Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Siyaseten azgeli\u015fmi\u015f, k\u00fclt\u00fcrs\u00fcz ve pusulay\u0131 kaybetmi\u015f yeni insan Devlet\u2019i t\u00fczel ki\u015filik, tekil bireylerle tan\u0131mlanmayan h\u00fckm\u00ee bir \u015fahsiyet olarak de\u011fil, ger\u00e7ek ki\u015fi gibi g\u00f6rme e\u011filimindedir.<\/p>\n\n\n\n
Siyaseten azgeli\u015fmi\u015ftir; \u00e7\u00fcnk\u00fc siyasi s\u00fcre\u00e7lere kat\u0131l\u0131m\u0131 asker\u00ee darbelerle defalarca kesintiye u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f, son yirmi y\u0131l\u0131n yava\u015flat\u0131lm\u0131\u015f sivil darbe s\u00fcreci \u00f6rg\u00fctlenme imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f; sendikalar, meslek \u00f6rg\u00fctleri, dernekler ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f, y\u0131prat\u0131lm\u0131\u015f ve etkisizle\u015ftirilmi\u015ftir. Bu y\u00fczden siyasete d\u0131\u015far\u0131dan bakar, magazin gibi izler, kendi tak\u0131m\u0131na tezah\u00fcrat yapan futbol seyircisi gibi davran\u0131r. G\u00f6n\u00fcl verdi\u011fi siyas\u00ee partinin program\u0131 ile icraat\u0131 aras\u0131nda tutarl\u0131l\u0131k aray\u0131\u015f\u0131ndan \u00e7oktan beri vazge\u00e7mi\u015ftir. Siyaset art\u0131k a\u011f\u0131z dala\u015f\u0131ndan, rakibi a\u00e7\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcren hamlelerden, \u201c\u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u201ddan, bir dizi taciz rezalet ihanet ve komplodan ibarettir. Se\u00e7men\/m\u00fc\u015fterinin bu e\u011filimini gayet iyi bilen siyaset erbab\u0131 onu tatmin edecek \u015fekilde davran\u0131r, onun ho\u015funa gidecek malzemeyi \u00fcretir, sesini giderek daha fazla y\u00fckseltir, yeni d\u00fc\u015fmanl\u0131klar bulup \u00e7\u0131kar\u0131r ve rakip saflar\u0131 bir ihanet radar\u0131 gibi tarayarak dikizler.<\/p>\n\n\n\n
Bu \u015fartlarda Cumhuriyet\u00e7i olmak; laik, demokratik ve sosyal bir hukuk devleti istemek yeni insan\u0131 art\u0131k kesmez, ona yeterli gelmez. Ne oldu\u011funu tam olarak bilemedi\u011fi ba\u015fka bir \u015fey istemektedir. Ailesinden, ge\u00e7mi\u015finden ya da mensubiyetinden gelen ideolojik esintilerle, tam olarak tan\u0131mlayamad\u0131\u011f\u0131 a\u015fk\u0131n bir y\u00f6netim bi\u00e7imini \u00f6zler. Zira darbeci generaller ve siyas\u00ee iktidarlar demokratik ve sosyal bir hukuk devletinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, asl\u0131nda iyi bir \u015fey de olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamak i\u00e7in uzun y\u0131llar boyunca ellerinden geleni yapm\u0131\u015flar; bunu yaparken, hem demokratik hem de sosyal bir devleti y\u00f6netmekte olduklar\u0131n\u0131 iddia etmekten de geri durmam\u0131\u015flard\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan kendi hayat\u0131nda hi\u00e7bir etki ve de\u011fi\u015fiklik yaratmam\u0131\u015f olan, g\u00fcndelik hayat\u0131nda varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile hissetmedi\u011fi hukuk\u00ee bir tekerlemeyi niye savunsun? Ancak Jakoben y\u00f6ntemlerle dayat\u0131l\u0131rsa, mecbur tutulursa benimseyecektir. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ile refah aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir deneyim edinmemi\u015ftir. Ge\u00e7mi\u015fte b\u00f6yle \u015feylerin faydas\u0131n\u0131 g\u00f6rmemi\u015ftir. \u015eimdiki zamanda ise h\u00fcrriyete ve hukuka de\u011fil, paraya ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Karn\u0131n\u0131 doyuracak, bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6deyecektir. <\/p>\n\n\n\n
