{"id":307,"date":"2006-09-14T10:24:00","date_gmt":"2006-09-14T08:24:00","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=307"},"modified":"2020-07-14T10:25:56","modified_gmt":"2020-07-14T08:25:56","slug":"anarsizm-imkansizi-istemek","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=307","title":{"rendered":"ANAR\u015e\u0130ZM: \u0130MK\u00c2NSIZI \u0130STEMEK"},"content":{"rendered":"\n

Yavuz Alogan<\/strong><\/p>\n\n\n\n

         T\u00fcrkiye\u2019deki 68 ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n \u201canar\u015fizm\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcyle kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 olduk\u00e7a tuhaf bir bi\u00e7imde, radyo ve gazete haberleriyle ger\u00e7ekle\u015fti.  M\u00fccadeleye akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek i\u00e7in ba\u015flam\u0131\u015flar, sonra sosyalizmin  parlamenter olmayan yollar\u0131n\u0131 aramaya koyulmu\u015flard\u0131. Devrim yapmak ve s\u0131n\u0131fs\u0131z bir topluma giden yolu a\u00e7mak istiyorlard\u0131. Ancak bu hedefe hangi yoldan varacaklard\u0131? T\u0130P gibi bir partinin se\u00e7imlerde \u00e7o\u011funlu\u011fu kazanmas\u0131yla m\u0131?  Gerilla hareketiyle ordular kurup k\u0131rlardan kentleri ku\u015fatarak m\u0131, yoksa kent ayaklanmalar\u0131yla iktidar\u0131 ele ge\u00e7irerek mi? Yirmili ya\u015flardayd\u0131lar. Kendi aralar\u0131nda devrimin ne zaman ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini konu\u015fuyorlard\u0131: alt\u0131 ay sonra m\u0131, yoksa bir ka\u00e7 y\u0131l  m\u0131?<\/p>\n\n\n\n

         \u201cKom\u00fcnizm\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc halk\u0131n zihninde olumsuz bir yer edindi\u011fi i\u00e7in \u201csosyalizm\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tercih ediyorlard\u0131. Gel  g\u00f6r ki, onlara \u201csosyalist\u201d de\u011fil, \u0131srarla \u201canar\u015fist\u201d deniyordu.  Bu arada, sloganlar sloganlar\u0131, sopalar sopalar\u0131, silahlar silahlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015f ve  polisin destekledi\u011fi milliyet\u00e7i gruplarla \u00e7at\u0131\u015fmalar ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.  Sa\u011fc\u0131 gazetelerde ve radyo programlar\u0131nda \u201canar\u015fik\u201d olaylar  ya da \u201c\u00fcniversitelerdeki anar\u015fi\u201d hakk\u0131nda yorumlar yap\u0131l\u0131yor; \u201cMarksist-Leninist, hatta Maoist gruplar\u0131n \u00f6\u011frencilerle (!) \u00e7at\u0131\u015farak anar\u015fik olaylar \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131\u201dndan s\u00f6z ediliyordu.<\/p>\n\n\n\n

         Radyo ve gazeteler bas bas \u201canar\u015fistler\u201dden s\u00f6z ederken devrimci\/sosyalist \u00f6\u011frenciler bu s\u0131fat\u0131 \u00fczerlerine almad\u0131lar. Onlar o s\u0131rada, Sol Yay\u0131nlar\u0131\u2019n\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 Marksist klasikleri okuyorlar; \u00e7\u0131kan her kitap an\u0131nda t\u00fckeniyor ve yeni bask\u0131lar bekleniyordu. Latin Amerika gerillas\u0131n\u0131n y\u00f6ntemlerini inceliyor, Carlos Marigella\u2019n\u0131n \u00fczeri kur\u015fun delikleriyle s\u00fcsl\u00fc bir kapa\u011f\u0131 olan  \u015eehir Gerillas\u0131<\/em> adl\u0131 kitab\u0131n\u0131, PDA\u2019c\u0131lar\u0131n zuhur etmesiyle birlikte de \u00c7in Devrimi hakk\u0131nda \u00e7\u0131kan kitaplar\u0131 ve yaz\u0131lar\u0131 okuyorlard\u0131. Sosyalist devrimler nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f, Lenin\u2019in iki takti\u011fi neymi\u015f, \u00c7in Halk Kurtulu\u015f Ordusu \u201cenginleri fethetme ruhu\u201dyla kentleri nas\u0131l ku\u015fatm\u0131\u015f, Granma<\/em> seferiyle K\u00fcba sahillerine \u00e7\u0131kan gerillaros<\/em> b\u00fcy\u00fck zayiata u\u011frad\u0131\u011f\u0131 halde siyasal iktidar\u0131 nas\u0131l ele ge\u00e7irmi\u015f?<\/p>\n\n\n\n

