{"id":749,"date":"2021-04-11T09:57:44","date_gmt":"2021-04-11T07:57:44","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=749"},"modified":"2021-04-11T10:00:29","modified_gmt":"2021-04-11T08:00:29","slug":"darbe-i-hukumet-sanati","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=749","title":{"rendered":"DARBE-\u0130 H\u00dcK\u00dcMET SANATI"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n

         H\u00fck\u00fcmet darbesi ile toplumsal devrim farkl\u0131 \u015feylerdir. Her h\u00fck\u00fcmet darbesi toplumsal devrime yol a\u00e7maz fakat toplumsal devrimin bir yerinde mutlaka bir h\u00fck\u00fcmet darbesi olur.<\/p>\n\n\n\n

         Saf anlamda h\u00fck\u00fcmet darbesi tamamen teknik bir konudur. Maksat \u00fclkeyi y\u00f6netenlerin yerine ge\u00e7mektir.   Darbeciler ellerindeki asker\u00ee g\u00fcc\u00fcn imk\u00e2n ve kabiliyetlerini devirecekleri h\u00fck\u00fcmetin direnme kapasitesiyle k\u0131yaslayarak i\u015fe ba\u015flarlar.  \u015eehir planlar\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Kuvvetlerin h\u0131zla   hedeflere intikal ettirilmesi, darbenin ilerleyen saatlerinde \u015fiddetli direni\u015f noktalar\u0131n\u0131 asker\u00ee olarak takviye imk\u00e2nlar\u0131, h\u00fck\u00fcmete ba\u011fl\u0131 muhaf\u0131z g\u00fc\u00e7lerin sava\u015fma arzu ve iradesini k\u0131rmak i\u00e7in yap\u0131lacak ajitasyonun i\u00e7eri\u011fi gibi \u015feyler \u00fczerinde kafa yorarlar.<\/p>\n\n\n\n

         Clausewitz\u2019in sava\u015f meydan\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015fan kuvvetler i\u00e7in belirledi\u011fi esas burada da ge\u00e7erlidir: \u201cNihai hedef d\u00fc\u015fman\u0131 irademize teslim olmaya mecbur b\u0131rakmakt\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n

         H\u00fck\u00fcmet darbesi yapacak olanlar\u0131n konumu da \u00e7ok \u00f6nemlidir.  Onlar genellikle devlet mekanizmas\u0131n\u0131n i\u00e7inde, \u00f6zellikle de h\u00fck\u00fcmete yak\u0131n olan ki\u015filerdir. Devlet mekanizmas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, h\u00fck\u00fcmet merkezine co\u011fraf\u00ee, hatta mek\u00e2nsal olarak uzak, dolay\u0131s\u0131yla sistemin i\u015fleyi\u015fine yabanc\u0131 olanlar darbe yapamazlar. Onlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131na ayaklanma denir ve i\u00e7 sava\u015fa yol a\u00e7ar.  Mesela General Franco\u2019nun 1936\u2019da \u0130spanyol Cumhuriyeti\u2019ne kar\u015f\u0131 Kanarya Adalar\u0131\u2019nda ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u015fey darbe de\u011fil ayaklanmad\u0131r. Kasatura ve el bombas\u0131yla sava\u015fan Fasl\u0131 askerleri \u0130spanyol anakaras\u0131na \u00e7\u0131kararak Cumhuriyet\u00e7ilerin \u00fczerine salm\u0131\u015f ve Trabadajoz istikametinde bir k\u00f6pr\u00fcba\u015f\u0131 tutmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

         Demek ki h\u00fck\u00fcmet darbesi yapacak olanlar h\u00fck\u00fcmete \u00e7ok yak\u0131n, yasalara ba\u011fl\u0131 ve h\u00fck\u00fcmete sad\u0131k g\u00f6r\u00fcnen kimselerdir.  Nitekim Curzio Malaparte,  \u201cDarbe-i H\u00fck\u00fcmet Sanat\u0131\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle der: \u201cSivil iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmeye kalk\u0131\u015fan b\u00fct\u00fcn askerler,  liberalizm kaidesine  son dakikaya kadar, yani \u015fiddete ba\u015fvurma an\u0131 gelinceye kadar sad\u0131k kalm\u0131\u015flard\u0131r.\u201d Burada Malaparte, \u201cliberalizm kaidesi\u201d derken, demokratik bir \u00fclkenin parlamenter sistemini, y\u00f6netimin se\u00e7imle i\u015f ba\u015f\u0131na gelmesini kastetmektedir.<\/p>\n\n\n\n

