Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Tamam, biz ekonomiden bir \u015fey anlam\u0131yoruz. Kabul ediyorum. Kimin neyi kime ni\u00e7in ve ka\u00e7a satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmemize gerek yok. Bilsek ne fark edecek? Herkes ekonomiye kendi penceresinden bak\u0131yor, kendisine de\u011fdi\u011fi kadar\u0131n\u0131, de\u011fdi\u011fi yerden g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Gen\u00e7li\u011fimizde a\u015f\u0131r\u0131 derecede Sweezy, Baran, Magdof, hatta Nikitin ve Arzumanyan okudu\u011fumuz i\u00e7in, mektepte de bize yat\u0131r\u0131m-istihdam-faiz-toplam \u00fcretim t\u00fcketim-makro ekonomik denge gibi \u015feyler \u00f6\u011fretildi\u011fi i\u00e7in, mesela \u015fu Varl\u0131k Fonu\u2019na ra\u011fmen ekonominin nas\u0131l olup da h\u00e2l\u00e2 anla\u015f\u0131labilir olabilece\u011fini; \u00fclkenin b\u00fct\u00fcn kaynaklar\u0131, madenleri, limanlar\u0131, arazileri, menkulleri ve gayrimenkulleri sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rken, mevcut h\u00fck\u00fcmetten nas\u0131l olup da \u00fcretim-istihdam-toplumsal kalk\u0131nma (mill\u00ee ekonomi) beklenebilece\u011fini kavramaya akl\u0131m\u0131z ve irfan\u0131m\u0131z k\u00e2fi gelmiyor.<\/p>\n\n\n\n
Mecburen Reis\u2019e kulak veriyoruz. \u015e\u00f6yle diyor: \u201cVarl\u0131k Fonu\u2019nun resmen ba\u015fkan\u0131 benim. (\u2026) Varl\u0131k Fonu\u2019nu k\u00fcresel anlamda \u00e7ok daha farkl\u0131 bir yere oturtmak istiyoruz\u201d (27. 11. 20) Acaba varl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 nereye oturtacak? Onu s\u00f6ylemiyor. S\u00fcrpriz! Bir keresinde de tebaas\u0131yla dertle\u015firken \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u201cBenim derdim ne biliyor musunuz? Bir anonim \u015firket nas\u0131l y\u00f6netiliyorsa, T\u00fcrkiye de \u00f6yle y\u00f6netilmelidir\u201d (15. 03. 2015).<\/p>\n\n\n\n
Neden tela\u015f ediyorsunuz, diyorlar, Katar Londra Borsas\u0131\u2019n\u0131n bile y\u00fczde 10\u2019unu ald\u0131, bizim borsam\u0131z\u0131n y\u00fczde 10\u2019unu mu alamayacak? Elbette alacak! Kald\u0131 ki bu y\u00fczde 10 daha bir y\u0131l \u00f6nce Avrupa \u0130mar Bankas\u0131\u2019n\u0131n m\u00fclkiyetindeymi\u015f. Bak\u0131n biz cahil oldu\u011fumuz i\u00e7in bunu bile bilmiyorduk. Vatansever iktisat\u00e7\u0131 bize bunu da \u00f6\u011fretti. Daha neler neler \u00f6\u011fretti\u2026 ABD\u2019de hapis yat\u0131p yurda d\u00f6n\u00fcnce \u0130stanbul Borsa\u2019s\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na getirilen vatansever Hakan Atilla, antiemperyalist bir tav\u0131r koyarak Borsa\u2019m\u0131z\u0131 Avrupa\u2019dan kurtar\u0131p Katar\u2019a a\u00e7m\u0131\u015f. Fena m\u0131 yapm\u0131\u015f? Borsam\u0131za tecav\u00fcz eden, kaynaklar\u0131m\u0131za \u00e7\u00f6ken Amerika ve Avrupa olunca zil tak\u0131p oynuyormu\u015fuz, ayn\u0131 \u015feyi dost ve karde\u015f Katar yap\u0131nca isyan ediyormu\u015fuz, nas\u0131l da halk d\u00fc\u015fman\u0131 Amerikanc\u0131larm\u0131\u015f\u0131z lan biz!<\/p>\n\n\n\n
Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa diyor, bir ba\u015fka piyasa analizat\u00f6r\u00fc, Katar\u2019\u0131n ve genelde Araplar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye yapt\u0131klar\u0131 yat\u0131r\u0131m devede kulak bile de\u011fil. Daha \u00e7ok satmal\u0131y\u0131z, daha \u00e7ok dolar \u00e7ekmeliyiz. Yengemiz Katar Emiresi\u2019nin Kanal \u0130stanbul\u2019da arsa kapatmas\u0131 falan \u00e7ok \u00f6nemli de\u011fil. \u0130stanbul\u2019un tamam\u0131n\u0131 kapatsa ne laz\u0131m gelir? En az\u0131ndan s\u0131cak para gelir. \u00d6nemli olan, bor\u00e7lar\u0131n evrilip \u00e7evrilmesi, s\u0131cak paran\u0131n bekleme yapmadan i\u00e7eriye girmesi, paran\u0131n paray\u0131 \u00e7ekmesi.<\/p>\n\n\n\n
Bizim \u00fcretimden kopan sermayedarlar\u0131m\u0131z paralar\u0131n\u0131 al\u0131p t\u00fcyme e\u011filiminde olduklar\u0131, riski g\u00f6ze alamay\u0131p yat\u0131r\u0131mdan ka\u00e7t\u0131klar\u0131 i\u00e7in, g\u00e2vurun yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 cazibeli h\u00e2le getirmek, hatta bunun i\u00e7in Reform yapmak zorunday\u0131z. Sermaye \u00fcrkek bir ku\u015f gibidir, onu beslemeliyiz, ona g\u00fcven vermeliyiz Adam sende bir cazibe g\u00f6recek ki paray\u0131 versin. Sen cazibeli de\u011filsen niye sana versin, gider ba\u015fkas\u0131na verir.<\/p>\n\n\n\n
Hay\u0131r, bu iktisadi sisteme art\u0131k \u201ckumarhane kapitalizmi\u201d diyemeyiz. Devletler k\u00fcresel sermayenin pezevengi olmu\u015flar, \u00fclkeyi pazarl\u0131yorlar. En iyi pazarlayan en uzun s\u00fcre iktidarda kal\u0131yor. Kimse mutemedini, sermayesinin k\u00e2hyas\u0131n\u0131 devirmek, zora sokmak istemez. \u00d6yle bir satacaks\u0131n ki sat\u0131n alanlar zarar g\u00f6rmeyesin diye seni pamuklara sar\u0131p ku\u015f s\u00fct\u00fcyle besleyecekler. Mafya y\u00f6ntemleriyle geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan \u00f6yle bir yap\u0131 kuracaks\u0131n ki \u00fclkende herkes sana muhta\u00e7 ve mecbur olacak. Bu iktisad\u00ee anlay\u0131\u015f\u0131n eme\u011fiyle ge\u00e7inenlere faydas\u0131 yoktur.<\/p>\n\n\n\n
A\u015f\u0131r\u0131 derecede vatansever bir unsur, bir keresinde, a\u00e7\u0131k bir toplant\u0131da konu\u015ftu. Almanya\u2019da s\u00f6m\u00fcr\u00fcl\u00fcrken T\u00fcrk i\u015f\u00e7isinin ne kadar fedak\u00e2r, disiplinli ve \u00e7al\u0131\u015fkan oldu\u011funu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00c7in sermayesinin hizmetinde, \u00c7in\u2019in sat\u0131n alaca\u011f\u0131 ya da s\u0131f\u0131rdan kuraca\u011f\u0131 fabrikalarda da ayn\u0131 \u015fekilde kendini feda ederek, b\u00fcy\u00fck bir disiplinle \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Bu s\u00f6zleri i\u015fitti\u011fim anda s\u0131rt\u0131mda so\u011fuk bir \u00fcrperti hissetti\u011fimi, i\u00e7imin s\u0131zlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 itiraf etmeliyim.<\/p>\n\n\n\n
