Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
1950\u2019lerden bu yana Amerikan k\u00fclt\u00fcr ku\u015fa\u011f\u0131 i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ink\u00e2r edemeyiz. Bu s\u00fcre\u00e7 Amerikan askerinin kahramanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan II. Sava\u015f belgeselleriyle ba\u015flad\u0131, Hollywood filmleriyle kapsam\u0131n\u0131 geni\u015fleterek devam etti. Vah\u015fi yerlileri haklayan h\u0131zl\u0131 ve cesur kovboylar, k\u00f6t\u00fc adamlar\u0131 en zor ko\u015fullarda avlayan kahraman ve romantik kasaba \u015ferifleri\u2026 Her biri melek karakterinde \u015fefkatli, hem ana\u00e7 hem korunmaya muhta\u00e7, \u015fark\u0131 da s\u00f6yleyebilen g\u00fczel kad\u0131nlar\u2026 Asl\u0131nda ortalama Amerikal\u0131n\u0131n d\u00fcnyaya bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 yans\u0131tan bu kahramanlarda bir t\u00fcr masumiyet vard\u0131. Bu masumiyetin, insanl\u0131\u011f\u0131 kurtaran yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 Amerikal\u0131 kahraman ile onu yok etmeye \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6l\u00fcm makinesi \u00e7irkin Rus\u2019u kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getiren So\u011fuk Sava\u015f filmlerinde bile bir \u00f6l\u00e7\u00fcde devam etti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n
Amerikan filmlerinde masumiyetin kayboldu\u011fu d\u00f6nem Vietnam Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda ba\u015flad\u0131. S\u0131radan bir seyirci olarak ben o filmlerde \u015funu g\u00f6rd\u00fcm: Farkl\u0131 k\u0131talardan gelen, \u00e7e\u015fitli \u0131rklar\u0131 ve etnik gruplar\u0131 bir potada eriten Amerikan milleti d\u0131\u015f\u0131nda bir uygarl\u0131k ve insanl\u0131k yoktur, d\u0131\u015far\u0131daki d\u00fcnya yabanc\u0131, karanl\u0131k ve d\u00fc\u015fmand\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n mikrokozmosu olarak Amerika tasavvuru k\u00fclt\u00fcr emperyalizminin temelidir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan ba\u015f\u0131n\u0131n cep telefonu \u00f6n\u00fcnde e\u011filmedi\u011fi, sosyal medyan\u0131n a\u011f\u0131r bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yaratarak sosyalle\u015fme yan\u0131lsamas\u0131na ve \u015f\u00f6hret budalal\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131 60\u2019l\u0131 y\u0131llarda Hollywood filmleriyle, naylon g\u00f6mlek kot pantolonla, \u201cKes\u201d denilen spor, \u201cLoafer\u201d denilen makosen ayakkab\u0131larla, lolipop, country ve caz m\u00fczi\u011fi, hatta Gece Kul\u00fcb\u00fc ve bol caml\u0131 \u015f\u00f6mineli apartman mimarisiyle b\u00fcy\u00fck kentlerde yay\u0131lan Amerikan k\u00fclt\u00fcr\u00fc, Yankee kapitalizminin vah\u015fetini anlatan Amerikal\u0131 yazarlarla, Steinbeck, Sinclair, Miller, Faulkner, Mailer okumalar\u0131yla dengeleniyordu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde nitelikli okuma ve sorgulama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 neredeyse yok oldu\u011fu i\u00e7in b\u00f6yle bir denge yok.<\/p>\n\n\n\n
\u201cEritme potas\u0131\u201d tan\u0131m\u0131 Vietnam d\u00f6nemi filmlerinde \u00e7ok belirgindir. Nitekim The Deer Hunter<\/em> (Avc\u0131) filminde Rus Ortodoks gelenekleri sergilenir, Polonya as\u0131ll\u0131 kahramanlar vard\u0131r; Once Upon a Time in America<\/em> (Bir Zamanlar Amerika) \u00fclkenin ge\u00e7mi\u015fine \u0130talyan g\u00f6\u00e7menlerin g\u00f6z\u00fcyle bakar. Ayn\u0131 \u0130talyan ge\u00e7mi\u015f The Godfather<\/em> (Baba) filminde de vard\u0131r. Hatta ilk gen\u00e7li\u011fimizin tart\u0131\u015fmas\u0131z en \u00f6nemli filmi West Side Story<\/em>\u2019de (Bat\u0131 Yakas\u0131n\u0131n Hik\u00e2yesi) Latin k\u00f6kenli Amerikal\u0131lar, \u00f6zellikle Porto Ricolular ile beyaz Amerikal\u0131 gen\u00e7ler kavga edip trajedi yarat\u0131rlar. Vietnam yenilgisi sonras\u0131nda \u201cHatalar\u0131m\u0131z olabilir ama hep birlikte Amerikay\u0131z, h\u00fcr d\u00fcnya u\u011fruna evlatlar\u0131m\u0131z\u0131 feda ederiz\u201d vurgusu d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fcne sokulur.