Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Devlet postuna oturmu\u015f bir siyaset\u00e7iyi ilk kez 1958 y\u0131l\u0131nda yak\u0131ndan g\u00f6rd\u00fcm. Bir sonbahar g\u00fcn\u00fc, Edirne\u2019deki Ziraat Bankas\u0131 binas\u0131n\u0131n teras\u0131nda bir grup memur \u00e7ocu\u011fu, avaz\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kadar ba\u011f\u0131ran bir kalabal\u0131\u011f\u0131n neredeyse tekerleklerini yerden keserek omuzlamak \u00fczere oldu\u011fu \u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131k siyah bir araban\u0131n i\u00e7indeki adam\u0131, falta\u015f\u0131 gibi a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6zlerle, fakat hi\u00e7 ses \u00e7\u0131karmadan seyrediyordu. Adam, Adnan Menderes\u2019ten ba\u015fkas\u0131 de\u011fildi. Onun k\u0131z\u0131l\u0131ms\u0131 sa\u00e7lar\u0131n\u0131 (k\u0131na s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6ylenirdi), yar\u0131s\u0131n\u0131 geni\u015f bir g\u00fcne\u015f g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kaplad\u0131\u011f\u0131 ablak surat\u0131n\u0131, gene o zaman\u0131n t\u00e2biriyle \u201cbe\u015fu\u015f\u201d (hazla g\u00fcl\u00fcmseyen) \u00e7ehresini, uzun siyah ceketini ve beyaz eldivenli ellerinin bana \u00e7ok tuhaf gelen ahenkli hareketlerle inip kalk\u0131\u015f\u0131n\u0131 hi\u00e7 unutmad\u0131m. Tesad\u00fcf \u015fu ki, o g\u00fcnlerde s\u0131k s\u0131k Edirne Erkek Lisesi \u00f6\u011frencilerinin kukla g\u00f6sterilerini izlerdim. Bu g\u00f6sterilerin de\u011fi\u015fmez fig\u00fcr\u00fc, tuhaf bir tebess\u00fcmle s\u00fcrekli nasihat eden, siyah redingotlu, beyaz eldivenli ve melon \u015fapkal\u0131 bir tipti. T\u0131pk\u0131 Menderes gibi ellerini sallayan o kuklaya biz \u00e7ocuklar \u00e7ok g\u00fclerdik. Fakat nedense Mendere\u2019e g\u00fclememi\u015f, o tuhaf manzaray\u0131 hayret dolu bir sessizlikle izlemi\u015ftik.<\/p>\n\n\n\n
Sonraki y\u0131llarda, halk\u0131n aras\u0131nda ya da miting meydan\u0131nda konu\u015fan her \u201cb\u00fcy\u00fck siyaset\u00e7i\u201d, ister gerdan k\u0131r\u0131p g\u00f6zlerini deviren Demirel, ister Avusturya i\u015f\u00e7i \u015fapkas\u0131 ve mavi g\u00f6mle\u011fiyle tela\u015fl\u0131 hareketler yaparak konu\u015fan Ecevit ya da bir cenaze levaz\u0131mat\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 and\u0131ran kasvetli g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcyle T\u00fcrke\u015f olsun, bana hep 1958 y\u0131l\u0131n\u0131n o sonbahar g\u00fcn\u00fcn\u00fc, Menderes\u2019in o tuhaf, kuklams\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Asl\u0131nda bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc, \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerle birlikte son yirmi y\u0131ld\u0131r belle\u011fimde biraz solukla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Fakat hi\u00e7bir \u015feyin sahici olmad\u0131\u011f\u0131 \u015fu son se\u00e7im kampanyas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, b\u00fct\u00fcn o kuklalar yenileriyle birle\u015ferek kafam\u0131n i\u00e7inde canlan\u0131verdi. \u201cDemokrasi\u201d dedikleri \u015feye (onun devletli versiyonuna) inanmay\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in, se\u00e7ime ili\u015fkin her g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve her ses bende epik tiyatroya \u00f6zg\u00fc g\u00f6rsel ve i\u015fitsel bir \u201cyabanc\u0131la\u015ft\u0131rma