sistemi vard\u0131. H\u00fcnk\u00e2r \u00f6zel marangozhanesinde tahta yontarken halk\u0131n ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ne hissetti\u011fini an\u0131nda \u00f6\u011frenir, memlekette yaprak k\u0131m\u0131ldasa haber al\u0131rd\u0131. \u00dcstelik s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderdi\u011fi ihtilalcilere maa\u015f ba\u011flayacak kadar kurnazd\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcthi\u015f \u0130van muhaliflerini bask\u0131 alt\u0131nda tutmak i\u00e7in devleti tebaas\u0131yla birlikte ikiye b\u00f6ld\u00fc; normal devleti sadakat zemininde \u201czem\u015f\u00e7ina\u201dda toplarken, \u201copri\u00e7nina\u201d ad\u0131nda ayr\u0131 bir istihbarat devleti kurdu; kendisine kar\u015f\u0131 bir hareket g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc anda \u201cCehennem Karanl\u0131\u011f\u0131\u201d denilen atl\u0131 polis te\u015fkilat\u0131 gidip olay yerinde muhaliflerin kellesini al\u0131veriyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve nihayet benim \u015fahsen en sevdi\u011fim h\u00fck\u00fcmdar, \u201cDevlet Benim\u201d s\u00f6z\u00fcyle tarihe ge\u00e7en, \u201cG\u00fcne\u015f Kral\u201d lakapl\u0131 XIV. Louis\u2026 Yaz\u0131n\u0131n man\u015fetinde onun resmini g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Kendisi her sabah&nbsp;&nbsp; yak\u0131n aile fertlerinin huzurunda yata\u011f\u0131ndan kalk\u0131p \u00f6zel hekimi taraf\u0131ndan muayene edildikten sonra, som alt\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f laz\u0131ml\u0131\u011f\u0131na oturarak uzun uzun def-i hacet ederken, yani do\u011fal ihtiyac\u0131n\u0131 giderirken, \u00f6zel hafiyelerinden \u00fclkede olanlar\u0131 ve b\u00fct\u00fcn saray dedikodular\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenir, sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in gerekli talimatlar\u0131 verirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Elbette b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan, d\u00f6nemin \u00fcretim ili\u015fkileri ile \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkinin ve \u00e7eli\u015fkinin d\u00fczeyi, toplumsal s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki \u00f6rt\u00fcl\u00fc ya da a\u00e7\u0131k mutabakat\u0131n niteli\u011fidir. Demek ki Saray olabilmek i\u00e7in, saltanata uygun bir sistemin var olmas\u0131 gerekir. Sistemin yap\u0131s\u0131 saltanata uygun de\u011filse, Saray istedi\u011fi sistemi eldeki malzemeyle kuramaz. Anakronizm olur, yani yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015f ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman\u0131n maddi ve manevi ko\u015fullar\u0131na ters d\u00fc\u015fer<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sadece insanlar i\u00e7in de\u011fil hayvanlar i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Atlar\u0131 ele alal\u0131m mesela\u2026 Osmanl\u0131, kimi sava\u015f ya da binek at\u0131, kimi araba ya da \u00e7eki at\u0131 olan milyonlarca hayvan\u0131 her g\u00fcn besliyor, t\u0131mar ediyordu. Sistem buna uygundu. \u00c7ocuklu\u011fumda s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn kam\u00e7\u0131s\u0131ndan sak\u0131narak arka dingiline oturup seyahat etti\u011fim faytonlar\u0131 \u00e7eken, nallar\u0131 kald\u0131r\u0131m ta\u015flar\u0131nda k\u0131v\u0131lc\u0131m \u00e7\u0131karan heybetli beygirleri hat\u0131rl\u0131yorum. Onlar\u0131 ayakta tutan bir sistem vard\u0131.