\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Antik Yunan Tiyatrosu\u2019nda \u201cdeus ex machina\u201d diye bir kavram var. \u0130\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lamayacak kadar karma\u015f\u0131k ve tehlikeli bir durum olu\u015ftu\u011funda, tiyatro sahnesine d\u0131\u015far\u0131dan (ex) palanga sistemiyle (mekanik) her \u015feye g\u00fcc\u00fc yeten bir tanr\u0131 (deus) indirilir ve sorunu \u00e7\u00f6zer. Bu ayg\u0131t\u0131n \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fc sorun, s\u00fcrekli tekrarlanan, mevcut ko\u015fullarda \u00e7aresi bulunamayan bir kriz durumudur.<\/p>\n\n\n\n
Kurgusal sanat ve ger\u00e7ek hayat birbirini taklit eder. Tarihte pek \u00e7ok kez kuvvetlerin dizili\u015fini de\u011fi\u015ftiren tek bir olay\u0131n etkisiyle s\u00fcrekli tekrarlanan krizler \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f, en az\u0131ndan \u00e7\u00f6z\u00fclebilecek t\u00fcrde farkl\u0131 krizlere evrilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizde kap\u0131dan kovulan ve geri d\u00f6nmeyece\u011fi san\u0131lan b\u00fct\u00fcn krizler bacadan girerek yeni krizlere eklenmektedir.<\/p>\n\n\n\n
B\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli krizler vard\u0131r. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli kriz, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ok partili siyas\u00ee hayata ge\u00e7i\u015finden bu yana tekrarlanan, ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00fcy\u00fck bir s\u0131\u00e7rama yaparak i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lamayacak h\u00e2le gelen rejim krizidir ve ancak demokratik devrimle olu\u015facak bir Kurucu \u0130rade\u2019nin haz\u0131rlayaca\u011f\u0131 anayasan\u0131n parlamenter sistemi geri getirmesiyle \u00e7\u00f6z\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zelle\u015ftirilen her \u015feyin kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, Devlet Planlama Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n yeniden kurulmas\u0131, ordunun emir-komuta birli\u011finin iade edilmesi, laik ve bilimsel e\u011fitim sisteminin uygulanmas\u0131, orta\u00e7a\u011f kafas\u0131n\u0131n tarih m\u00fczesinin \u00f6zel bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne kald\u0131r\u0131lmas\u0131, Siyas\u00ee Partiler Kanunu\u2019nun de\u011fi\u015ftirilmesi, sendika kurman\u0131n ve \u00f6rg\u00fctlenmenin kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, medyan\u0131n sermayeden ar\u0131nd\u0131r\u0131larak halk\u0131 ayd\u0131nlatmas\u0131; b\u00fct\u00fcn bunlar, mevcut rejimin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ula\u015f\u0131labilecek hedefler olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc mevcut sistem art\u0131k i\u00e7eriden reformasyona yatk\u0131n de\u011fildir; kendi muhaliflerini, sistemin i\u00e7inde yer alan partileri, kendi ideolojik hegemonya alan\u0131nda tutabilmekte, giderek kendine benzetebilmektedir. <\/p>\n\n\n\n
G\u00fc\u00e7ler dizili\u015fini de\u011fi\u015ftirecek \u201cdeus ex machina\u201d ancak birbirini izleyen kitle hareketleriyle, se\u00e7imler ve referandumlarla gelebilir. 