Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Asya\u2019da neoliberal kapitalizme kar\u015f\u0131 yeni bir uygarl\u0131k sava\u015f\u0131 y\u00fckseliyor. Bu sava\u015f\u0131n ilk top at\u0131\u015flar\u0131 ge\u00e7en Kas\u0131m ay\u0131nda Hindistan\u2019da i\u015fitildi. \u0130ki y\u00fcz elli (250) milyon emek\u00e7i, \u00fc\u00e7 siyas\u00ee parti ve on sendikan\u0131n \u00f6nderli\u011finde greve \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Hint halk\u0131n\u0131n yedi talebi var: b\u00fct\u00fcn ailelere ayda 100 dolar de\u011ferinde destek, ihtiyac\u0131 olan herkese ayda 10 kg paras\u0131z tah\u0131l, Mahatma Gandhi K\u0131rsal \u0130stihdam G\u00fcvencesi S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin geni\u015fletilmesi, yeni \u00e7al\u0131\u015fma yasalar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve liberal tar\u0131m reformunun geri \u00e7ekilmesi, kamu sekt\u00f6r\u00fcnde \u00f6zelle\u015ftirmelere son verilmesi, kamu sekt\u00f6r\u00fc \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 erken emeklili\u011fe zorlayan genelgenin geri \u00e7ekilmesi, \u00f6nceki emeklilik sisteminin geni\u015fletilerek geri getirilmesi\u2026<\/p>\n\n\n\n
\u0130ki y\u00fcz elli milyon Hintli emek\u00e7inin neoliberal serbest piyasa vah\u015fetine ve \u00f6zelle\u015ftirmelere isyan etti\u011fini, sosyal devlet aray\u0131\u015f\u0131yla m\u00fccadeleye at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz. Sadece 13 emek\u00e7i g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f. Milyonlarca insan\u0131 g\u00f6zalt\u0131nda tutacak bir nezarethane olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in herhalde!<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizin merkez medyas\u0131nda g\u00fcndem incir \u00e7ekirde\u011fini doldurmayan siyas\u00ee parti at\u0131\u015fmalar\u0131, partileraras\u0131 ve partiler i\u00e7i entrika ve komplo muhabbetleriyle bi\u00e7imlendi\u011fi i\u00e7in, bu b\u00fcy\u00fck olay kendine bir yer bulamad\u0131. Amerikan polisinin diziyle bo\u011farak \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc siyah\u00ee George Floyd\u2019un ad\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00f6\u011frendi fakat bu ay i\u00e7inde Hint polisinin sopayla kovalad\u0131\u011f\u0131 ya\u015fl\u0131 Sih\u2019in ad\u0131n\u0131 bilen yok.<\/p>\n\n\n\n
Oysa bu sopayla kovalama g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc Hint sosyal medyas\u0131nda h\u0131zla yay\u0131larak 7 Aral\u0131k g\u00fcn\u00fc ba\u015flayan yeni bir isyan\u0131 tetikledi, y\u00fcz binlerce \u00e7ift\u00e7i Delhi\u2019ye giden yollar\u0131 tutarak barikatlar kurdu. <\/p>\n\n\n\n
