Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
1957 y\u0131l\u0131n\u0131n Ekim ay\u0131nda Ruslar Sputnik 1\u2019i y\u00f6r\u00fcngeye oturtup 96 dakikada tam bir d\u00fcnya turu att\u0131rd\u0131lar. O s\u0131rada teknolojik bir ba\u015far\u0131 gibi alg\u0131lanan bu olay, ABD\u2019nin geli\u015ftirdi\u011fi askeri n\u00fckleer stratejileri bir gece i\u00e7inde \u00e7\u00f6kertti. O s\u0131rada Los Alamos grubunun ilk atom bombas\u0131 denemesinin \u00fczerinden 12 y\u0131l, SSCB\u2019nin ilk denemesinin \u00fczerinden ise tam 8 y\u0131l ge\u00e7mi\u015f ve bomban\u0131n mucidi Robert Oppenheimer, \u201ciki akrep bir \u015fi\u015fede\u201d diyerek durumu \u00f6zetlemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n
O zamana kadar Amerikal\u0131lar iki konu \u00fczerinde yo\u011funla\u015fm\u0131\u015flard\u0131: bomba patlat\u0131laca\u011f\u0131 yere nas\u0131l ta\u015f\u0131nacakt\u0131 ve ilk vuru\u015fu Sovyetler\u2019in yapmas\u0131 halinde misilleme imk\u00e2n\u0131 olacak m\u0131yd\u0131? Amerikal\u0131lar birinci sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in d\u00fc\u015fmana yak\u0131n \u00fcsler kurmu\u015flar, B serisi uzun mesafe u\u00e7aklar\u0131n menzilini geli\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Fakat Sputnik b\u00fct\u00fcn stratejileri bozdu. Pilota ve yak\u0131n \u00fcslere gerek yoktu art\u0131k. Bomba d\u00fcnyan\u0131n bir yerinden havalanabilir, y\u00f6r\u00fcngede bir tur att\u0131ktan sonra istenen yerde patlat\u0131labilirdi.<\/p>\n\n\n\n
Sputnik yere indi\u011fi s\u0131ralarda, ABD y\u00f6netimi Gaither Komitesi\u2019nin raporunu \u00e7oktan incelemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Komite \u00fcyeleri karamsard\u0131. Sputnik olay\u0131 Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin balistik f\u00fcze konusunda \u00f6ne ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6steriyordu. ABD aradaki a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ancak \u00fc\u00e7 ya da d\u00f6rt y\u0131l i\u00e7inde kapatabilirdi. Bu s\u00fcre i\u00e7inde ABD\u2019nin muhtemel bir Sovyet n\u00fckleer sald\u0131r\u0131s\u0131na dayanma yetene\u011fini art\u0131rmas\u0131 ve n\u00fckleer misilleme kapasitesini geli\u015ftirmesi gerekiyordu.<\/p>\n\n\n\n
George W. Bush\u2019un 11 Eyl\u00fcl\u2019den sonra dilinden d\u00fc\u015f\u00fcrmedi\u011fi, preemptive strike\/blow<\/em> (\u00f6nleyici\/ilk vuru\u015f) ya da preemptive preeminence<\/em> (\u00f6n alarak \u00fcst\u00fcnl\u00fck kurma) gibi kavramlar ilk kez o s\u0131rada telaffuz edildi. Fakat a\u00e7\u0131k\u00e7a de\u011fil. ABD\u2019nin g\u00fcvenli\u011finin k\u00fcresel bir mesele oldu\u011fu, baz\u0131 devletlerin \u201crouge\/serseri\u201d olduklar\u0131, bunlar\u0131n elinde konvansiyonel ya da n\u00fckleer silah b\u0131rak\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi, ancak 1997 ve 2000 y\u0131llar\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a dile getirilecek ve 11 Eyl\u00fcl\u2019den sonra ABD, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya, \u201cya benimlesiniz ya da kar\u015f\u0131mdas\u0131n\u0131z\u201d diyecekti.<\/p>\n\n\n\n Ancak o s\u0131rada, yani 1950\u2019lerin sonunda, ABD\u2019nin g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 acilen kapatmas\u0131 gerekiyordu. Amerikan ordusunun Alabama\u2019daki Redstone Arsenal\u2019de \u00fcslenmi\u015f roket uzmanlar\u0131 faaliyete ge\u00e7tiler. Ekibin ba\u015f\u0131ndaki ki\u015fi, Nazilerin yenilgisinden sonra Almanya\u2019dan ithal edilen \u00fcnl\u00fc Alman m\u00fchendis Wernher von Braun\u2019dan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildi. Kendisi, Naziler i\u00e7in V-2 (Vergeltungswaffe 2<\/em>) roketlerini geli\u015ftirmi\u015fti. Bu kez Amerikal\u0131lar i\u00e7in, Redstone, Jupiter, Juno, Pershing gibi f\u00fczeler geli\u015ftirecekti.