Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
1917 Ekim Devrimi her ge\u00e7en y\u0131l biraz daha uzakla\u015f\u0131yor. B\u00fct\u00fcn kahramanlar\u0131yla, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f yanlar\u0131yla g\u00fcncelli\u011fini yitiriyor, bir zamanlar \u00e7ok canl\u0131 g\u00f6r\u00fcnen renkleri giderek tarih\u00ee olaylar\u0131n tasvir edildi\u011fi goblenler gibi soluyor.<\/p>\n\n\n\n
Onu tarihin i\u00e7inde 1789 Frans\u0131z Devrimi\u2019nin yan\u0131na m\u0131, yoksa 1871 Paris Kom\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn yan\u0131na m\u0131 koymak gerekir?<\/p>\n\n\n\n
Tarih\u00e7i Eric Hobsbawm, \u201cFrans\u0131z Devrimi\u2019ne Bak\u0131\u015f\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda Ekim Devrimi\u2019nin 20. as\u0131r devrimlerinin prototipi oldu\u011funu, fakat \u00f6l\u00e7e\u011fi ve yaratt\u0131\u011f\u0131 etkilerin s\u00fcreklili\u011fi bak\u0131m\u0131ndan Frans\u0131z Devrimi\u2019ne k\u0131yasla \u201cc\u00fcce\u201d kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Bununla birlikte 1917, burjuva demokratik devrim a\u015famas\u0131n\u0131 bilin\u00e7li bir at\u0131l\u0131mla a\u015farak ba\u015fka devrimlerin yolunu a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. 1789 ise etkileri g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelen hukuk\u00ee, idari yap\u0131lar yaratm\u0131\u015f, \u201cyurtta\u015f\u201d kavram\u0131n\u0131 ve ulus-devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 getirmi\u015ftir. 1789 \u0130nsan ve Yurtta\u015f Haklar\u0131 Bildirisi d\u00fcnyan\u0131n her yerinde yank\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Zamanla her iki devrimin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 revizyonist g\u00f6r\u00fc\u015flerin prizmas\u0131nda k\u0131r\u0131ld\u0131. Mesela, bu kadar kanl\u0131 bir devrime ne gerek vard\u0131, XVI. Louis zaten feodal yap\u0131dan \u015fik\u00e2yet\u00e7iydi, \u00fcstelik kapsaml\u0131 reformlar yapmak \u00fczereydi, denilmi\u015f; ya da Ekim Devrimi\u2019nin son tahlilde bir demokratik devrim oldu\u011fu iddia edilmi\u015f; ya da Robespierre\u2019in kanl\u0131 bir katil oldu\u011fu, devrimle olu\u015fan yap\u0131n\u0131n Napoleon \u0130mparatorlu\u011fu\u2019yla y\u0131k\u0131larak bo\u015fa gitti\u011fi san\u0131lm\u0131\u015f; b\u00fct\u00fcn devrimlerin son tahlilde ayn\u0131 kap\u0131ya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, hatta Putin\u2019in ezilen d\u00fcnyan\u0131n bir lideri olarak emperyalizmle sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Napoleon ile Putin aras\u0131nda, arkalar\u0131nda kalan devrime ili\u015fkin tutumlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli farklar var. Napoleon fiilen bir kenara itti\u011fi burjuvazinin devrimci d\u00fc\u015f\u00fcncelerini kendi imparatorlu\u011funda cisimle\u015ftirerek Frans\u0131z Devrimi\u2019nin ilkelerini k\u0131l\u0131\u00e7 zoruyla b\u00fct\u00fcn Avrupa\u2019ya yayd\u0131. Waterloo\u2019da (1815) tasfiye edildi\u011finde, Avrupa\u2019n\u0131n s\u0131n\u0131fsal yap\u0131s\u0131n\u0131 halla\u00e7 pamu\u011fu gibi atm\u0131\u015f, kapitalizmin ve burjuva demokratik devrimlerin yolunu a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. 1920\u2019de K\u0131z\u0131l Ordu, Pilsudski\u2019nin ordular\u0131n\u0131 yenerek Var\u015fova\u2019y\u0131 al\u0131p Almanya s\u0131n\u0131r\u0131na dayanabilseydi Tro\u00e7ki de bir t\u00fcr K\u0131z\u0131l Napoleon olarak devrimi Avrupa\u2019n\u0131n i\u00e7lerine yayabilirdi. Fakat Devrimci Rusya\u2019n\u0131n Napoleon gibi bir \u201cGrand Arm\u00e9e\u201d (B\u00fcy\u00fck Ordu) kurabilecek kaynaklar\u0131 yoktu.<\/p>\n\n\n\n