&nbsp; G\u00fcn\u00fcm\u00fczde birka\u00e7 y\u00fcz at\u0131 hayatta tutamad\u0131k, hayvanlar\u0131 nereye koyaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilemedik. Bir k\u0131sm\u0131 sucuk past\u0131rma oldu, kesik ba\u015flar\u0131 dere k\u0131y\u0131lar\u0131nda bulundu, kimisi g\u00f6rev ba\u015f\u0131nda a\u00e7l\u0131ktan ayakta \u00f6ld\u00fc. Tam bir facia!\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Demek ki sistem \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, \u00f6zellikle fikren ve iktisaden az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde Saray\u2019\u0131 ayakta tutacak; tebaa \u015f\u00f6yle dursun, muhaf\u0131z kuvvetinin bile sadakatini temin edecek bir sistem yok. Hele ki se\u00e7imle iktidara gelen bir Saray\u2019\u0131n hi\u00e7 \u015fans\u0131 yok.<\/p>\n\n\n\n<p>Ferdinand Marcos\u2019un Filipinler\u2019deki Saray\u0131n\u0131 ele alal\u0131m mesela. Muhalefet liderini \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, se\u00e7imlere hile kar\u0131\u015ft\u0131rmaya kalkt\u0131\u011f\u0131 anda Saray\u2019\u0131 adam\u0131n ba\u015f\u0131na ge\u00e7irdiler. 1986 y\u0131l\u0131n\u0131n \u015eubat ay\u0131nda varo\u015f \u00e7ocuklar\u0131 Saray\u2019\u0131n i\u00e7ine girip diktat\u00f6r\u00fcn kar\u0131s\u0131 \u0130melda Marcos\u2019un Hermes \u00e7anta ve l\u00fcks ayakkab\u0131 koleksiyonuyla hat\u0131ra foto\u011fraf\u0131 \u00e7ektirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir di\u011fer Saray sakini olan Saddam\u2019dan bahsetmeye gerek yok. ABD ile \u0130srail\u2019in Saray\u2019\u0131n ve silahl\u0131 kuvvetlerin i\u00e7ine soktu\u011fu Kesnizani Tarikat\u0131\u2019n\u0131n neler yapabilece\u011fini anlayamad\u0131. &nbsp;Sava\u015f\u0131n son a\u015famas\u0131nda sadakatinden asla \u015f\u00fcphe edilmeyen Muhaf\u0131z Ordusu\u2019nun generalleri Amerikan Conisi taraf\u0131ndan telsiz konu\u015fmalar\u0131yla teslim al\u0131nd\u0131. \u0130ki \u015fey vaat etmi\u015flerdi: Amerikan pasaportu ve Florida\u2019da ikamet izni. Bu i\u015fler b\u00f6yledir\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Mustafa Kemal i\u00e7 ve d\u0131\u015f \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n en yo\u011fun oldu\u011fu d\u00f6nemde bo\u015funa milletin iradesini kongrelerle \u00f6rg\u00fctleyip bir Kurucu Meclis\u2019in i\u00e7inde toplamad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Mustafa Kemal demi\u015fken, \u015funu da belirtmek gerekir ki Cumhuriyet ideolojisi Saray y\u00f6netimi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle ba\u011fda\u015fmaz. Bizde k\u00f6\u015fk gelene\u011fi vard\u0131r (bak\u0131n, derebeyli\u011fini \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran \u201ckonak\u201d bile de\u011fil, k\u00f6\u015fk!).&nbsp; Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 bizde daima yasama meclisi se\u00e7mi\u015f ve millet egemenli\u011finin en y\u00fcksek temsilcisi olarak t\u00f6renle \u00c7ankaya k\u00f6\u015fk\u00fcne yerle\u015ftirmi\u015ftir. Ger\u00e7i Mustafa Kemal, Dolmabah\u00e7e Saray\u0131\u2019n\u0131 protokol i\u015flerinde kullanm\u0131\u015ft\u0131r fakat onun \u0130stanbul\u2019daki \u015fahsi ikametg\u00e2h\u0131 daima Florya K\u00f6\u015fk\u00fc olmu\u015ftur. Ona herkes yakla\u015fabilir, uzan\u0131p sigaras\u0131n\u0131 bile yakabilirdi. Reis Saray\u0131\u2019n\u0131n \u00f6n\u00fcnden bisikletle