Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Eskiden b\u00f6yle bir \u015fark\u0131 vard\u0131: \u201cBir m\u00fcnasip zamanda, mesela saat onda, bulu\u015fal\u0131m Kordon\u2019da, der gibi geldi bana \/ G\u00f6zlerinde bir mana var gibi geldi bana\u2026\u201d Yani adam bir an g\u00f6z g\u00f6ze geldi\u011fi kad\u0131n\u0131n bak\u0131\u015flar\u0131ndan bir mana \u00e7\u0131karmakla kalm\u0131yor, mek\u00e2n\u0131 ve saatiyle bir randevu teklifi bile al\u0131yor\u2026 \u015eu s\u0131ralarda ge\u00e7erli yorum yapma tarz\u0131m\u0131za \u00e7ok benziyor.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde her \u015feyden ancak mana \u00e7\u0131karabiliyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Siyas\u00ee analiz yapam\u0131yoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc siyaset alemi \u015fu s\u0131ralarda ak\u0131\u015f h\u00e2linde. \u201cAdam bize n\u2019apacak acaba?\u201d diye Biden\u2019\u0131n yerle\u015fmesini bekliyoruz mesela. \u201cBenim \u00e7ok iyi ahbab\u0131md\u0131r, bir keresinde hasta olmu\u015ftum, elinde bir demet \u00e7i\u00e7ekle evime ziyarete gelmi\u015fti can\u0131m ya, sevgili Biden\u2026\u201d gibisine deme\u00e7 veriyor. \u0130nsan hayretler i\u00e7inde kal\u0131yor. Herhalde b\u00f6yle diyerek partililerine, piyasalara falan g\u00fcven verdi\u011fini zannediyor. Neyse\u2026<\/p>\n\n\n\n
\u0130ktisad\u00ee analiz de yapam\u0131yoruz. Veri yok! Elinizde do\u011fru rakamlar, oranlar falan olacak ki onlar\u0131 b\u00f6l\u00fcp \u00e7arparak bir sonuca varas\u0131n\u0131z. \u0130\u015fin uzmanlar\u0131 h\u00fck\u00fcmet benzeri \u015feyin a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 verilerin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yorlar. Biz garibanlar hi\u00e7bir \u015fey anlam\u0131yoruz. Ekonomi muhabiri semt pazar\u0131na gidip insanlara \u201cfileyi ka\u00e7a doldurdun, hem\u015ferim\u201d diye sorarak enflasyon oran\u0131n\u0131 ya da Ankara\u2019n\u0131n \u0130tfaiye Meydan\u0131\u2019ndaki amele pazar\u0131na gidip i\u015fsizlerle konu\u015farak i\u015fsizlik oran\u0131n\u0131 saptamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Sosyolojik analiz hi\u00e7 yapam\u0131yoruz. Tarikat, cemaat, vak\u0131f, siyas\u00ee parti, mafya, holding ya da bir \u015feyleri savunuyormu\u015f gibi yapan \u00e7e\u015fitli hareketler ya da heyecanl\u0131 sosyal medya gruplar\u0131, s\u00fcrekli a\u011fla\u015fan yak\u0131nan ma\u011fdurlar ya da oturdu\u011fu yerden her \u015feyi bilimsel olarak \u00f6nce te\u015fhir sonra analiz etmeye \u00e7al\u0131\u015fan muhtelif akademisyenler aras\u0131ndan bak\u0131yoruz bak\u0131yoruz fakat toplumsal ger\u00e7ekli\u011fi g\u00f6remiyoruz. Ger\u00e7i bunlar\u0131n da kendine g\u00f6re bir sosyolojisi var ama her birini tek tek anlamak, hele ki aralar\u0131nda bir ba\u011flant\u0131 kurmak neredeyse imk\u00e2ns\u0131z. \u015eahsen ben toplumsal s\u0131n\u0131flar\u0131 g\u00f6zden kaybettim, g\u00f6remiyorum.<\/p>\n\n\n\n
