{"id":2032,"date":"2026-08-23T05:55:58","date_gmt":"2026-08-23T03:55:58","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=2032"},"modified":"2026-08-23T05:55:58","modified_gmt":"2026-08-23T03:55:58","slug":"iki-fotograf","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=2032","title":{"rendered":"\u0130K\u0130 FOTO\u011eRAF"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/resim-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2033\" srcset=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/resim-1024x576.png 1024w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/resim-500x281.png 500w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/resim-768x432.png 768w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/resim-1536x864.png 1536w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/resim.png 1672w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n<p>Bazen bir \u015fey o \u015feyle alakas\u0131z g\u00f6r\u00fcnen bir ba\u015fka \u015feyi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131r.\u00a0 Bellek bir \u015feyi, mesela bir foto\u011fraf\u0131, size fark ettirmeden bir ba\u015fka foto\u011fraf\u0131n yan\u0131na koyar.<\/p>\n\n\n\n<p>Birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce Ankara G\u00fcven Park\u2019ta \u00e7ekilen soldaki foto\u011fraf bana 113 y\u0131l \u00f6nce muhtemelen \u00dcsk\u00fcp civar\u0131nda \u00e7ekilmi\u015f bir ba\u015fka foto\u011fraf\u0131 hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Birinci foto\u011fraftaki ki\u015fiyi tan\u0131yoruz: tarih\u00e7i Yusuf Hala\u00e7o\u011flu.\u00a0\u00a0 Parti Devleti\u2019nin nereye koyaca\u011f\u0131n\u0131, g\u00f6zlerden nas\u0131l saklayaca\u011f\u0131n\u0131 bilemedi\u011fi, su\u00e7lular\u0131n tela\u015f\u0131yla Ankara\u2019n\u0131n i\u00e7inde oradan oraya s\u00fcr\u00fckledi\u011fi gazi erlerin ba\u015f\u0131na \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f, eliyle y\u00fcz\u00fcn\u00fc kapam\u0131\u015f a\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci foto\u011frafta g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz Osmanl\u0131 subay\u0131n\u0131n kim oldu\u011funu bilmiyoruz. Kumanova Cephesi\u2019nde S\u0131rplara esir d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, bir ta\u015f\u0131n \u00fczerine \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f, derin bir keder i\u00e7inde bekliyor. Kimli\u011fi hakk\u0131nda rivayetler muhtelif. Baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re y\u00fczba\u015f\u0131 kaputu giymi\u015f \u201cDeli\u201d Fuat Pa\u015fa ya da Bat\u0131 Ordusu\u2019na ba\u011fl\u0131 7. Kolordu\u2019nun Kurmay Ba\u015fkan\u0131 \u201c\u00c7olak\u201d Faik Pa\u015fa ya da ismi bilinmeyen bir y\u00fczba\u015f\u0131\u2026\u00a0 Foto\u011fraf, tarihimize \u201cFacia\u201d olarak ge\u00e7en Balkan Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n (1912-1913) son sahnelerinden birini yans\u0131t\u0131yor. B\u00fct\u00fcn Rumeli elden \u00e7\u0131km\u0131\u015f, K\u0131rkkilise (K\u0131rklareli) \u00f6n\u00fcnde ordumuz Bulgaristan Kraliyet Ordusu kar\u015f\u0131s\u0131nda feci bir yenilgiye u\u011fram\u0131\u015f (22-24 Ekim 1912), d\u00fc\u015fman \u00c7atalca istihk\u00e2mlar\u0131na dayanm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Birinci foto\u011fraf g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn sosyal medyas\u0131n\u0131n, ikinci foto\u011fraf ise o d\u00f6nemin matbua \u00e2leminin ilgisini \u00e7ekmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarih\u00e7i Yusuf Hala\u00e7o\u011flu, \u201cPKK i\u00e7in oy veren, \u0130mral\u0131 canisine g\u00f6sterdikleri ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc gazilerinden esirgeyen 467 milletvekili, \u00fclkesi u\u011fruna gazi olmu\u015f insanlar\u0131na neden sahip \u00e7\u0131kmaz?