Elbette bu yeni isyan dalgas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda tar\u0131m yasas\u0131 var. \u201cReform\u201d diye tan\u0131t\u0131lan bu yasa, \u201cHintli \u00e7ift\u00e7ileri on y\u0131llard\u0131r serbest piyasadan koruyan, tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin sat\u0131\u015f\u0131, fiyatland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve depolanmas\u0131yla ilgili kurallar\u0131 gev\u015fetiyor.\u201d Yasan\u0131n getirdi\u011fi \u201cen b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fikliklerden biri, \u00e7ift\u00e7inin kendi \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc, \u00f6zel piyasa oyuncular\u0131na -tar\u0131m \u015firketleri, s\u00fcpermarket zincirleri ve internet ma\u011fazalar\u0131- piyasa fiyatlar\u0131yla do\u011frudan satmas\u0131na izin verilmesi. Hintli \u00e7ift\u00e7ilerin \u00e7o\u011fu \u015fimdiki durumda kendi \u00fcr\u00fcnlerinin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc devlet denetimindeki toptanc\u0131 pazar\u0131na, yani mandi\u2019lere, \u00f6nceden ilan edilen taban fiyatlar\u0131ndan satmaktad\u0131r\u201d (BBC News<\/em>, 23.09.20).<\/p>\n\n\n\n B\u00fct\u00fcn bunlar size \u00e7ok tan\u0131d\u0131k gelmedi mi?<\/p>\n\n\n\n Neoliberalizmin krizi pandemi olay\u0131yla birle\u015ferek d\u00fcnyan\u0131n Do\u011fu\u2019sunda ve Bat\u0131\u2019s\u0131nda yerli ve yabanc\u0131 sermayeye pezevenklik eden \u00f6zelle\u015ftirmeci, serbest piyasac\u0131 h\u00fck\u00fcmetleri sarsmaya, en az\u0131ndan onlar\u0131 devlet a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131, kamucu iktisat politikalar\u0131 uygulamaya zorluyor. D\u00fcnya halklar\u0131 sosyal devlet, adil b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm, toplumsal kalk\u0131nma, paras\u0131z bilimsel e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k hizmeti istiyorlar.<\/p>\n\n\n\n Demek ki yeni bir d\u00fcnya kuruluyor. <\/p>\n\n\n\n Kovid-19\u2019la birlikte kapitalizm de mutasyon ge\u00e7iriyor. \u0130ngiltere, Fransa ve Almanya\u2019da devlet halka para da\u011f\u0131t\u0131yor. Hani nerede serbest piyasa! Boris Johnson ve Angela Merkel a\u011flamakl\u0131 a\u00e7\u0131klamalar yapt\u0131lar, devleti serbest piyasan\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kararak halka g\u00fcvence verdiler. Sa\u011fdan ve soldan yeni ve radikal kitle hareketlerinin y\u00fckselece\u011fini g\u00f6r\u00fcyor, halkla empati kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Fakat g\u00f6sterilerin sonu gelmiyor. Londra\u2019da, Berlin\u2019de, Paris ve Var\u015fova\u2019da, \u015fu ana kadar d\u00fcnyan\u0131n 35 \u00fclkesinde halk, vir\u00fcs\u00fcn \u015fahs\u0131nda sistemi sorgulayarak g\u00f6steri yapt\u0131. Sosyal yard\u0131mlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, kiralar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesini, kapanma olacaksa bunun emek\u00e7iler d\u00e2hil herkesi kapsamas\u0131n\u0131 talep ediyorlar. Yeni ve farkl\u0131 bir d\u00fcnya d\u00fczeni b\u00fct\u00fcn halklar\u0131n neoliberalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesinden, sosyal devlet aray\u0131\u015f\u0131ndan \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n B\u00fcy\u00fck komplo teorileri, g\u00f6n\u00fcll\u00fc k\u00f6lelerin \u015fehir efsanesi olarak yayd\u0131klar\u0131 