Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
\u015eu yery\u00fcz\u00fcnde iki y\u00fcz y\u0131l boyunca kendine anayasa arayan, hukuk sistemini yap-boz oyununa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren ba\u015fka bir \u00fclke var m\u0131d\u0131r? Hukuk binicisine g\u00f6re ki\u015fneyen bir at, burjuvazinin ya da siyas\u00ee iktidar\u0131n k\u00f6pe\u011fi, hegemonya heveslisi siyas\u00ee iktidarlar\u0131n kendilerine yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 bir kost\u00fcm m\u00fcd\u00fcr?<\/p>\n\n\n\n
Galiba \u00f6yledir. Oynakt\u0131r. Siyas\u00ee iktidar\u0131n niyetlerine, d\u00f6nemsel ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re her an de\u011fi\u015febilir. Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, bu ger\u00e7e\u011fi \u015fu s\u00f6zlerle dile getirmi\u015ftir: \u201cCumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi ile birlikte y\u00f6netim yap\u0131m\u0131zda k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fikliklere gittik. (\u2026) Daha iyisini, daha efdalini (tercih edileni), daha g\u00fczelini buldu\u011fumuzda her t\u00fcrl\u00fc de\u011fi\u015fime g\u00f6nl\u00fcm\u00fcz de, siyasetimiz de a\u00e7\u0131kt\u0131r\u201d (21.07.20, K\u00fclliye). G\u00f6nl\u00fcm\u00fcze g\u00f6re g\u00fczel rejim\u2026.<\/p>\n\n\n\n
Yani diyor ki \u015fimdilik b\u00f6yle bir rejimi tercih ettik, Anayasa de\u011fi\u015fiklikleriyle size bir prova kost\u00fcm\u00fc giydirdik. Yakas\u0131 pa\u00e7as\u0131 sarkarsa, karar veririz, \u201cdaha g\u00fczeli\u201dni yapar\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
Burada Say\u0131n Reis, Ticaret Kanunu\u2019ndan ya da Vergi Usul Hukuku\u2019ndan de\u011fil, te\u015fkilat-\u0131 esasiye\u2019den, Devlet\u2019in esas te\u015fkilat\u0131ndan, bizatihi anayasal rejimin kendisinden s\u00f6z ediyor. Rejimin siyas\u00ee iktidar\u0131n tercihlerine, konjonkt\u00fcr\u00fcn gereklerine uyarlanabilece\u011fini anl\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n
\u0130ktidar partisi, se\u00e7im kazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in rejimi de\u011fi\u015ftirme yetkisine sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u0130ktidar\u0131 ele ge\u00e7iren ki\u015finin kendi fantezilerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in yeni bir anayasa yapabilece\u011fine ve bunun demokrasi kavram\u0131yla ba\u011fda\u015fabilece\u011fine inan\u0131yor. \u201c\u00dclkenin kaderi partimin kaderiyle b\u00fct\u00fcnle\u015fti\u201d diyebilen Reis\u2019in, anayasal rejimi, bir b\u00fct\u00fcn olarak hukuku, vaziyetin icab\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015ftirebilece\u011fini sanmas\u0131 gayet do\u011fald\u0131r. Bunu yapt\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc! Kimse de bir \u015fey demedi. Kurucu vasf\u0131 olmayan temsil\u00ee parlamentodan, bir hukuk komisyonuna haz\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 \u00f6nergeyi, kabul edenler-etmeyenler-kabul edilmi\u015ftir diye ge\u00e7irdi ve referanduma sunarak \u00fclkenin anayasal rejimini kendi siyas\u00ee partisinin niyet ve hedeflerine g\u00f6re yeniden bi\u00e7imlendirdi. Siyas\u00ee toplum bunu me\u015fru ve normal g\u00f6rd\u00fc, aval aval bakt\u0131. \u015eimdi \u201cg\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f parlamenter sistem\u201d diye m\u0131r\u0131n k\u0131r\u0131n ediyor. Oysa at\u0131 alan \u00dcsk\u00fcdar\u2019a\u2026<\/p>\n\n\n\n
Neyse, uzatmayal\u0131m… \u0130leriye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, yeni bir anayasa ve rejim tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u015fiddetli bir Devlet krizi bi\u00e7iminde ufukta belirdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Say\u0131n \u00dcmit \u00d6zda\u011f, uzun s\u00fcre bekledi ve nihayet b\u00fct\u00fcn umutlar\u0131n\u0131 k\u0131ran partisinin FET\u00d6 ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, CHP, Saadet Partisi ve HDP\u2019yle d\u00f6rt ay boyunca oturup bir anayasa tasla\u011f\u0131 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Kendisine yurtta\u015f diyen herkesin utanmas\u0131n\u0131 gerektiren bir durum ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Prof. Kabo\u011flu, \u00dcmit \u00d6zda\u011f\u2019\u0131 do\u011frulayarak, \u201cEvet, \u00f6yle bir \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131k,\u201d dedi. Fakat Say\u0131n Ak\u015fener, \u201cHi\u00e7 kimseyle b\u00f6yle bir \u00e7al\u0131\u015fma yap-ma-d\u0131k,\u201d diyerek ink\u00e2r etti. K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f gibi yapt\u0131, \u201cYok \u00f6yle bir \u015fey, olan\u0131 biteni hayretle izliyorum,\u201d dedi. \u0130nk\u00e2r ve gizleme \u00e7abas\u0131 utan\u00e7 vericidir.<\/p>\n\n\n\n
