{"id":2062,"date":"2026-10-11T05:10:44","date_gmt":"2026-10-11T03:10:44","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=2062"},"modified":"2026-10-11T05:10:44","modified_gmt":"2026-10-11T03:10:44","slug":"avrupada-bir-soru-isareti-dolasiyor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=2062","title":{"rendered":"AVRUPA&#8217;DA B\u0130R SORU \u0130\u015eARET\u0130 DOLA\u015eIYOR"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"820\" height=\"462\" src=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Avrupada-Bir-Soru-Isareti.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-2063\" srcset=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Avrupada-Bir-Soru-Isareti.webp 820w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Avrupada-Bir-Soru-Isareti-500x282.webp 500w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Avrupada-Bir-Soru-Isareti-768x433.webp 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n<p>Bir \u00f6\u011frenci, iki \u00f6\u011fretmen ve bir \u00f6\u011fretim \u00fcyesi <em>France 24 Kanal\u0131<\/em>\u2019nda isyan\u0131n nedenlerini tart\u0131\u015f\u0131yor. \u00d6\u011frenci, Devlet\u2019in kendilerini g\u00f6rmezden geldi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor, di\u011ferleri kamusal e\u011fitime yeterince kaynak ayr\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Bu arada kamera lise binalar\u0131n\u0131n i\u00e7inde dola\u015f\u0131yor: k\u0131r\u0131k klozetler, pasl\u0131 borular, duvardan s\u0131n\u0131fa s\u0131zan kirli sular. \u00a0\u00a0Okul binalar\u0131n\u0131n yar\u0131dan fazlas\u0131 1914 \u00f6ncesinden kalma ya da 1945\u2019ten hemen sonra yap\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6\u011frencilerin y\u00fczde 83\u2019\u00fc devlet okullar\u0131na, y\u00fczde 17\u2019si \u00f6zel okullara gidiyor. Ancak \u00f6zel okullar\u0131n \u00e7o\u011fu devletle s\u00f6zle\u015fmeli, \u00f6\u011fretmen maa\u015flar\u0131n\u0131 genellikle devlet kar\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Protesto k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131 bu ortamda, hi\u00e7 beklenmedik bir yerde, liselerde \u00e7akt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130syan bir lisede \u00f6\u011fretmenlerin kadro eksikli\u011fini protesto etmek i\u00e7in i\u015f b\u0131rakmalar\u0131yla, e\u015f zamanl\u0131 olarak Paris banliy\u00f6lerinde e\u011fitim sistemindeki e\u015fitsizli\u011fi protesto eden \u00f6\u011frencilerin g\u00f6sterileriyle tetiklendi. Okullar ate\u015fe verildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Frans\u0131z halk\u0131n\u0131n iki y\u00fcz y\u0131ll\u0131k ihtilalci kodlar\u0131 harekete ge\u00e7ti ve Paris sokaklar\u0131nda bir isyan dalgas\u0131 patlad\u0131, daha fazla okul ate\u015fe verildi, barikatlar kuruldu, Bastille Meydan\u0131 yak\u0131n tarihin b\u00fct\u00fcn ayaklanmalar\u0131nda y\u00fckselen <em>La Marseillaise<\/em> mar\u015f\u0131yla \u00e7\u0131nlad\u0131; baz\u0131 yerlerde araya, \u00f6\u011frencilerin topluca\u00a0\u00a0 s\u00f6yledikleri, Charles Aznavour\u2019un \u00a0&#8220;Emmenez-moi&#8221; (Beni Al\u0131p G\u00f6t\u00fcr) \u015fark\u0131s\u0131n\u0131n n\u00e2meleri kar\u0131\u015ft\u0131, baz\u0131 yerlerde \u201cFilistin\u2019e \u00d6zg\u00fcrl\u00fck!\u201d sloganlar\u0131 y\u00fckseldi. Her miting ve isyanda oldu\u011fu gibi burada da \u015fenlikli curcuna, e\u011flenceli \u015famata eksik de\u011fil. \u00c7o\u011fu re\u015fit olmayan 6000 g\u00f6zalt\u0131, \u00e7ok say\u0131da yaral\u0131. Bu daha ba\u015flang\u0131\u00e7, m\u00fccadeleye devam!<\/p>\n\n\n\n<p>Fakat olay giderek ciddile\u015fti. Biri, Fransa\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck ikinci i\u015f\u00e7i sendikas\u0131 CGT\u2019ye ba\u011fl\u0131 sekiz kamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 sendikas\u0131 ve K\u00f6yl\u00fc Konfederasyonu isyan\u0131 destekledi\u011fini bildirdi. 