K\u00fclt\u00fcrs\u00fczd\u00fcr; okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 geli\u015fmedi\u011fi, yeterli e\u011fitim g\u00f6rmedi\u011fi i\u00e7in evrensel k\u00fclt\u00fcre zaten yabanc\u0131d\u0131r, giderek Anadolu halk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, yerel g\u00f6reneklere de yabanc\u0131la\u015fmaktad\u0131r. Zihinsel yap\u0131s\u0131n\u0131n temellerine t\u00fcketim k\u00fclt\u00fcr\u00fc yerle\u015fmi\u015ftir; bor\u00e7lanarak t\u00fcketmeye al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, hayat standard\u0131n\u0131n neden ve nas\u0131l y\u00fckseldi\u011fini anlayamadan \u201c\u015fahane hayat\u201d yan\u0131lsamas\u0131na kap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Cumhuriyet k\u00fclt\u00fcr\u00fc iktisadi altyap\u0131s\u0131yla, ilerleme ve Ayd\u0131nlanma ideolojisi ve hedefleriyle uzun y\u0131llar boyunca y\u0131prat\u0131l\u0131p yok edildi\u011fi i\u00e7in ya Vahabi-Arap k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f ya da bu k\u00fclt\u00fcre tepki olarak sembolik Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011fe, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n kavramsal sosyalizmine, 1940\u2019lar\u0131n T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ya da daha eski efsanelere, ilkel mitolojilere s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f, \u00fclkenin rejimi de\u011fi\u015firken, kaynaklar\u0131 ya\u011fmalan\u0131rken aval aval bakm\u0131\u015ft\u0131r. Mitolojiye ba\u011flanma, art\u0131k var olmayan bir ge\u00e7mi\u015fe duyulan nostalji, i\u015faret bekleyen halk fa\u015fizminin en bariz \u00f6zelli\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n
Pusulay\u0131 kaybetmi\u015ftir; \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve katmanl\u0131 kriz derinle\u015firken ne tarafa gidece\u011fini bilemez. \u201cKarars\u0131z se\u00e7men davran\u0131\u015f\u0131\u201d g\u00f6stermeye ba\u015flar. Bu kez ger\u00e7ekten karars\u0131zd\u0131r; geride kalan d\u00f6nemin bor\u00e7lanarak ya\u015fama imk\u00e2nlar\u0131 h\u0131zla daralmakta, ayn\u0131 hayat standard\u0131nda tutunmak giderek zorla\u015fmaktad\u0131r. Mevcut siyas\u00ee partilerin, u\u011frad\u0131\u011f\u0131 kay\u0131plar\u0131 telafi edecek imk\u00e2nlar\u0131 sa\u011flayamayaca\u011f\u0131n\u0131, sorunun politik de\u011fil yap\u0131sal oldu\u011funu i\u00e7ten i\u00e7e sezmektedir. Savundu\u011fu siyas\u00ee partiye ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 elbette s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr, tak\u0131m\u0131n k\u00fcme d\u00fc\u015fmesi onun renklerine olan tutkusunu azaltmaz fakat ba\u015fka bir partide \u0131\u015f\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc anda saf de\u011fi\u015ftirmeye haz\u0131rd\u0131r. Asl\u0131nda bir \u201ckurtar\u0131c\u0131,\u201d nihai ve kesin bir \u00e7\u00f6z\u00fcm beklemektedir. Karars\u0131zl\u0131k hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fc devreye sokar. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya meydan okuyarak \u015feriat il\u00e2n eden y\u00fcce imparatorluk ya da Reis\u2019in \u201cmill\u00ee diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc\u201d ya da Bozkurtlar\u0131n D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc ya da Kemalist bir devrimle \u201chop\u201d diye 1930\u2019lar\u0131n d\u00fcnyas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f ya da i\u015f\u00e7ilerin ans\u0131z\u0131n bir s\u0131n\u0131f olduklar\u0131n\u0131 fark ederek harekete ge\u00e7meleri gibi \u015feyler hayal eder. Pek \u00e7ok k\u0131r\u0131nt\u0131y\u0131 harmanlayarak birle\u015ftirir, d\u00f6ke sa\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 o karman \u00e7orman \u015feyi hararetle savunur.<\/p>\n\n\n\n