Peki niye b\u00f6yle yap\u0131yorlar? Neden anayasalar\u0131n\u0131 se\u00e7imlerin birinci turundan hemen sonra yang\u0131ndan mal ka\u00e7\u0131r\u0131r gibi halk\u0131n \u00f6n\u00fcne koymay\u0131 tasarl\u0131yorlar? D\u00f6rt parti bir araya gelmi\u015f, bir anayasa tasla\u011f\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015f. \u0130nsan bunu ortak bir bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131yla halka duyurmaz m\u0131?<\/p>\n\n\n\n
Duyuramaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 taslaktan utan\u0131yorlar. \u0130\u00e7inde Devrim Kanunlar\u0131\u2019n\u0131n, T\u00fcrk s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve Atat\u00fcrk isminin yer almad\u0131\u011f\u0131; yerel \u00f6zerklik getiren, ulus-devlet\u2019i etnik gruplara b\u00f6len, emperyalizmin yeni \u201cinsan haklar\u0131\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir anayasay\u0131 erken se\u00e7im sath\u0131 mailinde a\u00e7\u0131klarlarsa, oy alamayacaklar\u0131n\u0131 biliyorlar. Krizin iyice derinle\u015fti\u011fi en kritik anda, AKP\u2019den bezmi\u015f se\u00e7men \u00e7o\u011funlu\u011funu gafil avlamak, \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6sterip s\u0131tmaya raz\u0131 etmek istiyorlar.<\/p>\n\n\n\n
Muhalefetin saklamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kay\u0131p anayasay\u0131 AKP ani bir manevrayla sahiplenirse kimse \u015fa\u015f\u0131rmas\u0131n. Saray, yerel y\u00f6netimlere \u00f6zerklik ad\u0131 alt\u0131nda Osmanl\u0131\u2019daki gibi eyalet sistemi getiren, etnik ve din\u00ee \u201ckimlikler\u201de yasal g\u00fcvence sa\u011flayan, ilk d\u00f6rt maddenin \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u201cdaha g\u00fczel\u201d bir anayasay\u0131 f\u0131rsat buldu\u011fu anda yeniden g\u00fcndeme getirebilir; iktidardan d\u00fc\u015fmemek i\u00e7in daha nice \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri,\u201d a\u00e7\u0131l\u0131mlar, reformlar ba\u015flatabilir. B\u00f6ylece hem muhalefeti a\u00e7\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr hem de d\u0131\u015f bask\u0131lar\u0131 azalt\u0131r. B\u00fct\u00fcn ipleri tek adam\u0131n eline vermeyecektiniz.<\/p>\n\n\n\n
Anayasa, sistem, rejim aray\u0131\u015f\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ekonomiyi y\u00f6netemeyen, salg\u0131nla ba\u015f edemeyen, kendi i\u00e7inde b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f siyas\u00ee iktidar d\u0131\u015far\u0131dan gelen her t\u00fcrl\u00fc tehdit ve \u015fantaja a\u00e7\u0131kt\u0131r. Parlamentoda yer alan siyas\u00ee partiler, ba\u015fta laiklik olmak \u00fczere Cumhuriyet\u2019in Kurulu\u015f ilkelerinden \u00e7ok uzakta, bir g\u00f6zleriyle AB kulislerine, \u00f6teki g\u00f6zleriyle Atlantik \u00f6tesine bakmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n
Daha birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce Mill\u00ee Merkez ve Mill\u00ee Anayasa Hareketi\u2019ne umut ba\u011flayan, \u00fclkenin her yerinde temsilcilikler a\u00e7an on binlerce yurtta\u015f, siyas\u00ee partiler aras\u0131nda t\u00fcrl\u00fc pazarl\u0131k ve dalavereyle, zulada saklanan taslaklar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla zirvede s\u00fcrecek gayrimill\u00ee anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve bo\u011fu\u015fmalar\u0131n\u0131 uzaktan izleyecektir.<\/p>\n\n\n\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Asl\u0131nda belirleyici olan anayasalar\u0131n yap\u0131m s\u00fcrecidir. Anayasal Konvansiyon\u2019u, yani mukaveleyi sa\u011flayacak olan kurucu iradedir. Bu iradenin olu\u015fmas\u0131 ve siyas\u00ee partilerin \u00fczerinde yer alan bir Kurucu Meclis\u2019e devredilmesi gerekir. Veryans\u0131n,<\/em> 20. 11. 2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan \u015eu yery\u00fcz\u00fcnde iki y\u00fcz y\u0131l boyunca kendine anayasa arayan, hukuk sistemini yap-boz oyununa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren ba\u015fka bir \u00fclke var m\u0131d\u0131r? Hukuk binicisine g\u00f6re ki\u015fneyen bir at, burjuvazinin ya da siyas\u00ee iktidar\u0131n k\u00f6pe\u011fi, hegemonya heveslisi siyas\u00ee iktidarlar\u0131n kendilerine yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 bir kost\u00fcm m\u00fcd\u00fcr? Galiba \u00f6yledir. Oynakt\u0131r. Siyas\u00ee iktidar\u0131n niyetlerine, d\u00f6nemsel ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re her an … <\/p>\n