13 Ekim Sal\u0131, b\u00fcy\u00fck g\u00fcn!\u00a0 Genel grev ilan edilecek ve \u00a0\u00a0\u00a0b\u00fct\u00fcn muhalif \u00f6rg\u00fctler ortak miting yapacak. \u00a0H\u00fck\u00fcmet ya e\u011fitim reformu d\u00e2hil talepleri kabul edecek ve \u00d6\u011frenci Sendikas\u0131\u2019n\u0131n talep etti\u011fi \u201c10 milyon Avro\u201dyu verecek ya da \u00f6\u011frenciler, \u201creformunuz sizin olsun, paran\u0131z\u0131 da al\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131za \u00e7al\u0131n,\u201d diyerek isyan ate\u015fini g\u00fc\u00e7lerinin yetti\u011fi kadar yayacaklar.<\/p>\n\n\n\n<p> Peki bu, 68 isyan\u0131na benziyor mu? Benzemiyor. \u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>68\u2019de \u00f6\u011frencileri etkileyen olaylar\u0131n k\u00f6keni ve niteli\u011fi \u00e7ok farkl\u0131yd\u0131, ideolojik etkiler \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fc.&nbsp; Vietnam Sava\u015f\u0131 vard\u0131. &nbsp;\u00c7in\u2019de B\u00fcy\u00fck Proleter K\u00fclt\u00fcr Devrimi ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 (1966). K\u0131tasal devrim i\u00e7in gerilla sava\u015f\u0131 veren Che Guevara, Bolivya\u2019da CIA taraf\u0131ndan yakalan\u0131p \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc (Ekim 1967). \u00c7ekoslovakya, Sovyet i\u015fgaline (A\u011fustos 1968) direniyordu (\u00fcniversite \u00f6\u011frencisi Jan Palach i\u015fgali protesto i\u00e7in bedenini ate\u015fe verecekti).&nbsp; Herbert Marcuse, Frantz Fanon ve R\u00e9gis Debray\u2019nin gen\u00e7ler \u00fczerindeki etkisi g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Paris\u2019teki \u00d6\u011frenci \u0130\u015fgal Komiteleri Birli\u011fi, 17 May\u0131s 1968 g\u00fcn\u00fc SSCB Kom\u00fcnist Partisi\u2019ne \u015fu telgraf\u0131 \u00e7ekti: \u201cTitreyin b\u00fcrokratlar, uluslararas\u0131 i\u015f\u00e7i konseylerinin g\u00fcc\u00fc sizi k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde yok edecek! Ya\u015fas\u0131n Kron\u015ftad denizcilerinin ve\u00a0 Maknov\u015f\u00e7ina\u2019n\u0131n Tro\u00e7ki ve Lenin\u2019e kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesi. Ya\u015fas\u0131n 1956 Budape\u015fte Konseyci ayaklanmas\u0131. Kahrolsun devlet!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Kendi i\u00e7inde tutars\u0131zl\u0131k bar\u0131nd\u0131rmas\u0131na ra\u011fmen tarihsel derinli\u011fi ve arka plan\u0131 muazzam, \u00e7ok veciz bir telgraft\u0131r!<\/p>\n\n\n\n<p>Netice almalar\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131 (\u201cGer\u00e7ek\u00e7i ol, imk\u00e2ns\u0131z\u0131 iste!\u201d). &nbsp;Nitekim alamad\u0131lar.&nbsp; CGT genel grev ilan ederek \u00f6\u011frencilere sokakta destek verince, Frans\u0131z burjuvazisi deh\u015fete kap\u0131ld\u0131 ve Charles de Gaulle&nbsp; hemen helikoptere atlay\u0131p Almanya\u2019ya ge\u00e7ti,&nbsp; Baden-Baden\u2019deki Frans\u0131z asker\u00ee \u00fcss\u00fcn\u00fc alarma ge\u00e7irdi. H\u00fck\u00fcmet hi\u00e7 vakit kaybetmeden i\u015f\u00e7ilere y\u00fczde 15 zam yapt\u0131. Ba\u015fbakan Georges Pompidou \u00f6\u011frencilerin siyas\u00ee olmayan taleplerini (tam \u00f6zerklik, okul y\u00f6netiminde temsil hakk\u0131 vb.) kabul etti, pe\u015f pe\u015fe iki E\u011fitim Bakan\u0131\u2019n\u0131 kovdu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc E\u011fitim Bakan\u0131\u2019n\u0131n ad\u0131yla an\u0131lan Edgar Faure Yasas\u0131\u2019yla e\u011fitimin kalitesi y\u00fckseltildi, bar\u0131nma \u015fartlar\u0131 iyile\u015ftirildi. Bu arada y\u00fczde 15 zamm\u0131 cebine indiren i\u015f\u00e7iler sokaklardan \u00e7ekilmi\u015f, \u00f6\u011frenciler de evlerine d\u00f6nm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n<p>68 \u0130syan\u0131\u2019nda sorun k\u00fc\u00e7\u00fck, ideolojik aray\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck, siyas\u00ee hedefler ise \u00e7ok y\u00fcksekti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdiki \u00f6\u011frenci isyan\u0131nda ise Fransa d\u00e2hil b\u00fct\u00fcn toplumlar\u0131 etkileyen sorun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck, ideolojik aray\u0131\u015f \u00e7ok zay\u0131f, siyas\u00ee hedef ise yok. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBoyun E\u011fmeyen Fransa\u201d gibi her y\u00f6ne \u00e7ekilebilecek bir isim ta\u015f\u0131yan siyas\u00ee partinin ba\u015f\u0131ndaki Jean-Luc M\u00e9lenchon\u2019dan bir Lenin \u00e7\u0131kmaz. Alevlerin yay\u0131lmas\u0131 h\u00e2linde Frans\u0131z burjuvazisinin ve orta s\u0131n\u0131flar\u0131n, Karl Marx\u2019\u0131n &nbsp;\u201cLouis Bonaparte\u2019\u0131n 18 Brumaire\u201dinde (1852) kulland\u0131\u011f\u0131 ifadeyle, \u201cSonsuza kadar korku \u00e7ekmektense korkulu bir sona raz\u0131 olmalar\u0131,\u201d&nbsp; daha \u015fimdiden g\u00fc\u00e7l\u00fc devlet, toplumsal istikrar, huzur ve g\u00fcven vaat eden&nbsp; Marine Le Pen\u2019in Ulusal Birlik Partisi\u2019ne r\u0131za g\u00f6stermeleri muhtemeldir.<\/p>\n\n\n\n<p>Peki, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olan \u015fimdiki sorun nedir?<\/p>\n\n\n\n<p>Sorun, neoliberal iktisat politikalar\u0131n\u0131n toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamamas\u0131, mevcut sermaye birikim modelinin iflas etmi\u015f olmas\u0131; \u00fcretime, planlamaya dayanan programatik bir yeni birikim modelinin ufukta g\u00f6r\u00fcnmemesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sermaye \u00fcretken olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, sanayiden uzakla\u015fm\u0131\u015f, toplumsal sorumluluklardan, devlet denetiminden s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015f, bankalar\u0131 arac\u0131 kurumlar gibi, borsalar\u0131 darphane gibi kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015f, patlamaya aday bir balon gibi \u015fi\u015ferek, ulusal s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015f\u0131p uluslararas\u0131 semalarda y\u00fckselerek, d\u00fcnya turuna \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp; Devleti y\u00f6netenlerin ve onlar\u0131n \u00e7evresine \u00fc\u015f\u00fc\u015fen a\u015f\u0131r\u0131 zengin asalaklar\u0131n daha da zenginle\u015ferek piyasan\u0131n insaf\u0131na terk edilmi\u015f halk\u0131n b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131na yabanc\u0131la\u015fmas\u0131, mill\u00ee vasf\u0131n\u0131 kaybederek halk\u0131n k\u00fclt\u00fcrel olarak kendisine yabanc\u0131 g\u00f6\u00e7menlerle entegrasyonunu zorlamas\u0131, bug\u00fcnk\u00fc protestolar\u0131n temel nedenidir ve bir alternatif bulunamad\u0131\u011f\u0131 taktirde ge\u00e7mi\u015f \u00e7a\u011flarda g\u00f6r\u00fclmemi\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00fcy\u00fck isyanlara yol a\u00e7acakt\u0131r. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Paris\u2019te lise \u00f6\u011frencilerinin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131, \u015fimdilik Bel\u00e7ika, \u0130talya, Almanya, Yunanistan ve \u0130rlanda\u2019ya yay\u0131lan, her yerde \u00f6rg\u00fctl\u00fc toplumun b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden destek g\u00f6ren protesto hareketlerinin ortak \u00f6zelli\u011fi, Devlet aray\u0131\u015f\u0131d\u0131r. \u00a0Program\u0131, \u00f6rg\u00fct\u00fc ve taktikleri hen\u00fcz bi\u00e7imlenmeyen bu talebin, sisteme dokunmayan ge\u00e7ici tavizlerle s\u00fcr\u00fcncemede b\u0131rak\u0131lmas\u0131 \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir kitlesel \u015fiddeti tetikleyecektir. Verasetle ya da se\u00e7imle gelmi\u015f krallar\u0131n tac\u0131n\u0131 g\u00fcn\u00fc gelince ba\u015flar\u0131yla birlikte alm\u0131\u015flard\u0131r, yine alacaklard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Devlet dedi\u011fimiz yap\u0131, topluma kaliteli paras\u0131z e\u011fitim, ila\u00e7 \u015firketlerinin ve ticar\u00ee sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn taleplerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir anlay\u0131\u015f\u0131yla paras\u0131z sa\u011fl\u0131k hizmeti, g\u00fcvenlik, refah, adalet ve her alanda f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi sa\u011flam\u0131yorsa, ona devlet diye itaat edilmez, halk\u0131 soyan bir \u00e7ete diye bak\u0131l\u0131r ve direnme hakk\u0131 do\u011far.