Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Konrad Adenauer\u2019den (1949-53) bu yana ilk kez bir \u015fans\u00f6lye Albay Stauffenberg\u2019in kahramanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6vd\u00fc. Angela Merkel, onun \u00f6rnek al\u0131nmas\u0131 gereken bir ki\u015fi oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, \u201cBug\u00fcn de demokrasiyi y\u0131kmak isteyen e\u011filimlere kar\u015f\u0131 durmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcy\u00fcz\u201d dedi. Almanya\u2019da 24 000 Nazi yanl\u0131s\u0131 militan oldu\u011funa bak\u0131l\u0131rsa, isabetli bir uyar\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Hitler iktidara geldi\u011finde (1933) Alman ordusunun (Wehrmacht) \u00fcst d\u00fczey komutanlar\u0131n\u0131 en a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k komplolar ve tuzaklarla tasfiye etti, SS ve Gestapo\u2019yla orduyu ku\u015fatt\u0131, tantanal\u0131 yemin t\u00f6renleriyle askerleri kendisine ba\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Buna ra\u011fmen Prusya asker\u00ee gelene\u011fine ba\u011fl\u0131 Alman subaylar\u0131n\u0131 Nazi Partisi\u2019nin uzant\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi ba\u015faramad\u0131. Generaller \u00f6nceleri onu ge\u00e7ici bir fenomen olarak g\u00f6rd\u00fcler. Hitler\u2019in Versailles Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131lan hamlelerini vatanseverlik duygular\u0131yla desteklediler.<\/p>\n\n\n\n
Rusya\u2019n\u0131n i\u015fgalini ve Slavlar\u0131n k\u00f6lele\u015ftirilmesini \u00f6ng\u00f6ren Barbarossa Harek\u00e2t\u0131\u2019n\u0131n (Haziran 1941) ileri evreleri Alman generalleri i\u00e7in bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. Generaller, Almanya\u2019n\u0131n ayn\u0131 anda iki ana cephede (Bat\u0131-Do\u011fu) sava\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131, Hitler\u2019in Kuzey Afrika\u2019dan Balkanlar\u2019a, Kuzey Avrupa\u2019dan Rus steplerine kadar yay\u0131lan orduyu ve Almanya\u2019y\u0131 felakete s\u00fcr\u00fckledi\u011fini nihayet anlad\u0131lar, fakat Nazi Partisi\u2019nin denetim mekanizmas\u0131n\u0131 a\u015famad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n
Hitler\u2019e suikast ve darbe planlayan ordu muhalefeti asl\u0131nda 1930\u2019lar\u0131n sonunda olu\u015fmu\u015ftu. Ba\u015f\u0131nda genel kurmay eski ba\u015fkan\u0131 General Ludwig Beck\u2019in bulundu\u011fu gizli grup (Kreisau \u00c7evresi) Hitler\u2019i \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in \u00fc\u00e7 giri\u015fimde bulundu.<\/p>\n\n\n\n
Birincisinde, T\u00fcmgeneral Tresckow, Hitler\u2019i Do\u011fu Prusya\u2019daki kararg\u00e2h\u0131na g\u00f6t\u00fcren u\u00e7a\u011fa iki konyak \u015fi\u015fesine gizlenmi\u015f zaman ayarl\u0131 bir bomba yerle\u015ftirdi (13 Mart 1943). Bomba patlamad\u0131. Bir hafta sonra, Albay von Gersdorff, Berlin Cephaneli\u011fi\u2019ni tefti\u015fi s\u0131ras\u0131nda Hitler\u2019i cephanelikle birlikte havaya u\u00e7urmay\u0131 planlad\u0131. Fakat Hitler ziyareti k\u0131sa kesince, f\u00fcnyeleri ate\u015fleyecek vakit bulamad\u0131. Ard\u0131ndan, Kas\u0131m 1943\u2019te piyade y\u00fczba\u015f\u0131 Axel von Streisthorst, yeni ordu \u00fcniformalar\u0131n\u0131 denetledi\u011fi s\u0131rada canl\u0131 bomba olarak Hitler\u2019in \u00fczerine at\u0131lmaya karar verdi, fakat denetimden bir g\u00fcn \u00f6nce M\u00fcttefik Hava Kuvvetleri binay\u0131 bombalad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Stauffenberg\u2019in Do\u011fu Prusya\u2019daki Wolfschanze (Kurt \u0130ni) Kararg\u00e2h\u0131\u2019nda asker\u00ee toplant\u0131 s\u0131ras\u0131nda evrak \u00e7antas\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015f bir bombayla Hitler\u2019i \u00f6ld\u00fcrme giri\u015fiminin ard\u0131nda ise sa\u011flam bir darbe plan\u0131 vard\u0131: Operasyon Valkyrie. Hitler \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc anda \u0130\u00e7 Ordu (Erzatzheer) Berlin\u2019i ve b\u00fcy\u00fck kentleri ele ge\u00e7irerek SS ve Gestapo\u2019yu tasfiye edecek, ba\u015f\u0131nda General Ludwig Beck ile Leipzig eski belediye ba\u015fkan\u0131 Carl Goerdeler\u2019in bulundu\u011fu bir h\u00fck\u00fcmet kurulacakt\u0131. Bomba bu kez patlad\u0131, fakat Hitler \u00f6lmedi. Joseph Goebbels, Berlin\u2019de duruma h\u00e2kim oldu. Asker darbeciler an\u0131nda kur\u015funa dizildiler, siviller ise a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 bir y\u00f6ntemle, \u201ck\u00fcmes teli\u201dyle as\u0131larak idam edildiler.<\/p>\n\n\n\n
