Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Tarihte bir ilk ya\u015fan\u0131yor. Devlet ba\u015fkanlar\u0131 siyasetlerini ve stratejilerini tivit atarak ya da gazeteye makale yazarak a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar. ABD Ba\u015fkan\u0131 Roosevelt\u2019in, Fransa Ba\u015fbakan\u0131 Daladier\u2019nin, \u0130ngiltere Ba\u015fbakan\u0131 Chamberlain\u2019in, SBKP Genel Sekreteri Stalin\u2019in ve \u015eans\u00f6lye Hitler\u2019in s\u00fcrekli tivit atarak politika olu\u015fturduklar\u0131, strateji konulu makaleler yazd\u0131klar\u0131 II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesi bir d\u00fcnya \u00e7ok ilgin\u00e7 olurdu.<\/p>\n\n\n\n
Yine de \u201cEkonominizi mahvederim lan sizin!\u201d tarz\u0131nda bir tivit atmazlard\u0131 herhalde. Ger\u00e7i bir keresinde Hitler, \u201cFrans\u0131z ve \u0130ngiliz ba\u015fbakanlar\u0131n\u0131n \u015fahs\u0131nda k\u0131rba\u00e7lanmak isteyen maymunlar g\u00f6r\u00fcyorum!\u201d diye h\u00f6yk\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc ama bunu kapal\u0131 bir toplant\u0131da yapm\u0131\u015ft\u0131. Bu s\u00f6zleri tivit olarak yazsayd\u0131, muhataplar\u0131 \u201c\u00e7ok \u00fcz\u00fcld\u00fck\u201d demezler, adam\u0131n ka\u00e7\u0131k oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerdi.<\/p>\n\n\n\n
O d\u00f6nemin liderleri ideolojik tutumlar\u0131 olan, tarihten ve co\u011frafyadan anlayan, en az\u0131ndan I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n tecr\u00fcbesine sahip \u015fahsiyetlerdi. Hitler bile geni\u015f bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahipti. Mesela Rusya\u2019ya sald\u0131r\u0131rken (1941) s\u0131n\u0131fsal bir analiz yapabilmi\u015f, sava\u015f\u0131n ileri evrelerinde d\u00fcnya kapitalizmini arkas\u0131na alabilece\u011fini, ABD\u2019nin tarafs\u0131z kalaca\u011f\u0131n\u0131, \u0130ngiltere\u2019nin kom\u00fcnizmin yok edilmesi i\u00e7in kendisini destekleyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. Fakat \u00f6yle olmad\u0131. Anglo-Sakson kapitalizmi ile Sovyet sosyalizminin yeni bir d\u00fcnya d\u00fczeni kurmak i\u00e7in ordular\u0131n\u0131 birle\u015ftirmeleri 20. asr\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131nda b\u00fcy\u00fck f\u0131rt\u0131nalar yaratt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
\u015eimdikiler \u00e7ok farkl\u0131. Bir kere tarihsel ve ideolojik derinlikleri yok. Ayr\u0131ca dan\u0131\u015fmanlar\u0131 k\u00f6t\u00fc. Mesela birinin \u00e7\u0131k\u0131p Trump\u2019a ABD\u2019nin emperyalist bir \u00fclke oldu\u011funu anlatmas\u0131 laz\u0131m. Adam durumu idrak edemedi, s\u00fcrekli debeleniyor. Asl\u0131nda Howard Zinn okuyarak ya da Noam Chomsky\u2019den \u201cbriefing\u201d alarak nas\u0131l bir \u00fclkeye ba\u015fkanl\u0131k etti\u011fini \u00f6\u011frenebilir. Trump ve ona benzeyen adamlar kurulu d\u00fczenin ya da eski d\u00fczenin se\u00e7kinleri kar\u015f\u0131s\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kompleksi duyduklar\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131 yapabilirler.<\/p>\n\n\n\n