         \u201cDarbe-i H\u00fck\u00fcmet Sanat\u0131\u201d ilgin\u00e7 bir kitapt\u0131r.  1930\u2019larda  Cavit Yama\u00e7  T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirmi\u015f, 1963\u2019te darbe konusunun g\u00fcndemde oldu\u011fu bir s\u0131rada yeniden bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Lime lime olmu\u015f kitap ucundan tutup ne zaman silkseniz mutlaka toz \u00e7\u0131karacak kadar eskidir.  Merakl\u0131s\u0131 bu kitab\u0131 Machiavelli\u2019nin \u201cPrens\u201diyle birlikte okumal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Malaparte de ilgin\u00e7 bir adamd\u0131r bu arada.  \u0130deoloji ve siyaset  konusunda karar verememi\u015f \u015fa\u015fk\u0131n bir yazard\u0131r. Ona bo\u015funa \u201cEvinde oturan Descartes\u201d dememi\u015fler.  1921\u2019de Mussolini\u2019nin  fa\u015fist partisine kat\u0131lm\u0131\u015f fakat geri zek\u00e2l\u0131 fa\u015fistler onun  kitaplar\u0131n\u0131 okuyunca \u201cLan sen ne yazm\u0131\u015fs\u0131n!\u201d diyerek onu partiden atm\u0131\u015flar ve bir adaya s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 felaketini en iyi anlatan romanlardan Kaputt<\/em>\u2019u   (Can Yay\u0131nlar\u0131 2014) okuyan\u0131n\u0131z vard\u0131r mutlaka.<\/p>\n\n\n\n

         Neyse, konuyu da\u011f\u0131tmayal\u0131m\u2026<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7 olarak, h\u00fck\u00fcmet darbesi siyas\u00ee iktidar\u0131n yan\u0131 ba\u015f\u0131nda duran ki\u015filer taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r. 12 Eyl\u00fcl darbesi de \u00f6yle olmad\u0131 m\u0131? Kenan Evren\u2019in Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na vek\u00e2let eden \u0130hsan Sabri \u00c7a\u011flayangil\u2019e ordunun sadakati konusunda g\u00fcvence verdi\u011fi, kuvvet komutanlar\u0131n\u0131n  \u201cevet efendim, sepet efendim\u201d diye Demirel\u2019i etekledikleri bir s\u0131rada Bayrak Harek\u00e2t\u0131\u2019n\u0131 i\u00e7eren zarflar \u00e7oktan birliklere g\u00f6nderilmi\u015fti. \u0130\u015faret verildi\u011finde zarflar a\u00e7\u0131ld\u0131. B\u00fct\u00fcn \u00fclkede alay komutanlar\u0131 kaymakamlar\u0131n, tugay komutanlar\u0131 emniyet m\u00fcd\u00fcrlerinin yerine ge\u00e7ti, Kenan Evren de gidip cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 koltu\u011funa oturdu. Tamamen teknik bir s\u00fcre\u00e7. Dramatik bile de\u011fil, neredeyse mekanik, hatta otomatik! Birka\u00e7 saatlik h\u00fck\u00fcmet darbesinin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131, kitle katliamlar\u0131 ve binlerce gencin birbirini \u00f6ld\u00fcrmesiyle d\u00f6rt y\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. \u015eartlar  planl\u0131 bi\u00e7imde olgunla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, s\u0131radan insanlar \u201cL\u00fctfen darbe yap\u0131n!\u201d diye askere yalvaracak h\u00e2le getirilmi\u015fti.  Bu i\u015fler b\u00f6yle olur.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6nemli bir di\u011fer konu, s\u00fcrekli darbe korkusu duyan h\u00fck\u00fcmetlerin \u00fclkeye verece\u011fi zarar\u0131n, bizatihi darbenin yarataca\u011f\u0131 hasardan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck olmas\u0131d\u0131r. S\u00fcrekli darbe korkusu ya\u015fayan h\u00fck\u00fcmet zerre kadar anlamad\u0131\u011f\u0131 profesyonel asker\u00ee alana, darbeyi \u00f6nleyece\u011fim diye \u00f6yle bir destursuz dal\u0131\u015f yapar ki \u00fclkenin g\u00fcvenli\u011fi a\u011f\u0131r bir zaafa u\u011frar, savunma imk\u00e2n ve kabiliyetleri azal\u0131r.  Hele ki ordunun i\u00e7ine \u201cbizim \u00e7ocuklar girsin\u201d diye liyakat, tecr\u00fcbe ve uzmanl\u0131k ikinci plana at\u0131l\u0131r, din\u00ee ve siyasi sadakat terfi ve makam sahibi olman\u0131n \u00f6n\u015fart\u0131 h\u00e2line getirilirse, \u00fclkenin bekas\u0131 kesinlikle tehlikeye girer. Orduya uygulanan zihni sinir sivil projeleri felaketle sonu\u00e7lan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu t\u00fcrden zaaflar hemen a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmaz, hatta g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclmez.  Hatta baz\u0131 saf insanlar, \u201cNe g\u00fczel orduya da demokrasi geldi\u201d ya da \u201cAskerin de art\u0131k ibadet ve siyaset h\u00fcrriyeti var\u201d diye sevinebilirler.  Fakat sert kabu\u011fu k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, i\u00e7i yumu\u015fam\u0131\u015f ordu b\u00fcy\u00fck sava\u015flarla, \u015fiddetli krizlerle imtihan edildi\u011fi zaman, hakikat hamasetin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7erek b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilir.<\/p>\n\n\n\n