<\/p>\n\n\n\n Tabii bu dramatik s\u0131\u00e7rama ya da askeri\/teknolojik at\u0131l\u0131m noktas\u0131ndan bu yana k\u00f6pr\u00fclerin alt\u0131ndan \u00e7ok sular ge\u00e7ti. En \u00f6nemlisi Openheimer\u2019\u0131n akreplerinden biri iki misli semirmi\u015f olarak \u015fi\u015feden \u00e7\u0131kt\u0131. \u00d6teki akrep ise iyice zay\u0131f d\u00fc\u015ferek ve k\u00fc\u00e7\u00fclerek a\u011fz\u0131 s\u0131k\u0131ca kapat\u0131lan \u015fi\u015fenin i\u00e7inde kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n Kore Sava\u015f\u0131 (1950-53) s\u0131ras\u0131nda ABD\u2019nin en b\u00fcy\u00fck endi\u015fesi Avrupa\u2019daki askeri g\u00fc\u00e7 dengesizli\u011fiydi. Sava\u015f\u0131n uzamas\u0131 halinde Sovyet z\u0131rhl\u0131 birliklerinin ani bir harek\u00e2tla Avrupa\u2019n\u0131n i\u00e7lerine dalmas\u0131ndan korkuyorlard\u0131. Ancak Vietnam Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda, SSCB\u2019nin \u201cbar\u0131\u015f i\u00e7inde bir arada ya\u015fama\u201d siyaseti, bu endi\u015feleri biraz azaltt\u0131. Ancak ABD \u00f6zellikle Kore sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda bu \u00fclkeye ve \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 n\u00fckleer silah kullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Bunu \u00f6zellikle General MacArthur istiyordu. Fakat dan\u0131\u015fmanlar\u0131n\u0131n uyar\u0131lar\u0131na kulak veren Truman bunu kabul etmedi. Gerek\u00e7e gayet basitti. Bu iki \u00fclke (\u00c7in ve Kore) atom bombas\u0131n\u0131n yeterince etkin olabilmesini sa\u011flayacak \u00f6l\u00e7\u00fcde kentlile\u015fmi\u015f ve sanayile\u015fmi\u015f de\u011fillerdi. Yeterince zarar veremeyecekler, \u00fcstelik Avrupa\u2019y\u0131 da tehlikeye atm\u0131\u015f olacaklard\u0131.<\/p>\n\n\n\n 1979\u2019da Sovyet tanklar\u0131 Kabil\u2019e girdi\u011finde, Amerikal\u0131lar yine b\u00fcy\u00fck bir tela\u015fa kap\u0131ld\u0131lar. K\u0131z\u0131llar, K\u00f6rfez\u2019e, petrole do\u011fru hareketlenmi\u015flerdi. \u00dcstelik K\u00f6rfez\u2019in bek\u00e7isi \u0130ran \u015eah\u0131 da devrilip gitmi\u015fti. Emperyalist \u00e2lem \u201cAllah\u2019\u0131n ipi\u201dne sar\u0131ld\u0131. Sovyetler\u2019i ye\u015fil bir ku\u015fakla durdurma plan\u0131, Bosna\u2019dan \u00c7e\u00e7enistan\u2019a, oradan Afganistan\u2019a ve b\u00fct\u00fcn k\u00f6rfez \u00fclkelerine kadar uzanan geni\u015f bir co\u011frafyada sava\u015fan ve herkese cihad il\u00e2n eden sakall\u0131 ve kala\u015fnikovlu bir \u201cyeni insan\u201d tipi yaratt\u0131. Bu belki de tarihin en b\u00fcy\u00fck ironilerinden biriydi. Kimse yakas\u0131n\u0131 kurtaramad\u0131. Kenan Evren, \u201ckarde\u015fi\u201d Ziya\u2019\u00fcl Hak\u2019la kucakla\u015f\u0131yor, Anadolu kentlerinin meydanlar\u0131nda Kuran\u2019dan hadisler okuyor; gerici ulem\u00e2, har\u0131l har\u0131l Amerikanc\u0131 T\u00fcrk-\u0130slam sentezi kotarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n So\u011fuk Sava\u015f\u2019\u0131n sona ermesi Avrupa\u2019y\u0131 rahatlatt\u0131. NATO geni\u015fledi, ABD \u00fcsleri \u00e7o\u011fald\u0131, Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131na kadar yay\u0131ld\u0131. Sinemalar\u0131nda Amerikan filmleri oynayan, herkesin \u0130ngilizce bildi\u011fi, gen\u00e7lerin Coca-Cola i\u00e7ip Rock