Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Merkez Bankas\u0131 eski ba\u015fkan\u0131 Durmu\u015f Y\u0131lmaz, \u201cKriz laf\u0131n\u0131 kullanmak istemem fakat bize do\u011fru yakla\u015fan, ne oldu\u011funu bilmedi\u011fimiz me\u00e7hul bir cisim var,\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n
Neredeyse b\u00fct\u00fcn marksist ya da liberal iktisat teorisyenlerinin ve \u201c\u00f6n\u00fcm\u00fczdeki hafta paran\u0131z\u0131 neye yat\u0131r\u0131rsan\u0131z ne kadar k\u00e2r edersiniz\u201d sorunsal\u0131n\u0131 irdeleyen uyan\u0131k piyasa analizcilerinin yaz\u0131lar\u0131n\u0131 okuyorum. Bu kadar a\u00e7\u0131k bir kriz tan\u0131m\u0131 g\u00f6rmedim: me\u00e7hul bir cisim! Say\u0131n Y\u0131lmaz, ilk anda yap\u0131lmas\u0131 gerekeni de a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f: \u201cAk\u0131ll\u0131 olmam\u0131z ve kamuoyuyla ileti\u015fimi g\u00fc\u00e7lendirmemiz laz\u0131m. Bunu yapabilirsek belki u\u00e7urumun k\u0131y\u0131s\u0131ndan geri geliriz, ama bunun maliyeti olaca\u011f\u0131n\u0131 da unutmayal\u0131m.\u201d Yani bir \u201chufrei- ink\u0131raz\u201d (u\u00e7urumun k\u0131y\u0131s\u0131nda) durumu var.<\/p>\n\n\n\n
IMF Ba\u015fkan\u0131 Lagarde da ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fte. \u201cAlt\u0131 ay \u00f6nce ufukta g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flayan kara bulutlar g\u00fcnden g\u00fcne daha da karar\u0131yor\u201d diyerek yakla\u015fan krizi haber veriyor. Angela Merkel ise, me\u00e7hul cisim kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201cs\u0131namalara cesaretle kar\u015f\u0131l\u0131k vermeliyiz\u201d diyor. Trump\u2019\u0131n G7 Sonu\u00e7 Bildirgesi\u2019nden \u00e7ekilmesi Avrupal\u0131 kapitalistlerin moralini bozdu. Ne g\u00fc\u00e7l\u00fc ordular\u0131 var ne de gen\u00e7 n\u00fcfuslar\u0131. Emperyalizmin yeni bunal\u0131m d\u00f6nemi ve kapitalizmin i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc kriz devletleri ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131p yeni blokla\u015fmalara yol a\u00e7t\u0131k\u00e7a ve Avrupa Birli\u011fi \u00e7at\u0131rdad\u0131k\u00e7a, eski k\u0131ta I. ve II. D\u00fcnya Sava\u015flar\u0131\u2019n\u0131n hemen \u00f6ncesinde ya\u015fanan ideolojik sava\u015flar, ihtilaller, devrimler ve kar\u015f\u0131devrimler \u00e7a\u011f\u0131na ait k\u00e2buslar g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bu kasvetli hava insana \u015eekspir\u2019in \u201cJ\u00fcl Sezar\u201d trajedisinde Titinius karakterine s\u00f6yletti\u011fi \u015fu \u00f6l\u00fcms\u00fcz s\u00f6zleri hat\u0131rlat\u0131yor: \u201cThe sun of Rome is set \/ Our days are gone \/ Clouds, dews and dangers come \/ Our deeds are done\u201d (Roma\u2019n\u0131n g\u00fcne\u015fi batt\u0131 \/ Devrimiz ge\u00e7ti \/ Bulutlar, \u0131slak bir gece serinli\u011fi ve tehlikeli olaylar geliyor \/ Yapabilece\u011fimiz bir \u015fey kalmad\u0131).<\/p>\n\n\n\n
Kapitalistlerin \u201ckapitalizmin krizi\u201dnden s\u00f6z etmelerini bekleyemeyiz elbette. Mecburen dertlerini \u201cme\u00e7hul cisim,\u201d \u201ckara bulutlar,\u201d \u201cs\u0131namalar kar\u015f\u0131s\u0131nda cesaret\u201d gibi dramatik ifadelerle anlat\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n