efekti\u201dne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve kafam iyice kar\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Kukla tiyatrosunda iplerin g\u00f6r\u00fcnmemesi gerekir. Bu y\u00fczden fon ve ipler siyaha boyan\u0131r. Fakat bu seferki oyunda b\u00f6yle bir kamuflaj \u015f\u00f6yle dursun, halat kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda ipler, kukla \u00e7apraz\u0131n\u0131 tutan kaba eller, hatta bacaklar g\u00f6vdeler, Atlantik \u00f6tesinden i\u015fletilen palangalar, makaralar neredeyse boylu boyunca milletin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde; lakin kukla oyunu h\u0131z kesmeden s\u00fcr\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n
\u201cSiyaset M\u00fchendisli\u011fi\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bir se\u00e7imi me\u015fru k\u0131lan nedir? \u0130nsanlar bir lidere ve partisine neden oy verirler? E\u011fer \u00fclkede g\u00f6r\u00fcnmeyen bir g\u00fc\u00e7, teknoloji marifetiyle siyaset\u00e7ilerin yatak odalar\u0131na girip \u00e7ekim yap\u0131yor ve se\u00e7im \u00f6ncesinde bir siyasal partinin liderini istifa ettirip, bir ba\u015fka siyasal partinin b\u00fct\u00fcn merkez y\u00f6netimini ala\u015fa\u011f\u0131 edebiliyorsa, \u00f6nce se\u00e7imi b\u0131rak\u0131p bu g\u00f6r\u00fcnmeyen g\u00fcc\u00fcn ne oldu\u011funu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak gerekmez mi? Ya\u015fanan bu olaylar \u201cse\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi\u201dyle ilgili \u00e7ok temel bir sorun de\u011fil midir? \u00dcstelik liderini kaybeden parti (CHP) iktidar partisinin bir benzerine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015fse, y\u00f6netim kurulunu kaybeden partinin de (MHP) ayn\u0131 \u00e7izgiye \u00e7ekilmesi ya da baraj alt\u0131 kalarak tasfiyesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyorsa, yap\u0131lacak se\u00e7imlerin me\u015frulu\u011fundan s\u00f6z edilebilir mi?<\/p>\n\n\n\n Edilememesi gerekir. Fakat insanlar b\u00fct\u00fcn bu olup bitenleri kan\u0131ksam\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar. Mesela, son y\u0131llarda zuhur eden \u0131spanak sa\u00e7lar\u0131 bembeyaz liberal bir Anayasa Profes\u00f6r\u00fc, ge\u00e7en g\u00fcn bir tv\u2019de mealen \u015f\u00f6yle dedi: \u201cMuhtemelen MHP\u2019yi, t\u0131pk\u0131 CHP gibi, demokratik siyasetin i\u00e7ine \u00e7ekmek istediler.\u201d Bak sen \u015fu i\u015fe! Adam hukuk profes\u00f6r\u00fc, feci demokrat, hatta Naz\u0131m Hikmet\u2019in deyi\u015fiyle \u201cdemokrato liberal bir jurnal\u201d yazmaya hevesli ve AKP\u2019nin demokratik bir anayasa yapaca\u011f\u0131na inan\u0131yor; lakin, \u201cistediler\u201d dedi\u011fi ki\u015filerin kim oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnecek ya da telaffuz edecek yerde, rezaletin \u201cdemokratik siyaset\u201d a\u00e7\u0131s\u0131ndan yaratabilece\u011fi muhtemel olumlu sonu\u00e7lar\u0131 irdeliyor. Yani, \u201cBunlar parti y\u00f6neticilerinin yatak odalar\u0131ndan siyaseti belirliyorlarsa, yapamayacaklar\u0131 \u015fey yoktur ve bu \u00fclkede \u2018demokrasi\u2019den, hatta \u00e7ok partili siyasal rejimden bile s\u00f6z edilemez,\u201d diyemiyor. \u201cKomplo vard\u0131r, se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi yoktur,\u201d diyemiyor. \u015e\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor: \u201cBirileri siyaset m\u00fchendisli\u011fi yap\u0131yor ve bu komplo \u00fclkeye liberal-k\u00fcresel demokrasinin duhul\u00fc bak\u0131m\u0131ndan isabetlidir.