Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Eski Yunan\u2019da bir \u015fehir devletinin (polis) ayn\u0131 konfederasyon i\u00e7indeki di\u011fer \u015fehir devletlerine h\u00fckmetmesine \u201chegemonya,\u201d bunu uygulayana da \u201chegemon\u201d denirdi. Milattan \u00e7ok \u00f6nce, 700\u2019l\u00fc y\u0131llarda yola \u00e7\u0131kan kavram uzun bir seyahat boyunca k\u0131l\u0131k de\u011fi\u015ftirerek nihayet Plekhanov\u2019dan Gramsci\u2019ye do\u011fru s\u0131n\u0131fsal bir i\u00e7erik kazand\u0131, \u00e7e\u015fitlendi. B\u00f6ylece kavram, bir s\u0131n\u0131f\u0131n di\u011fer s\u0131n\u0131flar \u00fczerindeki tahakk\u00fcm\u00fcnden (s\u0131n\u0131fsal hegemonya), dayat\u0131lan bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ba\u015fka k\u00fclt\u00fcrleri yozla\u015ft\u0131rmas\u0131ndan (k\u00fclt\u00fcrel hegemonya) ya da toplumda h\u00e2kim bir ideolojinin di\u011fer ideolojileri bask\u0131 alt\u0131na almas\u0131ndan (ideolojik hegemonya) kaynaklanan bir t\u00fcr teslimiyet h\u00e2lini anlatmak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Hegemonyan\u0131n en ba\u015fta gelen belirtisi otosans\u00fcrd\u00fcr (kendini k\u0131s\u0131tlamak). Kimse sizden g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi e\u011fip b\u00fckmenizi, hegemonu k\u0131zd\u0131rmamak i\u00e7in tavr\u0131n\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirmenizi istemez. Fakat siz toplumun i\u00e7inde ayakta kalmak ya da ba\u015far\u0131l\u0131 olmak, daha \u00e7ok kazanmak i\u00e7in hegemona ayak uydurmak, en az\u0131ndan baz\u0131 konularda onun gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve davranmak mecburiyetinde kal\u0131rs\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte bu, hegemonyad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019de bas\u0131n ne Demokrat Parti zaman\u0131nda, ne de s\u0131k\u0131y\u00f6netim ve asker\u00ee cunta d\u00f6nemlerinde hegemonyaya teslim oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cbas\u0131n\u201d denilen \u015fey hen\u00fcz dev holdinglerin yan kurulu\u015fu, plaza saltanat\u0131n\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olmam\u0131\u015ft\u0131. Turgut \u00d6zal\u2019la ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7te merkez medya patronu giderek haysiyetini kaybetti ve sonunda vatan millet bayra\u011f\u0131n\u0131 plazan\u0131n bordas\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131 att\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Fikirle de\u011fil de sermayeyle ayakta duran medya her zaman iktidar\u0131n kam\u00e7\u0131s\u0131na boyun e\u011fer. Bunlar paraya taparlar! Medya patronu, medyan\u0131n sevilen programc\u0131lar\u0131n\u0131, yazarlar\u0131n\u0131 kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne koymu\u015f, otosans\u00fcr uygulam\u0131\u015f, el pen\u00e7e divan durmu\u015f fakat sonunda anahtar\u0131 hegemona teslim etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Hegemonya b\u00f6yle yapar!<\/p>\n\n\n\n
Bir de a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan her s\u00f6z\u00fc tartan siyas\u00eelerin otosans\u00fcr\u00fc var. Bunlar da \u201csiyasi iktidara gerici ya da \u00fcmmet\u00e7i demeyelim halk g\u00fccenir, bize oy vermez\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Peki ne diyelim? \u201cGayri mill\u00ee diyelim.