         \u00d6zetle, ben \u201canar\u015fistim\u201d diyen tek bir ki\u015fi yoktu. Ancak daha derinlere bakabilenler, \u201ckitleyi kar\u015f\u0131ya almamak\u201d i\u00e7in utanga\u00e7 bir tutumla da olsa laf aras\u0131nda  ayk\u0131r\u0131 \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. \u00d6rnek vermek gerekirse, Mete Tuncay, kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini  T\u00fcrkiye\u2019de Sol Ak\u0131mlar, 1908-1925<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitab\u0131n\u0131n 18. sayfas\u0131nda yer alan 6 numaral\u0131 dipnotta (\u00f6zetle, tarihsel olarak Marksistler de\u011fil anar\u015fistlerin sezgileri hakl\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r, diyerek)   a\u00e7\u0131\u011fa vuruyor ya da sayfa diplerinde gizleyebiliyordu.  Kitab\u0131n ilk bask\u0131s\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 1967 y\u0131l\u0131nda ve daha sonras\u0131nda bu gibi s\u00f6zlerin fazla ilgi uyand\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Zira o s\u0131rada daha muteber kaynaklar, \u201canar\u015fizm\u201din ipini \u00e7oktan \u00e7ekmi\u015fler ve onun tarihsel mahk\u00fbmiyetini belgelemi\u015flerdi. Sevim Belli, K. Marx-F. Engels\u2019ten Anar\u015fizm \u00dczerine<\/em> ( son bs. Sol-Onur, 1999) adl\u0131 kitab\u0131 ka\u00e7 y\u0131l\u0131nda \u00e7evirmi\u015fti ve kitab\u0131n ilk bask\u0131s\u0131 ne zaman yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 \u015fimdi hat\u0131rlam\u0131yorum (kitapl\u0131kta derin bir kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapmak gerekir), ancak sosyalizmin b\u00fcy\u00fck \u00fcstatlar\u0131n\u0131n \u201canar\u015fizm\u201di mahk\u00fbm ettikleri a\u00e7\u0131kt\u0131.  Onlar, devlet ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n tamamen yok edilmesi ve \u201cdevlet\u201d kavram\u0131n\u0131n k\u00f6kten reddedilmesi halinde,  sosyalizmin kurulamayaca\u011f\u0131n\u0131,  devrimci i\u015f\u00e7ilerin Paris Kom\u00fcn\u00fc sonras\u0131nda oldu\u011fu gibi kitlesel \u00f6l\u00e7ekte bo\u011fazlanacaklar\u0131n\u0131 ve devrimin yok edilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

         Tabii o d\u00f6nemde,  Lenin\u2019in \u201cprofesyonel devrimcilerden olu\u015fan parti\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile Sergey Ne\u00e7ayev\u2019in 1869 tarihli  \u201cDevrimcinin Kate\u015fizmi\u201d  ba\u015fl\u0131kl\u0131 bro\u015f\u00fcr\u00fc aras\u0131nda  ba\u011flant\u0131 kurabilecek veya gene Lenin\u2019in \u201cDevlet ve Devrim\u201dindeki program ile anar\u015fistlerin o d\u00f6nemde \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131nda benimsedikleri program aras\u0131ndaki benzerlikleri g\u00f6rebilecek ve daha sonra olanlar\u0131 bir de bu \u0131\u015f\u0131k alt\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnebilecek  kadar meseleye v\u00e2k\u0131f kimse de yoktu.<\/p>\n\n\n\n

         Bunun  yan\u0131 s\u0131ra biraz da otosans\u00fcr vard\u0131 sanki. Birka\u00e7 \u00f6rnek vermek gerekirse: A\u011fao\u011flu Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kan, Edmund Wilson\u2019\u0131n Lenin Petrograt\u2019ta<\/em> adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 \u00e7eviren Can Y\u00fccel, kitab\u0131n ele\u015ftirel ve  olduk\u00e7a liberter yorumlar i\u00e7eren \u00d6ns\u00f6z ve Giri\u015f b\u00f6l\u00fcmlerini nedense atlam\u0131\u015f ve kitab\u0131n muhtelif yerlerinde  yer alan benzer paragraflar\u0131 \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131 (bu kitab\u0131n eksiksiz hali 2004 y\u0131l\u0131nda \u0130thaki Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan Lenin, Tarihi Yazanlar ve Yapanlar<\/em> ad\u0131yla yeniden bas\u0131ld\u0131).  \u00d6te yanda,  Cohn-Bendit\u2019in Anar\u015fizm, Kom\u00fcnist B\u00fcrokrasiye Kar\u015f\u0131<\/em>  ba\u015fl\u0131kl\u0131 bro\u015f\u00fcr\u00fc ile Jacques Duclos\u2019nun Anar\u015fizm: Sol Ad\u0131na Sola \u0130hanet<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 anar\u015fizm kar\u015f\u0131t\u0131 kitab\u0131  (\u00e7ev. Bab\u00fcr Kuzucu) daha 1969\u2019da Ant Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan ayn\u0131 cilt i\u00e7inde ve birbirine ters  dizilerek bas\u0131ld\u0131.  Ancak b\u00fct\u00fcn bunlar fazla dikkati \u00e7ekmemi\u015f, tart\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