\u201d diye soruyor. \u201cYaz\u0131k!\u201d diyor, \u201c\u015eehidine, gazisine sahip \u00e7\u0131kmayan y\u00f6netimler ve uluslar \u00e7\u00f6kmeye mahk\u00fbmdur.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fc\u015fmana esir d\u00fc\u015fen Osmanl\u0131 subay\u0131n\u0131n ne dedi\u011fini bilmiyoruz. Fakat o d\u00f6nemde efk\u00e2r-\u0131 umum\u00eeye denilen kamuoyunu olu\u015fturan matbuat, Balkan Facias\u0131\u2019n\u0131 b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>O s\u0131rada Padi\u015fah olan V. Mehmet Re\u015fat \u015fimdiki Sultan\u0131m\u0131z Efendimiz gibi matbuat\u0131n y\u00fczde 98\u2019ine h\u00e2kim de\u011fildi, gazetelere borazan \u00e7ald\u0131r\u0131p yorumcular\u0131 maymun gibi oynatam\u0131yordu. Televizyon yoktu, kimin merkez medyaya \u00e7\u0131k\u0131p ne s\u00f6yleyece\u011fini belirleyecek \u0130leti\u015fim Bakanl\u0131\u011f\u0131 gibi bir kurum da yoktu. &nbsp;Sans\u00fcr elbette vard\u0131 fakat kapat\u0131lan her gazete ba\u015fka bir isimle \u00e7\u0131k\u0131yor, Devlet-i Aliyye\u2019yi ve bozguna u\u011frayan Ordu\u2019yu en a\u011f\u0131r s\u00f6zlerle ele\u015ftirmeye devam ediyordu.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Tanin<\/em>, <em>Sabah<\/em>, <em>\u0130kdam<\/em> gibi gazeteler orduya giren siyasetin ve tarikatlar\u0131n, alayl\u0131\/mektepli subay ayr\u0131m\u0131n\u0131n, kendi ikb\u00e2li i\u00e7in partizanl\u0131k yapan subaylar\u0131n liyakatsizli\u011finin ve asker\u00ee disiplinsizli\u011fin Balkan Facias\u0131\u2019na sebep oldu\u011funu yazd\u0131lar. Cami avlular\u0131na dolu\u015fan, aralar\u0131nda benim ana taraf\u0131ndan akrabalar\u0131m\u0131n da bulundu\u011fu Balkan muhacirleriyle m\u00fclakat yapt\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti\u2019nin bas\u0131ndaki en g\u00fc\u00e7l\u00fc kalemi olmas\u0131na ra\u011fmen H\u00fcseyin Cahit Yal\u00e7\u0131n, makalelerinde do\u011frudan Sadrazam\u2019\u0131 ve Ordu Kumandanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 hedef ald\u0131; Facia\u2019n\u0131n \u201ck\u00fclt\u00fcrel ve siyas\u00ee bir iflas\u201d oldu\u011funu, Osmanl\u0131 modernle\u015fmesinin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131, orduda e\u011fitim ve disiplinin kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazd\u0131. &nbsp;Kurmay Binba\u015f\u0131 Mustafa Kemal, Ba\u015fkumandanl\u0131k Vek\u00e2leti\u2019ne g\u00f6nderdi\u011fi telgrafta (8 Nisan 1913) alay m\u00fcft\u00fcs\u00fcn\u00fcn askere verdi\u011fi vaaz ve nasihatlerin olumsuz etkisini vurgulad\u0131, ordu disiplini konusunda \u201ch\u00fck\u00fcmet tedbirlerinin pek ac\u0131nacak hususlarla s\u0131n\u0131rl\u0131\u201d kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n\n\n\n<p>Neyse, uzatmayal\u0131m\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Tarihin de\u011firmeni daima yava\u015f d\u00f6ner ve ince \u00f6\u011f\u00fct\u00fcr. Uluslar\u0131n uyan\u0131\u015f h\u0131z\u0131 maalesef kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 