Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Sosyal patlamalar, i\u00e7e do\u011fru ve d\u0131\u015fa do\u011fru olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u00e7e do\u011fru patlamada bireyler ya da k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar barda\u011f\u0131 ta\u015f\u0131ran son damlan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bir umutsuzluk an\u0131nda yok etme d\u00fcrt\u00fcs\u00fcyle harekete ge\u00e7erek kendilerini ve yak\u0131n \u00e7evrelerini tahrip ederler. Bu patlaman\u0131n arkas\u0131nda kadere isyan ve toplumdan intikam alma duygusu vard\u0131r. B\u00fct\u00fcn insanlar yola devam ederken ki\u015fi gerilerde kalm\u0131\u015ft\u0131r, uzakla\u015fanlarla aradaki mesafeyi kapatma \u015fans\u0131 yoktur. D\u00fcnya d\u00f6nmekte fakat o durmaktad\u0131r. \u0130\u00e7e do\u011fru patlaman\u0131n esas nedeni insan\u0131n \u00e7aresizli\u011fidir. Sessizce ya da g\u00f6steri niteli\u011finde intihar, tekil ya da seri cinayet, kundak\u00e7\u0131l\u0131k gibi olaylar i\u00e7e do\u011fru patlaman\u0131n belirtileridir.<\/p>\n\n\n\n
D\u0131\u015fa do\u011fru patlamada da umutsuzluk, isyan ve intikam duygular\u0131 vard\u0131r. Fakat patlaman\u0131n bi\u00e7imi, y\u00f6ntemi ve hedefi farkl\u0131d\u0131r. Y\u00fcz binlerce insan topluca harekete ge\u00e7er, hareket h\u00e2linde \u00f6rg\u00fctlenir. Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f g\u00fczerg\u00e2h\u0131n\u0131 belirlemek, olabildi\u011fince d\u00fczg\u00fcn saflar h\u00e2linde birbirini \u00e7i\u011fnemeden ilerlemek kendili\u011finden bir asgari \u00f6rg\u00fctlenmeyi gerektirir. Hareket h\u00e2lindeyken kendi sloganlar\u0131n\u0131 bulurlar, hedeflerini belirlerler. D\u0131\u015fa do\u011fru patlama, h\u0131z\u0131n\u0131 ald\u0131ktan sonra kendili\u011finden s\u00f6n\u00fcmlenebilir, bireysel ya da grupsal eylemlere b\u00f6l\u00fcnerek \u015fuursuz lin\u00e7 kalabal\u0131klar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir ya da Devrim olur. Devrim\u2019in olabilmesi i\u00e7in \u00f6nceden kitlelere n\u00fcfuz etmi\u015f bir \u00f6nderli\u011fin kararl\u0131 eylemi gerekir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6rg\u00fctl\u00fc, \u00f6rgensel (organik i\u00e7 ba\u011flant\u0131lar\u0131 olan) toplumlarda d\u0131\u015fa do\u011fru sosyal patlama olmaz. Mesela \u201cgenel grev\u201d benzeri toplumsal direni\u015f hareketleri bu kategori i\u00e7inde yer almaz. Bunlar i\u00e7 disiplini olan, d\u00fczg\u00fcn ve mant\u0131kl\u0131 taleplerle harekete ge\u00e7en, manevra kabiliyetine sahip, geri \u00e7ekilece\u011fi ya da ileriye do\u011fru gidece\u011fi zaman\u0131 belirleyebilen hareketlerdir. <\/p>\n\n\n\n
D\u0131\u015fa do\u011fru sosyal patlama, kitlelerin taleplerini dile getirebilecekleri legal \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131lar\u0131n, arzuh\u00e2lini anlatacak millet meclislerinin olmad\u0131\u011f\u0131; siyas\u00ee toplumun halktan koptu\u011fu, medyan\u0131n toplumun sorunlar\u0131na s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc, s\u00fcrekli yalan s\u00f6yleyerek halk\u0131 \u00e7ocuk gibi avutmaya \u00e7al\u0131\u015fan bask\u0131c\u0131 iktidarlar\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00fclkelerde olur. Devlet\u2019in bask\u0131 ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n kendi i\u00e7inde ideolojik olarak b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, siyas\u00ee iktidar\u0131n ideolojik ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n ise b\u00fct\u00fcn toplumu