\u201d<\/p>\n\n\n\n Bu tipler, bu TESEV profes\u00f6rleri ve onlar\u0131n \u00e7\u0131raklar\u0131, vesayete ve asker vasi\u2019nin siyaset m\u00fchendisli\u011fine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlar da, bilinmez bir g\u00fcc\u00fcn (?) se\u00e7imlere m\u00fcdahale ederek, en i\u011fren\u00e7 ve ahl\u00e2ks\u0131z y\u00f6ntemlerle anayasa yapacak parlamentoyu belirleme m\u00fchendisli\u011fine, istedikleri her \u015feyi yapabilmelerine, balon iddianamelerle insan tutuklay\u0131p y\u0131llarca i\u00e7eri t\u0131kmalar\u0131na, \u201cay\u0131p oluyor ama, evet\u201d tavr\u0131 koyuyorlar. Askeri cunta, siyaset m\u00fchendisli\u011fini hi\u00e7 olmazsa Konsey kararlar\u0131 ve s\u0131k\u0131y\u00f6netim bildirileriyle yap\u0131yordu. Yatak odas\u0131 kasetleriyle memlekete demokrasi mi gelecek? Tanka kar\u015f\u0131 ya da bir piyade taburuna kar\u015f\u0131 m\u00fccadele edebilirsiniz; fakat bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcp bir kaybolan ve siyaset erbab\u0131n\u0131 halla\u00e7 pamu\u011fu gibi atan bu kukla tiyatrosuna kar\u015f\u0131 ne yapabilirsiniz? Memlekete demokrasi gelecekmi\u015f de AB\u2019ye girecekmi\u015fiz. Sevsinler sizin demokrasinizi! Neyle oynad\u0131klar\u0131n\u0131n fark\u0131nda de\u011filler.<\/p>\n\n\n\n \u201c\u0130nsan Derisiyle Kapl\u0131 Anayasa\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Yap\u0131lacak se\u00e7imler gayrime\u015frudur. Bu se\u00e7imlerle olu\u015facak birbirine benzer iki bu\u00e7uk partili parlamentonun dayataca\u011f\u0131 anayasa iki kat gayrime\u015frudur. Bu anayasaya dayal\u0131 olarak kurulacak yeni ba\u015fkanl\u0131k sistemi ise \u00fc\u00e7 kat gayrime\u015frudur. \u00c7o\u011funlu\u011funu AKP\u2019nin olu\u015fturaca\u011f\u0131 bir parlamentonun kendisini Anayasa yapacak bir kurucu irade yerine koymas\u0131 kabul edilemez. Yeni bir anayasa i\u00e7in halk\u0131n b\u00fct\u00fcn kesimlerini, sendikalar\u0131, meslek \u00f6rg\u00fctlerini ve siyasal partileri temsili olarak birle\u015ftiren kurucu bir iradenin, se\u00e7imle g\u00f6reve gelecek ve i\u015fi bitince da\u011f\u0131lacak yeni bir Kurucu Meclis\u2019in olu\u015fmas\u0131 gerekir. Ve zaten er ya da ge\u00e7 olacak olan da budur: kurucu bir irade ve yeni bir Kurucu Meclis.<\/p>\n\n\n\n Anayasalar her zaman b\u00fcy\u00fck toplumsal m\u00fccadelelerin \u00fcr\u00fcn\u00fc olmu\u015ftur; \u201c\u0130nsan derisiyle kapl\u0131 anayasa\u201d s\u00f6z\u00fc bunu anlat\u0131r. Bu sefer de \u00f6yle olacakt\u0131r. Ne kadar naif olursa olsun, halk\u0131n orta vadede AKP\u2019nin anayasas\u0131na ve Amerikan tarz\u0131 bir federalist komediye raz\u0131 olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca bunlarda tek bir tu\u011fla d\u00fc\u015fse duvarlar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilen insanlar\u0131n korkusu da hissediliyor. Ba\u015flatt\u0131klar\u0131 sivil darbeyi, muhaliflerini kuklac\u0131lara havale ederek ve bir oy \u00e7oklu\u011funu arkalar\u0131na alarak tamamlamak, fakat bunun gerektirdi\u011fi ve Atlantik \u00f6tesi efendilerine \u00f6demek zorunda kalacaklar\u0131 bedelden de bir \u015fekilde kurtulmak istiyorlar. Hem emperyal olacaklar, hem s\u0131cak para gelecek, hem se\u00e7imleri