facialar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ve \u015fiddetine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ans\u0131z\u0131n bir felaketle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 zaman \u201cburaya nas\u0131l geldik\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flarlar, Hakikat\u2019i ancak felaket \u015fim\u015feklerinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6rebilirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015fad\u0131klar\u0131ndan ders \u00e7\u0131karanlar yeni fikirler ve kurumlarla yola devam ederler.&nbsp; Bunu beceremeyenler ya da ders \u00e7\u0131karmaya f\u0131rsat bulamayanlar, Yugoslavya gibi i\u00e7 sava\u015flarla par\u00e7alanarak tarih sahnesini terk ederler. Tarih h\u0131zland\u0131\u011f\u0131 zaman sizin \u00f6rg\u00fctlenmenizi, uzun uzun isti\u015fare etmenizi, nihayet uygun bir yer bulup mevzilenmenizi beklemez; elinizi \u00e7abuk tutacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Balkan Facias\u0131 muazzam insan ve toprak kay\u0131plar\u0131na ra\u011fmen Osmanl\u0131 ahalisinde, \u00f6zellikle asker\/sivil b\u00fcrokraside b\u00fcy\u00fck bir uyan\u0131\u015fa yol a\u00e7t\u0131.&nbsp; \u0130ttihad-\u0131 Anas\u0131r (imparatorlu\u011fun farkl\u0131 etnik ve din\u00ee unsurlar\u0131n\u0131n birli\u011fi) fikri derin bir k\u0131r\u0131lmaya u\u011frad\u0131, T\u00fcrkl\u00fck etraf\u0131nda tek millet \u015fuuru ilk kez belirdi; i\u00e7inde siyasetin ve tarikatlar\u0131n oyna\u015farak hiyerar\u015fiyi bozdu\u011fu bir orduda asker\u00ee disiplin olamayaca\u011f\u0131, b\u00f6yle bir orduyla sava\u015f kazan\u0131lmayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>F\u0131rka siyaseti yerinde kal\u0131rken, asker-sivil b\u00fcrokrasi Devlet\u2019i ve orduyu yeniden \u00f6rg\u00fctledi.<\/p>\n\n\n\n<p>Balkan facias\u0131ndan bir as\u0131r sonra, sava\u015f ve devrimle kurulan Cumhuriyet T\u00fcrkiyesi\u2019nde, toplumun i\u00e7inde ne varsa askerin i\u00e7inde de o olur anlay\u0131\u015f\u0131yla ordunun i\u00e7ine tarikatlar\u0131n cemaatlerin yerle\u015fece\u011fini, \u0130ttihad-\u0131 Anas\u0131r\u2019\u0131n yerini&nbsp; Anas\u0131r-\u0131 \u0130slam\u2019\u0131n (etnik unsurlar\u0131n ve mezheplerin \u0130sl\u00e2m\u2019da birli\u011fi)&nbsp; alaca\u011f\u0131n\u0131,&nbsp; ABD B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi\u2019nin Osmanl\u0131 millet sistemini \u00f6vmesi \u00fczerine bir T\u00fck-K\u00fcrt-Arap federasyonu fikrinin&nbsp; iktidar\u0131 elinde tutan kadro ve TBMM eliyle&nbsp;&nbsp; \u00fclke g\u00fcndemine sokulaca\u011f\u0131n\u0131, millet bilinci yok edilirken \u00fcmmet bilincinin topluma yukar\u0131dan dayat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, \u201cSaray\u201d kavram\u0131n\u0131n siyaset diline yeniden girece\u011fini ve yerle\u015fece\u011fini kim tahmin edebilirdi?<\/p>\n\n\n\n<p>Hala\u00e7o\u011flu\u2019nun ve me\u00e7hul Osmanl\u0131 subay\u0131n\u0131n kederi sahicidir; her ikisi de kendi zaman dilimi i\u00e7inde hem bir sonu hem de yeni bir ba\u015flang\u0131c\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonu g\u00f6sterir, \u00e7\u00fcnk\u00fc birincisinde kurtulu\u015f k\u0131vanc\u0131 ve kurulu\u015f co\u015fkusuyla birlikte Cumhuriyet\u2019in b\u00fct\u00fcn kazan\u0131mlar\u0131 geri al\u0131nm\u0131\u015f, laik demokratik sosyal hukuk devleti y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, er gaziler a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f, \u015fehitlerin hat\u0131ras\u0131 lekelenmi\u015ftir. \u0130kincisinde ise Devlet-i Aliyye acze d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, ordusu bozguna u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r, Payitaht\u2019\u0131n i\u015fgali an meselesidir.