Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019de sosyalistler 1960\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131ndan itibaren K\u00fcrtlerin ayr\u0131lma hakk\u0131 dahil olmak \u00fczere \u201culusal\u201d haklar\u0131n\u0131 \u00f6nce \u00f6rt\u00fcl\u00fc, giderek daha a\u00e7\u0131k ifadelerle savunmu\u015flar ve g\u00f6r\u00fc\u015flerini genellikle \u201culuslar\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131\u201d ilkesi etraf\u0131nda olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. Buna g\u00f6re, her milliyet (ulusall\u0131k) kendi dilini konu\u015fma, kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc geli\u015ftirme ve giderek kendi kaderini tayin etme, hegemonyas\u0131 alt\u0131nda bulundu\u011fu \u201cezen ulus\u201dun bask\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ederek kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z devletini kurma hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n\n\n\n
Bir imparatorlu\u011fun i\u00e7inde farkl\u0131 uluslar olabilir; ancak bir ulus-devletin i\u00e7inde farkl\u0131 uluslar olmaz. Bu y\u00fczden kavram\u0131n (\u201cmilli mesele\/ulusal sorun\u201d) o zaman da biraz yanl\u0131\u015f kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Bir ulusun i\u00e7inde ancak farkl\u0131 ulusall\u0131klar (milliyetler) olabilir. Ulus dedi\u011fimiz yap\u0131y\u0131 in\u015fa eden, belirli bir toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne sahip olan, \u00e7o\u011funlu\u011fun konu\u015ftu\u011fu dili konu\u015fan insanlar\u0131n kurdu\u011fu devletlerdir. Bu devletlerin i\u00e7inde bulunan farkl\u0131 ulusall\u0131klar, elbette kendi dillerini ve k\u00fclt\u00fcrlerini ya\u015fatmak isteyecekler ve bunun i\u00e7in m\u00fccadele edeceklerdir. Hi\u00e7bir ulusall\u0131\u011f\u0131n dili ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc ink\u00e2r edilemez ve yasaklanamaz. Ulusall\u0131klar\u0131n zor yoluyla ayr\u0131 bir devlet kurarak kendi ulus-devletlerini yaratmalar\u0131 ise \u00e7ok farkl\u0131 ko\u015fullar\u0131, b\u00fcy\u00fck m\u00fccadeleleri, i\u00e7 ve d\u0131\u015f sava\u015flar\u0131 gerektirir. Bu da \u201ckendi kaderini tayin\u201din \u00f6tesinde, i\u00e7inde yer ald\u0131klar\u0131 ulus-devletin par\u00e7alanmas\u0131na ve b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131ma yol a\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019deki sosyalistlerin K\u00fcrt ulusall\u0131\u011f\u0131na bir ulus-devlet kurarak kendi kaderini tayin hakk\u0131 atfedecek noktaya gelmelerinin bir nedeni de devlet hayat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn s\u0131k\u0131y\u00f6netim ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal alt\u0131nda ge\u00e7ti\u011fi \u00fclkemizde, \u201cK\u00fcrt kimli\u011fi\u201dnin resmi s\u00f6ylemde kategorik olarak reddedilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Buna, bir toprak reformunun yap\u0131lamam\u0131\u015f olmas\u0131, \u00f6zellikle do\u011fu b\u00f6lgelerinde h\u00fck\u00fcm s\u00fcren feodal ili\u015fkilerin tasfiye edilememesi ve ge\u00e7 kapitalistle\u015fme gibi nedenleri ekleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n
Ekim Devrimi ve Ulusal Sorun<\/strong><\/p>\n\n\n\n 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda ve 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda \u201culuslar\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131\u201d kavram\u0131, imparatorluklar\u0131n par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131 ve klasik s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin \u015fekil de\u011fi\u015ftirdi\u011fi (Wilson Prensipleri, 1919) bir ba\u011flamda g\u00fcndeme geldi. Avusturya-Macaristan, Osmanl\u0131 ve Rus imparatorluklar\u0131 sava\u015f ko\u015fullar\u0131nda par\u00e7aland\u0131. Bunlar\u0131n i\u00e7inde sadece Rusya, Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin \u00f6nderli\u011finde eski emperyal s\u0131n\u0131rlar\u0131 k\u0131smen muhafaza ederek farkl\u0131 uluslar\u0131 bir arada tutmay\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/p>\n\n\n\n Rus devrimcilerinin \u201cmilli mesele\u201dye duyduklar\u0131 zorunlu ilginin sebebi, bir \u201cmilletler hapishanesi\u201d olarak tan\u0131mlanan \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131\u2019nda 1905-1907 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fanan gericilik ve bask\u0131 d\u00f6neminde, devrimcilerin kendi milli \u00e7evrelerine da\u011f\u0131lma e\u011filimi g\u00f6stermeleridir. O zamana kadar \u201culusal sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde i\u015f\u00e7ilerin enternasyonal birli\u011fi ilkesi\u201dne ba\u011fl\u0131 olan devrimciler, sorunu farkl\u0131 bir \u0131\u015f\u0131k alt\u0131nda g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131lar. Temel kayg\u0131lar\u0131, sorunu burjuvazinin ve feodal beylerin ya da dini tarikatlar\u0131n belirlemesini \u00f6nlemekti.