Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan\u0131n kendi zek\u00e2 seviyesini oldu\u011fundan daha y\u00fcksek sanmas\u0131 sorun yaratmaz. Fakat ba\u015fkalar\u0131n\u0131n zek\u00e2 seviyesini oldu\u011fundan daha d\u00fc\u015f\u00fck sanmas\u0131 zamanla b\u00fcy\u00fck bir sorun yarat\u0131r. Bu sorun siyaset alan\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman, ki\u015fi s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131nda tutarl\u0131 olma kayg\u0131s\u0131n\u0131 kaybeder. Y\u00fcksekten ve ikna edici bir tav\u0131rla i\u00e7inde bulundu\u011fu an\u0131n gereklerine uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc her \u015feyi s\u00f6yler. Fakat her defas\u0131nda daha \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fey s\u00f6ylemek zorunda kal\u0131r. Daha \u00f6nce s\u00f6ylediklerinin devam\u0131 olmayan, hatta bazen tam tersi olan fikirlerle insanlar\u0131 ikna etmek, \u015fapkas\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 tav\u015fan\u0131 kulaklar\u0131ndan tutup sallayarak geri zek\u00e2l\u0131 oldu\u011funu varsayd\u0131\u011f\u0131 kitleleri etkilemek ister. Olu\u015fturulan sahnenin yaratt\u0131\u011f\u0131 heyecan zamanla \u00f6nce lider ile yak\u0131n \u00e7evresinin, sonra b\u00fct\u00fcn bir siyas\u00ee hareketle o hareketin pe\u015finden giden kitlenin zek\u00e2 seviyesini e\u015fitler.<\/p>\n\n\n\n
Baz\u0131 tarihsel durumlarda, mesela Nazi Almanyas\u0131\u2019nda, Lider ile b\u00fct\u00fcn bir halk\u0131n ayn\u0131 zek\u00e2 seviyesinde bulu\u015ftu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu \u00f6rnekte halk, muhte\u015fem k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131 sokaklarda ate\u015fe vererek kendi zek\u00e2s\u0131n\u0131 e\u015fitledi\u011fi Lider\u2019in pe\u015finden b\u00fcy\u00fck felaketlere do\u011fru y\u00fcr\u00fcy\u00fcp gitmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Asl\u0131nda bu sorun yeni de\u011fildir. Arthur Schopenhauer 158 y\u0131l \u00f6nce \u201cdemos\u201dun (halk\u0131n) \u201ckratos\u201da (y\u00f6netime) nas\u0131l kat\u0131labilece\u011fini tart\u0131\u015f\u0131rken, siyas\u00eelerin \u201cdemos\u201du farkl\u0131 se\u00e7eneklere ikna etmek zorunda olduklar\u0131n\u0131, i\u015flerin tam da bu noktada kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 saptar. Zira bu ikna s\u00fcrecinde, olas\u0131 b\u00fct\u00fcn kararlar\u0131 t\u00fcm y\u00f6nleriyle ortaya koyup ayd\u0131nl\u0131kta tart\u0131\u015fanlar olaca\u011f\u0131 gibi, \u201cmeseleyi laf kalabal\u0131\u011f\u0131na bo\u011fup, yeri geldi\u011finde hamasetle, yeri geldi\u011finde safsata ve yan\u0131ltmacayla demos\u2019u dolduru\u015fa getiren demagoglar\u0131n\u201d da olabilece\u011fini s\u00f6yler ve bu durumun, \u201ci\u015fin tabiat\u0131 icab\u0131\u201d oldu\u011funu \u00f6zellikle belirtir.<\/p>\n\n\n\n
Demek ki dilimize \u201cdemokrasi\u201d olarak yerle\u015fen \u201cdemos-kratos\u201dun tabiat\u0131nda, demagoji, safsata ve yan\u0131ltmaca yoluyla halk\u0131n dolduru\u015fa getirilerek kendi felaketini haz\u0131rlamas\u0131 gibi bir tehlike mevcuttur. <\/p>\n\n\n\n
