{"id":411,"date":"2019-01-14T11:19:59","date_gmt":"2019-01-14T09:19:59","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=411"},"modified":"2020-07-17T11:22:27","modified_gmt":"2020-07-17T09:22:27","slug":"yuksek-strateji","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=411","title":{"rendered":"Y\u00dcKSEK STRATEJ\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p>Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan asker\u00ee konularda z\u0131r cahil olunca kendi kafas\u0131ndaki kurguyu ger\u00e7ek zannedebilir. Bizim gibi s\u0131radan insanlar i\u00e7in bunun sak\u0131ncas\u0131 yok. Fakat askere komuta eden sivil y\u00f6neticilerin ak\u0131llar\u0131na gelen her kurguyu uygulanabilir sanmalar\u0131 \u00e7ok vahim sonu\u00e7lar do\u011furabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Herkes Clausewitz\u2019in \u201csava\u015f siyasetin ba\u015fka ara\u00e7larla devam\u0131d\u0131r\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc tekrarl\u0131yor. Elbette \u00f6yledir. Ancak sava\u015f, deneysel bir siyasetin ba\u015fka ara\u00e7larla devam\u0131 olursa, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n siyasetiyle y\u00f6nlendirilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Deneysel, yani deneme\/yan\u0131lma yoluyla uygulanan siyaset&nbsp; &nbsp;iki sonu\u00e7 do\u011furur: sava\u015f da deneysel olur ki bu durumda a\u015f\u0131r\u0131 zayiat ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r; ya da sava\u015f ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda asker\u00ee strateji siyaseti pe\u015finden s\u00fcr\u00fckler, siyasetin alan\u0131n\u0131 i\u015fgal ederek bo\u015fluklar\u0131 doldurur. Bu tehlikeli durumlardan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in \u201cy\u00fcksek strateji\u201d kavram\u0131 geli\u015ftirilmi\u015ftir.&nbsp; Sava\u015f tarih\u00e7isi ve asker\u00ee uzman Liddell Hart\u2019a (1895-1970) g\u00f6re, \u201cAsker\u00ee strateji, daha \u00fcst seviyede bulunan \u2018y\u00fcksek strateji\u2019nin daha uzun d\u00f6nemli ve daha geni\u015f kavraml\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re y\u00f6netilmeye muhta\u00e7t\u0131r\u201d (Hart, 1973, s.13).<\/p>\n\n\n\n<p>Ulusal s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015farak b\u00fct\u00fcn hassas b\u00f6lgelere yay\u0131lan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc nesil sava\u015flarda \u201cy\u00fcksek strateji\u201d sava\u015fan \u00fclkenin siyas\u00ee, iktisad\u00ee, toplumsal ve asker\u00ee b\u00fct\u00fcn sistemlerinin e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcn\u00fc gerektirir. Bu i\u00e7sel bir s\u00fcre\u00e7tir; diplomasi ve asker\u00ee uzmanlar taraf\u0131ndan siyas\u00ee iktidar\u0131n g\u00f6zetiminde, pek \u00e7ok se\u00e7enek (opsiyon) dikkate al\u0131narak haz\u0131rlan\u0131r, devlet kurumlar\u0131 ile siyas\u00ee toplum aras\u0131nda tam bir mutabakat sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fka deyi\u015fle, stratejiyle oynanmaz. Devlet Ba\u015fkan\u0131, \u201cKapsaml\u0131 bir stratejim var, \u00e7ocuklar\u201d (\u00e7ayda, kahvalt\u0131da yenir!) diye&nbsp; <em>New York Times<\/em>\u2019a makale yazmaz mesela!&nbsp; \u201cS\u00f6z\u00fcm\u00fc dinlemiyor\u201d diye cephedeki komutanlar\u0131 k\u0131za\u011fa \u00e7ekmez, dan\u0131\u015fmanlar\u0131yla y\u00fcksek strateji olu\u015fturmaya kalk\u0131\u015fmaz; devlet kat\u0131nda farkl\u0131 \u00f6nerilerin ortak noktalar\u0131n\u0131 bularak birle\u015ftirmeye mecburdur; yarat\u0131c\u0131 fikirleri geli\u015ftirmeye uygun bir ortama nezaret etmek durumundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc nesil sava\u015flarda d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funluklu \u00e7at\u0131\u015fmalar sava\u015fan \u00fclkenin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 i\u00e7eri ve d\u0131\u015far\u0131 do\u011fru a\u015far. Bu y\u00fczden, \u201cD\u00f6rd\u00fcnc\u00fc nesil sava\u015fta g\u00f6\u00e7menlerin i\u015fgali en az devletin ordular\u0131yla y\u00fcr\u00fctece\u011fi i\u015fgal kadar tehlikeli olabilir. Meselenin \u00f6z\u00fc, devlet me\u015frulu\u011fu konusundaki evrensel bunal\u0131mda yatar. Pek \u00e7ok \u00fclke