<\/p>\n\n\n\n Bu d\u00f6nemde sorun uluslararas\u0131 \u00e7apta tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, pek \u00e7ok ulus\/ulusall\u0131k tan\u0131m\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f ve birbiriyle \u00e7eli\u015fen \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Mesela, Avusturya Marksizmi\u2019nin babalar\u0131ndan Otto Bauer \u201ck\u00fclt\u00fcrel \u00f6zerklik\u201d ilkesini savunuyordu. Kafkasyal\u0131 Stalin ise b\u00fct\u00fcn milli de\u011ferlerin korunamayaca\u011f\u0131n\u0131, mesela Muharrem ay\u0131nda G\u00fcney Kafkasya Tatarlar\u0131\u2019n\u0131n kendilerine i\u015fkence etmeleri ya da G\u00fcrc\u00fclerin \u201ckan davas\u0131\u201d gibi geleneklerini marksistlerin savunamayacaklar\u0131n\u0131; kitlelerin molla, \u015feyh ve beylerin pe\u015finden s\u00fcr\u00fcklenmelerine izin veremeyeceklerini s\u00f6yl\u00fcyordu. Lenin, \u201cUluslar\u0131n Kendi Kaderini Tayin Hakk\u0131na Dair\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesinde uluslar\u0131n ayr\u0131lma hakk\u0131n\u0131 savunuyor; Stalin ise, kendi kitab\u0131nda bu hakk\u0131 dikkate almakla birlikte, farkl\u0131 ulusall\u0131klar\u0131n tek devletin \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda daha geni\u015f kalk\u0131nma ve k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fme imk\u00e2nlar\u0131na sahip olacaklar\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n Sorun 1917 Ekim Devrimi\u2019yle birlikte \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Devrimin ba\u015f\u0131nda muazzam bir \u201ckendi kaderini tayin\u201d dalgas\u0131 ya\u015fand\u0131. \u0130\u00e7 Sava\u015f d\u00f6neminde (1918-1922) ortak cephelerde sava\u015fmalar\u0131na ra\u011fmen b\u00fct\u00fcn milliyetler ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan etmi\u015flerdi. K\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde ba\u011f\u0131ms\u0131z Ukrayna ve Moldavya Halk Cumhuriyetleri kuruldu. G\u00fcney Kafkasya ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti; ard\u0131ndan \u0130ngu\u015flar, \u00c7e\u00e7enler ve Da\u011f\u0131stanl\u0131lar kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z Da\u011fl\u0131lar Cumhuriyeti\u2019ni kurdular. Kazaklar ise Kuban, Don ve Terek b\u00f6lgelerinde Petrograd\u2019\u0131 tan\u0131mayan ba\u011f\u0131ms\u0131z h\u00fck\u00fcmetler kurdular. \u0130\u00e7 Sava\u015f\u2019\u0131n ortak cepheleri bir yana, Bol\u015fevik H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin etki alan\u0131 tarihi Moskova Prensli\u011fi\u2019nin s\u0131n\u0131rlar\u0131na kadar daralm\u0131\u015ft\u0131. Lev Tro\u00e7ki, Rus Devrimi <\/em>adl\u0131 kitab\u0131nda (Anchor Book, 1957, s. 258) \u015eubat Devrimi\u2019nin ard\u0131ndan, o zamana kadar egemen B\u00fcy\u00fck Ruslar taraf\u0131ndan s\u00f6m\u00fcr\u00fclen ve siyasi haklar\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131lan, t\u00fcrleri ve yo\u011funluk dereceleri farkl\u0131 ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 (separatist) hareketlerin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 saptar ve \u015f\u00f6yle der: \u201cBu ezilen uluslar i\u00e7in monar\u015finin y\u0131k\u0131lmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bi\u00e7imde kendi ulusal devrimleri[nin ger\u00e7ekle\u015fmesi] anlam\u0131na geliyordu \u2026 H\u00fck\u00fcmetteki sosyalistler ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 hareketleri \u00f6nleme \u00e7abas\u0131nda kendilerini liberal burjuvaziyle ayn\u0131 safta buldular.\u201d<\/p>\n\n\n\n Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin Kafkasya\u2019da ve Orta Asya\u2019da devrim \u00f6ncesi s\u0131n\u0131rlara ula\u015fmas\u0131 ancak 1920 y\u0131l\u0131n\u0131n sonunda, yerel Sovyet h\u00fck\u00fcmetlerinin kurulmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fti. En geli\u015fmi\u015f b\u00f6lgeler Polonya, Finlandiya ve \u00fc\u00e7 Balt\u0131k \u00fclkesi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan ederek ayr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n Rusya\u2019da \u201cMilli mesele\u201dyle ilgili nihai sosyalist tutum Stalin taraf\u0131ndan \u015fu s\u00f6zlerle \u00f6zetlenmi\u015ftir: \u201c\u00c7e\u015fitli uluslar\u0131n proletaryas\u0131n\u0131n ortak bir partide nas\u0131l \u00f6rg\u00fctlenece\u011fine ili\u015fkin sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturmak zorunday\u0131z. Planlardan biri, i\u015f\u00e7ilerin milliyetlere g\u00f6re \u00f6rg\u00fctlenmelerini \u00f6ng\u00f6rmektedir. (Ne kadar ulus varsa o kadar parti.) Bu plan, Sosyal Demokrasi (Rus Sosyal Demokrat \u0130\u015f\u00e7i Partisi) taraf\u0131ndan reddedilmi\u015fti. Pratik g\u00f6stermi\u015ftir ki belirli bir devletin proletaryas\u0131n\u0131n milliyetlere g\u00f6re \u00f6rg\u00fctlenmesi, yaln\u0131zca s\u0131n\u0131f dayan\u0131\u015fmas\u0131 fikrini yok etmeye var\u0131r. Belirli bir devletin i\u00e7indeki b\u00fct\u00fcn uluslar\u0131n proleterlerinin t\u00fcm\u00fc, b\u00f6l\u00fcnmez tek bir proleter kolektifte \u00f6rg\u00fctlenmelidir.\u201d (T.E., c. 3, s. 61-62)<\/p>\n\n\n\n So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda Ekim Devrimi kapsam\u0131nda ya da klasik s\u00f6m\u00fcrgecilik \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n sona ermesiyle olu\u015fan anlamda bir \u201culusal sorun\u201d mevcut de\u011fildir. Klasik s\u00f6m\u00fcrgecilik 1950\u2019lerden itibaren yerini yeni-s\u00f6m\u00fcrgecilik bi\u00e7imlerine b\u0131rakm\u0131\u015f, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin 1991\u2019de resmen da\u011f\u0131lmas\u0131, \u00c7HC\u2019nin ise Kom\u00fcnist Partisi y\u00f6netiminde kapitalist piyasa ekonomisine ge\u00e7mesi ve tek kutuplu d\u00fcnyan\u0131n olu\u015fmas\u0131yla birlikte \u201culusal sorun\u201d farkl\u0131 bir nitelik kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Kapitalist emperyalizmin yeni sisteminde etnik ve dini talepler \u201cinsan haklar\u0131\u201d ba\u011flam\u0131nda yeniden yorumlanm\u0131\u015f ve \u00f6zellikle eski \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya b\u00f6lgelerindeki ulus-devletlerde bu taleplerin desteklenmesi, federatif, giderek ba\u011f\u0131ms\u0131z y\u00f6netimlerin olu\u015fmas\u0131, \u201cdemokrasi\u201dnin bir gere\u011fi say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yugoslavya\u2019n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 (1990-1995) bu ba\u011flamda bir model olu\u015fturmu\u015ftur. S\u00fcre\u00e7, \u00fclkenin en geli\u015fmi\u015f iki b\u00f6lgesinde ya\u015fayan H\u0131rvatlar ile Slovenlerin ba\u011f\u0131ms\u0131z devlet kurma taleplerinin b\u00fct\u00fcn emperyalist \u00fclkeler taraf\u0131ndan desteklenmesiyle ba\u015flam\u0131\u015f, Kosova\u2019n\u0131n 1999\u2019da Birle\u015fmi\u015f Milletler y\u00f6netimine girmesi ve 2008\u2019de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmesiyle tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Daha sonra birinci (1991) ve ikinci (2003) K\u00f6rfez Sava\u015flar\u0131yla benzer bir par\u00e7alanma Irak devletinde ya\u015fanm\u0131\u015f ve \u00fclke birbiriyle \u00e7at\u0131\u015fan \u00fc\u00e7 b\u00f6lgeye, S\u00fcnniler ve \u015eiiler olmak \u00fczere iki mezhebe ve Araplar ile K\u00fcrtlerden olu\u015fan iki ana etnik gruba b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Irak\u2019\u0131n emperyalizm taraf\u0131ndan orta\u00e7a\u011f \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131na ve hayat tarz\u0131na do\u011fru geriletilerek par\u00e7alanma s\u00fcreci, b\u00f6lgedeki di\u011fer \u00fclkeleri, Suriye, \u0130ran ve T\u00fcrkiye\u2019yi tehdit etmektedir.<\/p>\n\n\n\n \u201c\u00d6zerklik \u015eart\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n PKK\u2019nin yak\u0131n zamanlarda kaydetti\u011fi geli\u015fme, emperyalizmin Ortado\u011fu\u2019ya m\u00fcdahalesinin bir ge\u00e7 milliyet\u00e7i ak\u0131m olarak ortaya \u00e7\u0131kan K\u00fcrt hareketine sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 imk\u00e2nlar ba\u011flam\u0131nda anla\u015f\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n PKK, T\u00fcrkiye sosyalistlerinin i\u00e7inden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Yukar\u0131da da de\u011findi\u011fimiz gibi, sosyalistler ulus-devletin i\u00e7inde K\u00fcrtleri bir ulusall\u0131k de\u011fil de, t\u0131pk\u0131 bir imparatorlu\u011fun par\u00e7as\u0131 gibi, sonunda kendi kaderini ayr\u0131 bir devlet olarak tayin edebilecek farkl\u0131 bir ulus olarak g\u00f6rmek suretiyle bug\u00fcne kadar gelen hatal\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcmleme yapm\u0131\u015flard\u0131r. Belirli bir ulusall\u0131\u011fa k\u00fclt\u00fcrel haklar tan\u0131mak \u00f6zerkli\u011fi ya da federatif yap\u0131lar\u0131 gerektirmez, her bir ulusall\u0131\u011f\u0131n kendi ulus-devletini kurmas\u0131 da bir ilke olarak g\u00f6r\u00fclemez.<\/p>\n\n\n\n PKK\u2019nin 1970\u2019lerin sonunda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n ku\u015fkulu yanlar\u0131 vard\u0131r. Hareket, g\u00fcneydo\u011fu b\u00f6lgesinde faaliyet g\u00f6steren di\u011fer sosyalist K\u00fcrt hareketlerine a\u00e7\u0131k \u015fiddet uygulam\u0131\u015f, b\u00f6lgede faaliyet g\u00f6steren baz\u0131 sosyalistleri \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f ya da tehditle sindirmi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde hareket, Marksist-Leninist bir s\u00f6ylemle b\u00f6lgedeki feodal ili\u015fkileri hedef alm\u0131\u015f ve \u201cba\u011f\u0131ms\u0131z birle\u015fik K\u00fcrdistan\u201d idealini benimsemi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n PKK sosyalist solun i\u00e7inden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve yak\u0131n zamanlara kadar sek\u00fcler yap\u0131s\u0131n\u0131 korudu\u011fu i\u00e7in b\u00f6lgedeki di\u011fer K\u00fcrt hareketlerinden farkl\u0131d\u0131r. Belirli bir a\u015firete, soya, s\u00fclaleye dayanmaz; \u201c\u00f6nderlik k\u00fclt\u00fc\u201d etraf\u0131nda olu\u015fmu\u015f, askeri bir hiyerar\u015fiye g\u00f6re yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya \u00f6rg\u00fctlenmi\u015ftir. Bu nedenle her d\u00f6nemde, kadrolar\u0131 davaya ba\u011fl\u0131 tutacak bir \u201cinan\u00e7 sistemi\u201dne, bir t\u00fcr doktrine ihtiya\u00e7 duymu\u015ftur. 2000\u2019li y\u0131llara kadar b\u00f6lgedeki feodal yap\u0131lara tav\u0131r alm\u0131\u015f, kad\u0131nlar\u0131n gerilla hareketine kat\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f, laik\/materyalist bir \u00e7izgi izlemi\u015f, T\u00fcrkiye\u2019deki sosyalist hareketlerle, hatta CHP \u00e7izgisindeki partilerle parlamenter siyaset d\u00fczleminde ittifak aray\u0131\u015f\u0131na girmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin \u00e7\u00f6kmesi, Yugoslavya\u2019n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131, emperyalizmin Ortado\u011fu\u2019daki Baas\u00e7\u0131 rejimleri ve hareketleri da\u011f\u0131tmas\u0131, bunun yan\u0131 s\u0131ra \u00f6zellikle ABD\u2019nin b\u00f6lgedeki K\u00fcrt hareketleriyle ittifak kurma e\u011filimi, PKK\u2019de k\u0131sa s\u00fcreli bir ideolojik kriz yaratm\u0131\u015f, bu kriz \u00f6rg\u00fct\u00fcn pragmatik bir \u00e7izgi izleyerek yeni bir siyasi hatt\u0131 benimsemesiyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Burada, T\u00fcrkiye\u2019nin 1988 y\u0131l\u0131nda onaylad\u0131\u011f\u0131, TBMM\u2019nin 1991 y\u0131l\u0131nda 3723 say\u0131l\u0131 yasayla kabul etti\u011fi Avrupa Yerel Y\u00f6netimler \u00d6zerklik \u015eart\u0131\u2019n\u0131n \u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n