Gayret ederek g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm \u015fey de toplumsal s\u0131n\u0131flara benzemiyor. \u00dcretimden uzakla\u015farak rantiyele\u015fen, in\u015faat i\u015fine el atan burjuvazi gibi bir \u015fey tulumba gibi i\u00e7eriden \u00e7ekti\u011fi paralar\u0131 yurtd\u0131\u015f\u0131na ak\u0131t\u0131yor ya da oturup afiyetle yiyor. \u00dclkenin en has burjuva aileleri Malta vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131na ge\u00e7ti mesela, kimse \u00e7\u0131k\u0131p \u201cSiz n\u2019ap\u0131yosunuz?\u201d diye sormad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015f\u00e7iyi s\u00f6m\u00fcrme ihtiras\u0131yla yan\u0131p tutu\u015fan, misak-\u0131 mill\u00ee s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde i\u015fverenler lehine yasalar \u00e7\u0131karmak i\u00e7in m\u00fccadele eden, Ecevit\u2019i devirmek i\u00e7in gazetelere \u00e7ar\u015faf gibi ilanlar veren, Kenan Evren\u2019e mektuplar d\u00f6\u015fenen o militan eski zaman burjuvazisini \u00f6zl\u00fcyoruz. 15-16 Haziran 1970\u2019te toplu s\u00f6zle\u015fme yasas\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik \u00f6nergesini protesto etmek i\u00e7in d\u00fczenin barikatlar\u0131n\u0131 par\u00e7alayan on binlerce i\u015f\u00e7iyi, \u201cDGM\u2019yi ezdik, s\u0131ra MESS\u2019te!\u201d slogan\u0131yla 1 May\u0131s meydanlar\u0131n\u0131 dolduran y\u00fcz binlerce bilin\u00e7li, sendikal\u0131 i\u015f\u00e7iyi \u00f6zl\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Biz bunlar\u0131 g\u00f6rd\u00fck! Bu y\u00fczden baz\u0131 olaylar bizi yaral\u0131yor. Ger\u00e7ekten yaral\u0131yor\u2026 Mesela \u00c7orum\u2019daki Ekmek\u00e7io\u011flu Metal i\u015f\u00e7ileri Birle\u015fik Metal-\u0130\u015f Sendikas\u0131\u2019na \u00fcye oluyorlar, \u00c7al\u0131\u015fma Bakanl\u0131\u011f\u0131 yetki belgesi veriyor. Sendikal\u0131 i\u015f\u00e7iler 8 Aral\u0131k sabah\u0131 fabrikaya geliyorlar fakat i\u00e7eri sokulmuyorlar. Eylem yapmaya ba\u015fl\u0131yorlar. Bunun \u00fczerine i\u015fveren i\u015f\u00e7ilerin i\u015fine son veriyor. \u201cFakat,\u201d diyor i\u015f\u00e7iler, \u201cpandemi d\u00f6neminde h\u00fck\u00fcmet, kararnameyle i\u015ften \u00e7\u0131karmay\u0131 yasaklad\u0131.\u201d \u0130\u015fveren, \u201cYan\u0131l\u0131yorsunuz,\u201d diyor, \u201conun istisnas\u0131 var: ahlaks\u0131zl\u0131k maddesi!\u201d<\/p>\n\n\n\n
Me\u011fer \u00f6yle bir madde varm\u0131\u015f. \u0130\u015fveren \u201cahlaks\u0131z\u201d oldu\u011funuza, mesela h\u0131rs\u0131z ve namussuz oldu\u011funuza karar verirse, sizi kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne koyabiliyormu\u015f. Yani sendikaya \u00fcye oluyorsun, i\u015fveren seni \u201cahlaks\u0131z\u201d diye i\u015ften at\u0131yor. Sen bir aile reisi ya da evli bir kad\u0131n i\u015f\u00e7isin, \u00e7oluk \u00e7ocu\u011fun var\u2026<\/p>\n\n\n\n
Bak\u0131n ben size bir \u015fey s\u00f6yleyeyim: bu tip olaylar milletin m\u00e2\u015feri \u015fuurunda (toplum vicdan\u0131) \u00f6yle bir birikir ve \u00f6yle bir g\u00fcn gelir ki ka\u00e7maya f\u0131rsat bulamazs\u0131n\u0131z!<\/p>\n\n\n\n
Neyse, \u00f6fkelenmeden devam edelim\u2026 <\/p>\n\n\n\n
En iyisi yurttan haberler verelim.<\/p>\n\n\n\n
