{"id":1974,"date":"2026-05-03T06:43:32","date_gmt":"2026-05-03T04:43:32","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1974"},"modified":"2026-05-03T06:43:32","modified_gmt":"2026-05-03T04:43:32","slug":"iscinin-emekcinin-bayrami","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1974","title":{"rendered":"\u0130\u015e\u00c7\u0130N\u0130N EMEK\u00c7\u0130N\u0130N BAYRAMI"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"720\" height=\"400\" src=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1-Mayis.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1975\" srcset=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1-Mayis.jpg 720w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1-Mayis-500x278.jpg 500w\" sizes=\"auto, (max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde s\u0131k\u0131y\u00f6netim 1984-86 y\u0131llar\u0131nda kademeli olarak kald\u0131r\u0131ld\u0131. F\u0131rt\u0131nadan sa\u011f \u00e7\u0131kan sosyalistler dergi \u00e7\u0131karmaya, \u00f6rg\u00fctlenmek i\u00e7in zemin yoklamaya ba\u015flad\u0131. Kolay de\u011fildi. Sanal \u00e2lem yoktu, her \u015fey fazlas\u0131yla somuttu.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0131n\u0131rs\u0131z uzunlukta makalelerin, haberlerin yorumlar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 internet siteleri a\u00e7\u0131p t\u0131klanmay\u0131 beklemek, video t\u0131klat\u0131p para toplamak gibi \u015feyler o d\u00f6nemde hayal bile edilemezdi.&nbsp; Dergiler k\u00e2\u011f\u0131da bas\u0131l\u0131yor, kitap\u00e7\u0131lara, gazete b\u00fcfelerine elden b\u0131rak\u0131l\u0131yordu. Dergi ve sendika b\u00fcrolar\u0131nda yap\u0131lan legal \u00f6rg\u00fct toplant\u0131lar\u0131nda arka s\u0131ralarda oturup har\u0131l har\u0131l not tutan sivil polislere \u00e7ay servisi yap\u0131l\u0131yor, Devlet G\u00fcvenlik Mahkemeleri\u2019nde (DGM) \u201csosyal bir s\u0131n\u0131f\u0131n di\u011fer sosyal s\u0131n\u0131flar \u00fczerinde tahakk\u00fcm\u00fcn\u00fc tesis etme\u201d konulu davalar\u0131n ard\u0131 arkas\u0131 kesilmiyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Darbeden sonra ilk sosyalist parti 1 \u015eubat 1988 g\u00fcn\u00fc kuruldu. \u0130lk 1 May\u0131s mitingi 1992\u2019de \u00a0\u00a0\u0130stanbul Gaziosmanpa\u015fa meydan\u0131nda yap\u0131ld\u0131. Kat\u0131l\u0131m \u00e7ok azd\u0131. \u00a0\u00a0Fakat a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 ayn\u0131 d\u00f6nemde 150 000 madenci isyan etmi\u015f, \u00d6zal\u2019\u0131 kastederek \u201c\u00c7ankaya\u2019n\u0131n \u015fi\u015fman\u0131 i\u015f\u00e7i d\u00fc\u015fman\u0131!\u201d slogan\u0131yla Ankara\u2019ya do\u011fru k\u0131\u015f k\u0131yamette y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe ge\u00e7mi\u015fti (4-8 Ocak 1991). Madenler hen\u00fcz devlet denetiminden al\u0131n\u0131p r\u00f6dovans sistemiyle ta\u015feron firmalara devredilmemi\u015fti, i\u015f\u00e7iler topluca eylem yapabiliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00c7ankaya\u2019n\u0131n \u015fi\u015fman\u0131\u201d demi\u015fken akl\u0131ma geldi\u2026 Bu arada \u00d6zal, 12 Nisan 1991\u2019de, sosyalistlerin 1936\u2019dan beri yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 TCK 141-142. Maddeleri kald\u0131rarak yerine Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu\u2019nu getirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Zamanlama manidard\u0131. Berlin Duvar\u0131 iki y\u0131l \u00f6nce y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f (Kas\u0131m 1989), bundan iki y\u0131l sonra