Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Maksim Gorki, \u015fu anda hat\u0131rlayamad\u0131\u011f\u0131m bir yerde, Bol\u015fevikler\u2019in duvara (\u00c7arl\u0131k) olanca g\u00fc\u00e7leriyle kafalar\u0131n\u0131 vurduklar\u0131n\u0131, arkalar\u0131ndaki muazzam kitle deste\u011fiyle orada bir delik a\u00e7t\u0131klar\u0131n\u0131 anlat\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de D\u00fczen\u2019in duvar\u0131na kafas\u0131n\u0131 olanca g\u00fcc\u00fcyle vuracak pek \u00e7ok ki\u015finin\/kadronun \u00e7\u0131kabilece\u011fi tarihsel olarak defalarca kan\u0131tlanm\u0131\u015f, ancak bu vuru\u015fu destekleyecek kitle g\u00fcc\u00fc her defas\u0131nda eksik kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fka deyi\u015fle, kafay\u0131 vurma an\u0131yla s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin y\u00fckseli\u015fi aras\u0131nda senkron sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r. Mevcut iktisadi kriz ko\u015fullar\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde b\u00f6yle bir imk\u00e2n yaratabilir ve i\u00e7e, toplumun derinliklerine do\u011fru geli\u015fen patlamalar d\u0131\u015fa d\u00f6nerek yeni bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini ate\u015fleyebilir. Bu durum, kafas\u0131n\u0131 duvara vuracak insanlar\u0131n, kadrolar\u0131n ve hareketlerin \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\n
21. Dakika<\/strong><\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye\u2019deki kar\u0131\u015f\u0131k ideolojik iklim dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu yeni m\u00fccadele s\u00fcrecinin kaotik olmas\u0131 muhtemeldir. Fakat kaos dezavantajlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra avantajlar da sa\u011flayabilir. Mesela Yunanistan\u2019da i\u015f\u00e7iler 20 dakika genel grev yapabiliyorlar. Grevin durdurdu\u011fu b\u00fct\u00fcn \u00fcretim faaliyeti ve genel n\u00fcfus kitlesini etkileyen b\u00fct\u00fcn hizmetler, 21. dakikada yeniden ba\u015flayabiliyor. T\u00fcrkiye\u2019de b\u00f6yle bir \u015fey olmaz. Bir kere bu \u00fclkenin tarihinde tek bir genel grev deneyimi yok. Ger\u00e7ek anlamda yok. Yoksa sendikalar\u0131n genel grev yap\u0131yormu\u015f gibi davrand\u0131klar\u0131, devletin de sendikalar\u0131 sanki genel grev yap\u0131yorlarm\u0131\u015f gibi azarlad\u0131klar\u0131 pek \u00e7ok \u00f6rnek g\u00f6rd\u00fck. Genel grev, en az\u0131ndan b\u00fcy\u00fck kentlerin \u00e7evresinde, \u00e7al\u0131\u015fan tek bir fabrikan\u0131n kalmamas\u0131, tek bir belediye otob\u00fcs\u00fcn\u00fcn sefere \u00e7\u0131kmamas\u0131, tek bir u\u00e7a\u011f\u0131n havalanmamas\u0131, b\u00fct\u00fcn elektrik ve su \u015febekelerinin durmas\u0131, al\u0131\u015fveri\u015f merkezlerinde sat\u0131\u015f yap\u0131lmamas\u0131 anlam\u0131na gelir. Yunanistan\u2019da bu 20 dakika s\u00fcrebiliyor. Burada 20 dakika s\u00fcrecek ger\u00e7ek bir genel grev yap\u0131lsa, 21. dakikada, yeni bir d\u00fcnya kurulmu\u015f olabilir. Kaotik durumun sa\u011flayabilece\u011fi avantaj budur. Kaotik olmayan, sendikal disiplinin h\u00e2kim oldu\u011fu bir genel grevde, 21. dakika sistemi burjuvaziye iade ederken; kaotik bir durumda 21. dakika, hi\u00e7 beklenmedik geli\u015fmelere, b\u00fcy\u00fck kitle hareketlerine yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n Beklemek ve \u00c7\u00fcr\u00fcmek<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tarihin penceresi