palavralardan ibarettir. Devletlere h\u00fckmeden zenginler kendi aralar\u0131nda konsorsiyum gibi bir \u015fey kurmu\u015flar, her t\u00fcrl\u00fc m\u00fccadele ve isyan potansiyelini yok ederek insanl\u0131\u011f\u0131 k\u00f6lele\u015ftirmeye haz\u0131rlan\u0131yorlarm\u0131\u015f; ula\u015f\u0131m ve ileti\u015fimi durdurarak, a\u015f\u0131 bahanesiyle herkesin k\u0131\u00e7\u0131na \u00e7ip takarak her \u015feyi kontrol edeceklermi\u015f.<\/p>\n\n\n\n Zaten kontrol ediyorlar. \u00c7ipi cep telefonu bi\u00e7iminde \u00fczerinizde ta\u015f\u0131yorsunuz, kameralara g\u00f6r\u00fcnmeden bakkala bile gidemiyorsunuz. \u00d6nemli olan d\u00fc\u015fman\u0131 kendi silah\u0131yla vurmak, ileti\u015fim a\u011flar\u0131n\u0131, sosyal medyay\u0131 gevezelik ya da bireysel g\u00f6steri\u015f i\u00e7in de\u011fil \u00f6rg\u00fctlenmek i\u00e7in kullanmay\u0131 becerebilmektir. Hindistan\u2019da emek\u00e7iler bunu yapabildiler. <\/p>\n\n\n\n Neyse konuyu da\u011f\u0131tmayal\u0131m, kendi ac\u0131kl\u0131 durumumuza gelelim. Biz maalesef b\u00fct\u00fcn m\u00fccadeleleri kaybettik: Laik Cumhuriyet m\u00fccadelesini, Mill\u00ee Anayasa m\u00fccadelesini, demokrasi ve haklar m\u00fccadelesini ve en \u00f6nemlisi \u00f6zelle\u015ftirme kar\u015f\u0131t\u0131 m\u00fccadeleyi kaybettik. \u00d6zelle\u015ftirme kar\u015f\u0131t\u0131 mitingler yapan T\u00fcrk-\u0130\u015f ne oldu? Tekel i\u015f\u00e7ilerinin direni\u015fi? Tekel tesislerinin sat\u0131\u015f\u0131ndan elde edilen gelirle Ankara\u2019ya iki kaz\u0131k kule diktiler. \u201cBu ne i\u015ftir?\u201d diye soran oldu mu?<\/p>\n\n\n\n Sizce Arzu \u00c7erkezo\u011flu\u2019na, kendisinden \u00f6nceki D\u0130SK ba\u015fkanlar\u0131 gibi CHP milletvekilli\u011fi yak\u0131\u015fmaz m\u0131? Bence yak\u0131\u015f\u0131r. Ma\u011fdur y\u00fcz ifadesiyle asgari \u00fccret olay\u0131n\u0131 pek g\u00fczel anlat\u0131yor. Ne yaps\u0131n? Tarihsel olarak \u00fclkemizde uslu duran sendikac\u0131lar\u0131 milletvekili yapt\u0131lar, uslu durmayanlar\u0131 Necmettin Giritlio\u011flu ve \u015eemsi Denizer gibi vurdular. Asl\u0131nda Erg\u00fcn Atalay\u2019\u0131 da AKP milletvekili, hatta bakan olarak g\u00f6rmek isteriz. Bence bunu hak ediyor.<\/p>\n\n\n\n Neyse, konu s\u00fcrekli da\u011f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Toparlamak gerekirse, AKP\u2019yi kendi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 buluyorum. M\u00fckemmel manevralarla toplumda ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket eden tek bir kitle \u00f6rg\u00fct\u00fc b\u0131rakmad\u0131, kalanlar\u0131 da ku\u015fatma alt\u0131na alarak k\u00fc\u00e7\u00fcltt\u00fc. Halk\u0131 tarikat ve cemaatlere teslim ederken, siyaseti de halktan tamamen kopmu\u015f etkisiz ve yetkisiz bir parlamentonun i\u00e7ine t\u0131k\u0131\u015ft\u0131rarak bo\u011fdu, merkez medyay\u0131 ele ge\u00e7irip maymuna \u00e7evirdi.