PKK, \u00d6zerklik \u015eart\u0131\u2019n\u0131 alenen benimsememi\u015ftir; ancak \u00f6rg\u00fct\u00fcn bug\u00fcn savunmakta oldu\u011fu \u201cradikal \u00f6zerklik\u201d \u00e7izgisi ile AB\u2019nin dayatmas\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019nin alt\u0131na imza koyup kendi yasama meclisinde kanunla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu \u015fart aras\u0131nda bir ba\u011flant\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m, ayn\u0131 zamanda, T\u00fcrkiye\u2019deki \u201cK\u00fcrt \u00f6zerkli\u011fi\u201dni uluslararas\u0131 bir sorun haline getirme ve t\u0131pk\u0131 Kosova \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in soruna aktif kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flama imk\u00e2n\u0131 vermektedir. <\/p>\n\n\n\n 1999\u2019da cezaevine konulan Abdullah \u00d6calan yapt\u0131\u011f\u0131 okumalar s\u0131ras\u0131nda ekolojist anar\u015fist Murray Bookchin\u2019in g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle tan\u0131\u015fm\u0131\u015f ve kendi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7a\u011f\u0131n ruhunu yakalayan, Marksizm-Leninizm sonras\u0131 PKK\u2019nin pragmatik siyasi konumlan\u0131\u015f\u0131na uygun bir felsefi ve programatik \u00e7er\u00e7eveyi bu filozofun g\u00f6r\u00fc\u015flerinden eklektik bir tarzda t\u00fcretmi\u015f ve bunu hareketinin legal ve illegal kanatlar\u0131na kabul ettirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n \u201cEkotopya\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Burada AKP\u2019nin \u00fcmmet toplumu tasar\u0131m\u0131yla \u00e7ak\u0131\u015fmalar da olmu\u015ftur. Bilindi\u011fi gibi AKP, K\u00fcrtlerin k\u00fclt\u00fcrel ve ulusal bir varl\u0131k olduklar\u0131n\u0131 kabul etmi\u015f, bunun d\u0131\u015f\u0131nda bir T\u00fcrk tan\u0131m\u0131 yapmayarak K\u00fcrtlerin de dahil oldu\u011fu otuz alt\u0131 etnik grubun \u0130slam karde\u015fli\u011fi temelinde bir arada ya\u015fayaca\u011f\u0131 bir \u00fcmmet toplumu kurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Bookchin de Ecology of Freedom<\/em> adl\u0131 kitab\u0131nda (s. 352) \u201c\u00c7e\u015fitlilik i\u00e7inde birlik, kendili\u011findenlik ve t\u00fcmleyici ili\u015fkiler imgesi, her t\u00fcrl\u00fc hiyerar\u015fi ve h\u00e2kimiyetten \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr,\u201d demektedir. Bookchin, toplumsal ili\u015fkilerin \u00f6rg\u00fctlenmesine dair bir \u201cekotopya\u201d (Bookchin\u2019in kendi anar\u015fist ekolojik toplumuna verdi\u011fi isim) geli\u015ftirmi\u015ftir. Buna g\u00f6re toplum bir \u201c\u00f6zy\u00f6netim kom\u00fcnleri konfederasyonu\u201d olarak var olacakt\u0131r. Her kom\u00fcn bir do\u011frudan demokrasi forumuyla kendisini y\u00f6netecektir. Bir bak\u0131ma bu, Grek polis<\/em>\u2019indeki (\u015fehir devleti) gibi bir y\u00fcz y\u00fcze demokrasi olacak, temsil ve yetki devri olmayacakt\u0131r. Toplumun kendisi bir \u201csiyasi organ\u201d haline gelecek; \u00f6zel m\u00fclkiyet kald\u0131r\u0131lacak, mallar bireysel ihtiya\u00e7lara g\u00f6re da\u011f\u0131t\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Selahattin Demirta\u015f\u2019\u0131n Eyl\u00fcl 2011\u2019de BDP\u2019nin 2. Ola\u011fan Kongresi\u2019nde yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cdemokratik \u00f6zerklik\u201d tan\u0131m\u0131, \u00d6calan dolay\u0131m\u0131yla Bookchin\u2019in \u201cekotopya\u201ds\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cTemsili demokrasilerin, demokrasi ad\u0131na b\u00fcy\u00fck sorunlara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011finden hareketle, her yerde en fazla kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve do\u011frudan demokrasiyi hayata ge\u00e7irmenin form\u00fcllerini \u00fcretmek zorunday\u0131z. Bu nedenle, Demokratik \u00d6zerklik olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00f6netim ve toplumsal \u00f6rg\u00fctlenme modelini ula\u015fabildi\u011fimiz her yerde in\u015fa etmeliyiz.\u201d Bu bir rejim de\u011fi\u015fikli\u011fini ve devletin egemenlik alan\u0131 i\u00e7inde ikili, \u00fc\u00e7l\u00fc iktidar odaklar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. En az\u0131ndan mevcut Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Buna ra\u011fmen, gerek iktidar odaklar\u0131 gerekse muhalefet partileri \u201cdemokratik \u00f6zerklik\u201d kavram\u0131n\u0131n bu yan\u0131yla ilgilenmemi\u015flerdir. HDP, Haziran se\u00e7imlerinden sonra \u201cbu kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve do\u011frudan demokrasi\u201dyi fiilen uygulamaya ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Rakka Valili\u011fi\u2019ne ba\u011fl\u0131 bir Suriye \u015fehri olan, PKK\u2019nin \u201cRojava\u201d dedi\u011fi yerle\u015fim yeri i\u00e7in haz\u0131rlanan \u201cAnayasa\u201dda da ayn\u0131 etkiyi g\u00f6rmekteyiz. Bookchin\u2019in yerel, b\u00f6lgesel ve ulusal meclisler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla federe bir yap\u0131 \u00f6nerisi bir \u201ctoplum s\u00f6zle\u015fmesi\u201dni gerektirmektedir. Ayn\u0131 terminoloji, Rojava Anayasas\u0131\u2019n\u0131n giri\u015f\/gerek\u00e7e b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, \u201cToplumsal S\u00f6zle\u015fme\u2019nin olu\u015fmas\u0131, demokratik toplumun in\u015fas\u0131n\u0131n arac\u0131 ve toplumsal adaletin g\u00fcvencesi olan Demokratik \u00d6zerkli\u011fin tesisi ve bilimsel bir toplumun in\u015fas\u0131 i\u00e7in\u2026\u201d s\u00f6zleriyle yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Asl\u0131nda bu durum, yani bat\u0131 toplumlar\u0131 i\u00e7in \u00f6nerilmi\u015f marjinal bir \u201ceko-anar\u015fist\u201d toplum modelinin, feodal ili\u015fkilerin h\u00e2kim oldu\u011fu, dini tarikatlar\u0131n yayg\u0131n ve etkin oldu\u011fu bir b\u00f6lgede, gerekti\u011finde \u00fcyelerini ve ikinci s\u0131n\u0131f liderlerini kur\u015funa dizmekten \u00e7ekinmeyen \u201caskeri hiyerar\u015fik\u201d bir \u00f6rg\u00fct taraf\u0131ndan savunulmas\u0131 enteresan bir durumdur ve \u00f6z\u00fcnde, pragmatik savrulmalara bat\u0131 kamuoyunu \u00fcrk\u00fctmeyecek, tam tersine ona \u015firin g\u00f6r\u00fcnecek bir \u201cteorik\u201d \u00e7er\u00e7eve olu\u015fturma, taraftarlar\u0131na bir hedef g\u00f6sterme \u00e7abas\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu \u00e7er\u00e7eve, do\u011fal olarak, din s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn yasaklanmas\u0131n\u0131, laisizmi, toprak reformunu, a\u011fal\u0131k ve a\u015firet d\u00fczeninin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, b\u00f6lgede bir t\u00fcr \u201cdemokratik anti-feodal devrim\u201di i\u00e7ermez. Bu t\u00fcrden hedeflerin, PKK\u2019nin son zamanlarda b\u00f6lgedeki feodal yap\u0131larla b\u00fct\u00fcnle\u015fme s\u00fcrecine girmesiyle, HDP y\u00f6neticilerinin ve milletvekillerinin s\u0131n\u0131fsal k\u00f6keniyle, \u00d6calan\u2019\u0131n \u201c\u0130slam Konferans\u0131\u201d toplama \u00f6nerisiyle; \u00f6rg\u00fct\u00fcn, hem \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci\u201dnin bir gere\u011fi olarak, hem de H\u00fcda-Par gibi \u00f6rg\u00fctlerle siyasi rekabeti ve dindar g\u00f6r\u00fcnme yar\u0131\u015f\u0131 nedeniyle benimsenmedi\u011fi anla\u015f\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n Abdullah \u00d6calan 2004 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda, kendisini Bookchin\u2019in \u00f6\u011frencisi olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun g\u00f6r\u00fc\u015flerini Ortado\u011fu toplumlar\u0131na uyarlamak istedi\u011fini, avukatlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ilan etti. \u201cDemokratik konfederal\u201d yap\u0131lar\u0131n Ortado\u011fu halklar\u0131n\u0131n tarihinde do\u011fal olarak var oldu\u011funu, a\u015firet ve tarikatlar\u0131n gev\u015fek y\u00f6netim yap\u0131lar\u0131n\u0131n bu t\u00fcrden bir toplum bi\u00e7imine yatk\u0131n oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. Bookchin\u2019le yaz\u0131\u015ft\u0131 ve ondan bir destek mektubu ald\u0131. Janet Biehl, New Compass<\/em> dergisinin 16 \u015eubat 2012 tarihli say\u0131s\u0131nda yer alan \u201cBookchin, Ocalan and the Dialectic of Democracy\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesinde, PKK\u2019nin onun g\u00f6r\u00fc\u015flerini hayata ge\u00e7irece\u011fine \u201cant i\u00e7ti\u011fini\u201d iddia etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Bir sosyal ekolojist olan Janeth Biehl\u2019in konuya ili\u015fkin yaz\u0131lar\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015fleri, \u00f6\u011fretici olman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Bat\u0131\u2019daki \u00e7evreci, post-marksist, sol-liberal ak\u0131mlar\u0131n PKK\u2019ye nas\u0131l bakt\u0131klar\u0131n\u0131 da ortaya koymaktad\u0131r. Mesela, Zan Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn internet sayfas\u0131nda yer alan bir s\u00f6yle\u015fide Biehl, Rojava\u2019y\u0131 1789\u2019un Paris\u2019i, 1905\u2019in St. Petersburg\u2019u ve 1917\u2019nin Petrograd\u2019\u0131 (arada kentin ismi de\u011fi\u015fir) ve 1937\u2019nin Barselona\u2019s\u0131 gibi g\u00f6rmekte, orada \u201cMarksist diktat\u00f6rl\u00fckler\u201de kar\u015f\u0131 devrimci bir potansiyel buldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrerek \u015f\u00f6yle demektedir: \u201cDiktat\u00f6rl\u00fckten kurtulmu\u015f olan Rojava halk\u0131 ise Demokratik Konfederalizm ilkelerini izleyerek, t\u0131pk\u0131 Bookchin\u2019in tasavvurundaki gibi, halk meclisleri ve farkl\u0131 kademelere sahip konfederal konseyler olu\u015fturdular.\u201d Rojava\u2019da bir devrim oldu\u011fu, oradaki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n \u0130spanyol \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 and\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, T\u00fcrkiye\u2019deki baz\u0131 sosyalistleri etkilemeyi, Bat\u0131\u2019daki sol hareketlerin sempatisini kazanmay\u0131 ama\u00e7layan, ne yaz\u0131k ki sosyalist solun baz\u0131 kesimlerinin y\u00fczeyselli\u011fi nedeniyle k\u0131smen ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f, basit ve kaba bir propagandad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Demek ki PKK\/PYD T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcneydo\u011fu s\u0131n\u0131rlar\u0131nda anarko-ekolojist Murray Bookchin\u2019in g\u00f6r\u00fc\u015flerine uygun bir toplumsal y\u00f6netim bi\u00e7imi uygulamay\u0131 ama\u00e7lamakta, hatta bunu fiilen ger\u00e7ekle\u015ftirmektedir. I\u015e\u0130D \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn sald\u0131r\u0131s\u0131 s\u0131ras\u0131nda, ABD\u2019nin askeri ve lojistik deste\u011finin yan\u0131 s\u0131ra, \u00f6zellikle Fransa ve Almanya\u2019n\u0131n \u00f6rg\u00fcte yapt\u0131\u011f\u0131 silah yard\u0131m\u0131 (muhtemelen askeri uzmanlarla birlikte) Bat\u0131 kapitalizminin bu t\u00fcrden bir \u201ctoplumsal devrim\u201di tehlike olarak g\u00f6rmedi\u011fini, hatta ciddiye almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Ama\u00e7 orada \u00e7evre devletlerden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir K\u00fcrt y\u00f6netim alan\u0131, bir k\u00f6pr\u00fcba\u015f\u0131, gelece\u011fin B\u00fcy\u00fck K\u00fcrdistan\u2019\u0131n\u0131n n\u00fcvesini yaratmakt\u0131r. Bu n\u00fcvenin anarko-ekolojik olmas\u0131 ya da orada proletaryan\u0131n devrimci demokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kurulmas\u0131 ya da sosyalist\/kom\u00fcnist bir devrimin ger\u00e7ekle\u015fmesi, bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda bat\u0131l\u0131 emperyalisti ilgilendirmemekte ve mevcut iktisadi ve sosyal yap\u0131ya temas etmeyen bu t\u00fcrden s\u00f6ylemler, kapitalizme bir alternatif olarak g\u00f6r\u00fclmemektedir.