aralan\u0131r gibi oldu\u011funda, \u201colgunla\u015fma\u201dy\u0131 ya da bir \u015feylerin \u201colgunla\u015fmas\u0131\u201dn\u0131 beklemek, genellikle \u00e7\u00fcr\u00fcmeye yol a\u00e7ar. Duvara kafay\u0131 vurma metaforunu hat\u0131rlayal\u0131m! Bu metafor, ayn\u0131 zamanda, erken davranmay\u0131, beklememeyi ima etmektedir. Yava\u015f geli\u015fimden, ad\u0131m ad\u0131m olgunla\u015fmadan, niceli\u011fin niteli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm diyalekti\u011finden, \u201ckendili\u011finden\u201d s\u0131n\u0131f hareketinin \u201ckendisi i\u00e7in\u201d s\u0131n\u0131f hareketine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcyle tarihsel geli\u015fimin nesnel mant\u0131\u011f\u0131ndan yana olan Eduard Bersntein ile beklemekten yana olmayan Rosa Luxemburg aras\u0131nda ge\u00e7en polemik, devrimcilik ile reformculuk aras\u0131ndaki fark\u0131n ayd\u0131nlanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. K\u0131z\u0131l Rosa, bu polemikte, vakitsiz ve ba\u015far\u0131s\u0131z giri\u015fimlerde bulunmadan, do\u011fru anda devrim yap\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Her devrim, vaktinden \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f bir devrimdir. Tam vaktinde olan \u015feye zaten devrim denmez. Vakit gelmi\u015fse, ayr\u0131ca bir \u015fey yapmaya gerek yoktur. S\u0131n\u0131f ve devrimciler kendilerini ancak vaktinden \u00f6nceki giri\u015fimlerle e\u011fitebilirler. Vaktinden \u00f6nce yap\u0131lan hi\u00e7bir giri\u015fim yoksa, beklenen vakit gelmez. <\/p>\n\n\n\n Bu a\u00e7\u0131dan bakarak, T\u00fcrkiye\u2019de yine bir \u201cvaktinden \u00f6nce giri\u015fimler\u201d d\u00f6neminin a\u00e7\u0131lmakta oldu\u011funu ve yeni insanlar\u0131n, i\u015f\u00e7ilerin, \u00f6\u011frencilerin bu giri\u015fimler i\u00e7inde kendilerini e\u011fiterek bir vakte kadar yeni bir devrimci hareket olu\u015fturabileceklerini s\u00f6ylesek, durumu abartm\u0131\u015f olur muyuz?<\/p>\n\n\n\n Ya da b\u00f6yle bir iddiada bulunurken, neye dayanabilir, hangi imk\u00e2nlardan hareket edebiliriz?<\/p>\n\n\n\n \u0130mk\u00e2nlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n Birincisi<\/strong>, \u00d6zal\u2019la ba\u015flayan liberal ekonomi d\u00f6neminin, b\u00fct\u00fcn \u201c\u015fahane hayat yan\u0131lsamalar\u0131\u201dyla birlikte sona ermesi, orta ve alt s\u0131n\u0131flar\u0131n bilincinde yeni bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme yol a\u00e7m\u0131\u015f olmal\u0131. Kriz, dibini g\u00f6rd\u00fck, falanca \u00e7eyrekte dibe aya\u011f\u0131m\u0131z\u0131 vurup yukar\u0131 f\u0131rlayaca\u011f\u0131z gibi iddialara ra\u011fmen, geli\u015fmeye devam ediyor ve az geli\u015fmi\u015f\/tam ba\u011f\u0131ml\u0131 ekonomileri en a\u011f\u0131r darbeler i\u00e7in s\u0131ran\u0131n sonlar\u0131na yerle\u015ftirmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Kapitalizm kendine yeni bir model ararken, i\u015ften at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in fabrika kap\u0131s\u0131nda birbirine sar\u0131l\u0131p a\u011flayan i\u015f\u00e7iler ile hen\u00fcz i\u015ften at\u0131lmayan fakat korku i\u00e7inde bekle\u015fen i\u00e7erideki i\u015f\u00e7ilerin ortak bir kadere sahip olduklar\u0131n\u0131 anlatmak ve sendikalar\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 sorgulamak i\u00e7in yeni imk\u00e2nlar ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Sosyalist olmak, bu