D\u00fcr\u00fcst olsalard\u0131 \u015f\u00f6yle derlerdi: \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn de\u011ferlerini sosyalizmle birlikte ayaklar\u0131m\u0131z\u0131n alt\u0131nda \u00e7i\u011fneyerek \u201csosyal refah\u201d devletini yok ettik, k\u00fcresel bir santrif\u00fcj etkisi yaratan serbest piyasa ekonomisi eme\u011fi ve maddi servetleri talan ederek d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda muazzam bir gelir u\u00e7urumu a\u00e7t\u0131, kapitalizmin \u201cg\u00f6r\u00fcnmez eli\u201d y\u0131k\u0131m g\u00f6revini tamamlad\u0131ktan sonra bu kez bizim bo\u011faz\u0131m\u0131za sar\u0131ld\u0131, John Maynard Keynes\u2019in ruhunu \u00e7a\u011f\u0131rmam\u0131z laz\u0131m fakat \u201cdemokrasi\u201d i\u00e7inde kalarak bunu nas\u0131l yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilemiyoruz (burada durup merhum Eric Hobsbawm\u2019\u0131 anal\u0131m!), yakla\u015fan halk ayaklanmalar\u0131n\u0131 bekleyerek u\u00e7urumun k\u0131y\u0131s\u0131nda \u00fczerimize gelen kapkara f\u0131rt\u0131na bulutlar\u0131n\u0131 seyrediyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Bat\u0131l\u0131 kapitalistler bizim gibi \u00fclkelere \u201ck\u0131r\u0131lgan\u201d diyorlar. Do\u011fru, bizi k\u0131r\u0131lgan yapt\u0131lar. Ancak bizim i\u015fimiz daha kolay. Emin olun, bizde her \u015fey var: Anayasa yapacak Kurucu \u0130rade \u00e7\u0131karma yetene\u011fi, be\u015f y\u0131ll\u0131k kalk\u0131nma planlar\u0131 haz\u0131rlama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, karma ekonomi tecr\u00fcbesi, tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131kta bilgi birikimi; yurtsever iktisat\u00e7\u0131lar, planlamac\u0131lar, gen\u00e7 ve dinamik bir n\u00fcfus. Laik bilimsel e\u011fitimi geri getirecek, planl\u0131 karma ekonomiye ge\u00e7ecek, teknolojiye yat\u0131r\u0131m yapacak ve \u00f6ncelikle tar\u0131m\u0131 kurtaraca\u011f\u0131z. Bu kadar! T\u00fcredi politikac\u0131lara ve \u015fu tuhaf politik sisteme mahk\u00fbm ve mecbur de\u011filiz.<\/p>\n\n\n\n
Fakat kolay de\u011fil. Daha yolun ba\u015f\u0131nday\u0131z ve \u201cmemleket deyince muharrem ince,\u201d \u201cselocan deyince di gel yar\u201d gibi evrelerden ge\u00e7iyoruz. \u00dcstelik \u201cyi\u011fit bir anadan do\u011fan ero\u011flu erdo\u011fan\u201d \u015feklinde uzatmalar\u0131 oynama ihtimalimiz de mevcut. Bu y\u00fczden oy kullan\u0131rken anons arabalar\u0131n\u0131n sesine de\u011fil, tarihin u\u011fultusuna kulak verelim. Bu d\u00f6nme dolaptan inelim art\u0131k, \u00e7\u00fcnk\u00fc me\u00e7hul bir cisim h\u0131zla yakla\u015f\u0131yor! Ayd\u0131nl\u0131k<\/em>, 15. 06. 2018<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Merkez Bankas\u0131 eski ba\u015fkan\u0131 Durmu\u015f Y\u0131lmaz, \u201cKriz laf\u0131n\u0131 kullanmak istemem fakat bize do\u011fru yakla\u015fan, ne oldu\u011funu bilmedi\u011fimiz me\u00e7hul bir cisim var,\u201d dedi. Neredeyse b\u00fct\u00fcn marksist ya da liberal iktisat teorisyenlerinin ve \u201c\u00f6n\u00fcm\u00fczdeki hafta paran\u0131z\u0131 neye yat\u0131r\u0131rsan\u0131z ne kadar k\u00e2r edersiniz\u201d sorunsal\u0131n\u0131 irdeleyen uyan\u0131k piyasa analizcilerinin yaz\u0131lar\u0131n\u0131 okuyorum. Bu kadar a\u00e7\u0131k bir … <\/p>\n