<\/p>\n\n\n\n Bilindi\u011fi gibi emperyal nihai ama\u00e7, b\u00f6lgede, T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da kapsayacak \u015fekilde bir K\u00fcrt devletinin kurulmas\u0131, \u00f6ncesinde de kanton tipi egemen K\u00fcrt b\u00f6lgelerinden olu\u015fan bir zincirin Irak ve Suriye\u2019nin kuzey b\u00f6lgeleri \u00fczerinden Akdeniz\u2019e a\u00e7\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu projenin rafa kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da yenilgiye u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren hi\u00e7bir belirti bulunmamaktad\u0131r. \u0130ran ve T\u00fcrkiye\u2019nin istikrars\u0131zla\u015fmas\u0131n\u0131 ve askeri bak\u0131mdan fel\u00e7 edilmesini, Suriye\u2019de Esat rejiminin devrilmesini gerektiren, ancak bu durumda ger\u00e7ekle\u015febilecek olan bu devlet, petrol trafi\u011finin uluslararas\u0131 \u015firketler taraf\u0131ndan daha yak\u0131ndan denetlenmesini; \u0130srail\u2019in \u00e7ok geni\u015f bir stratejik alan kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak; \u00f6zellikle Pakistan\u2019da etkili olan \u00c7in\u2019in faaliyetlerine bir set \u00e7ekecek ve T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7lerine do\u011fru uzanarak Kafkasya\u2019n\u0131n ve Hazar petrol havzalar\u0131n\u0131n denetlenmesine imk\u00e2n sa\u011flayacakt\u0131r. Emperyalizm bu hedefe do\u011frudan m\u00fcdahalelerle de\u011fil, b\u00f6lge \u00fclkelerini, bu \u00fclkelerin etnik ve dini yap\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirerek ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Murray Bookchin\u2019in \u201cekotopyas\u0131\u201dn\u0131n bu t\u00fcrden bir stratejiye hizmet etmesi, herhalde 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n trajik ironilerinden biridir.<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n Gelece\u011fi \u00f6ng\u00f6remeyiz. B\u00f6lgeye ili\u015fkin emperyal planlar\u0131n ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek, K\u00fcrtlerin bu \u201cekotopik\u201d toplum iddialar\u0131n\u0131n nas\u0131l bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irece\u011fine dair tahminde bulunmak, \u0130ran-Irak-Suriye-T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u015fekilde par\u00e7alanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin saptamalar yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, HDP\u2019nin K\u00fcrt hareketini b\u00f6lgesel olmaktan \u00e7\u0131kararak solun \u00e7e\u015fitli kesimlerini de kapsayacak \u015fekilde geni\u015fletmesinin T\u00fcrkiye\u2019de ne \u00f6l\u00e7\u00fcde bir i\u00e7 sava\u015f etkeni oldu\u011funu tart\u0131\u015fmak \u015fu a\u015famada bizi spek\u00fclatif yorumlara g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Burada tek bir yoruma ya da de\u011ferlendirmeye saplan\u0131p kalmak gibi bir tehlike de vard\u0131r. Bir yorum \u0131srarla savunulurken, de\u011fi\u015fen ko\u015fullar g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131labilmektedir. Mesela, Condoleezza Rice\u2019\u0131n \u201cyirmi iki devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131 de\u011fi\u015fecek\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015fmez bir veri olarak almak ya da ABD\u2019nin d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda gerileyen bir \u201c\u00e7\u00f6ken emperyalizm\u201d oldu\u011funu kuvvetle \u00f6ne s\u00fcrmek bu t\u00fcrden bir tehlikedir. <\/p>\n\n\n\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde her \u015fey, \u00f6zellikle devletlerin d\u0131\u015f politikas\u0131, So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 ko\u015fullar\u0131n bir etkeni olarak s\u00fcrekli de\u011fi\u015fim ge\u00e7irmektedir. B\u00fct\u00fcn devletlerin i\u00e7inde farkl\u0131 kanatlar birbiriyle m\u00fccadele halindedir. Mesela \u015fu s\u0131ralarda ABD i\u00e7indeki \u015fahin kanat gerilemi\u015f, \u0130ran\u2019la ili\u015fkiler yumu\u015fam\u0131\u015f, \u0130srail\u2019den itirazlar y\u00fckselmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bir s\u00fcre sonra bunun tam tersi olabilir. S\u00f6z gelimi ABD\u2019nin stratejik odak noktas\u0131 olarak Pasifik\u2019e a\u011f\u0131rl\u0131k verme ve Ortado\u011fu\u2019da sadece petrol ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi ve \u0130srail\u2019in korunmas\u0131yla yetinme stratejisi de de\u011fi\u015febilir ya da bir s\u00fcre sonra uygulanamaz hale gelebilir. <\/p>\n\n\n\n Bizi esas olarak ilgilendiren iki konu, devletin \u00fcniter yap\u0131s\u0131n\u0131n korunmas\u0131 gere\u011fi ve sosyalist solun T\u00fcrkiye\u2019deki K\u00fcrt hareketi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumudur.<\/p>\n\n\n\n \u00dcniter yap\u0131 konusunda \u00f6ncelikle belirtilmesi gereken nokta, sosyalizmin (sosyalizme ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecini ba\u015flatacak olan devrim dahil), bir \u00fcretim ili\u015fkisi ve bunun gerektirdi\u011fi y\u00f6netim bi\u00e7imi, merkezi planlama vs bak\u0131m\u0131ndan, mutlaka belirli bir co\u011frafi mek\u00e2n\u0131, ulusal bir \u00e7er\u00e7eveyi gerektirmesidir. Kaynaklar\u0131n, insan potansiyelinin ve s\u0131n\u0131flar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck birimlere b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir yap\u0131da sosyalizmi kurmak hayaldir. Kapitalist piyasa ili\u015fkilerinin her yeri kaplad\u0131\u011f\u0131, iktisadi kaynaklar i\u00e7in s\u00fcrekli birbiriyle dala\u015fan, Orta\u00e7a\u011f\u2019daki \u015fehir devletlerini and\u0131ran \u00e7ok par\u00e7al\u0131, birbirinden g\u00fc\u00e7s\u00fcz, mecburen uluslararas\u0131 sermayeye ba\u011f\u0131ml\u0131 bir yap\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201ck\u00fcresel kapitalizm\u201din arzulad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feydir. B\u00f6yle bir yap\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6l\u00fcmlerinde etnik, dini, mezhebi ya da anar\u015fist sosyalist \u00f6zerk y\u00f6netimlerin kurulmas\u0131 kapitalizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan fark etmez; ba\u015fka deyi\u015fle, insanlar\u0131n \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131, bunun i\u00e7in gerekli kaynaklar\u0131n tahsisi s\u00f6z konusu oldu\u011funda, bu t\u00fcrden yap\u0131lar\u0131n kapitalist piyasa ili\u015fkilerini bozmas\u0131 beklenemez. Ulus-devlet yap\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan sava\u015f\u0131n esas sebebi b\u00f6yle bir yap\u0131 olu\u015fturmakt\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde emperyalizm ve \u00e7okuluslu \u201ck\u00fcresel\u201d \u015firketler kapitalizmi, g\u00fc\u00e7l\u00fc ordular\u0131 olan, kendine \u00f6zg\u00fc bir devlet ideolojisi, karma\u015f\u0131k g\u00fcmr\u00fck mevzuat\u0131 ve vergi sistemleri olan, teknoloji \u00fcretebilen, geli\u015fmi\u015f bir e\u011fitim sistemine sahip ulus-devletlere d\u00fc\u015fmand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu a\u00e7\u0131dan T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcniter devleti, ulus-devlet yap\u0131s\u0131n\u0131 korumak, etnik milliyet\u00e7ili\u011fe ve her t\u00fcrl\u00fc \u00f6zerklik talebine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak emperyalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin vazge\u00e7ilmez bir \u015fart\u0131d\u0131r; devrim ve sosyalizm imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n savunulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00dclkemizin sosyalistleri, AKP\u2019nin \u00fclkeyi etnik ve dini gruplara ay\u0131rarak hepsini ve herkesi \u0130slam ortak paydas\u0131nda birle\u015ftiren bir \u201c\u00fcmmet\u201d kurma, ulus-devlet\u2019i b\u00fct\u00fcn birikim ve kazan\u0131mlar\u0131yla tarihe havale etme giri\u015fimini yeterince de\u011ferlendirememi\u015flerdir. Asl\u0131nda bu, muazzam bir manevi kopu\u015f ve par\u00e7alanmad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin kurtulu\u015f ve kurulu\u015f temellerinin reddedilmesidir, Cumhuriyet tarihinin ink\u00e2r\u0131d\u0131r. Sosyalist solun bir kesimi bu durumdan ho\u015flanm\u0131\u015f, burada \u201cdemokrasi\u201d ya da ilk-\u00d6DP k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden bir salg\u0131n hastal\u0131k gibi bula\u015fan \u201c\u00e7o\u011fulculuk\/\u00e7e\u015fitlilik\/farkl\u0131 hassasiyetlere riayet\u201d gibi bir \u015feyler g\u00f6rm\u00fc\u015f; di\u011fer bir kesimi ise b\u00fct\u00fcn bu olup bitenleri dikkate almam\u0131\u015f, g\u00f6rmezden gelmi\u015f ya da \u00f6nemsememi\u015ftir. Oysa bu, etkileri ve sonu\u00e7lar\u0131yla bu y\u00fczy\u0131l\u0131 belirleyecek \u00e7ok b\u00fcy\u00fck, \u00e7ok ciddi bir da\u011f\u0131lmad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye\u2019de 1988\u2019den beri kurulan b\u00fct\u00fcn sosyalist partiler ve hareketler K\u00fcrt hareketinin g\u00f6lgesinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cMilli mesele\u201d b\u00fct\u00fcn sosyalist hareketlerde, partilerde, dar dergi \u00e7evrelerinde bile ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Bir tarafta her t\u00fcrl\u00fc askeri ve siyasi propaganda imk\u00e2n\u0131na sahip, bazen sol bazen sa\u011f jargon kullanan, her t\u00fcrl\u00fc malzeme ve imk\u00e2n\u0131 de\u011ferlendiren, reel ko\u015fullar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda deli sa\u00e7mas\u0131 olabilecek \u201c\u00fctopik\u201d g\u00f6r\u00fc\u015fleri ideoloji diye savunan etnik temelli bir ulusal hareket; \u00f6te tarafta, 12 Eyl\u00fcl darbesiyle kitlesel\/s\u0131n\u0131fsal ba\u011flar\u0131ndan kopmu\u015f, kendisini var etmeye, siyasi partiler rejimi i\u00e7inde tutunmaya, se\u00e7imlerde oy almaya \u00e7al\u0131\u015fan ve her defas\u0131nda ba\u015far\u0131s\u0131z olan, \u00fcye ve taraftar kitlesi s\u00fcrekli sirk\u00fclasyona ve erozyona t\u00e2bi, her bir grubunun kendi i\u00e7inde s\u00fcrekli b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir sosyalist hareketler k\u00fcmesi\u2026 Sosyalist solun son 28 y\u0131l i\u00e7inde hi\u00e7bir mevzide tutunamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tutunuyormu\u015f gibi oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn mevzileri kaybetti\u011fini; \u00f6zetle, anlaml\u0131 bir kitle temeli