kazanacaklar, kendilerine kar\u015f\u0131 olan her potansiyel g\u00fcc\u00fc t\u00fcrl\u00fc \u00e7e\u015fitli soytar\u0131l\u0131kla ya da kitab\u0131na uydurarak tasfiye edecekler, bir de \u00fcst\u00fcne anayasa dikecekler. Hi\u00e7bir kuklac\u0131 ipleri aya\u011f\u0131na dola\u015ft\u0131rmadan b\u00f6yle bir marifet sergileyemez. Belki de hegemonyalar\u0131n\u0131 peki\u015ftirmek i\u00e7in polis kuvvetlerini kullanarak, bir dizi \u201cuzun b\u0131\u00e7aklar gecesi\u201dyle duruma tamamen h\u00e2kim olurlar ki, o zaman da her t\u00fcrl\u00fc direni\u015f me\u015fru olur.<\/p>\n\n\n\n Korku<\/strong><\/p>\n\n\n\n Halk\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun, \u00f6zellikle de \u00fclkenin bat\u0131s\u0131ndaki yoksul K\u00fcrt emek\u00e7ilerinin, se\u00e7imleri yakla\u015fan bir felaket olarak alg\u0131lad\u0131klar\u0131 kesindir. Evet AKP\u2019ye oy verecekler, fakat AKP\u2019nin se\u00e7imlerden sonra deneyece\u011fi sistem de\u011fi\u015fikli\u011finden korkuyorlar. Nitekim \u0130KSara\u2019n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ankete g\u00f6re se\u00e7menlerin % 42\u2019si ba\u015fkanl\u0131k sistemine kar\u015f\u0131; AKP taban\u0131n\u0131n yar\u0131ya yak\u0131n\u0131 da sistem de\u011fi\u015fikli\u011fine olumsuz bak\u0131yor. Ayr\u0131ca kentlere s\u0131\u00e7rayan eylemler, Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n 15 Haziran tarihini i\u015faret etmesi vb. de yakla\u015fan se\u00e7imlerin cehennemin kap\u0131s\u0131n\u0131 aralayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bat\u0131\u2019daki K\u00fcrt emek\u00e7ileri de i\u015fler k\u0131z\u0131\u015f\u0131r, Denizli, \u0130zmir ve Mersin\u2019de ya\u015fanan olaylar yayg\u0131nla\u015f\u0131rsa ne yapacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Bununla birlikte, halk\u0131m\u0131z\u0131n se\u00e7imlerde ve askeri darbelerde genellikle g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fcnene meyletti\u011fi dikkate al\u0131n\u0131rsa, bu korkunun sand\u0131\u011fa yans\u0131ma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 zay\u0131ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00d6te yanda, K\u00fcrt yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n kendi kaderlerini tayin ederek, g\u00fcneyinde \u00f6fkeli S\u00fcnni Araplar\u2019\u0131n, do\u011fusunda \u015eii F\u00e2r\u0131siler\u2019in, bat\u0131s\u0131nda i\u00e7 sava\u015f manzaralar\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Suriye\u2019nin, kuzeyinde de \u00f6fkeli T\u00fcrkler\u2019in bulundu\u011fu, ABD \u00fcsleriyle ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f bir b\u00f6lgede BM g\u00f6zetiminde \u201cdemokratik\u201d bir devlet kurmak isteyebileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmek de pek mant\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Bunun en somut g\u00f6stergesi, \u0130mral\u0131\u2019daki \u201c\u00d6nderlik\u201din son beyanatlar\u0131d\u0131r. \u201cBir s\u00f6z s\u00f6yleyin, sava\u015f\u0131 bitireyim,\u201d diyor. Yeter ki, \u201cDemokratik anayasayla \u00e7\u00f6z\u00fcm geli\u015ftirece\u011fiz, K\u00fcrtleri s\u00fcrece dahil edece\u011fiz,\u201d deyin. Bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda bunu orta vadede diyemeyecek bir iktidar d\u00fc\u015f\u00fcnmek \u00e7ok zordur. K\u00fcrtler ve \u201c\u00d6nderlik\u201dleri 1921 Anayasas\u0131\u2019n\u0131n