Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Herkes heyecanla bekliyor: Saray, ilan etti\u011fi Reform\u2019un alt\u0131n\u0131 nas\u0131l dolduracak? Doldurabilecek mi? Baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re, ufak bir ini\u015fin ard\u0131ndan dolar\u0131n tekrar eski seviyesine \u00e7\u0131kmas\u0131, Saray\u2019\u0131n alt\u0131n\u0131 dolduramayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Piyasa, reform ilan\u0131n\u0131 \u201csat\u0131n almad\u0131\u201d diyorlar; \u00e7\u00fcnk\u00fc siyas\u00ee iktidara g\u00fcvenmiyor, reform yapaca\u011f\u0131na inanm\u0131yor. N\u2019olacak \u015fimdi? Ayr\u0131 bir \u00f6zne olarak davranan piyasa neye karar verecek?<\/p>\n\n\n\n
Siyas\u00ee toplumu \u00e7alkalayan Reform bir an bo\u015flukta as\u0131l\u0131 kald\u0131, k\u0131sa bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ve duraksaman\u0131n ard\u0131ndan sesler y\u00fckseldi. K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu-Ak\u015fener-Babacan-Davuto\u011flu muhalefeti bir yanda; huzursuz ve mutsuz neoliberaller ile aslen AKP\u2019li olup da kriz nedeniyle karamsarl\u0131\u011fa kap\u0131lan gerici unsurlar \u00f6te yanda\u2026 Bu iki kesim Reform\u2019un alt\u0131n\u0131 ancak biz doldururuz diyerek ayn\u0131 anda harekete ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n
Muhalefet korosundan ve AKP\u2019nin koroya kat\u0131lan utanga\u00e7 unsurlar\u0131ndan y\u00fckselen seslere bak\u0131l\u0131rsa, AKP s\u0131k\u0131ca tuttu\u011fu iktidar\u0131 teslim etmedik\u00e7e ya da 2005 program\u0131na d\u00f6nmedik\u00e7e reformlar\u0131n alt\u0131 bo\u015f kalacak. \u0130yice kulak verdi\u011finizde bu muhte\u015fem koral senfonideki gizli kontrpuan\u0131 fark ediyorsunuz.<\/p>\n\n\n\n
\u015eimdi diyeceksiniz ki kontrpuan nedir? Kontrpuan bir senfonide birbirine kar\u015f\u0131 iki sesle olu\u015fur. Bu sesler armonik olarak birbirine ba\u011fl\u0131 olmakla birlikte ritmik olarak ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r, kendi aralar\u0131nda konu\u015fuyormu\u015f gibidir, birbirine hem uzak hem de yak\u0131nd\u0131r. Cephelerin \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ittifaklar aras\u0131nda bir ge\u00e7i\u015fkenli\u011fin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u015fbirlik\u00e7i liberal tayfa ve muhalefet partileri ile AKP\u2019nin yaratt\u0131\u011f\u0131 yeni burjuvazinin B\u00fclent Ar\u0131n\u00e7 gibi temsilcileri aras\u0131nda bir yak\u0131nla\u015fma oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Muhalefet korosu, Biden\u2019a hitaben, bize iktidar\u0131n yolunu a\u00e7 rica ederim, Reform\u2019un alt\u0131n\u0131 biz doldural\u0131m, sizden beklentimiz \u201cT\u00fcrkiye i\u00e7in demokrasi vurgusu ve toplanma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc gibi t\u00fcm temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir vurgu yapman\u0131zd\u0131r ekselans\u201d (\u00dcnal \u00c7evik\u00f6z) gibi sesler \u00e7\u0131kar\u0131rken; AKP i\u00e7indeki liberaller, \u201cD\u00f6nelim eski g\u00fczel g\u00fcnlerimize\u201d diyerek Saray\u2019\u0131 geriye do\u011fru itmeye, hatta onun bir ad\u0131m \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye, \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci\u201d ve FET\u00d6\u2019yle izdiva\u00e7 nostaljisi yapmaya ba\u015flad\u0131lar. \u0130\u015fte bu iki ses \u015fu s\u0131ralarda birbirine yakla\u015fm\u0131\u015f durumda. Bunun \u00e7ok kar\u0131\u015f\u0131k ve tehlikeli bir perspektif a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek durumunday\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
Y\u00fckselen sesler Reis\u2019i tela\u015fland\u0131rd\u0131. Ortaya \u00e7\u0131k\u0131p, \u201cDa\u011f\u0131l\u0131n, uleeyn!\u201d mealinde k\u00fckreyerek, biz ki “\u00dclkemizi eskiden yapt\u0131klar\u0131 gibi i\u00e7erideki ma\u015falar\u0131n\u0131 ve d\u0131\u015far\u0131daki mekanizmalar\u0131n\u0131 kullanarak sinsi oyunlarla ve tuzakla, tehditle tecritle teslim alabileceklerini sananlar\u0131n heveslerini hep kursaklar\u0131nda b\u0131rakt\u0131k!\u201d diye hayk\u0131rd\u0131. \u0130cab\u0131nda gemilerimizin demirlerini g\u00fcm\u00fc\u015ften, yelkenlerini atlastan, halatlar\u0131n\u0131 ibri\u015fimden\u2026 Yani diyor ki b\u00f6yle yaparsan\u0131z, reform meform yok size. Reformu ancak ben yapar\u0131m, alt\u0131n\u0131 da ben doldururum, uzak durun, kar\u0131\u015fmay\u0131n!<\/p>\n\n\n\n
Fakat Cumhur \u0130ttifak\u0131\u2019n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck orta\u011f\u0131 bu Reform i\u015fini pek anlamad\u0131, Reis maazallah demokratik bir gev\u015femeyle i\u015f tutarsa ittifak\u0131n sona erece\u011fini ima eden hareketler yapmaya ba\u015flad\u0131. \u015eimdi Bah\u00e7eli-\u00c7ak\u0131c\u0131 ikilisiyle Reis kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 durmu\u015f bak\u0131\u015f\u0131yorlar. Klasik Western sahnesi: g\u00f6zler k\u0131s\u0131k, ba\u015f parmak tabancan\u0131n horozunda.<\/p>\n\n\n\n
Siyas\u00ee partiler toplulu\u011fu kendi i\u00e7ine kapand\u0131 ve halktan koptu. Siyas\u00eelerin her s\u00f6z\u00fc, her hamlesi yoruma muhta\u00e7. Medyada tefsirciler, siyaset falc\u0131lar\u0131 t\u00fcredi. Ar\u0131n\u00e7 hap\u015f\u0131rd\u0131, Ak\u015fener g\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0131rpt\u0131, K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu ka\u015f\u0131n\u0131 oynatt\u0131, acaba ne anlama geliyor diye \u00f6zel programlar yap\u0131p saatlerce konu\u015fuyorlar. Hayret verici, \u00e7ok ac\u0131kl\u0131 bir durum.<\/p>\n\n\n\n
Peki bu reform ihtiyac\u0131 nereden \u00e7\u0131kt\u0131? Kulislere h\u00e2kim derin bir gazeteci (Abd\u00fclkadir Selvi) Reform\u2019un iki s\u00fctun \u00fczerinde y\u00fckseldi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131: Birincisi, \u201cHukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tahkim edecek d\u00fczenlemeler.\u201d \u0130kincisi, \u201cSermaye ve m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131 g\u00fcvenceye alacak, yerli ve yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131y\u0131 te\u015fvik edecek yasal de\u011fi\u015fiklikler.\u201d Yani diyor ki neoliberal iktisat politikalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131dan s\u0131cak para ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flamak, yabanc\u0131 sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek i\u00e7in bir dizi yasal g\u00fcvence olu\u015fturmak, bunun i\u00e7in de vidalar\u0131 biraz gev\u015feterek Ba\u015fkanl\u0131k rejimine demokratik bir cil\u00e2 \u00e7ekmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n
