Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, inan\u00e7lar\u0131, hatta saplant\u0131lar\u0131 g\u00f6rme bi\u00e7imini etkiler. Bunun tersi de ge\u00e7erlidir: \u00f6\u011fretilmi\u015f ya da dayat\u0131lm\u0131\u015f bir g\u00f6rme bi\u00e7imi insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini belirler. John Berger, G\u00f6rme Bi\u00e7imleri (Metis 1978) adl\u0131 kitab\u0131nda bu etkile\u015fimin nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini \u00f6rneklerle anlat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
G\u00f6ren\/g\u00f6r\u00fclen etkile\u015fimi siyasette \u00e7ok kullan\u0131l\u0131r. \u00d6zellikle herkesin sosyal medya a\u011flar\u0131na yakaland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde g\u00f6rsellik siyas\u00ee inan\u00e7 ve propagandan\u0131n, her t\u00fcrl\u00fc tan\u0131t\u0131m\u0131n vazge\u00e7ilmez par\u00e7as\u0131 h\u00e2line gelmi\u015ftir. Sayfalarca yaz\u0131yla verilebilecek mesajlar tek kare foto\u011frafla ya da k\u0131sa bir videoyla hedef kitleye aktar\u0131labilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Mesela Say\u0131n Devlet Bah\u00e7eli\u2019nin, Devlet Bey K\u00f6\u015fk\u00fc\u2019n\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki \u015falvarl\u0131 kasketli yelekli k\u00f6stekli 19 May\u0131s\u2019\u0131 kutlama foto\u011fraf\u0131 ya da 1988 model otomobiliyle Ferdi Tayfur\u2019un \u201cBu bana yeter\u201d \u015fark\u0131s\u0131 e\u015fli\u011finde Ankara\u2019da turlama videosu, mesaj niteli\u011findedir. Birincisinde, geleneklere ve t\u00f6reye ba\u011fl\u0131 otantik bir \u201cBeyimiz\u201d g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc verilmekte; ikincisinde ise d\u00fcze \u00e7\u0131km\u0131\u015f, rahatlam\u0131\u015f modern bir lider izlenimi aktar\u0131lmaktad\u0131r. Bana biraz komik gelmekle birlikte, bunlar\u0131n hedef kitleye hitap eden, estetik olarak insan\u0131 rahats\u0131z etmeyen zarars\u0131z g\u00f6rseller oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n
Fakat Say\u0131n \u0130mamo\u011flu\u2019nun Mustafa Kemal\u2019in asker \u00fcniformas\u0131na ve astragan kalpa\u011f\u0131na monte edilmi\u015f, Zeki M\u00fcren\u2019i and\u0131ran m\u00fctebessim y\u00fcz foto\u011fraf\u0131 i\u00e7in ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6yleyemeyiz. Burada, g\u00e2vurlar\u0131n \u201ckitsch\u201d (ki\u00e7) dedikleri, d\u00fc\u015f\u00fck kaliteli bir taklit, r\u00fck\u00fc\u015f ve baya\u011f\u0131 bir g\u00f6rsellik s\u0131r\u0131tmaktad\u0131r. Fakat kapitalizmin al\u0131c\u0131s\u0131 olmayan mal\u0131 \u00fcretmemesi gibi, sosyal medyada da hedef kitlesi olmayan g\u00f6rsellerin payla\u015f\u0131lmamas\u0131 bir kurald\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n bu sa\u00e7ma fotomontaj\u0131 sosyal medyada s\u00fcrekli payla\u015fmas\u0131, olduk\u00e7a geni\u015f bir kesimin siyaset alg\u0131s\u0131ndaki sefaleti g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan gayet manidard\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
T\u00fct\u00fcn \u0130skelesi\u2019ndeki \u201ckenetlenme\u201d foto\u011fraf\u0131nda da beni rahats\u0131z eden bir \u015fey var. Kenetlenmeden ziyade bir yan yana gelme, her an iti\u015fmeye d\u00f6n\u00fc\u015febilecek bir biti\u015fme foto\u011fraf\u0131na benziyor. Basit olan\u0131 elbette anl\u0131yorum: liderler d\u0131\u015f tehdide kar\u015f\u0131 birlik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc veriyorlar. \u00c7ok g\u00fczel! Fakat foto\u011fraftaki liderlerin \u00e7ok farkl\u0131 d\u0131\u015f tehdit alg\u0131lar\u0131na sahip olduklar\u0131n\u0131, ortak bir iktisadi ve siyas\u00ee programda