Son aylarda \u00fclke genelinde etkili olan kurakl\u0131k felaketine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulan Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 81 ile genelge g\u00f6ndererek Cuma namaz\u0131 sonras\u0131nda b\u00fct\u00fcn camilerde \u201cya\u011fmur duas\u0131\u201d okutmu\u015f. Yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n foto\u011fraflar\u0131 da var. Avu\u00e7lar\u0131 yere d\u00f6n\u00fck dua ediyorlar. Herhalde bunu yaparken ellerini hafif\u00e7e yukar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131p indiriyorlar, ya\u011fmur ya\u011fd\u0131r diye yukar\u0131ya i\u015faret vermek maksad\u0131yla… Burada do\u011fal olarak sosyoloji alan\u0131ndan antropoloji alan\u0131na ge\u00e7i\u015f yapm\u0131\u015f oluyoruz: ilkel toplumlarda, rit\u00fcel farkl\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n hen\u00fcz geli\u015fmedi\u011fi yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f sembolik sistemlerde, insanlar b\u00fcy\u00fcn\u00fcn etkisinden kurtulmak ya da do\u011fa\u00fcst\u00fc g\u00fc\u00e7leri yard\u0131ma \u00e7a\u011f\u0131rmak i\u00e7in kendi totemlerinin dikkatini \u00e7ekmek maksad\u0131yla \u2026 diye derin bir antropolojik analiz yapabiliriz fakat konu netameli oldu\u011fu i\u00e7in bekleme yapmadan yaz\u0131ya devam etsek daha iyi olur\u2026<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u00e7ki yasa\u011f\u0131 \u00f6nemli. Bunu kimse izah edemedi. Ya\u011fla kapl\u0131 o k\u00fc\u00e7\u00fck molek\u00fcl i\u00e7kiden mi ho\u015flan\u0131yor? Her \u015feyi bilen sayg\u0131de\u011fer Bilim Kurulu \u00fcyelerinin g\u00fcnl\u00fck televizyon turlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u201c\u00f6yleyken b\u00f6yle de olabilir fakat \u015f\u00f6yleyken bu \u015fekilde olmasa daha m\u0131 iyi olur acaba\u201d diye laf\u0131 doland\u0131rmadan bu konuya bilimsel a\u00e7\u0131klama getirmelerini bekliyoruz. <\/p>\n\n\n\n
\u00d6nce bek\u00e7iler ve polisler i\u00e7ki de satan baz\u0131 b\u00fcfeleri cebren kapatt\u0131lar. Daha sonra \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 hafta sonu a\u00e7\u0131k olacak yerler aras\u0131na tekel bayilerini katmayan bir genelge \u00e7\u0131kard\u0131. Yalaka market\u00e7iler hemen i\u00e7ki reyonunu \u201cgirilmez\u201d manas\u0131na gelen bantlarla \u00f6rtt\u00fcler. \u00d6nce \u201chaks\u0131z rekabet olmas\u0131n diye yasaklad\u0131k\u201d \u015feklinde \u00e7ekingen bir a\u00e7\u0131klama geldiyse de a\u00e7\u0131k s\u00f6zl\u00fc i\u00e7i\u015fleri bakan\u0131m\u0131z, maksad\u0131 ortaya koydu: \u201c\u0130\u00e7ki sosyal mesafeyi azaltan bir etkiye sahip. Tabi\u00ee ki k\u0131s\u0131tlama getirmekte hakl\u0131y\u0131z.\u201d Elbette sorunun ideolojik boyutu da var ama \u015fimdi iktidar\u0131n her uygulamaya ideolojik bir \u015fey soku\u015fturma e\u011filimini derin bir analize tabi tutarak, \u201cideolojik hegemonya\u201d gibi alengirli laflarla zihninizi yormak istemem. Ayr\u0131ca ne faydas\u0131 var?<\/p>\n\n\n\n
Bu arada iyi \u015feyler de oluyor. Kad\u0131nlar\u0131n #me too (ben de taciz ma\u011fduruyum) kampanyas\u0131n\u0131 sayg\u0131yla selaml\u0131yorum. \u201cTitreyin erkekler, biz vard\u0131k, var\u0131z ve var olaca\u011f\u0131z, \u00fcst\u00fcn\u00fcze \u00fcst\u00fcn\u00fcze geliyoruz!