\u201d \u00c7ok g\u00fczel!.. Ya da mesela laikli\u011fi kuvvetle savunmayal\u0131m da \u201cger\u00e7ek \u0130slam bu de\u011fil\u201d diyerek laf\u0131 doland\u0131ral\u0131m. Hatta g\u00fczel dinimizin asl\u0131nda sosyalizan oldu\u011funu, e\u015fitlik\u00e7i kurumlar i\u00e7erdi\u011fini, Efendimiz\u2019in de zaten \u201cyoksullar\u0131n hizmetk\u00e2r\u0131\u201d oldu\u011funu s\u00f6yleyelim. Bunlar\u0131n hepsi otosans\u00fcrd\u00fcr; ideolojik hegemonyan\u0131n g\u00f6stergeleridir. Hegemonik s\u00f6ylemin i\u00e7inden konu\u015fan hegemonyay\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Artuklu \u00dcniversitesi\u2019nin sar\u0131kl\u0131 rekt\u00f6r\u00fc \u201cdemokrasi isteyenin katli vaciptir\u201d diye fetva verecek fakat biz ona \u201cyobaz\u201d demeyece\u011fiz. Ya da mesela Silopi \u0130l\u00e7e Mill\u00ee E\u011fitim M\u00fcd\u00fcr\u00fc \u00f6\u011frencilere t\u00fcrban da\u011f\u0131tacak, \u201cbizim t\u00fcrbanla hi\u00e7bir sorunumuz yok\u201d diyerek her foto\u011fraf karesinde t\u00fcrbanl\u0131 bir karde\u015fimizle birlikte g\u00f6r\u00fcnmeye \u00f6zen g\u00f6sterece\u011fiz. Her \u015fey bir avu\u00e7 m\u00fch\u00fcrs\u00fcz oy pusulas\u0131 i\u00e7in! \u00d6yle mi? Bunlar\u0131n hepsi otosans\u00fcrd\u00fcr, hegemonu g\u00fc\u00e7lendirir.<\/p>\n\n\n\n
1950\u2019lerden itibaren sa\u011fc\u0131 partiler oy kayg\u0131s\u0131yla laikli\u011fi ad\u0131m ad\u0131m a\u015f\u0131nd\u0131rd\u0131lar. \u201cDemokrasi\u201d dedikleri \u015fey cemaatlerden tarikatlardan oy toplama kayg\u0131s\u0131yla Cumhuriyet\u2019in kurulu\u015f ilkelerini suland\u0131rmaya, sonunda halka dalkavukluk edip para da\u011f\u0131tmaya, sahte vaatlerle milleti uyutmaya indirgendi. Ve nihayet, tarihsel olarak laikli\u011fi getirmi\u015f olan CHP\u2019nin \u201c\u00e7a\u011fda\u015f\u201d liderleri kara \u00e7ar\u015fafa rozet takt\u0131lar. Bunu kendi tabanlar\u0131nda \u201cradikal\u201d bir tutum, bir marifet gibi savundular. Peki bunun faydas\u0131 oldu mu? Oy alabildiler mi? Alamad\u0131lar! Sadece hegemonyay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmi\u015f, T\u00fcrkiye\u2019nin ayd\u0131nl\u0131k y\u00fcz\u00fcn\u00fc kara \u00e7\u0131karm\u0131\u015f, geleneksel tabanlar\u0131n\u0131 utand\u0131rm\u0131\u015f oldular. <\/p>\n\n\n\n
Hegemon da bari bir \u015feye benzese!.. Var olmayan fakat var oldu\u011fu san\u0131lan hegemon! Fabrikalar\u0131 sat\u0131p b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapamaya, se\u00e7im kampanyas\u0131n\u0131 finanse etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Kendi suretinde yeniden kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Devlet\u2019i y\u00f6netemiyor. Hegemonyas\u0131 ekonomiyi kapsam\u0131yor, onu yabanc\u0131lara kapt\u0131rm\u0131\u015f\u2026 Laiklik kar\u015f\u0131t\u0131 faaliyetlerin oda\u011f\u0131 olmu\u015f ama bizzat me\u015frula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tarikatlara, cemaatlere s\u00f6z ge\u00e7iremiyor. Komuta yap\u0131s\u0131n\u0131 bozdu\u011fu, Atat\u00fcrk ilkeleriyle e\u011fitilmesini \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ordunun s\u0131rt\u0131ndan oy toplamak i\u00e7in yirmi d\u00f6rt saat televizyon ekranlar\u0131ndan ba\u011f\u0131r\u0131rken b\u00fct\u00fcn tutars\u0131zl\u0131klar\u0131 her yana d\u00f6k\u00fcl\u00fcp sa\u00e7\u0131l\u0131yor. Ayd\u0131nl\u0131k<\/em>, 30. 03. 2018<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Eski Yunan\u2019da bir \u015fehir devletinin (polis) ayn\u0131 konfederasyon i\u00e7indeki di\u011fer \u015fehir devletlerine h\u00fckmetmesine \u201chegemonya,\u201d bunu uygulayana da \u201chegemon\u201d denirdi. Milattan \u00e7ok \u00f6nce, 700\u2019l\u00fc y\u0131llarda yola \u00e7\u0131kan kavram uzun bir seyahat boyunca k\u0131l\u0131k de\u011fi\u015ftirerek nihayet Plekhanov\u2019dan Gramsci\u2019ye do\u011fru s\u0131n\u0131fsal bir i\u00e7erik kazand\u0131, \u00e7e\u015fitlendi. B\u00f6ylece kavram, bir s\u0131n\u0131f\u0131n di\u011fer s\u0131n\u0131flar \u00fczerindeki tahakk\u00fcm\u00fcnden (s\u0131n\u0131fsal hegemonya), … <\/p>\n