Bunun \u00e7ok tehlikeli oldu\u011funu s\u00f6yleyerek Reis\u2019i uyarmak isterim. Daha \u00f6nce de yazd\u0131m, Alexis de Tocqueville (1805-1859) \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: \u201cK\u00f6t\u00fc bir h\u00fck\u00fcmet i\u00e7in en tehlikeli an genellikle reform yapmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 and\u0131r.\u201d Ayd\u0131nlanma filozoflar\u0131n\u0131n etkisinde kalan XVI. Louis, halk\u0131n yoksullu\u011funa \u00e7are bulmadan reformlara ba\u015flam\u0131\u015f, 1789\u2019da bir t\u00fcr g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f parlamenter sistem (\u00c9tats g\u00e9n\u00e9raux) kuruldu\u011fu anda kitleler maazallah Bastille Kalesi\u2019ne do\u011fru hareketlenmi\u015f, kendisi de ne olup bitti\u011fini anlayamadan giyotini boylam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Yine benzetmek gibi olmas\u0131n ama, mesela Hitler 1938\u2019de, yani iktidar\u0131n\u0131n be\u015finci y\u0131l\u0131nda, demokratik reform yaparak esir kamplar\u0131ndaki politikac\u0131lar\u0131 serbest b\u0131rak\u0131p Reichstag\u2019\u0131 g\u00fc\u00e7lendirerek Weimar d\u00f6nemi siyas\u00ee partilerinin parlamentoda temsilini sa\u011flasayd\u0131 h\u00e2li nice olurdu? Her t\u00fcy\u00fc bir tele tak\u0131l\u0131r, parampar\u00e7a olurdu. Yine benzetmek gibi olmas\u0131n, \u015eili\u2019nin Pinochest\u2019si 1987\u2019de demokratik bir reform yapay\u0131m derken pald\u0131r k\u00fcld\u00fcr iktidar koltu\u011fundan\u2026<\/p>\n\n\n\n
Kendimi tutmasam bu sayfalar\u0131 say\u0131s\u0131z \u00f6rnekle doldururum.<\/p>\n\n\n\n
Demek ki neymi\u015f? Demek ki hangi maksatla olursa olsun Reform gibi i\u015fleri \u201cAncien R\u00e9gime\u201d (eski, bir \u00f6nceki rejim) yapamazm\u0131\u015f\u2026 Yani ideolojik hegemonya kurmaya \u00e7al\u0131\u015fan, 2053 hedefleri gibi gizli g\u00fcndemi olan, \u00fclkenin b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n\u0131 talan edip t\u00fcredi burjuvazisine yediren, Cumhuriyet\u2019in ge\u00e7mi\u015ften gelen de\u011ferlerini yok eden ve bunlar\u0131n yerine yenisini koyamayan bir iktidar kendisini yenileyemezmi\u015f, ger\u00e7ek niyetlerini gizleyerek reform yapamazm\u0131\u015f. Reis\u2019in s\u00f6zleriyle \u201cEkonomi, hukuk ve demokraside yepyeni bir seferberlik ba\u015flat\u0131yoruz\u201d diyerek \u00f6n\u00fcnde heyula gibi biriken sorunlar\u0131n \u00fczerinden atlay\u0131p yepyeni bir makyajla kimseyi kand\u0131ramazm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n
Kimseyi kand\u0131ram\u0131yorsan\u0131z, \u00fclkenin kaderiyle birle\u015fmeyi falan bir yana b\u0131rakacaks\u0131n\u0131z. Ka\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7atan ak\u0131betin \u00f6mr\u00fcn\u00fcz\u00fc hel\u00e2k etmesini beklemeden istifa edip kendinizi kurtarmay\u0131 deneyeceksiniz, en az\u0131ndan se\u00e7ime gideceksiniz.<\/p>\n\n\n\n