Yani diyor ki \u00c7in \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 oldu, muazzam bir sermaye biriktirdi. Bunu k\u0131rsal kom\u00fcnleri da\u011f\u0131t\u0131p geni\u015f bir ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131 yaratarak, kendi i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u201cdemir pirin\u00e7 k\u00e2sesi\u201dni k\u0131rarak, yani her t\u00fcrl\u00fc sosyal hak ve g\u00fcvencesini ortadan kald\u0131r\u0131p akla ve hayale gelebilecek b\u00fct\u00fcn yabanc\u0131 \u015firketlerin ta\u015feron firmalar\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131 derecede \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak yapt\u0131. \u00c7inliler buna \u201cD\u00f6rt modernle\u015fme\u201d dediler. \u201c\u00c7in\u2019e \u00f6zg\u00fc sosyalizm\u201d o kadar ba\u015far\u0131l\u0131 oldu ki \u00c7inli dolar milyarderlerinin say\u0131s\u0131 ABD\u2019dekileri bile \u00fc\u00e7e katlad\u0131 (2019\u2019da \u00c7in\u2019de 182, ABD\u2019de sadece 59 yeni milyarder). \u00c7in elbette art\u0131k kendi i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n hayat standard\u0131n\u0131 y\u00fckseltecek, a\u015f\u0131r\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkilerini de bizim gibi \u00fclkelere aktaracak, biz de b\u00f6ylece k\u0131y\u0131dan k\u00f6\u015feden biraz kalk\u0131naca\u011f\u0131z, bizim de bir iki tane dolar milyarderimiz olacak, b\u00f6ylece Yeni D\u00fcnya\u2019daki \u015ferefli yerimizi alaca\u011f\u0131z. \u00d6yle mi?<\/p>\n\n\n\n
AKP i\u015f\u00e7inin \u00f6zl\u00fck haklar\u0131na, ikramiyesine niye el uzat\u0131yor san\u0131yorsunuz? \u0130\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fc ucuzlatarak cazip bir i\u015fg\u00fcc\u00fc\/emek piyasas\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in de\u011filse, niye? Kendi \u00fclkesinin b\u00fct\u00fcn kaynaklar\u0131n\u0131, kilit sekt\u00f6rlerini satan, sonunda i\u015f\u00e7isini de en ucuz fiyattan satacakt\u0131r. Fiyat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcreceksiniz ki mal\u0131n\u0131za talep arts\u0131n. Bunun haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yap\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n
Bu varl\u0131k sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, gizli ve a\u00e7\u0131k mutabakat metinleri, ihaleye neden \u00e7\u0131k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, ka\u00e7 paraya neyin sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi konular\u0131n hi\u00e7 \u00f6nemi yok. S\u00f6ylemezler de zaten! Bu t\u00fcrden konular\u0131n meclis komisyonlar\u0131nda bilimsel raporlar temelinde incelenmesi, yasama meclisinde m\u00fczakere edilmesi ve kanunla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, belki senato gibi ayr\u0131 bir yasama kurumunda onaylanmas\u0131 gerekir gibi \u015feyler s\u00f6ylemenin de anlam\u0131 yok. \u00c7ok ge\u00e7, \u00f6nceden d\u00fc\u015f\u00fcnecektiniz! Siyas\u00ee iktidar i\u00e7in iyi olan memleket i\u00e7in de iyidir d\u00fc\u015f\u00fcncesi ancak Saray rejimiyle birlikte k\u00f6k\u00fcnden s\u00f6k\u00fcl\u00fcp tarihin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcne at\u0131labilir bu saatten sonra.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6nemli olan devletin giderek mal\u00ee ve asker\u00ee bir oligar\u015fiye d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir. Saray\u2019da yeni bir yap\u0131 kuruluyor. \u00d6nemli olan budur: yap\u0131! \u0130ktidar\u0131n yap\u0131s\u0131\u2026 Rejimin niteli\u011fi\u2026 Anonim \u015firketin yeni y\u00f6netim kurulunun faaliyetleri.<\/p>\n\n\n\n