bug\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131na uyarlanmas\u0131n\u0131 istiyorlar. AKP ise K\u00fcrtler\u2019in taleplerini \u0130slam karde\u015fli\u011fi ba\u011flam\u0131nda, F-tipi \u00f6rg\u00fctlenme ve Mustazaf-Der gibi hareketlerle etkisiz k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. K\u00fcrtler de buna tepki olarak K\u00fcrt\u00e7e hutbe okuyan imamlar\u0131n arkas\u0131nda namaza durarak tepki g\u00f6steriyorlar. Taban kayg\u0131lar\u0131yla AKP\u2019yle dindarl\u0131k yar\u0131\u015fa girmek, orta vadede K\u00fcrt hareketini Filistin\u2019de Marksist olarak ba\u015flay\u0131p \u0130slamc\u0131l\u0131\u011fa kayan kurtulu\u015f \u00f6rg\u00fctlerinin kaderine s\u00fcr\u00fckleyebilir. Oysa PKK, kurulu\u015funda kad\u0131n\u0131 evinden \u00e7\u0131kar\u0131p gerilla yapan, a\u011falara, \u015f\u0131hlara, \u015feyhlere, mirlere pabu\u00e7 b\u0131rakmayan modern\/Marksist bir \u00f6rg\u00fctt\u00fc. T\u00fcrkiye K\u00fcrtler\u2019inin kaderi de b\u00fct\u00fcn toplumsal ve siyasal kesimlerin temsil edilece\u011fi, tarikatlar\u0131n ve cemaatlerin olmad\u0131\u011f\u0131, \u00f6zg\u00fcr yurtta\u015flar\u0131n Kurucu Meclis\u2019ine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu se\u00e7imlerde CHP oylar\u0131n\u0131n %28\u2019in alt\u0131na d\u00fc\u015fmesi, bu partinin b\u00f6l\u00fcnmesi anlam\u0131na gelir. Alaca\u011f\u0131 oy ne olursa olsun se\u00e7imlerden sonra CHP\u2019nin g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rece\u011fiz. MHP\u2019nin de baraj alt\u0131nda kalmas\u0131 halinde AKP tek ba\u015f\u0131na yasama organ\u0131na h\u00e2kim olacakt\u0131r ve \u201cdemokrasinin allah\u0131\u201d i\u015fte o zaman ba\u015f\u0131m\u0131za g\u00f6kten nur misali ya\u011facakt\u0131r. Se\u00e7menlerin bir basiret \u00f6rne\u011fi g\u00f6stererek oylar\u0131yla se\u00e7imlerin felaketli bir sonu\u00e7 vermesini \u00f6nleyeceklerini, AKP\u2019nin tam bir hegemonya kurma imk\u00e2n\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131racaklar\u0131n\u0131 umut edelim. Parlamentoya girmeye pek merakl\u0131 olan sosyalistlere de, \u201cYoksullu\u011fun filozofu\u201d Joseph Pierre Proudhon\u2019un \u015fu s\u00f6z\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatal\u0131m: \u201c\u00dclkenin durumu hakk\u0131nda en cahil insanlar\u0131n hemen her zaman \u00fclkeyi temsil edenler oldu\u011funu anlamak i\u00e7in Ulusal Meclis denilen o tecritte ya\u015famak gerekir \u2026 Halk korkusu otoriteye mensup olan herkesin hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r; halk, iktidarda olanlar i\u00e7in bir d\u00fc\u015fmand\u0131r.\u201d RED<\/em>, 24. 05. 2011<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Devlet postuna oturmu\u015f bir siyaset\u00e7iyi ilk kez 1958 y\u0131l\u0131nda yak\u0131ndan g\u00f6rd\u00fcm. Bir sonbahar g\u00fcn\u00fc, Edirne\u2019deki Ziraat Bankas\u0131 binas\u0131n\u0131n teras\u0131nda bir grup memur \u00e7ocu\u011fu, avaz\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kadar ba\u011f\u0131ran bir kalabal\u0131\u011f\u0131n neredeyse tekerleklerini yerden keserek omuzlamak \u00fczere oldu\u011fu \u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131k siyah bir araban\u0131n i\u00e7indeki adam\u0131, falta\u015f\u0131 gibi a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6zlerle, fakat hi\u00e7 ses \u00e7\u0131karmadan seyrediyordu. … <\/p>\n