         T\u00fcrkiye\u2019deki sosyalist \u00f6\u011frenciler 1961 Anayasas\u0131\u2019n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u201ck\u0131smi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ortam\u0131\u201dnda sosyalizme y\u00f6nelerek ortal\u0131\u011f\u0131 aya\u011fa kald\u0131r\u0131rlarken, Avrupa\u2019da  y\u00fckselen \u00f6\u011frenci hareketleri tam  bir anar\u015fi c\u00fcmb\u00fc\u015f\u00fc ya\u015f\u0131yor ve kendi devletlerini k\u00f6k\u00fcnden sars\u0131yorlard\u0131. Ana babalar\u0131  d\u00fcnya sava\u015flar\u0131, askeri i\u015fgaller ve partizan sava\u015flar\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f, ellili y\u0131llar\u0131n sonuna do\u011fru  nihayet sosyal refah i\u00e7inde ya\u015famaya ba\u015flam\u0131\u015f insanlard\u0131. Bu y\u00fczden Bat\u0131l\u0131 gen\u00e7lerin isyan edecekleri daha \u00e7ok \u015fey vard\u0131. Bir kere reel<\/em> sosyalizme  ve onun tezlerine kar\u0131nlar\u0131 toktu. Sovyetler Birli\u011fi\u2019ne ve Do\u011fu Bloku \u00fclkelerine   zerre kadar sempati duymuyorlard\u0131.  1956 y\u0131l\u0131nda Macaristan\u2019da yetkililere dilek\u00e7e vermek i\u00e7in y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe ge\u00e7en \u00f6\u011frencilere ate\u015f a\u00e7\u0131lmas\u0131, halk\u0131n silahlanarak yerel konseyler kurmas\u0131 ve k\u00f6yl\u00fclerin topraklar\u0131 i\u015fgal etmesi \u00fczerine Sovyet tanklar\u0131n\u0131n bu \u00fclkeyi ezip ge\u00e7mesi, Duvar\u2019\u0131n \u00f6te yan\u0131ndaki sistemin  ne menem bir \u015fey oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015fti.  \u00c7ekoslovakya\u2019n\u0131n 1968\u2019de Var\u015fova kuvvetleri taraf\u0131ndan i\u015fgali  ayn\u0131 \u015feyi bir kez daha g\u00f6stermi\u015f, i\u015fgali protesto etmek i\u00e7in kendini ate\u015fe veren \u00fcniversite \u00f6\u011frencisi  Jan Palach\u2019\u0131n v\u00fccudundan y\u00fckselen alevler 68\u2019i ayd\u0131nlatan \u0131\u015f\u0131klardan biri olmu\u015ftu. Nitekim Sorbonne ve Nanterre \u00fcniversitelerinin i\u015fgal komiteleri, 17 May\u0131s 1968 g\u00fcn\u00fc SSCB Kom\u00fcnist Partisi\u2019ne \u00e7ektikleri telgrafta \u015f\u00f6yle diyorlard\u0131: \u201cTitreyin b\u00fcrokratlar, uluslararas\u0131 i\u015f\u00e7i konseylerinin g\u00fcc\u00fc sizi k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde yok edecek! Ya\u015fas\u0131n Kron\u015ftad denizcilerinin ve  Maknov\u015f\u00e7ina\u2019n\u0131n Trotskiy ve Lenin\u2019e kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesi. Ya\u015fas\u0131n 1956 Budape\u015fte Konseyci ayaklanmas\u0131. Kahrolsun devlet!\u201d<\/p>\n\n\n\n

         Bat\u0131\u2019daki  68\u2019li \u00f6\u011frencilerin sosyalizmi ke\u015ffetmek, onun tarihinden dersler \u00e7\u0131karmak  gibi bir dertleri yoktu. Onlara  g\u00f6re  ortodoks Marksizm\u2019in  barutu \u00e7oktan t\u00fckenmi\u015fti.   Yeni Sol \u201canar\u015fizm\u201de do\u011fru yol al\u0131yor; Herbert Marcuse  \u201canarko-sosyalizm\u201dden s\u00f6z ederken,  \u00f6\u011frenci hareketinin liderlerinden (ve bug\u00fcnk\u00fc Avrupa Parlamentosu\u2019nun demagoglar\u0131ndan) Cohn-Bendit kendisini \u201cBakunin tarz\u0131nda\u201d Marksist (!)  olarak tan\u0131ml\u0131yor; ABD\u2019deki Kara Panterler, Bakunin ve Ne\u00e7ayev\u2019in kitaplar\u0131n\u0131 bas\u0131yorlard\u0131. Bir ba\u015fka kesim de, Mao\u2019nun \u00c7in\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi K\u00fclt\u00fcr Devrimi\u2019ni savunuyor, \u201cY\u00fcz \u00c7i\u00e7ek A\u00e7s\u0131n, Y\u00fcz Fikir Yar\u0131\u015fs\u0131n\u201d slogan\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f anl\u0131yor ya da hi\u00e7 anlam\u0131yor (zira o s\u0131rada \u00c7in\u2019de   ya\u015fananlar\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fc ne Do\u011fu\u2019da ne de Bat\u0131\u2019da biliniyordu); Franz Fanon\u2019un \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnyac\u0131 Marksizm\u2019i \u00fczerine \u00e7e\u015fitlemeler yap\u0131yor;  \u00f6nc\u00fc partiyi savunmas\u0131na ra\u011fmen Che Guevara\u2019y\u0131 \u201cYeni Bakunin\u201d olarak g\u00f6r\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n

\u015eenli\u011fin Sonu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

         B\u00fct\u00fcn bu karma\u015fa i\u00e7inde  sabit olan tek bir hedef vard\u0131: devletsiz toplum.  68\u2019in devrimci  hareketleri, devletin olmad\u0131\u011f\u0131, \u00f6zy\u00f6netimli, ihtiya\u00e7lara g\u00f6re kurulan ve i\u015fleyen,   kom\u00fcn tarz\u0131, \u00f6zg\u00fcr ve liberter toplumlar\u0131n i\u00e7inde ya\u015famak istiyorlard\u0131.  \u0130syanlar\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i, hedefleri \u00fctopik idi; gayet ger\u00e7ek\u00e7iydiler ve imk\u00e2ns\u0131z\u0131 istiyorlard\u0131. ABD\u2019de Vietnam Sava\u015f\u0131\u2019na kar\u015f\u0131 y\u00fckselen protestolarla beslenen Kar\u015f\u0131 K\u00fclt\u00fcr hareketi daha da ileri gidiyor, \u201csava\u015fma, sevi\u015f,\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyordu. James Rubin, \u201cD\u00fcnya, beslenmenin ve bar\u0131nman\u0131n \u00f6zg\u00fcr oldu\u011fu, her \u015feyin payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir kom\u00fcn olacak,\u201d diyordu; \u201cPentagon\u2019un yerini de LSD deney \u00e7iftli\u011fi alacak.\u201d<\/p>\n\n\n\n