ge\u00e7mek bile m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Hemen durdurup ayak\u00fcst\u00fc GBT sorgulamas\u0131 yap\u0131yorlar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Neyse, konuyu da\u011f\u0131tmayal\u0131m\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda da belirtti\u011fim gibi, Saray s\u00f6z konusu oldu\u011funda halk\u0131n hissiyat\u0131n\u0131 kavramak \u00e7ok \u00f6nemlidir. Elbette se\u00e7im anketleriyle, \u0130leti\u015fim Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n verileriyle partinizin nas\u0131l oy kaybetti\u011fini \u00f6\u011frenebilir, se\u00e7im yasalar\u0131yla oynayarak, illeri birle\u015ftirip ay\u0131rarak, \u015fiddetle esip g\u00fcrleyerek ya da icat \u00e7\u0131kararak durumu lehinize \u00e7evirmeye \u00e7al\u0131\u015fabilirsiniz. Fakat halk\u0131n hissiyat\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7emezsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p>Mesela 23 Nisan g\u00fcn\u00fc An\u0131tkabir\u2019de olman\u0131z gerekirken \u00c7aml\u0131ca Camii\u2019nde Cuma\u2019y\u0131 m\u00fcteakip 111 metre y\u00fcksekli\u011finde bayrak dire\u011fine 1000 metrekarelik bayrak \u00e7ekebilirsiniz fakat o s\u0131rada&nbsp; Mustafa Kemal \u00f6zlemiyle yan\u0131p tutu\u015fan, Ulusal Egemenlik ve \u00c7ocuk Bayram\u0131\u2019n\u0131 evlerinin balkonuna bayrak ve Atat\u00fcrk resimleri asarak kutlayan korona mahk\u00fbmu insanlar\u0131n duygular\u0131n\u0131, neler hissettiklerini bilemezsiniz. Size bunu s\u00f6yleyecek anket, kamuoyu yoklamas\u0131 yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p>Siyas\u00ee partinizin b\u00fct\u00fcn di\u011fer partilerden \u00fcst\u00fcn ve ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 oldu\u011funu, \u015fahs\u0131n\u0131z\u0131n \u00fclkenin ger\u00e7ek efendisi olarak h\u00fckmetti\u011fini halk\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine sokarak yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z lebalep kongrelerle&nbsp; vir\u00fcs\u00fc \u00fclke sath\u0131na yayd\u0131ktan, cemaat liderlerinin t\u0131kl\u0131m t\u0131k\u0131\u015f cenaze t\u00f6renlerinde boy g\u00f6sterdikten sonra, koronadan kaybettikleri analar\u0131n\u0131 babalar\u0131n\u0131 karde\u015flerini e\u015flerini ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ailenin birka\u00e7 mahzun ferdiyle topra\u011fa veren, soka\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ceza kesilen, &nbsp;\u00fcstelik sorumsuzlukla su\u00e7lan\u0131p azarlanan, \u00fcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck giderek a\u00e7l\u0131k \u00e7eken, kendisinin ve ailesinin gelece\u011fini karanl\u0131k g\u00f6ren, hi\u00e7bir \u015feyi \u00f6ng\u00f6remeyen insanlar\u0131n nas\u0131l y\u0131k\u0131c\u0131 bir \u00f6fkeye kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemez, \u00f6fkenin \u015fiddet derecesini \u00f6l\u00e7emezsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cReis\u2019in s\u00f6zleri ve davran\u0131\u015flar\u0131 sizi ne kadar \u00f6fkelendiriyor: (a) \u00e7ok fazla; (b) orta derecede; (c) yok denecek kadar az\u201d diye anket sorusu olur mu? Cevap vermezler zaten. Belli mi olur? &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 zaman\u0131nda kamuoyu \u00f6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme y\u00f6ntemleri yok tabi\u00ee. Fakat sistem buna da bir \u00e7are bulmu\u015f. Padi\u015fah tebdil-i k\u0131yafet ederek (k\u0131l\u0131k de\u011fi\u015ftirerek), bazen bir kay\u0131k\u00e7\u0131, bazen Cenevizli bir t\u00fcccar suretinde halk\u0131n aras\u0131na kar\u0131\u015f\u0131rm\u0131\u015f. Esnafa sorarm\u0131\u015f mesela: \u201c\u0130dareden memnun musunuz?