Devlet\u2019in hukuk\u00ee \u015fahsiyeti, t\u00fczel ki\u015fili\u011fi, denge\/fren mekanizmalar\u0131 ortadan kalk\u0131nca, s\u0131radan insan\u0131n onu tek bir ki\u015finin \u015fahs\u0131nda somutla\u015fan basit bir alet gibi g\u00f6rmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Hukuk\u00ee varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybeden, yasama y\u00fcr\u00fctme yarg\u0131 kuvvetlerini tek bir ki\u015fide ya da dar bir kadroda toplayan Devlet, ger\u00e7ekten de ele ge\u00e7irenin diledi\u011fi gibi kullanabilece\u011fi bir aletten farks\u0131zd\u0131r. Ba\u015fkas\u0131 da ele ge\u00e7irebilir ve ayn\u0131 y\u00f6ntemlerle kullanabilir. <\/p>\n\n\n\n
Bu yap\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck felaket siyaset alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda duran, parti mensubiyeti olmayan asker ve sivil devlet se\u00e7kinlerini da\u011f\u0131tm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Y\u00f6netici oligar\u015fi geleneksel devlet se\u00e7kinlerini y\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f ve da\u011f\u0131tm\u0131\u015f; onlar\u0131n topluca hareket etmelerini, g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmelerini sa\u011flayan b\u00fct\u00fcn mekanizmalar\u0131 ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bo\u015flu\u011fu asla dolduramayacakt\u0131r. Devlet elitinin yenilenmesi on y\u0131llar\u0131 al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Oligar\u015fik devlet yap\u0131s\u0131n\u0131n sahipleri kanunlardan, Anayasa Mahkemesi\u2019nden, Dan\u0131\u015ftay\u2019dan Say\u0131\u015ftay\u2019dan, muhalefet partilerinden, bask\u0131 guruplar\u0131ndan korkmazlar. Hepsini sindirmi\u015fler, d\u00f6rt bir yandan kendilerine ba\u011flam\u0131\u015flard\u0131r. Art\u0131k sadece asker\u00ee darbeden, halk ayaklanmas\u0131ndan, sabotaj ve suikastlerden, yabanc\u0131 devletlerin \u015fantaj\u0131ndan korkacaklard\u0131r. Bu korku onlar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan bir yola sokacak; siyas\u00ee toplumu s\u00fcrekli bir \u00e7abayla ay\u0131klayarak potansiyel yanda\u015flar\u0131n\u0131 kendi saflar\u0131nda toplayacaklar, kendilerine benzemeyeni d\u00fc\u015fman ilan edecekler, olur olmaz herkesi \u201cter\u00f6rist\u201d diye yaftalayacaklar, hayal\u00ee d\u00fc\u015fmanlarla bo\u011fu\u015facaklard\u0131r. Bu yolun d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc yoktur. AKP\u2019nin d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Rejimin niteli\u011fi yumu\u015fak ini\u015fe izin vermedi\u011fi i\u00e7in \u00e7arpman\u0131n \u015fiddetini azaltmak, b\u00f6ylece \u00fclkemizi b\u00fcy\u00fck felaketlerden korumak AKP\u2019nin akil adamlar\u0131 d\u00e2hil herkesin g\u00f6revidir. Hasar tespit raporu haz\u0131rlamak, hukuku yeniden ke\u015ffetmek, yeni bir rejim kurarak laik, demokratik bir hukuk Devlet\u2019iyle yola devam etmek halk\u0131 e\u011fiten ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren bir kurucu iradeyi gerektirecek, on y\u0131llarca s\u00fcrecektir. Neticede yeni bir d\u00fcnya kurulacak T\u00fcrkiye de orada yerini alacakt\u0131r. Veryans\u0131n<\/em>, 15. 01. 2021<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Siyaseten azgeli\u015fmi\u015f, k\u00fclt\u00fcrs\u00fcz ve pusulay\u0131 kaybetmi\u015f yeni insan Devlet\u2019i t\u00fczel ki\u015filik, tekil bireylerle tan\u0131mlanmayan h\u00fckm\u00ee bir \u015fahsiyet olarak de\u011fil, ger\u00e7ek ki\u015fi gibi g\u00f6rme e\u011filimindedir. Siyaseten azgeli\u015fmi\u015ftir; \u00e7\u00fcnk\u00fc siyasi s\u00fcre\u00e7lere kat\u0131l\u0131m\u0131 asker\u00ee darbelerle defalarca kesintiye u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f, son yirmi y\u0131l\u0131n yava\u015flat\u0131lm\u0131\u015f sivil darbe s\u00fcreci \u00f6rg\u00fctlenme imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f; sendikalar, meslek \u00f6rg\u00fctleri, dernekler ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f, … <\/p>\n