\u201d diyorlar. B\u00fcy\u00fck meydan okumad\u0131r! \u00c7ok \u00f6nemli, e\u011fitici ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc buluyorum, destekliyorum. \u00c7al\u0131\u015fan b\u00fct\u00fcn kad\u0131nlar\u0131n ba\u015flar\u0131ndan ge\u00e7en taciz olaylar\u0131n\u0131 cesaretle a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131, tacizci patronlar\u0131n\u0131 ve amirlerini te\u015fhir etmeye devam etmelerini, hareketi geni\u015fletmelerini, paras\u0131n\u0131 \u015f\u00f6hretini ya da yetkisini kullanarak kad\u0131nlar\u0131 taciz eden al\u00e7aklara dava a\u00e7malar\u0131n\u0131 ve sonuna kadar gitmelerini diliyorum. Kad\u0131nlara silah ruhsat\u0131 verilmesini, b\u00fct\u00fcn at\u0131\u015f poligonlar\u0131n\u0131n kad\u0131nlara a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyorum.<\/p>\n\n\n\n
\u015eimdi tekrar ba\u015fa d\u00f6necek olursak, bu \u201cder gibi geldi bana\u201d tutumu \u00e7ok \u00f6nemli. Bir t\u00fcr tefsircilik. Eskiler buna \u201cremil indirme\u201d derlerdi; yani deveden inip \u00e7\u00f6l\u00fcn kumundaki \u00e7izgilerden mana \u00e7\u0131kar\u0131yorsunuz\u2026 Mesela bir arkada\u015f, benim \u201cB\u00fcy\u00fck Yalan\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 son yaz\u0131m\u0131 ele\u015ftirirken, mealen \u015f\u00f6yle diyor: \u201cDe\u011ferli Yavuz Bey, bir \u00f6nceki yaz\u0131n\u0131zda HDP\u2019nin kapat\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nererek tutarl\u0131 vatansever \u00e7izgiye yakla\u015f\u0131m yapt\u0131n\u0131z fakat son yaz\u0131n\u0131zda Atlantik ile Avrasya\u2019y\u0131 ayn\u0131 kefeye koyarak kendinizle \u00e7eli\u015ftiniz, b\u00f6ylece kafan\u0131z\u0131n ne kadar kar\u0131\u015f\u0131k oldu\u011funu ortaya koydunuz.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Bu tabi\u00ee \u00e7ok kibar bir ele\u015ftiri, \u201clike\u201d almay\u0131 hak ediyor. \u201cLan sen ne bi\u00e7im devrimcisin, sosyalist misin la sen!\u201d gibi kaba konu\u015fanlar ya da \u201cArkada\u015f Avrasya\u2019ya kar\u015f\u0131 Atlantik\u2019e kesin d\u00f6n\u00fc\u015f yapt\u0131\u201d gibi istikamet saptayanlar da oldu.<\/p>\n\n\n\n
Anla\u015f\u0131lmayacak bir \u015fey yok. Yavuz arkada\u015f\u0131n\u0131z\u0131n \u201cd\u00fc\u011fmesine bast\u0131lar!\u201d Onun bir d\u00fc\u011fmesi var, g\u00f6r\u00fcnmez ince tellerle Atlantik\u2019e, Soros\u2019a falan ba\u011fl\u0131. Oradan bir manip\u00fclasyon, bir de bakm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z arkada\u015f y\u00f6n de\u011fi\u015ftirmi\u015f. Zaten kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k.<\/p>\n\n\n\n
Bir keresinde de de\u011ferli bir arkada\u015f, Ayd\u0131nl\u0131k<\/em>\u2019tan ayr\u0131l\u0131p Veryans\u0131n<\/em>\u2019da yazmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda, k\u0131sa s\u00fcrede liberal olaca\u011f\u0131m\u0131, servete kavu\u015faca\u011f\u0131m\u0131, l\u00fcks arabalarla gezece\u011fimi (aynen!) yazd\u0131. \u00dcstelik bilin\u00e7li bir arkada\u015f, ayr\u0131ca beni muhtemelen 34 senedir tan\u0131yor, il\u00e7e ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015f biri\u2026 Yani parti \u00f6nderi.