olu\u015fturamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u0131ymet-i harbiyesi olan bir g\u00fc\u00e7 say\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek abart\u0131l\u0131 olmaz. <\/p>\n\n\n\n Haziran Ayaklanmas\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde, sosyalist hareketler ile K\u00fcrt hareketinin tamamen farkl\u0131 g\u00fcndemleri oldu\u011funu ortaya koydu. Ba\u015fka deyi\u015fle, \u201c\u00fcmmet\u201d olmak istemeyen, her t\u00fcrl\u00fc sosyalisti de ba\u011fr\u0131nda ta\u015f\u0131yan on milyon ki\u015fi AKP iktidar\u0131na kar\u015f\u0131 ayaklan\u0131rken, mevcut K\u00fcrt siyasetinin h\u00fck\u00fcmetle kurdu\u011fu \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci\u201d ittifak\u0131na ba\u011fl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, PKK ile AKP aras\u0131nda, b\u00fct\u00fcn emperyalist alemin kutsad\u0131\u011f\u0131 ve cesaretlendirdi\u011fi \u00e7ok sa\u011flam bir kader birli\u011fi oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. <\/p>\n\n\n\n Sosyalistler, emperyalizme ve AKP\u2019nin \u0130slamc\u0131 fa\u015fist diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131 m\u00fccadele edeceklerse, K\u00fcrt ulusalc\u0131 hareketinin PKK\u2019siyle de, HDP\u2019siyle de, onlar\u0131n bundan sonra kuracaklar\u0131 \u201ckapsay\u0131c\u0131 kucaklay\u0131c\u0131 demokratik\u201d \u00f6rg\u00fctleriyle de yollar\u0131n\u0131 kesinlikle ay\u0131rmak, kendi kaderlerini tayin etmek, kendi m\u00fccadele programlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmak zorundad\u0131rlar. Sosyalistlerin do\u011frudan K\u00fcrt i\u015f\u00e7ilerine, emek\u00e7i K\u00fcrt halk\u0131na hitap etmenin ara\u00e7 ve y\u00f6ntemlerini olu\u015fturmalar\u0131, \u00f6zellikle \u00fclkenin bat\u0131s\u0131nda en a\u011f\u0131r s\u00f6m\u00fcr\u00fc ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fan K\u00fcrt yurtta\u015flar\u0131m\u0131zla birlikte \u00f6rg\u00fctlenmeye \u00f6ncelik vermeleri gerekir. B\u00fct\u00fcn milli hareketler er ya da ge\u00e7 s\u0131n\u0131fsal olarak ayr\u0131\u015f\u0131r, hatta ayr\u0131\u015fm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla sosyalistlerin, K\u00fcrt hareketi s\u00f6z konusu oldu\u011funda daha \u015fimdiden s\u0131n\u0131fsal bir \u00e7izgi izlemeleri gerekir. \u201cT\u00fcrk-K\u00fcrt karde\u015fli\u011fi\u201d de ancak bu anlay\u0131\u015fla, milliyet\u00e7ilik temelinde de\u011fil, s\u0131n\u0131fsal temelde ger\u00e7ekle\u015febilir.<\/p>\n\n\n\n AKP emperyal g\u00fc\u00e7lerin verdi\u011fi g\u00f6revi tamamlam\u0131\u015f, \u00f6zelle\u015ftirmeleri ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f, neo-liberal kapitalizmin gerektirdi\u011fi b\u00fct\u00fcn yasalar\u0131 \u00e7\u0131karm\u0131\u015f, TSK\u2019y\u0131 sindirmi\u015f, \u00fclkenin teknoloji \u00fcretme imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f, sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc piyasaya a\u00e7arak b\u00fct\u00fcn sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlilerini proleterle\u015ftirmi\u015f, e\u011fitimi anaokulundan ba\u015flayarak gericile\u015ftirmi\u015f, \u00fclkenin tarihiyle, ulusal de\u011ferleriyle oynam\u0131\u015f, geni\u015f bir S\u00fcnni tarikatlar koalisyonu olarak h\u00fck\u00fcmet etmi\u015ftir. Ancak bundan sonra, AKP\u2019nin diktat\u00f6rl\u00fckle y\u00f6netilen bir \u201c\u00fcmmet\u201d toplumu kurmas\u0131na ve ta\u015feron olarak b\u00f6lgede bir alt-emperyalist rol oynamas\u0131na izin verilmeyece\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u201c\u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci\u201dni tamamlamak, \u201cT\u00fcrkiye K\u00fcrdistan\u0131\u201d denilen b\u00f6lgeyi bir ilk a\u015fama olarak \u00f6zerk ve yar\u0131-ba\u011f\u0131ms\u0131z hale getirmek AKP\u2019nin tamamlamas\u0131 beklenen son g\u00f6revidir. Ancak partinin bu konuda b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu b\u00f6l\u00fcnmenin sebebi belki de AKP\u2019nin bu son g\u00f6revi tamamlad\u0131ktan sonra ya da tamamlama giri\u015fimi s\u0131ras\u0131nda tarih sahnesini terk etmeye mecbur b\u0131rak\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 sezinlemi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00f6netim kademelerinde yer alan sivillerin ve askerlerin NATO disiplinine ve ABD\u2019nin b\u00f6lgesel siyasetlerine ba\u011fl\u0131 kald\u0131klar\u0131 her g\u00fcn, T\u00fcrkiye tam bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe, b\u00f6l\u00fcnmeye ve i\u00e7 sava\u015fa yakla\u015fmaktad\u0131r. Gericili\u011fi ve b\u00f6l\u00fcnme tehlikesini normal parlamenter yollarla, se\u00e7imlerle a\u015fma imk\u00e2n\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Bilim ve Gelecek<\/em>, 12.04.2015<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan T\u00fcrkiye\u2019de sosyalistler 1960\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131ndan itibaren K\u00fcrtlerin ayr\u0131lma hakk\u0131 dahil olmak \u00fczere \u201culusal\u201d haklar\u0131n\u0131 \u00f6nce \u00f6rt\u00fcl\u00fc, giderek daha a\u00e7\u0131k ifadelerle savunmu\u015flar ve g\u00f6r\u00fc\u015flerini genellikle \u201culuslar\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131\u201d ilkesi etraf\u0131nda olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. Buna g\u00f6re, her milliyet (ulusall\u0131k) kendi dilini konu\u015fma, kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc geli\u015ftirme ve giderek kendi kaderini tayin etme, hegemonyas\u0131 alt\u0131nda bulundu\u011fu … <\/p>\n