Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
A\u015f\u0131r\u0131 rasyonel d\u00fc\u015f\u00fcnce devrimciyi bozar. Rasyonel d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u015f\u0131r\u0131 oldu\u011fu zaman rasyonel olmaktan da \u00e7\u0131kar. Elbette herkes var olan ko\u015fullar\u0131n ve imk\u00e2nlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu bir ortamda d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve davranmak zorundad\u0131r. Verili ko\u015fullar hareketlerinizi ko\u015fullar. Ne kadar ekmek o kadar k\u00f6fte, denilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Fakat burada b\u00fct\u00fcn devrimlerin dinami\u011fini a\u00e7\u0131\u011fa vuran ince bir detay var. Sadece var olan ko\u015fullara g\u00f6re vaziyet al\u0131rsan\u0131z, yani oldu\u011fu gibi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bir d\u00fcnyada en rasyonel, en makul, akla en uygun hareket tarz\u0131n\u0131 benimserseniz, bir s\u00fcre sonra kendi hareket tarz\u0131n\u0131z\u0131n esiri olursunuz ve var olan ko\u015fullar\u0131 de\u011fi\u015ftirme, onlar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme, yani devrim yapma imk\u00e2n ve ihtimali size ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 bir sa\u00e7mal\u0131k gibi gelmeye ba\u015flar. Hayat devam ederken \u00e7ak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z yerde kal\u0131r, b\u00f6ylece sistemin bir par\u00e7as\u0131 olursunuz.<\/p>\n\n\n\n
Tarihte bunun say\u0131s\u0131z \u00f6rne\u011fi vard\u0131r. Mesela 1918\u2019de \u0130stanbul\u2019da ya\u015fayan vatansever bir entelekt\u00fcelin, verili ko\u015fullar\u0131 dikkate ald\u0131\u011f\u0131nda, Amerikan himayesinin en makul \u00e7\u00f6z\u00fcm oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmesi gayet do\u011fal ve akla uygundu. Memleket yak\u0131l\u0131p y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, i\u015fgale u\u011fram\u0131\u015f, tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k umudu kalmam\u0131\u015ft\u0131. \u00d6te yanda ABD Ba\u015fkan\u0131 Wilson, kendi ad\u0131yla an\u0131lan \u201c14 Prensip\u201d a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 kendisine hayran b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Bu prensiplerin 12.sinde, gayet a\u00e7\u0131k bir dille, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun T\u00fcrk kesimlerine egemenlik tan\u0131nmal\u0131, di\u011fer milliyetlere de \u00f6zerklik sa\u011flanmal\u0131, deniyordu. Mutlaka bir d\u0131\u015f g\u00fcce, b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcce dayanmak gerekiyordu. <\/p>\n\n\n\n
Var olan ko\u015fullar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ne kadar makul, ne kadar rasyonel, \u00fcstelik olabildi\u011fince kurtulu\u015f vaat eden bir \u00f6nerme! Yunus Nadi, Halide Edip, Ahmet Emin (Yalman), Refik Halit (Karay) gibi entelekt\u00fcellerin hemen bir \u201cWilson Prensipleri Cemiyeti\u201d kurup Amerikan mandas\u0131n\u0131 savunmalar\u0131nda \u015fa\u015f\u0131lacak ne olabilirdi?<\/p>\n\n\n\n
Fakat o s\u0131rada Mustafa Kemal\u2019in d\u00fcnyas\u0131 \u00e7ok farkl\u0131yd\u0131. Zihni muhtemelen \u00fclkenin \u00e7e\u015fitli yerlerine da\u011f\u0131lm\u0131\u015f silah depolar\u0131n\u0131 \u0130ngilizlere kapt\u0131rmadan emniyete almak, I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ate\u015finde s\u0131nanm\u0131\u015f komutanlar\u0131n ve Karakol Cemiyeti\u2019nde toplanacak \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n nitelikleri ve sadakatleri gibi sorunlarla me\u015fguld\u00fc. Ko\u015fullar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, ne kadar gereksiz d\u00fc\u015f\u00fcnceler\u2026<\/p>\n\n\n\n
Aziz vatan\u0131n b\u00fct\u00fcn kaleleri zaptedilmi\u015f, b\u00fct\u00fcn tersanelerine girilmi\u015f, b\u00fct\u00fcn ordular\u0131 da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve memleketin her k\u00f6\u015fesi bilfiil i\u015fgal edilmi\u015f; iktidara sahip olanlar gaflet ve dal\u00e2let ve hatta h\u0131yanet i\u00e7inde \u015fahsi menfaatlerini m\u00fcstevlinin siyasi emelleriyle tevhit etmi\u015fler. Wilson Prensipleri\u2019yle eldekini kurtaracak yerde, silahl\u0131 direni\u015fe te\u015febb\u00fcs ediyor; \u00fcstelik bir Meclis-i Mebusan toplayarak silahl\u0131 direni\u015fin komutas\u0131n\u0131 o mebusan\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131kacak, o s\u0131rada ne yapaca\u011f\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen bir h\u00fck\u00fcmete vermek istiyor. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131nda, verili ko\u015fullar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, herkesin kabul edebilece\u011fi bir ak\u0131l ve mant\u0131k var m\u0131yd\u0131?<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fte bu iki farkl\u0131 d\u00fcnyay\u0131, b\u00fct\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle birlikte tek bir harekette evreler h\u00e2linde birle\u015ftirip d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilen iradeye, devrimci \u00f6nderlik diyoruz.<\/p>\n\n\n\n
1917\u2019nin \u015eubat ve Mart aylar\u0131nda Rusya\u2019daki devrimciler, mesela Men\u015fevik Julius Martov ya da Bol\u015fevik Lev Kamenev gayet makul d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. \u015eubat Devrimi\u2019yle Demokratik Devrim ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, \u00e7arl\u0131k y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Sovyetler\u2019i Kurucu Meclis\u2019in iradesine tabi k\u0131lmak gerekiyordu. Genel se\u00e7imle kurulacak bir Duma (meclis) Rusya\u2019n\u0131n siyasi yap\u0131s\u0131n\u0131 belirleyecek, h\u00fck\u00fcmeti elbette sosyalistler kuracakt\u0131. Hepsinin kafas\u0131nda Alman Sosyal Demokrat Partisi gibi fraksiyonlar\u0131, i\u00e7 gruplar\u0131 olan b\u00fcy\u00fck bir siyas\u00ee olu\u015fumla evreler h\u00e2linde burjuvaziyi tecrit edip sosyalizme y\u00f6nelme d\u00fc\u015f\u00fcncesi vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Fakat borazanl\u0131 bir atl\u0131 tozu dumana katt\u0131. \u00dc\u00e7 Nisan gecesi K\u00e7ezinska Saray\u0131\u2019nda Lenin, Nisan Tezleri\u2019ni a\u00e7\u0131klad\u0131. Devrim\u2019in burjuva demokratik a\u015famada kalmas\u0131 h\u00e2linde kesinlikle ezilece\u011fini s\u00f6yledi; sosyalist a\u015famaya ge\u00e7ilmesini, burjuvazinin tasfiye edilmesini savundu. B\u00fct\u00fcn devrimciler, \u201cAdam, akl\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f,\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcler. Bol\u015fevik Partisi Lenin\u2019in tezlerini reddetti, parti gazetesi Pravda<\/em>\u2019da Tezler, yay\u0131n kurulunun \u015fu notuyla yay\u0131mland\u0131: \u201cBurjuva devriminin bitti\u011fi faraziyesine dayand\u0131\u011f\u0131 ve devrimin derhal bir sosyalist devrime d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fini umdu\u011fu i\u00e7in kabule de\u011fer g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.\u201d Lenin istifa edip taban\u0131 partiye kar\u015f\u0131 ayakland\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek herkesi tehdit etmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya devrimlerinden, Frans\u0131z, \u0130ngiliz, Rus, \u00c7in, T\u00fcrk, K\u00fcba, hepsinden buna benzer say\u0131s\u0131z \u00f6rnek verilebilir.<\/p>\n\n\n\n Bu k\u0131ssalardan \u00e7\u0131kar\u0131lacak hisse \u015fudur: devrimci, var olan ko\u015fullar\u0131n akla getirdi\u011fi ak\u0131\u015f istikametinde ilerleyen, var olan ko\u015fullar\u0131n i\u00e7inde kendine uygun yer arayan, al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bi\u00e7imde ak\u0131ll\u0131 ve mant\u0131kl\u0131 bir insan de\u011fildir. Ko\u015fullara teslim olan, var olan ko\u015fullar i\u00e7inde akla gelen ilk makul \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc benimseyen ya da herkesin ne s\u00f6yledi\u011fine bakarak d\u00fc\u015f\u00fcnen, kendi konumunu ba\u015fkalar\u0131n\u0131n konumuna g\u00f6re ayarlayan adamdan ya da kad\u0131ndan devrimci olmaz. A\u015f\u0131r\u0131 rasyonel d\u00fc\u015f\u00fcnce devrimciyi bozar. Veryans\u0131ntv<\/em>, 24. 08. 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan A\u015f\u0131r\u0131 rasyonel d\u00fc\u015f\u00fcnce devrimciyi bozar. Rasyonel d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u015f\u0131r\u0131 oldu\u011fu zaman rasyonel olmaktan da \u00e7\u0131kar. Elbette herkes var olan ko\u015fullar\u0131n ve imk\u00e2nlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu bir ortamda d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve davranmak zorundad\u0131r. Verili ko\u015fullar hareketlerinizi ko\u015fullar. Ne kadar ekmek o kadar k\u00f6fte, denilmi\u015ftir. Fakat burada b\u00fct\u00fcn devrimlerin dinami\u011fini a\u00e7\u0131\u011fa vuran ince bir detay var. Sadece … <\/p>\n