<\/p>\n\n\n\n \u0130kiz Kuleler\u2019den sonra elbette durum de\u011fi\u015fti. Kahraman Yankee deniz piyadesi bu kez d\u00fcnyay\u0131 M\u00fcsl\u00fcman ter\u00f6ristten kurtarmaya ba\u015flad\u0131. Filmler, sezonlar\u0131 bitmek bilmeyen, saymakla t\u00fckenmeyen dizilerle desteklendi. Bu dizilerin biri Amerikan y\u00f6netim sisteminin rezilli\u011fini anlat\u0131yor: House of Cards<\/em>. Baz\u0131 saf arkada\u015flar bu diziyi sisteme y\u00f6nelik ele\u015ftiri zannettiler. Oysa dizi, \u201cEvet bizim ahlak\u0131m\u0131z yok, yalanc\u0131, hedonist, katil ve \u00fc\u00e7 k\u00e2\u011f\u0131t\u00e7\u0131y\u0131z; i\u011frenciz biz fakat bize hayrans\u0131n\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcc\u00fcm\u00fcz b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya yetiyor\u201d mesaj\u0131n\u0131 veriyor.<\/p>\n\n\n\n Bir di\u011feri, CIA\u2019n\u0131n filozoflar ve cesur y\u00fcrekli isimsiz kahramanlardan olu\u015ftu\u011funu, d\u00fcnyay\u0131 katil ve parag\u00f6z \u0130ranl\u0131lardan, kana susam\u0131\u015f geri zek\u00e2l\u0131 cahil M\u00fcsl\u00fcmanlardan kurtarmak i\u00e7in ne b\u00fcy\u00fck fedak\u00e2rl\u0131klar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor: Homeland<\/em>. Karakterler karma\u015f\u0131k ve derin, senaryo \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve ak\u0131c\u0131, \u00e7ekimler muhte\u015fem, inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k muazzam. Okullarda mecburi din dersi g\u00f6ren gen\u00e7lerimiz hamburger, pizza, popcorn at\u0131\u015ft\u0131r\u0131p Kokakola i\u00e7erek televizyondan, internetten, hatta \u201ccepten\u201d bu dizileri seyrediyor. Deist olmamak, hatta kafay\u0131 yememek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n\n\n\n Ben size bir \u015fey s\u00f6yleyeyim. T\u00fcrkiye\u2019de dizileriyle, filmleriyle, oyunlar\u0131yla g\u00f6rsel medyan\u0131n (televizyon ve internet) neredeyse tamam\u0131 CIA ve tarikatlar\u0131n denetiminde. ABD\u2019nin tarikat liderleriyle sempozyum yapmas\u0131na ve T\u00fcrkiye\u2019deki merkez medyan\u0131n sermaye yap\u0131s\u0131na bak\u0131nca, \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fey yok. Bir kanal\u0131 a\u00e7\u0131yorsunuz Kuran okunuyor, \u00f6tekini a\u00e7\u0131yorsunuz Pentagon M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 bombal\u0131yor. Bir kanalda Sultan Abd\u00fclhamit, \u00f6teki kanalda manyak Amerikan \u00e7avu\u015fu Nicholas Brody.<\/p>\n\n\n\n Hizbullah\u2019\u0131n lideri Mehmed G\u00f6kta\u015f ne g\u00fczel demi\u015f: \u201cSenin dolara ve piyasaya m\u00fcdahalen nas\u0131l ki bir anlam ifade etmiyor ve aksi tesir olu\u015fuyorsa, cemaatlere ve tarikatlara m\u00fcdahalen de aksi tesir edece\u011fi gibi, sosyal hayatta kaos ve karga\u015faya neden olacakt\u0131r, unutma!\u201d Adam Marksist de\u011fil ama siyasetin ekonomiyle ili\u015fkisini bizden iyi biliyor.<\/p>\n\n\n\n G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn yery\u00fcz\u00fc cehennemi en ahlaks\u0131z liberal kapitalizm ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f siyas\u00ee \u0130slam\u2019d\u0131r. Her \u015fey rejimin ideolojik niteli\u011finde d\u00fc\u011f\u00fcmlenmi\u015ftir. Ayd\u0131nl\u0131k<\/em>, 30. 07. 2018<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan 1950\u2019lerden bu yana Amerikan k\u00fclt\u00fcr ku\u015fa\u011f\u0131 i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ink\u00e2r edemeyiz. Bu s\u00fcre\u00e7 Amerikan askerinin kahramanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan II. Sava\u015f belgeselleriyle ba\u015flad\u0131, Hollywood filmleriyle kapsam\u0131n\u0131 geni\u015fleterek devam etti. Vah\u015fi yerlileri haklayan h\u0131zl\u0131 ve cesur kovboylar, k\u00f6t\u00fc adamlar\u0131 en zor ko\u015fullarda avlayan kahraman ve romantik kasaba \u015ferifleri\u2026 Her biri melek karakterinde \u015fefkatli, hem ana\u00e7 … <\/p>\n