         Avrupa ve ABD\u2019nin 68\u2019i \u00f6z\u00fcnde anar\u015fist bir hareketti. \u015eiirsel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc insanl\u0131\u011f\u0131n bilincinde derin ve kal\u0131c\u0131 izler b\u0131rakt\u0131; gen\u00e7lik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc; sanat\u0131n b\u00fct\u00fcn dallar\u0131nda yeni aray\u0131\u015flara yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

         Ama tabii her \u015fenli\u011fin bir sonu vard\u0131r. \u0130syanlar, mitingler, i\u015fgaller, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler, fikirler ve sloganlar sonsuza kadar devam edemez. \u0130syan, \u00f6rg\u00fctlenerek belirli bir hedefe y\u00f6nelemezse  erimeye ba\u015flar ve bu noktada da Lenin\u2019in m\u00fcstehzi y\u00fcz hatlar\u0131 belirir.<\/p>\n\n\n\n

         Fransa\u2019da i\u015f\u00e7iler greve \u00e7\u0131k\u0131p ard\u0131ndan fabrikalar\u0131 i\u015fgal etmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131nda i\u015fin rengi de\u011fi\u015fti.  Burjuva devlet ayg\u0131tlar\u0131 II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sonunda fa\u015fizme kar\u015f\u0131 silahl\u0131 direni\u015fleri sayesinde b\u00fcy\u00fck bir kitlesellik kazanan sol hareketleri da\u011f\u0131t\u0131rken kazand\u0131klar\u0131  b\u00fcy\u00fck  deneyimi kullanmaya ba\u015flad\u0131lar.   Charles de Gaulle bir helikoptere binip Almanya\u2019ya ge\u00e7ti ve oradaki m\u00fcttefik kuvvetler i\u00e7indeki Frans\u0131z birliklerini Paris\u2019e sevk etti. \u0130\u015f\u00e7iler %15\u2019lik bir \u00fccret art\u0131\u015f\u0131 \u00fczerine fabrikalar\u0131na d\u00f6nd\u00fcler; sistematik bir y\u0131ld\u0131rma hareketinin ard\u0131ndan \u00f6\u011frenciler de ailelerinin evlerine d\u00f6nd\u00fcler ya da tatile \u00e7\u0131kt\u0131lar. 68 olaylar\u0131 bitti.<\/p>\n\n\n\n

         Kitlesel m\u00fccadele bitti, ama en kararl\u0131 ve en umutsuz gruplar kapitalizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in tarihi zorlamaya karar verdiler. ABD\u2019de Weathermen, Almanya\u2019da Baader-Meinhof Hareketi, \u0130talya\u2019da K\u0131z\u0131l Tugaylar ve \u0130ngiltere\u2019de \u00d6fkeli Tugaylar, kitlelerin da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131  ve  hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fc tutu\u015fturan co\u015fkular\u0131n yat\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, kapitalist devletleri istikrars\u0131zl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fckleyerek kitleleri harekete ge\u00e7irmek  (\u201csuni dengeyi bozmak\u201d) i\u00e7in  silahl\u0131 propagandaya ba\u015flad\u0131lar.  68 Hareketi\u2019nin son perdesi  bir dizi trajedinin \u00fczerine kapand\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de de benzer olaylar oldu. Ancak Avrupa\u2019daki devletler isyanc\u0131 \u00f6\u011frencilerin kar\u015f\u0131s\u0131na, buradaki gibi, Kom\u00fcnizmle M\u00fccadele Derne\u011fi ya da polis destekli \u00fclk\u00fcc\u00fc dernekler t\u00fcr\u00fcnden kuvvetleri \u00e7\u0131karmaya kalk\u0131\u015fmad\u0131lar.  1973-74 resesyonu ufukta belirmi\u015fti.  Bat\u0131l\u0131 devletler i\u015f\u00e7i m\u00fccadelesiyle \u00f6\u011frenci m\u00fccadelesinin birle\u015fmesi ve sovyetik partilerin de i\u015fe kar\u0131\u015fmas\u0131 tehlikesi kar\u015f\u0131s\u0131nda,   temsili demokrasi sistemini zedelemeden,  sadece bask\u0131 ayg\u0131tlar\u0131n\u0131 kullanarak liberter hareketleri ezdiler.<\/p>\n\n\n\n

Anar\u015fizmin Trajedisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

         Asl\u0131nda bu  anar\u015fizmin ilk yenilgisi de\u011fildi.  Sadece,  \u0130spanya \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131\u2019yla birlikte kapanan bir perdenin biraz aralanmas\u0131yd\u0131. Bu aral\u0131ktan anar\u015fizmin son kez kitseleselle\u015fir gibi oldu\u011fu, mesajlar\u0131n\u0131 siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel bir formda geni\u015f kitlelere  son kez ula\u015ft\u0131rabildi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc..<\/p>\n\n\n\n

         Anar\u015fist hareket XX. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda   sosyal demokrasi ve kom\u00fcnizm kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fc.  1872\u2019de Lahey\u2019de toplanan Sosyalist Enternasyonal Kongresi\u2019nde Marksistler ile Liberterler aras\u0131nda meydana gelen b\u00f6l\u00fcnmenin hemen ard\u0131ndan Saint-Imier Kongresi\u2019nde kurulan  Anar\u015fist Enternasyonal, antikapitalist eylemcilerden, devrimcilerden, i\u015f\u00e7ilerden ve sendikac\u0131lardan olu\u015fan geni\u015f bir taraftar kitlesi kazand\u0131 ve  kom\u00fcnist hareketlerle elli y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre ba\u015far\u0131l\u0131 bi\u00e7imde rekabet etti. <\/p>\n\n\n\n