i\u015f\u00e7ilere seslenebilmeyi, \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7inin at\u0131lan i\u015f\u00e7iye sahip \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekti\u011fini, patronsuz da \u00fcretim yap\u0131labilece\u011fini, fabrikalar\u0131 terk etmeyip tezg\u00e2h ba\u015f\u0131nda direnmenin \u00f6nemini, eme\u011fin h\u00fckmetti\u011fi yeni bir d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu anlatabilmeyi gerektirir. Bunu yapam\u0131yorsak, sosyalist olmu\u015fuz olmam\u0131\u015f\u0131z, ne fark eder?<\/p>\n\n\n\n \u0130kincisi<\/strong>, mevcut h\u00fck\u00fcmetin trajik durumundan kaynaklan\u0131yor. H\u00fck\u00fcmet, b\u00fct\u00fcn sermayesini neo-liberal iktisat siyasetlerinin k\u00fcresel ba\u015far\u0131s\u0131na yat\u0131rd\u0131 ve bu y\u00f6nde \u00f6nemli bir mesafe ald\u0131; her \u015feyi satt\u0131, \u00f6zelle\u015ftirdi, liberalle\u015ftirdi. Krizin derinli\u011fini anlamad\u0131\u011f\u0131 ve h\u0131z\u0131n\u0131 alamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ayn\u0131 y\u00f6nde ilerlemeye devam ediyor. Fakat bu siyasetlerin art\u0131k iflas etti\u011fi ve yine Keynes\u2019ten ilham alan yeni bir k\u00fcresel kapitalizm modeli aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. H\u00fck\u00fcmet, memleketin b\u00fct\u00fcn iktisadiyat\u0131n\u0131 uluslararas\u0131 sermayenin sald\u0131r\u0131lar\u0131na a\u00e7t\u0131. Fakat sald\u0131ran yok. Gel bizi s\u00f6m\u00fcr, diyorsunuz, ama kimse gelmiyor. Gelse, bu kez \u00f6ld\u00fcresiye s\u00f6m\u00fcrecek. \u00d6ld\u00fcresiye s\u00f6m\u00fcrmek i\u00e7in daha ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fc istiyor, ancak bunun i\u00e7in gerekli olan rejim de\u011fi\u015fikli\u011fine \u015fimdilik kimsenin g\u00fcc\u00fc yetmiyor. (Bu arada T\u00dcS\u0130AD\u2019\u0131n i\u015f\u00e7inin k\u0131dem tazminat\u0131na g\u00f6z dikti\u011fi, sa\u011fl\u0131k harcamalar\u0131nda bireysel katk\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.) Bu tablo, h\u00fck\u00fcmetin b\u00fcy\u00fck bir bedel \u00f6deyerek sahneyi daha kamusal (ya da bask\u0131c\u0131) siyasetler uygulayabilecek g\u00fc\u00e7lere terk etmesine yol a\u00e7acak; \u201cte\u011fet ge\u00e7iyor\u201d zannetti\u011fi \u015fey, onu tarihin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcne m\u0131hlayacak. Bu karma\u015f\u0131k s\u00fcre\u00e7, sosyalist hareketlerin programlar\u0131n\u0131n, taleplerinin ve kapitalizm ele\u015ftirilerinin geni\u015f kitlelere iletilmesi i\u00e7in b\u00fcy\u00fck imk\u00e2nlar sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc<\/strong>, toplumun genelinde bir siyasalla\u015fma g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Merkez sa\u011f\u0131n fosille\u015fmi\u015f sab\u0131k liderleri bile ata\u011fa kalkt\u0131. Sosyal demokratlar\u0131n alan\u0131nda yeni aray\u0131\u015flar ve mevzilenmeler var. 1 May\u0131s, b\u00fct\u00fcn sol gruplar\u0131n en geni\u015f kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. (Devlet, 1 May\u0131s\u2019\u0131 tatil il\u00e2n etmekle tarihsel bir hata yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda anlayacak.) \u00dcniversitelerde 1980\u2019li ve 1990\u2019l\u0131 y\u0131llara \u00f6zg\u00fc apolitik \u00f6\u011frenci tipolojisi, yerini, okuyan, tart\u0131\u015fan, \u00f6rg\u00fctlenmek ve de\u011fi\u015ftirmek isteyen, militanca bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f arayan gen\u00e7lere b\u0131rak\u0131yor. Liseliler bile on y\u0131llar sonra yeniden \u00f6rg\u00fctleniyorlar. Bu ba\u011flamda, yeniden ba\u015flayan Cumhuriyet Mitingleri\u2019ni de hesaba katmak gerekir. Be\u011fenmeyebilirsiniz, ancak unutmay\u0131n ki, 68 Gen\u00e7li\u011fi\u2019nin b\u00fct\u00fcn \u00f6nderleri, 60\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ortas\u0131nda yap\u0131lan K\u0131br\u0131s Mitingleri\u2019nde, \u201cYa taksim, ya \u00f6l\u00fcm!