<\/p>\n\n\n\n Kendi kaderini \u00fclkemizin kaderiyle birle\u015ftiren Say\u0131n Saray, bir yandan yetkilerini s\u00fcrekli geni\u015fletiyor, \u00f6te yandan se\u00e7im yasalar\u0131yla ve se\u00e7men adresleriyle oynayarak nihai zaferine haz\u0131rlan\u0131yor. Solcu gibi duran vicdan\u0131 k\u00f6relmi\u015f belleksiz Saray ta\u015feronlar\u0131n\u0131 kullanarak Kemalistleri ve Cumhuriyet\u00e7ileri b\u00f6l\u00fcp denetim alt\u0131na alma \u00e7abalar\u0131 hen\u00fcz sonu\u00e7 vermediyse de, bu y\u00f6nde \u00f6nemli bir mesafe al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, vatanseverlik, solculuk, tarih ve laiklik gibi konularda zaten \u00e7al\u0131\u015fmayan kafalar\u0131n iyice kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek durumunday\u0131z. Saray ge\u00e7mi\u015fte de solcu gibi duran liberalleri Bat\u0131 \u00e2lemine demokrat g\u00f6r\u00fcnmek i\u00e7in \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 bi\u00e7imde kullanm\u0131\u015ft\u0131. Lakin liberal entel-danteller zaman i\u00e7inde istismar edildiklerini anlayabilmi\u015fler, hatta \u201cbizi may\u0131n e\u015fe\u011fi olarak kulland\u0131lar\u201d diye itirafta bulunmu\u015flard\u0131. \u015eimdiki saray yalakalar\u0131n\u0131n ileride nas\u0131l bir itirafta bulunacaklar\u0131n\u0131 merak ediyorum.<\/p>\n\n\n\n B\u00fct\u00fcn d\u00fczen partileri, AKP ba\u015fta olmak \u00fczere Atlantik istikametinde depara kalkt\u0131, y\u00fcz metre engelli ko\u015fuyorlar. \u0130pi g\u00f6\u011f\u00fcsleyen iktidar\u0131 alacak. Bu arada alternatifler tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. \u0130\u015fg\u00fcc\u00fc piyasam\u0131z\u0131 k\u00f6lelik \u015fartlar\u0131nda yeniden d\u00fczenleyerek \u00c7inli m\u00fcte\u015febbisin s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne mi a\u00e7al\u0131m, yoksa \u00c7okuluslu \u015eirketler\u2019e mi pazarlayal\u0131m? Neyimizi satal\u0131m da biraz para kazanal\u0131m? Kara paray\u0131 nas\u0131l aklayal\u0131m? Uyu\u015fturucu baronlar\u0131n\u0131, kad\u0131n t\u00fcccarlar\u0131n\u0131, organ mafyas\u0131n\u0131 ekonomimize nas\u0131l kazanal\u0131m? Jeostratejimizi eskiden oldu\u011fu gibi NATO\u2019ya m\u0131, yoksa Rus jeopoliti\u011fine mi ba\u011flayal\u0131m? S-400\u2019leri sar\u0131msaklasak da m\u0131 saklasak\u2026 Yeni \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecini PKK\/HDP\u2019yle mi ba\u015flatsak, yoksa 90\u2019lar\u0131n Hizbullah\u2019\u0131ndan arta kalan unsurlara dindar ve kindar bir K\u00fcrt\u00e7\u00fc parti kurdurup onunla m\u0131 i\u015f tutsak?<\/p>\n\n\n\n Durum ilk bak\u0131\u015fta umutsuz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Fakat \u015funu unutmayal\u0131m ki dindar\u0131, \u00fclk\u00fcc\u00fcs\u00fc, devrimcisi, entelekt\u00fceli, askeri ve siviliyle b\u00fct\u00fcn halk\u0131m\u0131zda tarihsel olarak bir \u201ctepki gecikmesi\u201d vard\u0131r. Tepki geciktik\u00e7e \u015fiddet potansiyeli artar. Ayr\u0131ca hen\u00fcz \u00e7ok erken bir a\u015famada bulunuyoruz. On sekiz yirmi y\u0131l tarih\/zaman i\u00e7inde \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre. AKP, Yankee