m\u00fczi\u011fi dinledikleri ya\u015fl\u0131 Avrupa, art\u0131k ne kuzeyden ne de g\u00fcneyden bir sald\u0131r\u0131 bekliyor, \u201cg\u00f6\u00e7men sorunlar\u0131\u201d ve \u201cevrensel de\u011ferler\u201dle ilgileniyor, marjinal \u00fclkeleri kriterleriyle uygarla\u015ft\u0131rarak tatl\u0131 parlamento tart\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n Ama o da ne? Tam tarihin sonu gelmi\u015f ve herkes huzura kavu\u015fmu\u015fken, ABD b\u00fct\u00fcn enerji koridorlar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmek, Ortado\u011fu petrollerine h\u00fckmederek, kendi imperiumunu arayan Rusya\u2019n\u0131n ve Kom\u00fcnist Partisi y\u00f6netiminde inan\u0131lmaz bir kapitalist \u201cb\u00fcy\u00fck ileri at\u0131l\u0131m\u201d ger\u00e7ekle\u015ftiren \u00c7in\u2019in kar\u015f\u0131s\u0131nda mevzilenmek istemesin mi? \u00dcstelik bunu yaparken, y\u0131llarca muhtemel bir Sovyet yay\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 korudu\u011fu Avrupa\u2019y\u0131 ve merhum bir Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n \u201cdonumuzu bile Amerika veriyor\u201d dedi\u011fi TSK\u2019y\u0131 bedel \u00f6detircesine pe\u015finden s\u00fcr\u00fcklemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Bu arada silahlanma h\u0131z kesmeden devam ediyor. Los Angeles Times<\/em>‘ta d\u00f6rt y\u0131l \u00f6nce (10 Mart 2002) yay\u0131mlanan bir habere g\u00f6re, ABD \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck n\u00fckleer (taktik) bombalar\u201d\u0131n \u00fcretimine odaklanm\u0131\u015f bulunuyor. Ba\u015fkan Bush’un emriyle Pentagon’un haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 yeni plan\u0131n menzilinde, \u00c7in, Rusya, Irak, \u0130ran, Libya (o zamandan beri listeden d\u00fc\u015ft\u00fc), Kuzey Kore ve Suriye var.<\/p>\n\n\n\n Tabii bu k\u00fc\u00e7\u00fck bombalar\u0131n nas\u0131l bir etki yarataca\u011f\u0131n\u0131 hen\u00fcz bilmiyoruz. Nitekim Enola Gay adl\u0131 u\u00e7aktan Hiro\u015fima\u2019n\u0131n \u00fczerine b\u0131rak\u0131lan \u201cLittle Boy\u201d adl\u0131 atom bombas\u0131n\u0131n da at\u0131lmadan \u00f6nce nas\u0131l bir etki yarataca\u011f\u0131 bilinmiyordu. \u0130nsanl\u0131k bunu ya\u015fayarak \u00f6\u011frendi. T\u0131pk\u0131 Kosova ve Irak\u2019ta kullan\u0131lan uranyumlu mermilerin insanlar \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 kanserojen etkilerin yak\u0131n zamanda ya\u015fanarak \u00f6\u011frenilmesi gibi. Burada, Hiro\u015fima Belediye Ba\u015fkan\u0131 Tadato\u015fi Akiba\u2019n\u0131n bomban\u0131n 59. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde yapt\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131ya kulak vermek gerekir. Akiba, ABD’nin k\u00fc\u00e7\u00fck n\u00fckleer silahlar geli\u015ftirme arzusundan korktu\u011funu s\u00f6yledi ve “Amerikan h\u00fck\u00fcmetinin bencil d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, u\u00e7 noktaya gidiyor,” diyerek ABD’nin daha “kullan\u0131\u015fl\u0131”, daha k\u00fc\u00e7\u00fck n\u00fckleer silahlar \u00fcretme faaliyetini k\u0131nad\u0131.<\/p>\n\n\n\n Tabii ki silahlar, \u00e7ok k\u00e2rl\u0131 bir sekt\u00f6r\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri olarak kullan\u0131lmak i\u00e7indir. Silahlar kullan\u0131ld\u0131k\u00e7a insanlar \u00f6l\u00fcr. S\u00f6z gelimi, Fransa 38 000 tonluk, n\u00fckleer silah da kullanabilen Charles De Gaulle<\/em> u\u00e7ak gemisini ya da \u0130talya muhte\u015fem Garibaldi<\/em> u\u00e7ak-helikopter gemisini ne yapacak? Elbette \u0130srail-ABD\u2019nin BOP projesine katacak. Do\u011fu Akdeniz ve K\u0131br\u0131s\u2019a yap\u0131lan y\u0131\u011f\u0131nak, Irak\u2019taki cephe hatt\u0131n\u0131n geni\u015fleyece\u011fini ve b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgeyi kapsayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Ne demi\u015fti Condoleezza Rice: \u201cYeni bir Ortado\u011fu istemeyenlere bunun \u00fcstesinden gelece\u011fimizi s\u00f6ylemenin zaman\u0131 gelmi\u015ftir.