Bu arada Ayd\u0131nl\u0131k<\/em>\u2019\u0131n haberine g\u00f6re, ABD B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi \u201cDemokratik de\u011ferleri g\u00fc\u00e7lendirmek\u201d i\u00e7in para da\u011f\u0131t\u0131yormu\u015f. LGBT\u0130 \u201caktivisti\u201d misiniz, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc m\u00fc arzuluyorsunuz, T\u00fcrk medyas\u0131n\u0131n ve sivil toplumunun insan haklar\u0131n\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini savunma kapasitesini g\u00fc\u00e7lendirmek mi istiyorsunuz? Kayg\u0131lanmay\u0131n\u0131z, Sam amcan\u0131z size elini uzat\u0131yor\u2026 Hemen bir proje yaz\u0131p Amerikan B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi\u2019ne ko\u015funuz, 50 bin dolar\u0131 kap\u0131n\u0131z ve g\u00fcle g\u00fcle harcay\u0131n\u0131z! AKP\u2019nin T\u00fcrk halk\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya rezil etti\u011fini anl\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n \u015ea\u015f\u0131lacak olan, Yankee\u2019nin bunu T\u00fcrkiye\u2019de ilk kez alenen, ilan vererek yapmas\u0131. Benzer hareketleri SSCB \u00e7\u00f6kerken Do\u011fu Avrupa\u2019da, yak\u0131n zamanda Ukrayna ve G\u00fcrcistan gibi \u00fclkelerde yapt\u0131lar. Amerikan el\u00e7ili\u011fine gidip para mukabilinde demokrasi projesi sunanlar\u0131 dikkatle takip ve te\u015fhir edece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n \u0130deolojik ve \u00f6rg\u00fctsel olarak \u00e7\u00f6z\u00fclme belirtileri g\u00f6steren, kriz\/Reform sarmal\u0131na yakalanan ve alt\u0131n\u0131 dolduramayan Saray rejiminin kaderini T\u00fcrkiye\u2019nin kaderinden ay\u0131rmak zorunday\u0131z. Bunu yaparken, meclisteki muhalefet partilerinin, AKP i\u00e7indeki i\u015fbirlik\u00e7ilerin ve solcu gibi duran sivil toplumcu neoliberallerin yalanc\u0131 demokrasi dolmas\u0131n\u0131 yutmamak gerekir. Galiba a\u015famal\u0131 bir ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci, uzun bir y\u00f6netimsiz ara d\u00f6nem (interregnum) geliyor. Y\u00f6netenlerin eskisi gibi y\u00f6netemedikleri, y\u00f6netilenlerin de eskisi gibi y\u00f6netilmek istemedikleri, siyas\u00ee partilerin halk\u0131n ger\u00e7eklerinden koparak pazarl\u0131klara, gizli ili\u015fkilere, entrikalara kap\u0131ld\u0131klar\u0131 zaman ne olur, hat\u0131rlayal\u0131m. Veryans\u0131n<\/em>, 27. 11. 2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Herkes heyecanla bekliyor: Saray, ilan etti\u011fi Reform\u2019un alt\u0131n\u0131 nas\u0131l dolduracak? Doldurabilecek mi? Baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re, ufak bir ini\u015fin ard\u0131ndan dolar\u0131n tekrar eski seviyesine \u00e7\u0131kmas\u0131, Saray\u2019\u0131n alt\u0131n\u0131 dolduramayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Piyasa, reform ilan\u0131n\u0131 \u201csat\u0131n almad\u0131\u201d diyorlar; \u00e7\u00fcnk\u00fc siyas\u00ee iktidara g\u00fcvenmiyor, reform yapaca\u011f\u0131na inanm\u0131yor. N\u2019olacak \u015fimdi? Ayr\u0131 bir \u00f6zne olarak davranan piyasa neye karar verecek? Siyas\u00ee … <\/p>\n