         Anar\u015fistler  1905 ve 1917 Rus devrimlerinde \u00f6nemli bir  rol,  1911 Meksika Devrimi\u2019nde ise ba\u015fat bir rol oynad\u0131lar.  Almanya\u2019da, Fransa\u2019da ve \u0130talya\u2019da kom\u00fcnistlerden daha etkili oldular. I. Sava\u015f\u2019\u0131n sona ermesinden yirmi y\u0131l sonra anar\u015fistler  sanayile\u015fmi\u015f bir \u00fclkede kapitalizme kar\u015f\u0131 o zamana kadar ger\u00e7ekle\u015ftirilen en b\u00fcy\u00fck ve en ba\u015far\u0131l\u0131 devrimin, 1936-1937\u2019de Cumhuriyet\u00e7i \u0130spanya\u2019y\u0131 kaplayan toplumsal devrimin m\u0131zrak ba\u015f\u0131 olacak kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fcler.<\/p>\n\n\n\n

         Ancak  fikirleriyle kitleleri devrimlere haz\u0131rlayan anar\u015fistler, y\u00fckselen devrimci dalgan\u0131n daima en dibinde, taban\u0131nda kald\u0131lar ve kapitalist ya da sosyalist devletlerin bask\u0131 ayg\u0131tlar\u0131nca, genellikle de devrimci dalgan\u0131n tepesinde y\u00fckselen kom\u00fcnist \u00f6rg\u00fctler taraf\u0131ndan da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131lar. \u201cHakikat an\u0131\u201d geldi\u011finde anar\u015fistler \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fc\u00e7ler kar\u015f\u0131s\u0131nda tamamen silahs\u0131z olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcler ve her defas\u0131nda yenilgiye u\u011frad\u0131lar.  Kom\u00fcnistlerin,  kitle m\u00fccadelelerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn potansiyeli sa\u011flam bi\u00e7imde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ard\u0131nda toplay\u0131p kriz an\u0131nda devletin bask\u0131 ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n en zay\u0131f noktalar\u0131na bask\u0131 yaparak iktidar\u0131 ele ge\u00e7irme ve devletin b\u00fct\u00fcn \u00f6rg\u00fctlerini devral\u0131p d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek yeni bir toplumun iktisadi ve sosyal temellerini atma  yetene\u011fini anar\u015fistler tarihin hi\u00e7bir olay\u0131nda sergileyemediler.  B\u00fct\u00fcn toplumsal olaylarda ya\u015fanan o belirleyici an geldi\u011finde \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fc\u00e7ler kar\u015f\u0131s\u0131nda daima yenilgiye u\u011frat\u0131ld\u0131lar, katledildiler, esir kamplar\u0131na s\u00fcr\u00fcld\u00fcler, isimleri tarihin kay\u0131t defterinden silindi ve  lanetle an\u0131ld\u0131.      Bunda \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fey yok. Zira anar\u015fistler devlet kurmak, siyaset yapmak, g\u00fc\u00e7ler dengesini dikkate alarak strateji olu\u015fturmak, hatta hiyerar\u015fik ve \u00f6rgensel bir yap\u0131 halinde \u00f6rg\u00fctlenmek bile istemiyorlard\u0131. Tarih boyunca daima, \u00e7ok derin k\u00fclt\u00fcrel temelleri olan, en y\u00fcce insani duyarl\u0131klar\u0131 yans\u0131tan ve ger\u00e7ek bir e\u015fitlik ve adalet \u00f6zlemini dile getiren mesajlar\u0131n\u0131 kitlelere aktarm\u0131\u015flar, ancak kitleler onlardan ald\u0131klar\u0131 ate\u015fle daima \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fc\u00e7lerin pe\u015finden gitmi\u015fler ve  devrim  anlar\u0131nda ya\u015fanan o b\u00fcy\u00fck \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybederek pi\u015fmanl\u0131k i\u00e7inde da\u011f\u0131lm\u0131\u015flar, yeni devletlerin tebas\u0131 olmu\u015flard\u0131r. Anar\u015fistlerin maceralar\u0131 Yunan trajedilerine ta\u015f \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Tarihsel K\u00f6kler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

         \u015eunu \u00f6nemle belirtmek gerekir ki, anar\u015fist hareketlerin geli\u015fip g\u00fc\u00e7lendi\u011fi, Rusya, \u0130spanya ve \u0130talya gibi \u00fclkelerde kom\u00fcnal \u00fcretim tarzlar\u0131n\u0131n ve anar\u015fist fikirlerin derin tarihsel k\u00f6kleri vard\u0131. Ba\u015fka deyi\u015fle o muazzam  anar\u015fist gruplar, milyonlarca \u00fcyesi olan sendikalar ve k\u00f6y kom\u00fcnleri devrim zamanlar\u0131nda ve bir anda  ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