birle\u015fmediklerini, d\u0131\u015f politikada tutarl\u0131 bir mutabakat zemininde durmad\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla bir kenetlenmeden de\u011fil, sadece siyas\u00ee iktidar\u0131n i\u015fine yarayan, ge\u00e7ici ve seyirlik bir yan yana durma g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnden, e\u011freti duran bir temenniden s\u00f6z edebiliyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Say\u0131n Reis konu\u015fmas\u0131nda Atat\u00fcrk ilke ve ink\u0131laplar\u0131na tek sat\u0131r bile ay\u0131rmadan hitabet ustal\u0131\u011f\u0131 sergileyerek, Cumhuriyet Devrimi\u2019ni Osmanl\u0131 miras\u0131 i\u00e7inde g\u00fczelce eritti ve \u201cbir Osmanl\u0131 pa\u015fas\u0131\u201d dedi\u011fi Mustafa Kemal\u2019i Adnan Menderes ve Turgut \u00d6zal ile ayn\u0131 \u00e7izgiye yerle\u015ftirdi ve nihayet, bug\u00fcn\u00fcn 19 May\u0131s gen\u00e7li\u011finin (Fikret\u2019in de\u011fil de) \u201cAs\u0131m\u2019\u0131n nesli\u201d oldu\u011funu kuvvetle vurgulad\u0131. Bunda \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fey yok. Say\u0131n Reis bir dava adam\u0131. Konu\u015fmas\u0131nda \u00fczerine basa basa \u201c2023 hedeflerimize ba\u011fl\u0131y\u0131z,\u201d dedi. Bizim b\u00f6yle bir hedefimiz yok. Orada bulunan liderlerin de b\u00f6yle bir hedefi oldu\u011funu sanm\u0131yorum. Bu hedefin nas\u0131l bir \u015fey olabilece\u011fini AKP\u2019nin 17 y\u0131ll\u0131k icraat\u0131ndan biliyoruz.<\/p>\n\n\n\n
G\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn arka plan\u0131nda temsilen Band\u0131rma vapurundan inen Mustafa Kemal ve arkada\u015flar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bir televizyon program\u0131nda konu\u015fmac\u0131 tam iki kez, \u201cBak\u0131n bak\u0131n, Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n tam arkas\u0131nda Atat\u00fcrk duruyor,\u201d dedi. B\u00f6yle can s\u0131k\u0131c\u0131 durumlarda benim hayal g\u00fcc\u00fcm devreye girer: Karadeniz \u015f\u00f6yle bir \u00e7alkalan\u0131p dalgalan\u0131yor, heybetli bulutlar\u0131n kayna\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde bir ihti\u015fam\u2026 Derken asker kaputlar\u0131na b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f silahl\u0131 ve kalpakl\u0131 kadro, me\u015fin, cigara izmariti, terli ke\u00e7e, barut ve kal\u0131n silah ya\u011f\u0131 kokular\u0131yla T\u00fct\u00fcn \u0130skelesi\u2019ne do\u011fru a\u011f\u0131r ad\u0131mlarla y\u00fcr\u00fcyor. Pa\u015fa, elinde k\u0131rbac\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7izmelerini g\u0131c\u0131rdatarak Reis\u2019e do\u011fru ilerlerken bir gazeteci ko\u015fup mikrofon uzat\u0131yor: \u201cPa\u015fam, bedelli askerlik hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?\u201d Sizce Mustafa Kemal bu soruya nas\u0131l cevap verirdi? Ayd\u0131nl\u0131k<\/em>, 24. 05. 2019 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan \u0130nsan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, inan\u00e7lar\u0131, hatta saplant\u0131lar\u0131 g\u00f6rme bi\u00e7imini etkiler. Bunun tersi de ge\u00e7erlidir: \u00f6\u011fretilmi\u015f ya da dayat\u0131lm\u0131\u015f bir g\u00f6rme bi\u00e7imi insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini belirler. John Berger, G\u00f6rme Bi\u00e7imleri (Metis 1978) adl\u0131 kitab\u0131nda bu etkile\u015fimin nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini \u00f6rneklerle anlat\u0131r. G\u00f6ren\/g\u00f6r\u00fclen etkile\u015fimi siyasette \u00e7ok kullan\u0131l\u0131r. \u00d6zellikle herkesin sosyal medya a\u011flar\u0131na yakaland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde g\u00f6rsellik siyas\u00ee inan\u00e7 … <\/p>\n