&nbsp; Her iki \u00f6rnekte de gelecek belirsizdir, tehlikeler b\u00fcy\u00fckt\u00fcr, tehditler a\u011f\u0131rd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Fakat her ikisi de ayn\u0131 zamanda ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r. Birincisinde, Cumhuriyet y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ama hen\u00fcz temelleri s\u00f6k\u00fclmemi\u015ftir, Cumhuriyet\u2019in geri al\u0131nan kazan\u0131mlar\u0131 halk\u0131n \u00fcmmet ile milletin fark\u0131n\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn biraz daha iyi anlayan en geli\u015fmi\u015f, kentlile\u015fmi\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131nda ya\u015famaktad\u0131r; laiklik, demokrasi, sosyal devlet ve hukuk ihtiyac\u0131 ilk kez kuvvetle hissedilmektedir. \u0130kincisinde ise K\u00e2mil Pa\u015fa H\u00fck\u00fcmeti darbe-i h\u00fck\u00fcmet icra edilerek d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclecek (23 Ocak 1913), ordu reformdan ge\u00e7irilecek, Edirne kurtar\u0131lacak, 1923\u2019te \u0130stanbul ebediyen geri al\u0131nacak, Halife Padi\u015fah\u2019a kulluk sona erecek, millet ve yurtta\u015fl\u0131k bilinci olu\u015facakt\u0131r. Foto\u011fraflar durur, tarih devam eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Hakikat b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015fsa, bundan sonraki duraklar k\u0131lavuz gerektirmeyecek kadar a\u00e7\u0131k ve berrak bi\u00e7imde \u00e7\u0131plak g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcyorsa, b\u00fcy\u00fck dersler \u00e7\u0131karmak i\u00e7in yeni facialar beklenmez.&nbsp; <a href=\"mailto:yalogan@gmail.com\">yalogan@gmail.com<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yavuz Alogan Bazen bir \u015fey o \u015feyle alakas\u0131z g\u00f6r\u00fcnen bir ba\u015fka \u015feyi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131r.\u00a0 Bellek bir \u015feyi, mesela bir foto\u011fraf\u0131, size fark ettirmeden bir ba\u015fka foto\u011fraf\u0131n yan\u0131na koyar. Birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce Ankara G\u00fcven Park\u2019ta \u00e7ekilen soldaki foto\u011fraf bana 113 y\u0131l \u00f6nce muhtemelen \u00dcsk\u00fcp civar\u0131nda \u00e7ekilmi\u015f bir ba\u015fka foto\u011fraf\u0131 hat\u0131rlatt\u0131. Birinci foto\u011fraftaki ki\u015fiyi tan\u0131yoruz: tarih\u00e7i Yusuf Hala\u00e7o\u011flu.\u00a0\u00a0 &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=2032\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;\u0130K\u0130 FOTO\u011eRAF&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2032","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2032","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2032"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2032\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2034,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2032\/revisions\/2034"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2032"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2032"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}