21. as\u0131rda adalet ve e\u015fitli\u011fe yak\u0131n bir rejim ancak kendili\u011finden kitle hareketleri temelinde ve maalesef ancak 18. as\u0131r y\u00f6ntemleriyle kurulabilir. Yukar\u0131lardan, siyaset-servet-\u015f\u00f6hret katlar\u0131ndan insanl\u0131\u011fa hay\u0131rl\u0131 bir gelece\u011fin bah\u015fedilmesi kesinlikle imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Neden 18. as\u0131r y\u00f6ntemleri? \u00c7\u00fcnk\u00fc kitlelerin taleplerini dile getirebildikleri b\u00fct\u00fcn 20. as\u0131r kurumlar\u0131 ve \u00f6rg\u00fctleri yozla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131, ele ge\u00e7irildi ya da d\u00fcped\u00fcz yok edildi. Paris\u2019te bir g\u00f6stericinin, sa\u011fc\u0131 ya da solcu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledikten sonra, \u201cGe\u00e7en y\u0131l Macron\u2019a oy verdim ancak ihanete u\u011fram\u0131\u015f hissediyorum ve k\u0131zg\u0131n\u0131m\u201d demesi; ard\u0131ndan, \u201cMacron bizim 16. Louis\u2019mizdir, hik\u00e2yesi giyotinde bitmi\u015ftir!\u201d diye hayk\u0131rmas\u0131, bir 21. as\u0131r manifestosudur.<\/p>\n\n\n\n
Kapitalizm yeni bir sermaye birikim y\u00f6ntemi bulana kadar insanlar\u0131n yoksulla\u015farak sefalet i\u00e7inde bekleyeceklerini, emperyalist payla\u015f\u0131m sava\u015flar\u0131nda mali sermaye baronlar\u0131 ve silah tacirleri u\u011fruna milyonlarca \u00f6lmeye g\u00f6n\u00fcll\u00fc olacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in Marie Antoinette ya da \u00c7ar II. Nikola gibi biri olmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizde \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken en b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli sorun rejim krizidir. Bu b\u00fcy\u00fck sorunun yan\u0131nda b\u00fct\u00fcn di\u011fer sorunlar k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7eklidir. Bir \u015fey de\u011fi\u015fir ve her \u015fey de\u011fi\u015fir.<\/p>\n\n\n\n
1991\u2019de \u00c7eki\u00e7 G\u00fc\u00e7\u2019le gelen ve kap\u0131dan kovuldu\u011fu san\u0131lan sorun Kuzey Suriye\u2019de PYD ordusunun kurulmas\u0131yla bacadan girmi\u015ftir; A\u011fustos 2015\u2019te kap\u0131dan kovulan \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci\u201d Oslo\u2019da bacadan sarkmaktad\u0131r; y\u0131llarca uyutulan K\u0131br\u0131s Sorunu geni\u015fleyerek Do\u011fu Akdeniz\u2019de bir d\u00fc\u015fman cepheye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr; Karadeniz\u2019i zorlayan ABD, Rusya\u2019yla T\u00fcrkiye\u2019yi ayn\u0131 anda ku\u015fatmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r; ekonomik kriz halk\u0131 kas\u0131p kavurmakta ve \u00fclkeyi IMF\u2019nin kap\u0131s\u0131na do\u011fru itmektedir; eme\u011fiyle ge\u00e7inen herkes k\u00f6lele\u015ftirilmi\u015ftir; yalanc\u0131l\u0131k, demagoji ve menfaat siyaset alan\u0131na h\u00e2kim olmu\u015ftur. B\u00fct\u00fcn bu konularda hangi gelene\u011fe yaslanarak, hangi \u00f6l\u00e7\u00fctleri (ilkeleri) dikkate alarak, kim karar verecek? Sorunlar\u0131 yaratanlar servet ve \u015fatafatla zehirlenmi\u015flerdir, yaratt\u0131klar\u0131 sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zemezler. Ayd\u0131nl\u0131k<\/em>, 30. 11. 2018<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 Yavuz Alogan Antik Yunan Tiyatrosu\u2019nda \u201cdeus ex machina\u201d diye bir kavram var. \u0130\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lamayacak kadar karma\u015f\u0131k ve tehlikeli bir durum olu\u015ftu\u011funda, tiyatro sahnesine d\u0131\u015far\u0131dan (ex) palanga sistemiyle (mekanik) her \u015feye g\u00fcc\u00fc yeten bir tanr\u0131 (deus) indirilir ve sorunu \u00e7\u00f6zer. Bu ayg\u0131t\u0131n \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fc sorun, s\u00fcrekli tekrarlanan, mevcut ko\u015fullarda \u00e7aresi bulunamayan bir kriz durumudur. … <\/p>\n