Bu kahramanlar, soylu ailelerden gelen, demokrasiyle alakas\u0131 olmayan asker ki\u015filerdi. Mesela Stauffenberg, kont unvan\u0131 ta\u015f\u0131yan muhafazak\u00e2r bir monar\u015fist idi. Aralar\u0131nda Mare\u015fal Erwin Rommel\u2019in de bulundu\u011fu subaylar Hitler\u2019i destekleyerek yapt\u0131klar\u0131 hatay\u0131 telafi etme \u00e7abas\u0131yla hayatlar\u0131n\u0131 feda ettiler.<\/p>\n\n\n\n
Fakat siviller de vard\u0131. Kom\u00fcnist bir marangoz olan Johann Gregor Eser, Hitler\u2019e ilk suikast giri\u015fimini ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Hitler\u2019in 1923\u2019te Weimar Cumhuriyeti\u2019ne kar\u015f\u0131 darbe giri\u015fimini her y\u0131l B\u00fcrgerbr\u00e4keller Birahanesi\u2019nde nutuk atarak and\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. Geceleri birahaneye gizlice girerek Hitler\u2019in konu\u015fma yapaca\u011f\u0131 yerin hemen arkas\u0131ndaki ah\u015fap kaplamal\u0131 beton s\u00fctunda bir delik a\u00e7t\u0131 ve i\u00e7ine bir saatli bomba yerle\u015ftirdi. Mekanik i\u015flerden anl\u0131yordu, ayn\u0131 zamanda saat tamircisiydi. 8 Kas\u0131m 1939 g\u00fcn\u00fc bomba patlad\u0131. Alt\u0131 Nazi ve bir garson \u00f6ld\u00fc. Fakat Hitler salonda yoktu. Hava muhalefeti y\u00fcz\u00fcnden M\u00fcnih\u2019e trenle gelmeye karar vermi\u015fti. A\u011f\u0131r i\u015fkence g\u00f6ren Eser, 9 Nisan 1945 g\u00fcn\u00fc, K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 Dachau toplama kamp\u0131nda kur\u015funa dizildi.<\/p>\n\n\n\n
En ac\u0131kl\u0131 direni\u015f \u00f6yk\u00fcs\u00fc, inan\u00e7l\u0131 Katolik Sophie ve Hans Scholl karde\u015flere aittir. M\u00fcnih \u00dcniversitesi\u2019nin bu iki \u00f6\u011frencisi, Stalingrad cephesinden gelen yaral\u0131 arkada\u015flar\u0131ndan Alman ordusunun yenildi\u011fini, 6. Ordu\u2019nun Mare\u015fal Paulus\u2019la birlikte K\u0131z\u0131l Ordu\u2019ya teslim oldu\u011funu \u00f6\u011frendi. B\u00fcy\u00fck felaket kap\u0131dayd\u0131. Olanlardan habersiz Alman halk\u0131n\u0131 uyarmak i\u00e7in \u00f6\u011fretmenleri Prof. Kurt Huber\u2019le birlikte Beyaz G\u00fcl ad\u0131nda bir \u00f6rg\u00fct kurdular ve gizlice bildiri da\u011f\u0131tmaya, Hitler kar\u015f\u0131t\u0131 pankart asmaya ba\u015flad\u0131lar. Yakaland\u0131lar, vatan haini olarak a\u015fa\u011f\u0131land\u0131klar\u0131 mahkemede eylemlerini kahramanca savundular. 22 \u015eubat 1943 g\u00fcn\u00fc ba\u015flar\u0131 kesilerek idam edildiler.<\/p>\n\n\n\n
Almanya tarihi tekin de\u011fildir. Etkisi h\u00e2l\u00e2 hissedilen hayaletlerle, hortlaklarla doludur. Merkel de\u011filse de belki bir ba\u015fka \u015fans\u00f6lye, gelecekte bir g\u00fcn, Rosa Luxemburg, Karl Liebcknecht ve Kurt Eisner\u2019den, Johann Georg Eser\u2019e, Andreas Baader, Ulrike Meinhoff ve Gudrun Ensslin\u2019e kadar \u00e7ok say\u0131da devrimciyi, zihnen geli\u015fmi\u015f, vicdanl\u0131 bir kahramanlar ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n \u00f6rnek al\u0131nmas\u0131 gereken se\u00e7kin temsilcileri olarak selamlar. Ayd\u0131nl\u0131k<\/em>, 26. 07. 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Konrad Adenauer\u2019den (1949-53) bu yana ilk kez bir \u015fans\u00f6lye Albay Stauffenberg\u2019in kahramanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6vd\u00fc. Angela Merkel, onun \u00f6rnek al\u0131nmas\u0131 gereken bir ki\u015fi oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, \u201cBug\u00fcn de demokrasiyi y\u0131kmak isteyen e\u011filimlere kar\u015f\u0131 durmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcy\u00fcz\u201d dedi. Almanya\u2019da 24 000 Nazi yanl\u0131s\u0131 militan oldu\u011funa bak\u0131l\u0131rsa, isabetli bir uyar\u0131. Hitler iktidara geldi\u011finde (1933) Alman ordusunun (Wehrmacht) … <\/p>\n