emperyalizminin \u00e7\u0131lg\u0131n projesiydi. Proje iflas etti, \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k ise Saray\u2019\u0131n \u00fczerinde kald\u0131 ve art\u0131k s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n Fakat insan \u00fcz\u00fcl\u00fcyor do\u011fal olarak, \u00e7\u00fcnk\u00fc bizim her \u015feyimiz vard\u0131. H\u00e2l\u00e2 var. Verimli topraklar\u0131m\u0131z, mavi vatan\u0131m\u0131z, sanayi altyap\u0131m\u0131z, planlama gelene\u011fimiz, teknik kadrolar\u0131m\u0131z, bilim adamlar\u0131m\u0131z, asker\u00ee strateji uzmanlar\u0131m\u0131z, \u201cmon\u015fer\u201d kategorisine giren geleneksel diplomatlar\u0131m\u0131z, bat\u0131 k\u00fclt\u00fcr ku\u015fa\u011f\u0131 i\u00e7inde yeti\u015fmi\u015f, laiklik ilkesini anlam\u0131\u015f ve benimsemi\u015f kentli n\u00fcfusumuz… Bu tarz bir deli g\u00f6mle\u011fine mecbur de\u011fildik. Toplumun g\u00fcvenini kazanm\u0131\u015f insanlar\u0131n ekonomi, jeopolitik ve devlet y\u00f6netimi (anayasal rejim) konular\u0131nda ortak deklarasyonlarla halka yol g\u00f6stermeleri gerekir. \u00dclkemiz, tarihi boyunca her \u00e7\u00f6k\u00fc\u015ften yeni bir Kurucu \u0130rade\u2019yle \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6ncelikli ve tehlikeli olan, acil \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken, deneme-yan\u0131lma y\u00f6ntemiyle y\u00f6netilen Devlet\u2019in derin krizidir.<\/p>\n\n\n\n Neyse\u2026 Siz benim yazd\u0131klar\u0131ma bakmay\u0131n. \u201cArkada\u015f\u0131n kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k\u201d der, ge\u00e7er gidersiniz. Hep yukar\u0131ya, canbaza bak\u0131n, bak\u0131n nas\u0131l oynuyor!<\/p>\n\n\n\n Fakat sak\u0131n unutmay\u0131n, yeni bir d\u00fcnya kuruluyor. G\u00fcvencesiz \u00e7al\u0131\u015fan, ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda kaybetti\u011fi b\u00fct\u00fcn haklar\u0131 geri isteyen, birileri s\u00fcrekli zenginle\u015firken s\u00fcrekli yoksulla\u015fan, kendisinin ve ailesinin gelece\u011fini art\u0131k g\u00f6remeyen, orta s\u0131n\u0131flar\u0131 ve geleneksel i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 da kapsayan milyonlarca prekarya b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada hareket h\u00e2linde! D\u00fcnya liderleri denilen \u00e7aps\u0131zlar\u0131n y\u00fczlerinden d\u00fc\u015fen bin par\u00e7aysa, sebebi budur. Veryans\u0131n, 25. 12. 2020 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Asya\u2019da neoliberal kapitalizme kar\u015f\u0131 yeni bir uygarl\u0131k sava\u015f\u0131 y\u00fckseliyor. Bu sava\u015f\u0131n ilk top at\u0131\u015flar\u0131 ge\u00e7en Kas\u0131m ay\u0131nda Hindistan\u2019da i\u015fitildi. \u0130ki y\u00fcz elli (250) milyon emek\u00e7i, \u00fc\u00e7 siyas\u00ee parti ve on sendikan\u0131n \u00f6nderli\u011finde greve \u00e7\u0131kt\u0131. Hint halk\u0131n\u0131n yedi talebi var: b\u00fct\u00fcn ailelere ayda 100 dolar de\u011ferinde destek, ihtiyac\u0131 olan herkese ayda 10 kg … <\/p>\n