Putin\u2019in de idrak sorunu var. Birinin \u00e7\u0131k\u0131p ona asla eskisi gibi bir imparatorluk kuramayaca\u011f\u0131n\u0131 anlatmas\u0131 laz\u0131m. Bir ellerinde Ortodoks ha\u00e7\u0131, \u00f6teki ellerinde k\u0131l\u0131\u00e7 olan Rus \u00c7arlar\u0131 Baba\/Tanr\u0131 suretine b\u00fcr\u00fcnerek, ideolojik\/din\u00ee bir fig\u00fcr, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ve g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn mistik ve eri\u015filmez h\u00fck\u00fcmdar\u0131 olarak imparatorlu\u011fu bir arada tutabiliyorlard\u0131. Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi de Kiev\u2019den Vladivostok\u2019a kadar farkl\u0131 milletleri ve kavimleri, bir t\u00fcr polis devletinin e\u015flik etti\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fc ve evrensel bir ideolojiyle, \u00fcstelik dillerine ve k\u00fclt\u00fcrlerine dokunmadan (dinlerine biraz dokunarak) birle\u015ftirmeyi ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131. N\u00fckleer silahlar ve s\u00fcpersonik f\u00fczelerle imparatorluk kurulmaz, s\u0131radan kapitalizmin \u00f6tesinde birle\u015ftirici bir ideoloji laz\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7in\u2019in ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n s\u0131rr\u0131 da ideolojide sakl\u0131. \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi, Mao Zedung\u2019u Deng \u015eiao-ping\u2019le, hatta Konf\u00fc\u00e7y\u00fcs\u2019le harmanlayarak partinin ideolojik alan\u0131n\u0131 geni\u015fletti ve Sovyetler Birli\u011fi\u2019nden ders alarak glasnost\u2019u (a\u00e7\u0131l\u0131m) olmayan bir perestroyka (yeniden yap\u0131lanma) uygulad\u0131 ve Kom\u00fcnist Partisi y\u00f6netiminde kapitalizme ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n
Fakat bu g\u00fc\u00e7lerin ve liderlerin yirminci as\u0131rdaki gibi insanl\u0131\u011fa yol g\u00f6steren geni\u015f vizyonlar\u0131, ister kapitalist ister sosyalist olsun kitleleri harekete ge\u00e7iren ideolojik g\u00f6r\u00fc\u015fleri yok. Woodrow Wilson gibi 14 Madde haz\u0131rlayan ya da Lenin gibi Komintern kuran ya da Mao gibi \u201cK\u00fclt\u00fcr Devrimi\u201d ba\u015flatan; Tito, Nas\u0131r, Sukarno, Nkrumah gibi Ba\u011flant\u0131s\u0131zlar Hareketi (1961) \u00f6rg\u00fctleyen adamlar yok. T\u00fcketim \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na kap\u0131lan d\u00fcnyam\u0131z, \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc silahlar\u0131n tehdidi alt\u0131nda, neoliberal ekonomiyle kafay\u0131 bulmu\u015f vaziyette d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Karl Marx, toplam \u00fcretim ili\u015fkilerinin, farkl\u0131 bilin\u00e7 d\u00fczeylerine denk d\u00fc\u015fen hukuk\u00ee ve siyas\u00ee \u00fcstyap\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturdu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir. Bunca tuhaf adam\u0131n lider diye devletlerin ba\u015f\u0131na ge\u00e7mesi, siyasetin her alan\u0131nda \u201cnegatif seleksiyon\u201dun, k\u00fcresel neoliberalizmin yaratt\u0131\u011f\u0131 yozla\u015fm\u0131\u015f kapitalist ortam\u0131n sonucudur. Ayd\u0131nl\u0131k<\/em>, 18. 01. 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Tarihte bir ilk ya\u015fan\u0131yor. Devlet ba\u015fkanlar\u0131 siyasetlerini ve stratejilerini tivit atarak ya da gazeteye makale yazarak a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar. ABD Ba\u015fkan\u0131 Roosevelt\u2019in, Fransa Ba\u015fbakan\u0131 Daladier\u2019nin, \u0130ngiltere Ba\u015fbakan\u0131 Chamberlain\u2019in, SBKP Genel Sekreteri Stalin\u2019in ve \u015eans\u00f6lye Hitler\u2019in s\u00fcrekli tivit atarak politika olu\u015fturduklar\u0131, strateji konulu makaleler yazd\u0131klar\u0131 II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesi bir d\u00fcnya \u00e7ok ilgin\u00e7 olurdu. Yine de … <\/p>\n