\u201d<\/p>\n\n\n\n ABD\u2019nin Sovyet kom\u00fcnizmini ku\u015fatmak i\u00e7in bizzat yaratt\u0131\u011f\u0131 sakall\u0131 ve kala\u015fnikovlu M\u00fcsl\u00fcman Ortado\u011fu insan\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u015fu Armada\u2019ya bak\u0131n\u0131z: en modern u\u00e7ak gemileri, slayer ve misket bombalar\u0131, y\u00fczlerce sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck n\u00fckleer silahlar, tanklar, toplar, uranyumlu mermiler, binlerce asker. Ray-ban g\u00f6zl\u00fckl\u00fc \u0130talyan askerleri, kamuflaj k\u0131yafetli haval\u0131 Frans\u0131zlar, L\u00fcbnan limanlar\u0131nda \u00e7al\u0131ml\u0131 \u00e7al\u0131ml\u0131 dola\u015f\u0131yorlar. Sanki bir film seti. T\u00fcrk askerinin yerle\u015fece\u011fi daha az riskli yerleri \u0130talyanlar kapm\u0131\u015f. Bak \u015fu i\u015fe! Sanki opera seyredecekler. Yerler numaral\u0131 de\u011fil miydi?<\/p>\n\n\n\n Damla damla uranyum biriktirerek Kuzey Kore\u2019nin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fan, bunun i\u00e7in saatle yar\u0131\u015fan gariban \u0130ran\u2019\u0131n elinden petrol\u00fcn\u00fc alacaklar, hep birlikte b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 kurtaracaklar.<\/p>\n\n\n\n \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n bu kadar seviye kaybetti\u011fi ba\u015fka bir \u00e7a\u011f ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00dcstelik Amerikal\u0131lar\u0131n stratejilerini \u00e7\u00f6kertecek yeni bir Sputnik ihtimali de yok. Ger\u00e7i Putin 2005 y\u0131l\u0131n\u0131n 17 Kas\u0131m\u2019\u0131nda, herkesin fele\u011fini \u015fa\u015f\u0131rtacak bir \u201cs\u00fcper silah\u201d\u0131n birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde haz\u0131r olaca\u011f\u0131n\u0131 il\u00e2n etmi\u015fti ama, sonra pek ses \u00e7\u0131kmad\u0131. Yoksa 10 bin km. menzilli, \u00e7oklu n\u00fckleer ba\u015fl\u0131k ta\u015f\u0131yabilen \u2018Topol- M’ balistik f\u00fczeleri ile sesten \u00fc\u00e7 misli h\u0131zl\u0131 hareket eden, radarla tespit edilemeyen ve n\u00fckleer ba\u015fl\u0131k ta\u015f\u0131yabilen 280 km. menzilli (taktik) \u2018\u0130skender- M’ f\u00fczeleri mi geliyor? Bakal\u0131m. Birka\u00e7 y\u0131l sonra bunu da g\u00f6rece\u011fiz. <\/p>\n\n\n\n So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminde insanl\u0131k n\u00fckleer bir felakete asla bu kadar yakla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131. En az\u0131ndan Kremlin ile Washington aras\u0131nda k\u0131rm\u0131z\u0131 telefon hatt\u0131 vard\u0131. Oysa \u015fimdi b\u00fct\u00fcn hatlar kesik. RED<\/em>, 19. 09. 2006<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan 1957 y\u0131l\u0131n\u0131n Ekim ay\u0131nda Ruslar Sputnik 1\u2019i y\u00f6r\u00fcngeye oturtup 96 dakikada tam bir d\u00fcnya turu att\u0131rd\u0131lar. O s\u0131rada teknolojik bir ba\u015far\u0131 gibi alg\u0131lanan bu olay, ABD\u2019nin geli\u015ftirdi\u011fi askeri n\u00fckleer stratejileri bir gece i\u00e7inde \u00e7\u00f6kertti. O s\u0131rada Los Alamos grubunun ilk atom bombas\u0131 denemesinin \u00fczerinden 12 y\u0131l, SSCB\u2019nin ilk denemesinin \u00fczerinden ise tam … <\/p>\n