d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc nesil sava\u015f\u0131 kendi topraklar\u0131nda s\u00fcrd\u00fcrecektir\u201d (Lind 1989:27\u2019den aktaran Dr. Abdullah \u015eeng\u00f6n\u00fcl, yay\u0131nlanmam\u0131\u015f doktora tezi 2018, s.43)<\/p>\n\n\n\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla d\u00f6rt-be\u015f milyon g\u00f6\u00e7menle parti taban\u0131n\u0131 geni\u015fletmeye kalk\u0131\u015fmayacaks\u0131n. B\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin s\u0131k\u0131 g\u00f6\u00e7men politikas\u0131nda bir hikmet oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnecek, d\u00fcnya harp tarihinde g\u00f6\u00e7men gruplar\u0131n neden enterne edildiklerini anlamaya \u00e7al\u0131\u015facaks\u0131n.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc nesil sava\u015fta klasik asker\u00ee y\u0131\u011f\u0131nak da sorunludur. Mesela Membi\u00e7 ve F\u0131rat\u2019\u0131n do\u011fusuna muhtemel harek\u00e2t i\u00e7in Kilis-Karkam\u0131\u015f aras\u0131na (98 km) Hatay b\u00f6lgesi dahil olmak \u00fczere her yerden asker\u00ee birlik sevk etti\u011fin zaman, \u0130dlib\u2019te ikna ederek silahs\u0131zland\u0131rmakla g\u00f6revli oldu\u011fun HT\u015e\u2019nin ans\u0131z\u0131n hareketlenerek sana ba\u011fl\u0131 olanlar dahil b\u00fct\u00fcn \u201c\u0131l\u0131ml\u0131\u201d gruplar\u0131 tasfiye edip s\u0131n\u0131rlar\u0131na dayanabilece\u011fini hesap edeceksin. HT\u015e\u2019nin sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 Suriye ordusundan takviye birliklerin, So\u00e7i anla\u015fmas\u0131n\u0131n yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 silahla yapmak \u00fczere \u0130dlib\u2019e do\u011fru hareketlenmesi (Sputnik, 08.01.10) kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015f\u0131rmayacaks\u0131n.<\/p>\n\n\n\n<p>Abartm\u0131\u015f gibi olmayay\u0131m ama d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc nesil sava\u015f\u0131 y\u00f6netmek i\u00e7in mevcut durumdan farkl\u0131 bir durum gerekiyor. S\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerinde (ve \u00fclke i\u00e7inde de) n\u00fcfus yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesini \u00f6nlemek, tehditleri ve sald\u0131r\u0131lar\u0131 s\u0131n\u0131rdan uzakta kar\u015f\u0131lamak, d\u00fc\u015fman gruplar\u0131 kim ne der diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeden f\u0131rsat do\u011fdu\u011fu anda imha etmek, s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131nda&nbsp; asker\u00ee alan h\u00e2kimiyeti kurarak ba\u015fka \u00fclkelerin etnik ve din\u00ee gruplar\u0131na meclis kurmaya kalk\u0131\u015fmamak, ittifaklarda tutarl\u0131 olmak (mesela Ukrayna\u2019ya \u0130HA sat\u0131p, K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n ilhak\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak Rusya\u2019yla dost olunamayaca\u011f\u0131n\u0131 idrak etmek!) gerekir.&nbsp; Say\u0131lamayacak kadar \u00e7ok \u015feyin, neredeyse her \u015feyin de\u011fi\u015fmesi gerekir. <em>Ayd\u0131nl\u0131k<\/em>, 14. 01. 2019&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yavuz Alogan \u0130nsan asker\u00ee konularda z\u0131r cahil olunca kendi kafas\u0131ndaki kurguyu ger\u00e7ek zannedebilir. Bizim gibi s\u0131radan insanlar i\u00e7in bunun sak\u0131ncas\u0131 yok. Fakat askere komuta eden sivil y\u00f6neticilerin ak\u0131llar\u0131na gelen her kurguyu uygulanabilir sanmalar\u0131 \u00e7ok vahim sonu\u00e7lar do\u011furabilir. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Herkes Clausewitz\u2019in \u201csava\u015f siyasetin ba\u015fka ara\u00e7larla devam\u0131d\u0131r\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc tekrarl\u0131yor. Elbette \u00f6yledir. Ancak sava\u015f, deneysel bir siyasetin ba\u015fka &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=411\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Y\u00dcKSEK STRATEJ\u0130&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-411","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=411"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":412,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/411\/revisions\/412"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}