{"id":422,"date":"2018-12-28T10:07:50","date_gmt":"2018-12-28T08:07:50","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=422"},"modified":"2020-07-21T10:10:18","modified_gmt":"2020-07-21T08:10:18","slug":"savas-ve-edebiyat","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=422","title":{"rendered":"SAVA\u015e VE EDEB\u0130YAT"},"content":{"rendered":"\n<p>Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; F\u00fct\u00fcrizmin kurucular\u0131ndan, \u0130talyan \u015fair ve yazar Filippo Tommaso Marinetti (1876-1944) sava\u015f\u0131 estetik buluyordu. Sava\u015fa \u00f6vg\u00fc yaz\u0131s\u0131, \u201cSava\u015f g\u00fczeldir\u201d s\u00f6zleriyle ba\u015flar. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc gaz maskeleri, korkutucu megafonlar, alev makineleri ve tanklar\u0131yla sava\u015f, insan\u0131n makine \u00fczerindeki h\u00e2kimiyetine gerek\u00e7e kazand\u0131r\u0131r\u2026 Ey F\u00fct\u00fcrizmin \u015fairleri \u2026 sava\u015f esteti\u011fine ili\u015fkin bu temel ilkeleri hat\u0131rlay\u0131n, hat\u0131rlay\u0131n ki yeni bir \u015fiir ve yeni plastik sanatlar u\u011fruna g\u00f6sterdi\u011finiz \u00e7abalar yine sizin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131zla ayd\u0131nlans\u0131n.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Marinetti, tahmin edilece\u011fi gibi, Mussolini\u2019nin hayran\u0131, \u0130talyan fa\u015fist partisinin kurucular\u0131ndan biriydi. I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak kat\u0131ld\u0131.&nbsp; Hayran\u0131 oldu\u011fu Du\u00e7e\u2019nin&nbsp; \u0130talyan partizanlar taraf\u0131ndan gayet estetik bi\u00e7imde bacaklar\u0131ndan as\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6remeden 1944 y\u0131l\u0131nda kalp krizinden \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>On sekiz ya\u015f\u0131nda I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na s\u00fcr\u00fcklenen kom\u00fcnist Henri Barbusse (1873-1935) &nbsp;<em>Ate\u015f<\/em> adl\u0131 roman\u0131nda Marinetti\u2019nin estetik de\u011fer buldu\u011fu sava\u015f\u0131n asl\u0131nda nas\u0131l kanl\u0131 bir vah\u015fet oldu\u011funu canl\u0131 tasvirlerle anlatt\u0131. Kitaplar\u0131, 9-10 Kas\u0131m 1938\u2019de Nazilerin Kristallnacht\u2019\u0131nda (Kristal Gece) ate\u015fe verilen d\u00fcnya eserleri aras\u0131nda yer ald\u0131.&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;Gazeteci&nbsp; Erich Maria Remarque (1898-1970) ise <em>Bat\u0131 Cephesinde Yeni Bir \u015eey Yok<\/em> adl\u0131 roman\u0131nda, sava\u015f\u0131n insanlar\u0131 ruhen \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, uzun siper sava\u015flar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 umutsuz ve bo\u011fucu havay\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130spanyol \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Cumhuriyet\u00e7ilerin hava kuvvetlerini \u00f6rg\u00fctleyen gazeteci, daha sonra Charles&nbsp; de Gaulle\u2019\u00fcn K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131&nbsp; Andr\u00e9 Malraux (1901-1976), <em>Umut<\/em> adl\u0131 roman\u0131nda \u0130spanyol trajedisini sorgulayarak i\u00e7 sava\u015f\u0131n ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Yine Jean Paul Sartre (1905-1980), <em>\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Yollar\u0131<\/em> adl\u0131 varolu\u015f\u00e7u \u00fc\u00e7lemesinin (Uyan\u0131\u015f-Bekleyi\u015f-T\u00fckeni\u015f) kahraman\u0131 Mathieu Delarue\u2019yla birlikte okuru&nbsp; Nazi i\u015fgalindeki Fransa\u2019da ve sava\u015f cephesinde dola\u015ft\u0131rd\u0131; ve roman\u0131n son c\u00fcmlesinde,&nbsp;&nbsp; b\u00fcy\u00fck sava\u015f hedeflerinin tekil askerin \u00f6l\u00fcm\u00fcne kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fu \u0131ss\u0131z s\u00f6zlerle anlatt\u0131: \u201cYar\u0131n cans\u0131z beden ve pasl\u0131 demir ayn\u0131 terle \u0131slanacak, yar\u0131n siyah ku\u015flar gelecek.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rnekler \u00e7o\u011falt\u0131labilir. Fakat d\u00fcnya edebiyat\u0131n\u0131n da anlatt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fmez ger\u00e7ek \u015fudur ki sava\u015fta \u00f6zel bir h\u0131n\u00e7 alma imk\u00e2n\u0131, estetik bir de\u011fer bulanlar\u0131n hepsi sald\u0131rgan emperyalist g\u00fc\u00e7lerin savunucusu olan \u0131rk\u00e7\u0131lar ve fa\u015fistler; sava\u015f\u0131 insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ve deh\u015fet verici bulanlar ise yurtseverler, solcular ve kom\u00fcnistler olmu\u015ftur.