<\/p>\n\n\n\n Alg\u0131 sorunu var. \u00c7ok fazla uyaranla yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f ortamda insan sorgulama yetene\u011fini kaybediyor. Kolektifin ortalamas\u0131 ya da lider g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ki\u015finin s\u00f6ylemi kadar d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor. B\u00f6ylece kendi akl\u0131n\u0131 kullanma yetene\u011fini, itiraz etme cesaretini, dolay\u0131s\u0131yla kendi grubuna katk\u0131da bulunma imk\u00e2n\u0131n\u0131 kaybediyor. Ezberi bozulacak diye \u00f6d\u00fc kopuyor. Bu i\u015fi bilenler de ezberi \u00e7ok geni\u015f ve esnek tutuyorlar bu arada, bozulmas\u0131n diye!<\/p>\n\n\n\n Sosyal medyan\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir katk\u0131s\u0131 oldu. Ayna g\u00f6revi g\u00f6rd\u00fc. Bu aynaya bakarak, politikle\u015fmi\u015f pek \u00e7ok insan\u0131n sistematik ve mant\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011fine sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015fartlanm\u0131\u015f beyni ucuz propagandayla s\u00fcrekli i\u011ffal edildi\u011fi i\u00e7in okudu\u011funu anlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yorumlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hatta hi\u00e7bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fini anl\u0131yoruz. B\u00f6yle olmayanlar\u0131n ise sustuklar\u0131n\u0131, sosyal \u00e7evrelerini ya da g\u00f6revlerini kaybetme korkusuyla \u00e7al\u0131n\u0131n etraf\u0131ndan doland\u0131klar\u0131n\u0131, \u00f6zel ortamlarda s\u00f6ylediklerini kurullarda y\u00fcksek sesle s\u00f6yleme cesaretine sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. B\u00f6ylece k\u00f6rler sa\u011f\u0131rlar birbirini a\u011f\u0131rl\u0131yorlar ve hizay\u0131 bozmadan ilerliyorlar. <\/p>\n\n\n\n B\u00fct\u00fcn alanlarda Devrim yapmak gerekir. Bizi Atlantik mi yoksa Avrasya m\u0131 \u00f6pecek diye d\u00fc\u015f\u00fcnecek yerde, s\u0131n\u0131rlar\u0131 kapat\u0131p konu\u015fmam\u0131z gerekir. 1961 Anayasas\u0131\u2019n\u0131n giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde denildi\u011fi gibi, \u201ctarihi boyunca ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015fam\u0131\u015f, hak ve h\u00fcrriyetleri i\u00e7in sava\u015fm\u0131\u015f \u2026 T\u00fcrk Milleti\u201d olarak, \u201cinsan hak ve h\u00fcrriyetlerini, mill\u00ee dayan\u0131\u015fmay\u0131, sosyal ad\u00e2leti, ferdin ve toplumun huzur ve refah\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi ve teminat alt\u0131na almay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak demokratik hukuk devletini b\u00fct\u00fcn hukuk\u00ee ve sosyal temelleriyle kurmak\u201d i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc d\u0131\u015f etkiden TAMAMEN ar\u0131nm\u0131\u015f \u00f6zg\u00fcr bir kurucu millet meclisine ula\u015fmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekir. Veryans\u0131ntv<\/em>, 13. 12. 2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Eskiden b\u00f6yle bir \u015fark\u0131 vard\u0131: \u201cBir m\u00fcnasip zamanda, mesela saat onda, bulu\u015fal\u0131m Kordon\u2019da, der gibi geldi bana \/ G\u00f6zlerinde bir mana var gibi geldi bana\u2026\u201d Yani adam bir an g\u00f6z g\u00f6ze geldi\u011fi kad\u0131n\u0131n bak\u0131\u015flar\u0131ndan bir mana \u00e7\u0131karmakla kalm\u0131yor, mek\u00e2n\u0131 ve saatiyle bir randevu teklifi bile al\u0131yor\u2026 \u015eu s\u0131ralarda ge\u00e7erli yorum yapma tarz\u0131m\u0131za … <\/p>\n