H\u00fck\u00fcmet darbeleri orduyla oynayarak de\u011fil, d\u00fc\u015f\u00fcnce, ifade ve \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin \u00f6n\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn engeller kald\u0131r\u0131larak \u00f6nlenir.  Sa\u011flam ve \u00fcretken bir iktisad\u00ee altyap\u0131s\u0131, kendine yeterli tar\u0131msal \u00fcretimi, kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131, sendikalarda derneklerde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f bir i\u015fg\u00fcc\u00fc olan  demokratik, laik ve  sosyal bir hukuk devletinde kimsenin akl\u0131na h\u00fck\u00fcmet darbesi gelmez.<\/p>\n\n\n\n

Soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131yla ge\u00e7en \u015fu so\u011fuk ve koronal\u0131  Pazar g\u00fcn\u00fcnde herkese ak\u0131l fikir,  istibdada kar\u015f\u0131 h\u00fcrriyet tutkusu ve zihin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 dilerim.<\/p>\n\n\n\n

Korona, demi\u015fken\u2026 Bilim Kurulu\u2019nu topluca kur\u015funa dizip bir yere mi g\u00f6md\u00fcler?   Tek tek televizyonda g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131klar\u0131 da azald\u0131. Psikolog sosyolog istatistik\u00e7i ve din sosyologlar\u0131ndan olu\u015fan Toplum Bilim Korona Kurulu\u2019ndan da ses \u00e7\u0131km\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u00dclke sath\u0131nda pandeminin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u201clebalep\u201d kongrelerle h\u0131zland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in AKP\u2019ye korona faaliyetinin oda\u011f\u0131 olmaktan dava a\u00e7acak babayi\u011fit bir Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 beklemek bu \u015fartlarda hayaldir. Bunu kabul ediyorum. Peki binlerce imzal\u0131 bir \u201cHekimler A\u00e7\u0131klamas\u0131\u201d da m\u0131 yap\u0131lamaz?<\/p>\n\n\n\n

Bence herkesin her konuda a\u00e7\u0131klama yapmas\u0131 gerekir. Emekli amiraller, sendikalar, esnaf dernekleri, tar\u0131m kooperatifleri, emekli generaller, genel m\u00fcd\u00fcrler, imamlar, polisler, \u00f6\u011fretmenler, i\u015f\u00e7iler, kuyumcular, manavlar\u2026 Herkes a\u00e7\u0131klama yapmal\u0131d\u0131r!  <\/p>\n\n\n\n

Bu a\u00e7\u0131klamalar \u201cY\u00fcce T\u00fcrk Milletine\u201d diye ba\u015flamal\u0131 ve gece yar\u0131s\u0131 internet sitelerine g\u00f6nderilmelidir. B\u00f6ylece insanlar\u0131m\u0131z her gece bir a\u00e7\u0131klama bekleyecekler ve zamanla \u201cY\u00fcce T\u00fcrk Milletine\u201d ifadesine ve g\u00f6nderilme saatine tak\u0131lmadan a\u00e7\u0131klaman\u0131n i\u00e7eri\u011fini anlamay\u0131, \u00fclkenin ger\u00e7ek sorunlar\u0131na odaklanmay\u0131 \u00f6\u011freneceklerdir. Aksi h\u00e2lde hayat\u0131ndan ba\u015fka kaybedecek bir \u015feyi kalmayan yurtta\u015f\u0131n yak\u0131n gelecekte yapmayaca\u011f\u0131 \u015fey yoktur. Benden s\u00f6ylemesi!…   Veryans\u0131n<\/em>, 11. 04. 2021  <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yavuz Alogan          H\u00fck\u00fcmet darbesi ile toplumsal devrim farkl\u0131 \u015feylerdir. Her h\u00fck\u00fcmet darbesi toplumsal devrime yol a\u00e7maz fakat toplumsal devrimin bir yerinde mutlaka bir h\u00fck\u00fcmet darbesi olur.          Saf anlamda h\u00fck\u00fcmet darbesi tamamen teknik bir konudur. Maksat \u00fclkeyi y\u00f6netenlerin yerine ge\u00e7mektir.   Darbeciler ellerindeki asker\u00ee g\u00fcc\u00fcn imk\u00e2n ve kabiliyetlerini devirecekleri h\u00fck\u00fcmetin direnme kapasitesiyle k\u0131yaslayarak i\u015fe ba\u015flarlar.  … <\/p>\n

Continue reading “DARBE-\u0130 H\u00dcK\u00dcMET SANATI”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-749","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=749"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/749\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":752,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/749\/revisions\/752"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}