&nbsp; Fakat sava\u015f vakti geldi\u011finde, sava\u015ftan nefret edenler, en az sava\u015fa hevesli olanlar kadar cesaret ve kararl\u0131l\u0131kla sava\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Neredeyse b\u00fct\u00fcn gen\u00e7li\u011fi cephelerde, at \u00fcst\u00fcnde, ordug\u00e2hlarda ge\u00e7en Mustafa Kemal\u2019in \u201cZorunlu olmad\u0131k\u00e7a sava\u015f cinayettir\u201d s\u00f6z\u00fc son g\u00fcnlerde \u00e7ok s\u0131k tekrarlan\u0131yor. Peki sava\u015f zorunluysa ne olacak? &nbsp;\u201cBar\u0131\u015f, hemen \u015fimdi\u201d diyerek, sava\u015f \u00fczerine ak\u0131l y\u00fcr\u00fcten herkesi \u201cmilitarist\u201d ve \u201cfa\u015fist\u201d olarak damgalay\u0131p, b\u00fcy\u00fck emperyal g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalm\u0131\u015f \u00fclkemizin siyas\u00ee co\u011frafyas\u0131n\u0131n yeniden \u015fekillendirilmesine, adalar\u0131m\u0131z\u0131n elimizden al\u0131n\u0131p denizlerimizin kapat\u0131lmas\u0131na raz\u0131 m\u0131 olacaks\u0131n\u0131z?&nbsp; Yoksa Lenin\u2019in I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, proletarya ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ayakland\u0131rarak emperyalist sava\u015f\u0131 tekil \u00fclkelerde i\u00e7 sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye mi \u00e7al\u0131\u015facaks\u0131n\u0131z?<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sorulara cevap ararken d\u00fcr\u00fcst olmak laz\u0131m. Emperyalizmin i\u015fbirlik\u00e7isi sava\u015f a\u011falar\u0131n\u0131n siyas\u00ee temsilcileri TBMM k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden bar\u0131\u015f, insan haklar\u0131, hatta sosyalizmi savunuyorlar. Bunlar\u0131 sosyal medyada payla\u015fan baz\u0131 yorgun eski Dev-Gen\u00e7 mensuplar\u0131n\u0131n isimlerine bakt\u0131k\u00e7a hayretler i\u00e7inde kal\u0131yorum. \u0130nsanlar\u0131n ya\u015fland\u0131k\u00e7a safla\u015f\u0131p her s\u00f6ze inanmalar\u0131 ve zek\u00e2lar\u0131n\u0131n keskinli\u011fini kaybetmesi anla\u015f\u0131l\u0131r bir durum. Fakat gen\u00e7liklerinde tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve antiemperyalizm ruhuyla hayat\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015f insanlar\u0131n emperyalizmin hizmetindeki etnik milliyet\u00e7ilerin \u201cbar\u0131\u015f\u201d s\u00f6yleminde sola yatk\u0131n bir muhteva bulmalar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r gibi de\u011fil. En az\u0131ndan d\u00fcnya durumuna ve yak\u0131n d\u00f6nem tarihine ili\u015fkin derin bir cehaleti ve kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yans\u0131t\u0131yor. Sosyalist olman\u0131n ayn\u0131 zamanda yurtsever olmak anlam\u0131na geldi\u011fini unutanlar\u0131n solda b\u0131rakt\u0131klar\u0131 bo\u015flu\u011fu HDP\u2019nin hi\u00e7bir anlam ta\u015f\u0131mayan \u00e7i\u00e7ek b\u00f6cek bar\u0131\u015f s\u00f6ylemi doldurdu. &nbsp;Gelece\u011fin sava\u015f edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131na ve edebiyat sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131na bu de\u011fi\u015fim \u00e7ok zengin bir malzeme sa\u011fl\u0131yor. <em>Ayd\u0131nl\u0131k<\/em>, &nbsp;28. 12. 2018 &nbsp;&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yavuz Alogan &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; F\u00fct\u00fcrizmin kurucular\u0131ndan, \u0130talyan \u015fair ve yazar Filippo Tommaso Marinetti (1876-1944) sava\u015f\u0131 estetik buluyordu. Sava\u015fa \u00f6vg\u00fc yaz\u0131s\u0131, \u201cSava\u015f g\u00fczeldir\u201d s\u00f6zleriyle ba\u015flar. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc gaz maskeleri, korkutucu megafonlar, alev makineleri ve tanklar\u0131yla sava\u015f, insan\u0131n makine \u00fczerindeki h\u00e2kimiyetine gerek\u00e7e kazand\u0131r\u0131r\u2026 Ey F\u00fct\u00fcrizmin \u015fairleri \u2026 sava\u015f esteti\u011fine ili\u015fkin bu temel ilkeleri hat\u0131rlay\u0131n, hat\u0131rlay\u0131n ki yeni bir \u015fiir &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=422\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;SAVA\u015e VE EDEB\u0130YAT&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-422","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/422","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=422"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/422\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":423,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/422\/revisions\/423"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=422"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}