\u201d&nbsp; \u201c\u0130darenin ceddini, e\u015fiktekini be\u015fiktekini\u2026\u201d diye ba\u015flay\u0131nca esnaf, palas\u0131na davranan Bostanc\u0131ba\u015f\u0131\u2019n\u0131 bir i\u015faretle durduran padi\u015fah sessizce kalabal\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde g\u00f6zden kaybolurmu\u015f. Maksat b\u00f6ylece h\u00e2s\u0131l olurmu\u015f. Bundan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kamuoyu yoklamas\u0131 olabilir mi?&nbsp; G\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u0131yafet \u00e7e\u015fitlili\u011finin azl\u0131\u011f\u0131 buna imk\u00e2n vermiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Toparlamak gerekirse; Saray k\u00f6\u015fkten, Saray Rejimi ise Cumhuriyet Y\u00f6netimi\u2019nden farkl\u0131d\u0131r. Saray\u2019\u0131n esas sorunu, kudretli iktidar\u0131n\u0131n aynas\u0131nda kendi endam\u0131n\u0131 g\u00f6rerek boyunun \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc alamamas\u0131d\u0131r. Gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f her h\u00fck\u00fcmdar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu \u00f6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme sorunu halk\u0131n Saray\u2019a yabanc\u0131la\u015fmas\u0131na, yabanc\u0131la\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fc al\u0131namad\u0131\u011f\u0131 taktirde intikamc\u0131 bir \u00f6fke f\u0131rt\u0131nas\u0131na yol a\u00e7ar. \u0130\u015fte bu y\u00fczden, merhum S\u00fcleyman Demirel\u2019in de dedi\u011fi gibi, genel se\u00e7imler marifetiyle iktidar\u0131n \u201ckavgas\u0131z, kans\u0131z, hilesiz, entrikas\u0131z\u201d el de\u011fi\u015ftirmesi \u00e7ok \u00f6nemlidir ve Saray\u2019\u0131n k\u00fclliyesiyle birlikte Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Merkezi olarak d\u00fczenlenmesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Korona hapsiyle ge\u00e7en bu g\u00fczel bahar g\u00fcn\u00fcnde herkese ak\u0131l fikir, Cumhuriyet vakar\u0131, metanet ve cesaret diliyorum.&nbsp; <em>Veryans\u0131n<\/em>, 25. 04. 2021<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yavuz Alogan Saray halk\u0131n nabz\u0131n\u0131 nas\u0131l tutar?&nbsp; Tebaan\u0131n tansiyonunu \u00f6l\u00e7en bir aleti, \u00f6fkenin ne kadar y\u00fckseldi\u011fini ya da al\u00e7ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren barometre gibi bir \u015feysinin olmas\u0131 laz\u0131m ki h\u00fck\u00fcmdar do\u011fru zamanda do\u011fru karar verebilsin. Ne zaman ne kadar ulufe da\u011f\u0131tacak, ulufe kayna\u011f\u0131 kesildi\u011fi zaman kimlerin kellesini alacak, hassa ordusunun s\u00fcrekli sadakatini nas\u0131l temin edecek, i\u015fler sarpa &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=763\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;KRALLAR VE SARAYLAR&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-763","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/763","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=763"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":765,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/763\/revisions\/765"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}