          \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131\u2019nda Narodnikler ve anar\u015fist entelekt\u00fceller elli y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre  say\u0131s\u0131z gizli ve yasal \u00f6rg\u00fct kurarak Rus  k\u00f6yl\u00fclerini e\u011fitmi\u015flerdir. Ancak Rus k\u00f6yl\u00fcleri de geleneksel kom\u00fcnal \u00f6rg\u00fctlenmelerini her zaman korumu\u015flar, s\u00f6z gelimi Stoliypin d\u00f6neminde k\u0131rsal kapitalizmin geli\u015fmesine kendi kom\u00fcnal yap\u0131lar\u0131yla direnmi\u015flerdir. \u0130lk k\u0131rsal \u201csovyetler\u201d kuruldu\u011fu zaman  Men\u015feviklerin ve Bol\u015feviklerin ad\u0131 bile hen\u00fcz konmam\u0131\u015ft\u0131. Ekim Devrimi s\u0131ras\u0131nda  K\u0131rsal Sovyetler ne Bol\u015feviklerin emriyle kuruldu ne de kendili\u011finden zuhur etmi\u015f bir hareketti. Radikal bir toprak reformu fikri, Narodniklerin, anar\u015fistlerin ve Sol Sosyal Devrimci Parti\u2019nin on y\u0131llarca s\u00fcren \u00e7abalar\u0131 sayesinde Rus k\u00f6yl\u00fcs\u00fcn\u00fcn bilincine iyice yerle\u015fmi\u015fti.  Bu bilin\u00e7  ve tarihsel \u00f6zdeneyim sayesinde k\u00f6yl\u00fcler Ekim Devrimi s\u0131ras\u0131nda ve hemen sonras\u0131nda toprak sahibi aristokrasiyi tasfiye ederek geleneksel mir<\/em>in kolektif bi\u00e7imde y\u00f6netilmesini  sa\u011flayabilmi\u015flerdi.  Ba\u015fka deyi\u015fle, her t\u00fcrl\u00fc liberter fikir  Rus k\u0131rsal\u0131na ku\u015faklar boyunca k\u00f6k salm\u0131\u015ft\u0131.  <\/p>\n\n\n\n

         K\u00f6yden gelen Rus i\u015f\u00e7ileri   bu fikirleri kentlere, fabrikalara ta\u015f\u0131d\u0131lar. Ekim devrimi s\u0131ras\u0131nda en kalabal\u0131k ve en etkin grup anar\u015fistlerdi. Fabrikalar\u0131n i\u015f\u00e7iler taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmesi ve y\u00f6netilmesi i\u00e7in marksistlerle birlikte m\u00fccadele ettiler; Ekim Devrimi\u2019ne fiilen kat\u0131ld\u0131lar.  Devrimi ger\u00e7ekle\u015ftiren Askeri Devrimci Komite\u2019de d\u00f6rt anar\u015fist yer al\u0131yordu. Devrimden sonra Ukrayna\u2019da yedi milyon insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir b\u00f6lge, anar\u015fist-kom\u00fcnist Nestor Makhno\u2019nun \u00f6nderli\u011finde    kolektif \u00fcretim ve \u00f6zy\u00f6netim (68\u2019li \u00f6\u011frencilerin Maknov\u015f\u00e7ina dedikleri) uyguluyordu<\/p>\n\n\n\n

         Rus k\u00f6ylerinde oldu\u011fu gibi, \u0130spanya\u2019n\u0131n \u00e7e\u015fitli kesimlerinde de  ge\u00e7mi\u015fi XV. y\u00fczy\u0131la ya da daha da gerilere giden g\u00fc\u00e7l\u00fc iktisadi \u00f6zy\u00f6netim gelenekleri vard\u0131. \u0130\u00e7 Sava\u015f\u2019tan \u00e7ok \u00f6nce \u0130spanya\u2019n\u0131n Levant b\u00f6lgesindeki sulama sistemlerinde m\u00fclkiyeti ortak kaynaklar \u00fczerinde  kolektif \u00f6zy\u00f6netim uygulan\u0131yordu. Devrim\u2019in ve i\u00e7 sava\u015f\u0131n k\u0131rsal anar\u015fist kolektifleri bu topraklarda do\u011fdu. Liberter iktisat\u00e7\u0131 Robin Hahnel\u2019in (Economic Justice and Democracy<\/em>\u2019de [Rotledge, 2005]) verdi\u011fi  rakamlara g\u00f6re, anar\u015fist ulusal i\u015f\u00e7i sendikas\u0131 konfederasyonu  CNT\u2019nin  \u00f6rg\u00fctledi\u011fi Levant b\u00f6lgesel federasyonu, n\u00fcfusu 1 650 000 olan ve \u0130spanya\u2019n\u0131n en verimli topraklar\u0131n\u0131n % 78\u2019ini kapsayan 5 eyaletten olu\u015fmu\u015f bir tar\u0131msal federasyondu. Kolektiflerin say\u0131s\u0131 1937\u2019de 340\u2019tan 1938\u2019in sonunda 900\u2019e \u00e7\u0131kt\u0131 ve bu eyaletlerdeki toplam n\u00fcfusun % 40\u2019\u0131 kolektiflerde ya\u015f\u0131yordu. Aragon, Katalonya ve Barselona gibi yerlerde de y\u00fczy\u0131llar \u00f6ncesinden kalma  kolektivist deneyimler ve altm\u0131\u015f y\u0131ld\u0131r s\u00fcren bir anar\u015fist ajitasyon vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

         Ortak m\u00fclkiyetli benzer kolektif yap\u0131lar ve tarihsel derinlik \u0130talya\u2019da da  vard\u0131.  Anar\u015fistlerin ilk ulusal kongresi 1876\u2019da toplanm\u0131\u015f, ilk anar\u015fist ayaklanma  ayn\u0131 y\u0131l i\u00e7inde Bologna\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015fti.  Mussolini devrildi\u011finde Kuzey \u0130talya\u2019da a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan kom\u00fcnist kitle hareketlerinin i\u00e7inde   \u00f6zy\u00f6netimli anar\u015fist i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctleri ve ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikalar da vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