Devleti tan\u0131yan, yasa haz\u0131rlama tekni\u011fini bilen unsurlar Saray\u2019da toplanarak Anonim \u015eirket\u2019e yeni bir Reform S\u00f6zle\u015fmesi haz\u0131rl\u0131yorlar. Hazine ve Maliye Bakan\u0131 ile Adalet Bakan\u0131, T\u00dcS\u0130AD ve TOBB\u2019dan ba\u015flayarak belki ileride zavall\u0131 sendikalar\u0131 da kapsayacak \u015fekilde bas\u0131na kapal\u0131 toplant\u0131lar yap\u0131yor. Yeni \u015eirket S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin k\u00fcresel sermaye \u00e7evreleriyle yap\u0131lan m\u00fczakerelerle \u00e7oktan kararla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p son \u015feklini ald\u0131\u011f\u0131ndan ve Saray\u2019da bir \u00e7ekmecede bekletildi\u011finden ku\u015fku duymuyoruz. M\u00fczakereler PR (Public Relations) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r; medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla T\u00fcrkiye markas\u0131 hakk\u0131nda k\u00fcresel d\u00fczeyde olumlu d\u00fc\u015f\u00fcnceler yaratmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Bak\u0131n\u0131z, b\u00fct\u00fcn oligar\u015filer bu \u015fekilde kurulur. Devleti ele ge\u00e7iren dar bir kadro (asker\u00ee cunta ya da sivil diktat\u00f6rl\u00fck) burjuvaziyle yeni bir mutabakat metni imzalar. Bu metin oligar\u015finin yol haritas\u0131d\u0131r; b\u00fct\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n kaderini belirler. Bunlar\u0131n tedrisat\u0131 tevhid edilmi\u015f bilimsel paras\u0131z e\u011fitim, paras\u0131z sa\u011fl\u0131k hizmeti, kilit sekt\u00f6rlerden ba\u015flayarak kamula\u015ft\u0131rma, teknoloji-istihdam-\u00fcretim, toplumsal kalk\u0131nma, sosyal refah gibi konularda kafa yorduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorsunuz herhalde. Anonim \u015firket sadece k\u00e2r\/zarar\/maliyet\/inovasyon\/pazarlama ve reklam gibi i\u015flerle u\u011fra\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Dedi\u011fim gibi, ben ekonomiden anlam\u0131yorum. Bizim bildi\u011fimiz ekonomi tarih \u00f6ncesinde kald\u0131. Teorik iktisad\u0131n modas\u0131 ge\u00e7ti. Neoliberal \u00e7a\u011fda k\u00fcresel piyasa ayr\u0131 bir \u00f6zne olarak halklar\u0131n kaderine h\u00fckmediyor. Fakat merak etmeyin karde\u015fler, Erdo\u011fan-Bah\u00e7eli d\u0131\u015f\u0131nda devrimci vatansever tan\u0131mayan i\u015fbirlik\u00e7i yalakalar siyas\u00ee iktidar\u0131n son giri\u015fimlerinin ne manaya geldi\u011fini, lunatik ve \u00f6forik bir co\u015fkuyla, vatansever bir s\u00f6ylemle size anlatacaklard\u0131r. Onlar\u0131n yorumlar\u0131n\u0131 bekleyin, kafan\u0131z\u0131 yormay\u0131n. Veryans\u0131n<\/em>, 29.11.2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Tamam, biz ekonomiden bir \u015fey anlam\u0131yoruz. Kabul ediyorum. Kimin neyi kime ni\u00e7in ve ka\u00e7a satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmemize gerek yok. Bilsek ne fark edecek? Herkes ekonomiye kendi penceresinden bak\u0131yor, kendisine de\u011fdi\u011fi kadar\u0131n\u0131, de\u011fdi\u011fi yerden g\u00f6r\u00fcyor. Gen\u00e7li\u011fimizde a\u015f\u0131r\u0131 derecede Sweezy, Baran, Magdof, hatta Nikitin ve Arzumanyan okudu\u011fumuz i\u00e7in, mektepte de bize yat\u0131r\u0131m-istihdam-faiz-toplam \u00fcretim t\u00fcketim-makro ekonomik … <\/p>\n