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sa\u011f ya da sol bir ayaklanma de\u011fil, yurtta\u015f ayaklanmas\u0131d\u0131r. Refah toplumunu, sosyal Devlet\u2019i geri istiyorlar. Yurtta\u015flar, devletlerin ve \u015firketlerin m\u00fc\u015fterisi olmak, bu \u015fekilde y\u00f6netilmek istemiyorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Avrupa\u2019da en a\u015f\u0131r\u0131s\u0131ndan muhafazak\u00e2r milliyet\u00e7isine kadar b\u00fct\u00fcn bir sa\u011f\u0131n kula\u011f\u0131 bu isyan\u0131n kitlesel taleplerine tan\u0131m\u0131 gere\u011fi daha hassas, daha a\u00e7\u0131k. Etnik, dinsel ve cinsel \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri insan hakk\u0131 olarak savunmay\u0131 bir t\u00fcr demokrasi budalal\u0131\u011f\u0131 olarak ya\u015fayan Avrupa solunun cephaneli\u011finde ise bug\u00fcn\u00fcn kitlesel taleplerini kar\u015f\u0131layacak malzeme yok.\u00a0 Parlamenter temsilde sa\u011f\u0131n y\u00fckseli\u015fi, solun ise gerileyi\u015fi devam edecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Asl\u0131nda bunlar\u0131n tarihsel  sa\u011f ve solla da pek alakas\u0131 yok. \u015eirketle\u015fmi\u015f devletler ile devletle\u015fmi\u015f \u015firketler  \u00f6fkeli halk kitleleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelecek.<\/p>\n\n\n\n<p>Marx ve Engels\u2019in 1848\u2019de yazd\u0131klar\u0131 <em>Kom\u00fcnist Manifesto<\/em> \u015fu c\u00fcmleyle ba\u015flar: \u201cAvrupa\u2019da bir hayalet dola\u015f\u0131yor, Kom\u00fcnizm hayaleti!\u201d \u015eimdi dola\u015fan hayalet de\u011fil, sadece bir soru i\u015fareti. \u00a0Haz\u0131r re\u00e7ete yok! \u00a0Her sorunun cevab\u0131 meydanlarda, sokaklarda, m\u00fccadelenin i\u00e7inde bulunacak. <a href=\"mailto:yalogan@gmail.com\">yalogan@gmail.com<\/a>\u00a0 \u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yavuz Alogan Bir \u00f6\u011frenci, iki \u00f6\u011fretmen ve bir \u00f6\u011fretim \u00fcyesi France 24 Kanal\u0131\u2019nda isyan\u0131n nedenlerini tart\u0131\u015f\u0131yor. \u00d6\u011frenci, Devlet\u2019in kendilerini g\u00f6rmezden geldi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor, di\u011ferleri kamusal e\u011fitime yeterince kaynak ayr\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Bu arada kamera lise binalar\u0131n\u0131n i\u00e7inde dola\u015f\u0131yor: k\u0131r\u0131k klozetler, pasl\u0131 borular, duvardan s\u0131n\u0131fa s\u0131zan kirli sular. \u00a0\u00a0Okul binalar\u0131n\u0131n yar\u0131dan fazlas\u0131 1914 \u00f6ncesinden kalma ya da 1945\u2019ten &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=2062\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;AVRUPA&#8217;DA B\u0130R SORU \u0130\u015eARET\u0130 DOLA\u015eIYOR&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2062","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2062","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2062"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2062\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2064,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2062\/revisions\/2064"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2062"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2062"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2062"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}