\u201d diye ba\u011f\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130nsan bilinci s\u0131\u00e7ramal\u0131 geli\u015fir; ve tarih h\u0131zland\u0131k\u00e7a bilin\u00e7 s\u0131\u00e7ramalar\u0131 artar. B\u00fct\u00fcn bu Ergenekon, liberalizm, sosyalizm, laiklik, cumhuriyet, \u015feriat, iktisadi kriz, Keynes, Marx vb. tart\u0131\u015fmalar\u0131, insanlar\u0131 sorgulamaya, d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, tart\u0131\u015fmaya y\u00f6neltmektedir. Farkl\u0131 ve birbiriyle m\u00fccadele eden programlar\u0131 birle\u015fik kaplar gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz; bunlar bir yere kadar birbirini g\u00fc\u00e7lendirerek geli\u015fir. \u00c7ok uzun bir aradan sonra (70\u2019lerden bu yana, nerdeyse 40 sene sonra), i\u015f\u00e7iler sahici grev, \u00f6\u011frenciler sahici boykot, \u00e7e\u015fitli halk kesimleri \u00f6rg\u00fctlenerek sahici eylem yapmay\u0131 yeniden \u00f6\u011frenmek durumundalar. Dolay\u0131s\u0131yla, kategorik olarak kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmadan ve yok saymadan, her \u015feye maydanoz olmak ve hi\u00e7bir ruhu huzur i\u00e7inde b\u0131rakmayarak sorgulamak gerekir. Bu siyasal ortam, sosyalist solun, en hakl\u0131 talepler ve g\u00f6r\u00fc\u015flerle \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131na imk\u00e2n sa\u011fl\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc<\/strong>, K\u00fcrtlerin m\u00fccadelesi de bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irmektedir. PKK\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck d\u00fcnya g\u00fc\u00e7leriyle reel siyaset yapma giri\u015fimi iflas etmi\u015ftir. Asl\u0131nda bu iflas, Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n \u0130mral\u0131\u2019da noktalanan uzun ve beyhude u\u00e7ak yolculuklar\u0131 s\u0131ras\u0131nda yeterince kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131. Fakat bu kez durum ciddi. ABD, Barzani devleti ile TC\u2019yi kendi K\u00fcrt projesinde uzla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in PKK\u2019y\u0131 feda etmeye kararl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. DTP\u2019nin de bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde tercihte bulunmaya zorland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor. Asl\u0131nda PKK, her \u015feye ra\u011fmen<\/strong>, g\u00fcneydo\u011fudaki feodal ili\u015fkilerin \u00e7\u00f6z\u00fclmesine katk\u0131da bulunmu\u015f, K\u00fcrt kad\u0131n\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi y\u00f6n\u00fcnde ad\u0131mlar atm\u0131\u015f, sosyalist k\u00f6kenli, modern bir harekettir. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bir Barzan ya da Talaban a\u015firetinden \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r. Milliyet<\/em>\u2019te yay\u0131mlanan r\u00f6portaj\u0131nda Karay\u0131lan\u2019\u0131n, PKK\u2019n\u0131n tasfiye olmas\u0131 halinde, g\u00fcneydo\u011fuya dinci ak\u0131mlar\u0131n h\u00e2kim olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesi de \u00f6nemlidir. PKK\u2019n\u0131n tamamen tasfiye edilmesi halinde G\u00fcneydo\u011fu\u2019nun Pakistan\u2019daki Swat vadisi gibi bir yere d\u00f6n\u00fc\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bir b\u00fct\u00fcn olarak bu s\u00fcrecin, K\u00fcrtler aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131fsal ve ideolojik ayr\u0131\u015fmay\u0131 h\u0131zland\u0131rmas\u0131; PKK\u2019n\u0131n tamam\u0131n\u0131n ya da bir k\u0131sm\u0131n\u0131n sosyalist k\u00f6klerine d\u00f6nerek yoksul K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n sesi olmas\u0131, feodal a\u015firetlere ve emperyalizme kar\u015f\u0131 mevzilenmesi muhtemeldir. Bu geli\u015fme, K\u00fcrt ve T\u00fcrk sosyalistleri aras\u0131nda, \u00e7ok eski tarihsel k\u00f6kleri olan ve 1990\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda denenen bir ittifak\u0131 yeniden g\u00fcndeme getirebilir.<\/p>\n\n\n\n Ya Sosyalizm, ya Barbarl\u0131k<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu belirtileri g\u00f6rmek ve imk\u00e2nlar\u0131 de\u011ferlendirmek i\u00e7in, \u201cbize de oy verin\/biz de var\u0131z\/gelece\u011fi birlikte kuraca\u011f\u0131z\/hepimiz bir fidan\u0131n g\u00fcller a\u00e7m\u0131\u015f dal\u0131y\u0131z\u201d platform, olu\u015fum ve inisiyatiflerinden uzak durmak; kapsay\u0131c\u0131, ku\u015fat\u0131c\u0131, birle\u015ftirici, yol a\u00e7\u0131c\u0131, herkesi i\u00e7leyen kimseyi d\u0131\u015flamayan, \u00fcyelerini memnun ve tatmin ederek onlar\u0131n hassasiyetlerini g\u00f6zeten; neredeyse son \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131ld\u0131r beyhude bir debelenmenin \u00f6tesine ge\u00e7emeyen; taban, tavan, temel, k\u00f6pr\u00fc, \u00e7at\u0131, kubbe, \u00e7ardak, tonoz, kiri\u015f, kanal, kemer partileri kurma giri\u015fimlerinden ka\u00e7\u0131nmak; her yerde ayn\u0131 anda var olmay\u0131 gerektiren, kafay\u0131 duvara vurmaya haz\u0131r ve tarihsel k\u00f6kleri sapasa\u011flam duran \u201chareket\u201d gelene\u011fine d\u00f6nmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n Sahici olmak gerekir. Bu \u00fclkede ya sosyalizmin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 hissedilecek; ya da \u0130slami fa\u015fizmin ve \u0131rk\u00e7\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n batakl\u0131\u011f\u0131 her \u015feyi \u00f6rtecek; \u00fclkemiz, Orta\u00e7a\u011f karanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde Pakistan\u2019dan be\u015f beter olacak. Rosa Luxemburg\u2019la birlikte bir kez daha: Ya Sosyalizm ya Barbarl\u0131k! RED, 28.06. 2009<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Maksim Gorki, \u015fu anda hat\u0131rlayamad\u0131\u011f\u0131m bir yerde, Bol\u015fevikler\u2019in duvara (\u00c7arl\u0131k) olanca g\u00fc\u00e7leriyle kafalar\u0131n\u0131 vurduklar\u0131n\u0131, arkalar\u0131ndaki muazzam kitle deste\u011fiyle orada bir delik a\u00e7t\u0131klar\u0131n\u0131 anlat\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de D\u00fczen\u2019in duvar\u0131na kafas\u0131n\u0131 olanca g\u00fcc\u00fcyle vuracak pek \u00e7ok ki\u015finin\/kadronun \u00e7\u0131kabilece\u011fi tarihsel olarak defalarca kan\u0131tlanm\u0131\u015f, ancak bu vuru\u015fu destekleyecek kitle g\u00fcc\u00fc her defas\u0131nda eksik kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fka deyi\u015fle, kafay\u0131 vurma … <\/p>\n