         II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra b\u00fct\u00fcn Avrupa\u2019da her t\u00fcrl\u00fc ba\u011f\u0131ms\u0131z i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlenmesi, anar\u015fist sendikalar, otonom gruplar me\u015fhur gladyo \u00f6rg\u00fct\u00fc ile devletler aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011fi sayesinde  ku\u015fat\u0131ld\u0131 ve  etkisiz hale getirildi. Sovyet sosyalizmini ya da reformcu sosyal demokrasiyi benimseyen partilere ve bu partilerin uzant\u0131s\u0131 olan sendikalara ise dokunulmad\u0131. Sendikalar h\u0131zla ticarile\u015fti; kapitalist \u015firketleri ya da hay\u0131r kurumlar\u0131n\u0131 ya da mafya \u00f6rg\u00fctlenmelerini and\u0131ran devasa sendikal yap\u0131lar olu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n

         Avrupa bir duvarla b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f, d\u00fcnya bir dengeye oturmu\u015f ve So\u011fuk Sava\u015f ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Uzun k\u0131\u015f uykusu  1968 May\u0131s\u2019\u0131na kadar  ve Paris duvarlar\u0131na \u015fu s\u00f6zler yaz\u0131lana kadar devam etti: \u201cNe tanr\u0131 ne patron … Ne kadar t\u00fcketirsen o kadar az ya\u015fars\u0131n … B\u00fct\u00fcn iktidar hayal g\u00fcc\u00fcne … Yasaklamak yasakt\u0131r … Ger\u00e7ek\u00e7i ol imk\u00e2ns\u0131z\u0131 iste!\u201d<\/p>\n\n\n\n

Anar\u015fizme S\u0131\u011f\u0131nmak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

         1989-1992 aras\u0131nda Sovyet kom\u00fcnizminin ve Do\u011fu blokunun \u00e7\u00f6kmesi, \u00c7in\u2019in glastnost<\/em>suz bir perestroyka<\/em>y\u0131     benimseyerek kapitalizme ge\u00e7mesiyle ba\u015flayan, giderek Latin Amerika \u00fclkelerinde Bolivarc\u0131 k\u0131tasal ulus\u00e7ulu\u011fun geli\u015fmesiyle s\u00fcren Marksizm\u2019in itibar kayb\u0131 elbette  yeni aray\u0131\u015flara yol a\u00e7acakt\u0131. Leninist \u00f6rg\u00fct teorisinin b\u00fct\u00fcn tarihsel birikiminin reel sosyalizmin b\u00fcrokratik yap\u0131lar\u0131n\u0131n ve  Moskova eksenli partilerin muazzam enkaz\u0131n\u0131n alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, oradan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p bug\u00fcn\u00fcn teknoloji d\u00fcnyas\u0131na uyarlanmay\u0131 bekledi\u011fini  kim ink\u00e2r edebilir? Trotskist \u201cpolitik devrim\u201d, Ernest Mandel\u2019in umutlar\u0131n\u0131 ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 Do\u011fu Almanya ba\u015fta olmak \u00fczere eski kom\u00fcnist \u00fclkelerin hi\u00e7birinde ger\u00e7ekle\u015fmedi. \u00dcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck bu geni\u015f co\u011frafyada soka\u011fa \u00e7\u0131kan  solcular ellerinde Stalin posterleri ta\u015f\u0131yorlar, Rusya\u2019da Stalin halk\u0131n oylar\u0131yla en sevilen lider se\u00e7iliyor.    <\/p>\n\n\n\n

         B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeler XXI. Y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda anar\u015fizmin farkl\u0131 bir \u0131\u015f\u0131k alt\u0131nda g\u00f6r\u00fclmesine yol a\u00e7t\u0131. \u00dcstelik  anar\u015fizmin \u00e7ok fazla kola ayr\u0131lmas\u0131, tek bir anar\u015fizmin, hatta anar\u015fist bir ana damar\u0131n bile olmamas\u0131 ona  bir t\u00fcr me\u015fruiyet de kazand\u0131rd\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn anar\u015fizmi f\u00fcnyesi \u00e7oktan s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f  antika bir bomba gibidir. \u00d6te yandan, anar\u015fizmin birikimi, b\u00fct\u00fcn ideolojileri, b\u00fct\u00fcn k\u00fclt\u00fcrel ve sanatsal ak\u0131mlar\u0131, sosyal bilimlerin, hatta psikoloji ve pedagojinin b\u00fct\u00fcn  dallar\u0131n\u0131 besler, donat\u0131r. Anar\u015fizm,  Murray Bookchin\u2019le ekolojist, Emma Goldman\u2019la feminist,  Albert Jay Nock\u2019la anarko-kapitalist, Robert Nozick\u2019le bireyci anar\u015fisttir. Hatta Mahatma Gandi\u2019yle sivil itaatsizli\u011fi savunur; Tolstoy\u2019la biraz H\u0131ristiyand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

         Anar\u015fizm her zaman anti-kapitalist de de\u011fildir; bazen  devleti ve siyaseti d\u0131\u015flayarak serbest piyasa g\u00fc\u00e7lerinin serbestli\u011fini insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi olarak yorumlar; m\u00fcdahalesiz serbest piyasa liberalizminde bireyin kendi yetenekleriyle lay\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmas\u0131n\u0131 toplumsal adaletin bir gere\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcr. Anar\u015fistler \u00f6z\u00fcnde  devlete kar\u015f\u0131d\u0131rlar ve siyasetin yozla\u015ft\u0131c\u0131 etkisinden ka\u00e7\u0131n\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