kapsamad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde d\u0131\u015fa do\u011fru sosyal patlama i\u00e7 sava\u015f\u0131 tetikleyebilir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u00e7e do\u011fru patlama zamanla d\u0131\u015fa do\u011fru patlamaya d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Fakat a\u015f\u0131r\u0131 derecede yozla\u015fm\u0131\u015f toplumlarda i\u00e7e do\u011fru patlama, sosyologlar\u0131n \u201canomi\u201d dedikleri s\u00fcrekli bir duruma da yol a\u00e7abilir. Anomi h\u00e2lindeki toplum, kendi tarihinden ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden gelen de\u011ferleri kaybeden, farkl\u0131 de\u011ferler \u00fczerinden birbiriyle \u00e7at\u0131\u015fan, yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f gruplara ayr\u0131\u015fan, normlar\u0131n kayboldu\u011fu; bireylerin, ideolojik gruplar\u0131n, s\u0131n\u0131flar\u0131n toplumun i\u00e7indeki yerlerini ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak g\u00f6rme yetene\u011fini, ger\u00e7eklik duygusuyla birlikte kaybettikleri toplumdur.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f6yle bir toplumda, borcunu \u00f6deyemeyen \u00e7ift\u00e7i bankan\u0131n \u00f6n\u00fcnde \u00fczerine benzin d\u00f6kerek kendisini ate\u015fe verir, aile reisi severek evlendi\u011fi hamile kar\u0131s\u0131n\u0131 soka\u011f\u0131n ortas\u0131nda 32 yerinden b\u0131\u00e7aklar, o\u011fluna pantolon alamayan baba intihar eder, bunal\u0131ma giren \u00e7ocuk para vermeyen anas\u0131n\u0131 yumruklar, sevgilisine k\u00fcsen gen\u00e7 Bo\u011faz K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\u2019nden atlar, soka\u011fa b\u0131rak\u0131lan i\u015f\u00e7i tarikata kap\u0131lan\u0131r. \u015eizofrenik durumlar da olabilir (mesela adam yirmi kitap yazm\u0131\u015f, kimsenin haberi yok; anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan \u015fik\u00e2yet\u00e7i!)<\/p>\n\n\n\n
Doktorunu vuran \u00e7ocu\u011fun \u015fu s\u00f6zleri herkese -gen\u00e7lerin dedi\u011fi gibi- \u201ckapak olsun\u201d: \u201cOkulda ve \u00e7evrede zengin insanlar\u0131n g\u00f6steri\u015fli hayat\u0131ndan \u00e7ok etkilenmi\u015ftim. Bu etkiden nas\u0131l kurtulaca\u011f\u0131m\u0131 doktora s\u00f6yledim. Dalga ge\u00e7ti\u011fini sand\u0131m. Sinirlendim, ate\u015f ettim, ka\u00e7t\u0131m.\u201d \u00c7ocu\u011fun Sinir Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131\u2019na de\u011fil, sosyalizme ihtiyac\u0131 varm\u0131\u015f. Sa\u011fl\u0131k ya da \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 bu ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layamazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak, sahici m\u00fccadele bu kez kolay de\u011fil. Kendi kafam\u0131z\u0131n i\u00e7inden ba\u015flayarak hayat\u0131n her alan\u0131nda Devrim yapmam\u0131z gerekir. Ayd\u0131nl\u0131k<\/em>, 05. 10. 2018<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Sosyal patlamalar, i\u00e7e do\u011fru ve d\u0131\u015fa do\u011fru olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131l\u0131r. \u0130\u00e7e do\u011fru patlamada bireyler ya da k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar barda\u011f\u0131 ta\u015f\u0131ran son damlan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bir umutsuzluk an\u0131nda yok etme d\u00fcrt\u00fcs\u00fcyle harekete ge\u00e7erek kendilerini ve yak\u0131n \u00e7evrelerini tahrip ederler. Bu patlaman\u0131n arkas\u0131nda kadere isyan ve toplumdan intikam alma duygusu vard\u0131r. B\u00fct\u00fcn insanlar yola … <\/p>\n