Ancak bu felaketin \u00f6n\u015fart\u0131 devletin denetleme ve dengeleme i\u015flevini kaybetmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Siyaset alan\u0131, b\u00fct\u00fcn maddi kaynaklar\u0131 ve silahl\u0131 g\u00fc\u00e7leriyle birlikte devleti kendisi i\u00e7in bir ayg\u0131t h\u00e2line getirerek, t\u0131pk\u0131 bir kayan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerine s\u0131zm\u0131\u015f buz k\u00fctlelerinin genle\u015ferek onu par\u00e7alamas\u0131 gibi her t\u00fcrl\u00fc denetim ve dengeleme imk\u00e2n\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 zaman, kendi zek\u00e2s\u0131n\u0131 kitlelerinkiyle e\u015fitlemek isteyen demagoglar\u0131n yolu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olur.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsanl\u0131k bu b\u00fcy\u00fck tehlikeyi 20. asr\u0131n sonunda a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannetti. Yirminci as\u0131r ideolojik \u00e7at\u0131\u015fmalarla belirlendi; Almanya\u2019da s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi (1918-23; 1928-33), \u0130spanyol \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131 (1936-39), Yunan \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131 (1946-49), Pekin-Moskova \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 (1963). Bu ideolojik \u00e7at\u0131\u015fmalar zamanla yat\u0131\u015ft\u0131, Churchill-Stalin-Roosevelt \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcn\u00fcn kurdu\u011fu Birle\u015fmi\u015f Milletler d\u00fczeni So\u011fuk Sava\u015f ko\u015fullar\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc ve \u201cb\u00fct\u00fcn kurum ve kurallar\u0131yla\u201d demokrasinin bat\u0131 toplumlar\u0131nda yerle\u015fti\u011fi, evrensel d\u00fczeyde vazge\u00e7ilmez oldu\u011fu, her yerde \u201ckanun nizam h\u00e2kimiyeti\u201dnin \u00e7e\u015fitli derecelerde sa\u011fland\u0131\u011f\u0131, en az\u0131ndan ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda kitle ile lider aras\u0131nda zek\u00e2 e\u015fitlenmesinin; siyas\u00ee toplumu demagoji, safsata ve yan\u0131ltmacayla y\u00f6nlendirme sorununun olanca ha\u015fmetiyle geri geldi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. B\u00f6ylece en temel soruna geri d\u00f6nm\u00fc\u015f oluyoruz: demos-kratos nas\u0131l sa\u011flanacak? Ba\u015fka deyi\u015fle, bir toplumun kaderini belirleyen kararlar\u0131 kim verecek? Karar verenin me\u015frulu\u011funu kaybetmesi h\u00e2linde toplumun en ileri kesimi birle\u015ferek direnme ve yeni bir Kurucu \u0130rade olu\u015fturma hakk\u0131n\u0131 nas\u0131l kullanacak? Ayd\u0131nl\u0131k<\/em>, 23. 11. 2018 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan \u0130nsan\u0131n kendi zek\u00e2 seviyesini oldu\u011fundan daha y\u00fcksek sanmas\u0131 sorun yaratmaz. Fakat ba\u015fkalar\u0131n\u0131n zek\u00e2 seviyesini oldu\u011fundan daha d\u00fc\u015f\u00fck sanmas\u0131 zamanla b\u00fcy\u00fck bir sorun yarat\u0131r. Bu sorun siyaset alan\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman, ki\u015fi s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131nda tutarl\u0131 olma kayg\u0131s\u0131n\u0131 kaybeder. Y\u00fcksekten ve ikna edici bir tav\u0131rla i\u00e7inde bulundu\u011fu an\u0131n gereklerine uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc her \u015feyi s\u00f6yler. … <\/p>\n