         Elbette b\u00f6ylesine kar\u0131\u015f\u0131k bir d\u00fcnyada anar\u015fizme s\u0131\u011f\u0131nman\u0131n, tarihsel hezimetleri  efsanele\u015ftirerek pek \u00e7ok \u00f6yk\u00fc anlatman\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc cazibesini de ink\u00e2r etmemek gerekir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde tarihsel hakl\u0131l\u0131k duygusu her t\u00fcrl\u00fc muhalifin en b\u00fcy\u00fck ihtiyac\u0131d\u0131r.  Bug\u00fcn\u00fcn anar\u015fizmi, bu ihtiyac\u0131, \u00f6rg\u00fctlenme zahmetine girmeden  kar\u015f\u0131laman\u0131n en kestirme yoludur (\u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6rg\u00fctlenme hiyerar\u015fi ve b\u00fcrokrasi getirecektir).  Anar\u015fist olmak, bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda size   kimlik kazand\u0131r\u0131r, tarihsel hakl\u0131l\u0131k sa\u011flar, entelekt\u00fcel derinlik verir. Ayr\u0131ca b\u00fct\u00fcn o \u00f6yk\u00fcler, Kron\u015ftad bahriyelilerinin, Madrid  savunmas\u0131nda Durrutti ve Santillan\u2019\u0131n, Dresten barikatlar\u0131nda k\u00fckreyen  Bakunin\u2019in kahramanl\u0131klar\u0131 ve maceralar\u0131, Ne\u00e7ayev\u2019in esrar\u0131, Stalin\u2019in kamplar\u0131nda kur\u015funa dizilen anar\u015fistlerin direni\u015fi vb. fevk\u00e2lade heyecanl\u0131d\u0131r ve zihne bamba\u015fka bir k\u00fc\u015f\u00e2yi\u015f verir. Ancak Bertold Brecht\u2019in \u015fu sorusuna yan\u0131t vermez: \u201cYar\u0131na ekme\u011finiz hani?\u201d        <\/p>\n\n\n\n

         Errico Malatesta bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015fasayd\u0131 ne yapard\u0131 acaba?  Latin Amerika\u2019ya gidip k\u00f6yl\u00fcleri ayakland\u0131rmaya m\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131, yoksa M\u00fcsl\u00fcman olup Usame bin Laden\u2019e mi kat\u0131l\u0131rd\u0131, bilinmez? Ancak   Amerika\u2019da bir otonom \u00e7iftlikte ya da Amsterdam\u2019da bir liberter kitap\u00e7\u0131da  g\u00fcn boyu  tarihi \u00f6yk\u00fcler anlatarak pinekleyip, 1 May\u0131s\u2019larda eline siyah-k\u0131rm\u0131z\u0131 bayrak al\u0131p ba\u015f\u0131na kara \u00e7aput ba\u011flayarak  \u015fark\u0131 s\u00f6ylemek i\u00e7in sokaklara  f\u0131rlamazd\u0131 herhalde.                           <\/p>\n\n\n\n

                                               ***<\/p>\n\n\n\n

         Bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda  sosyalistlerin anar\u015fizmin k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131  ink\u00e2r etmeleri ve onlar\u0131n  tarihsel deneyimlerini g\u00f6rmezden gelmeleri i\u00e7in hi\u00e7bir sebep kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Sosyalist devlet b\u00fcrokrasilerinin resmi tarih anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 tekrar tekrar \u00fcretmenin  de kimseye bir faydas\u0131 yoktur. Bu resmi tarih enkaz\u0131n\u0131 e\u015feleyerek, yan yana getirildi\u011finde tutarl\u0131 olabilecek, bug\u00fcne ve gelece\u011fe  \u0131\u015f\u0131k tutabilecek bir iki anlaml\u0131 par\u00e7a bulmak da  m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.   Kapitalizme kar\u015f\u0131 iki y\u00fczy\u0131ld\u0131r verilen m\u00fccadelenin hangi noktalarda kesintiye u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131, nerelerde s\u00fcreklili\u011fini korudu\u011funu de\u011ferlendirirken,  her t\u00fcrl\u00fc saplant\u0131dan ve taraftarl\u0131k duygusundan ar\u0131nm\u0131\u015f geni\u015f bir bak\u0131\u015f geli\u015ftirmek, son g\u00fcnlerde pek moda olan bir deyi\u015fle \u201ctarihi tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131p\u201d; bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda ge\u00e7mi\u015fin  b\u00fct\u00fcn anti-kapitalist k\u00fclt\u00fcr\u00fcne sahip \u00e7\u0131k\u0131larak nas\u0131l \u201cdevrimci\u201d olunur, ona bakmak gerekir. RED<\/em>, 14. 09. 2006<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yavuz Alogan          T\u00fcrkiye\u2019deki 68 ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n \u201canar\u015fizm\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcyle kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 olduk\u00e7a tuhaf bir bi\u00e7imde, radyo ve gazete haberleriyle ger\u00e7ekle\u015fti.  M\u00fccadeleye akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek i\u00e7in ba\u015flam\u0131\u015flar, sonra sosyalizmin  parlamenter olmayan yollar\u0131n\u0131 aramaya koyulmu\u015flard\u0131. Devrim yapmak ve s\u0131n\u0131fs\u0131z bir topluma giden yolu a\u00e7mak istiyorlard\u0131. Ancak bu hedefe hangi yoldan varacaklard\u0131? T\u0130P gibi bir partinin se\u00e7imlerde \u00e7o\u011funlu\u011fu kazanmas\u0131yla … <\/p>\n

Continue reading “ANAR\u015e\u0130ZM: \u0130MK\u00c2NSIZI \u0130STEMEK”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-307","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/307","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=307"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/307\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":308,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/307\/revisions\/308"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=307"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=307"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=307"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}