Dar kafal\u0131 fakat azimli bir Sovyet b\u00fcrokrat\u0131 olan Putin ise oligarklar\u0131n i\u015fbirlik\u00e7i olan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc tasfiye edip bir s\u00fcre kadar \u00c7arlar\u0131n hat\u0131ras\u0131n\u0131 canland\u0131rd\u0131ktan sonra, fazla a\u00e7\u0131k etmeden Stalin\u2019in Rus halk\u0131 \u00fczerindeki birle\u015ftirici etkisini serbest b\u0131rakt\u0131. Sovyetler Birli\u011fi\u2019ni bir arada tutan ideolojik \u015feyin \u00f6nemini bilse de \u00fclkesinin do\u011fal kaynaklar\u0131n\u0131 ve n\u00fckleer silahlar\u0131n\u0131 kullanarak \u201cBerlin-Moskova-Tokyo\u201d yatay ekseninde ittifak aramaktan ve g\u00fcneyindeki devlet ve devlet\u00e7ikleri kendisine ba\u011flayarak \u00c7arl\u0131k \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nu yenilemeye \u00e7al\u0131\u015fmaktan ba\u015fka \u015fans\u0131 yok. Napoleon Frans\u0131z Devrimi\u2019nin bayra\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yordu, Putin ise Bol\u015feviklerin kur\u015funa dizdi\u011fi Romanovlar\u2019\u0131n bayra\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Birincisi bir ihtilalin fikirlerini yayd\u0131, ikincisinin ise insanl\u0131\u011fa s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fc yok.<\/p>\n\n\n\n
1991\u2019de Ekim Devrimi sadece 74 y\u0131l ayakta tuttu\u011fu umutlar\u0131 de\u011fil, d\u00fcnya proletaryas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn kazan\u0131mlar\u0131n\u0131, hatta klasik sosyal demokrasinin hedef ve programlar\u0131n\u0131 da beraberinde s\u00fcr\u00fckleyerek tarihe kar\u0131\u015ft\u0131. 1917\u2019nin kelebek g\u00f6zl\u00fckl\u00fc, ke\u00e7i sakall\u0131, hem silahl\u0131 hem kitapl\u0131 teorisyenlerinin tart\u0131\u015fmalar\u0131, 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n iktisadi ve toplumsal sorunlar\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatabilecek bir s\u00fcreklilik kazanamad\u0131. Gelece\u011fin devrimleri, \u00f6rg\u00fctlenme, s\u0131n\u0131fsal ili\u015fkiler, m\u00fccadele ve ayaklanma taktikleri bak\u0131m\u0131ndan yarat\u0131c\u0131l\u0131k gerektiren ko\u015fullarda ger\u00e7ekle\u015fecek ve ge\u00e7mi\u015fteki benzerlerinden \u00e7ok farkl\u0131, yeni bir devrimciler ku\u015fa\u011f\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve e\u015fitsizli\u011fe kar\u015f\u0131 bug\u00fcnden hayal edilemeyen bir m\u00fccadeleye \u00f6nderlik edecek.<\/p>\n\n\n\n
Lenin ve Ekim Devrimi olmasayd\u0131 Marx, \u201cKom\u00fcnist Manifesto\u201dya ra\u011fmen, Adam Smith ve David Ricardo\u2019nun yan\u0131nda kal\u0131rd\u0131. Belki gelece\u011fin devrimleri de renkleri her ge\u00e7en y\u0131l biraz daha solan Ekim Devrimi\u2019ni benzer bi\u00e7imde farkl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u0131\u015f\u0131kla ayd\u0131nlatacak. O zamana kadar, 74 y\u0131l s\u00fcren Sovyet Devrimi\u2019ni, 1789 Frans\u0131z Devrimi\u2019ne fazla bula\u015ft\u0131rmadan, fazla didikleyip \u00e7arp\u0131tmadan, 60 g\u00fcn s\u00fcren Paris Kom\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn yan\u0131na koyarak muhafaza alt\u0131na almak daha do\u011fru olur. \u00d6yle bir zaman gelir ki tarih ge\u00e7mi\u015fin b\u00fct\u00fcn devrimci fikirlerini harmanlay\u0131p h\u0131zlanarak yoluna devam eder. Ekim Devrimi\u2019nin 101. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerle kutluyoruz. Ayd\u0131nl\u0131k<\/em>, 09. 11. 2018<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan 1917 Ekim Devrimi her ge\u00e7en y\u0131l biraz daha uzakla\u015f\u0131yor. B\u00fct\u00fcn kahramanlar\u0131yla, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f yanlar\u0131yla g\u00fcncelli\u011fini yitiriyor, bir zamanlar \u00e7ok canl\u0131 g\u00f6r\u00fcnen renkleri giderek tarih\u00ee olaylar\u0131n tasvir edildi\u011fi goblenler gibi soluyor. Onu tarihin i\u00e7inde 1789 Frans\u0131z Devrimi\u2019nin yan\u0131na m\u0131, yoksa 1871 Paris Kom\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn yan\u0131na m\u0131 koymak gerekir? Tarih\u00e7i Eric Hobsbawm, \u201cFrans\u0131z Devrimi\u2019ne Bak\u0131\u015f\u201d … <\/p>\n