da Sovyetler Birli\u011fi da\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 (Aral\u0131k 1991). \u00a0Jeopolitik, i\u00e7 siyas\u00ee \u00e2lemde h\u00fckm\u00fcn\u00fc icra ediyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bize dediler ki art\u0131k sizi tehlike olarak g\u00f6rm\u00fcyoruz, Siyas\u00ee Partiler Kanunu\u2019na (SPK) g\u00f6re diledi\u011finiz gibi \u00f6rg\u00fctlenebilir (30 sab\u0131kas\u0131z adam ve bir tabel\u00e2c\u0131 bularak!), k\u0131z\u0131l bayrak dalgaland\u0131rabilir, proletaryan\u0131n devrimci demokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bile savunabilir, sistem partilerinin milyon dolarl\u0131k rekl\u00e2m kampanyalar\u0131yla h\u00fckmetti\u011fi se\u00e7im meydanlar\u0131na \u00e7\u0131karak halka hitap edebilir, binde bir-iki oy alarak siyaset yapabilirsiniz. Bize \u00f6yle dediler. &nbsp;Biz de \u00f6yle yapt\u0131k. Sosyalist sol, demokrasi s\u00fcs\u00fc verilmi\u015f siyas\u00ee partiler rejiminin i\u00e7ine d\u00fc\u015ferek halk kitlelerinden tecrit oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Sosyalist sol, hareket gelene\u011finden (i\u015f\u00e7i k\u00f6yl\u00fc hareketi, \u00f6\u011frenci hareketi, devrimci hareket\u2026)&nbsp; ayr\u0131larak, SPK\u2019nin deli g\u00f6mle\u011fi i\u00e7inde ve devletin s\u0131k\u0131 denetimi alt\u0131nda zengin sistem partileriyle ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 olmayan e\u015fitsiz bir m\u00fccadeleye s\u00fcr\u00fcklenmi\u015fti. Demokrasi yan\u0131lsamas\u0131, denetim alt\u0131nda tutulan k\u00fc\u00e7\u00fck bah\u00e7elerde her t\u00fcrl\u00fc fikrin en etkisiz ve zarars\u0131z h\u00e2liyle hayatta kalmas\u0131n\u0131 gerektiriyordu. T\u0131pk\u0131 s\u00fcrekli budand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bodur kalan minyat\u00fcr Japon a\u011fa\u00e7lar\u0131 (Bonsai) gibi\u2026&nbsp; Bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda g\u00f6vdesi, dallar\u0131, yapraklar\u0131yla m\u00fckemmel bir ak\u00e7aa\u011fa\u00e7 g\u00f6r\u00fcyorsunuz fakat dumura u\u011fram\u0131\u015f, cebinize koyup g\u00f6t\u00fcrebilece\u011finiz kadar k\u00fc\u00e7\u00fck. On y\u0131llarca ya\u015f\u0131yor ama b\u00fcy\u00fcm\u00fcyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0Baz\u0131 olaylar g\u00f6sterge niteli\u011findedir. Bu olaylara bakarak Hakikat\u2019i ve yak\u0131n gelece\u011fi, tarihsel perspektifi de ihmal etmeden, b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu son 46 y\u0131l i\u00e7inde (12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc milat al\u0131yoruz) ya\u015fanan pek \u00e7ok i\u015f\u00e7i eylemi i\u00e7inden bu nitelikte olan \u00fc\u00e7 tanesini se\u00e7ebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Birincisi, 2009-2010\u2019da T\u00fcrk-\u0130\u015f \u00f6nderli\u011finde ger\u00e7ekle\u015fen Tekel Direni\u015fi\u2019dir (\u201cTekel Vatand\u0131r Sat\u0131lamaz!\u201d). Bu direni\u015f, T\u00fcrk-\u0130\u015f var oldu\u011fu s\u00fcrece i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n toplumsal ve siyas\u00ee a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan, \u00fclkenin kaderini etkileyen hi\u00e7bir eylem yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 en somut bi\u00e7imde g\u00f6stermi\u015ftir. Kenan Evren\u2019e darbe yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr mesaj\u0131 g\u00f6nderen, Genel Sekreter\u2019ini (Sad\u0131k \u015eide) Cunta h\u00fck\u00fcmetine Sosyal G\u00fcvenlik Bakan\u0131 olarak veren, bug\u00fcn de Saray\u2019a ba\u011fl\u0131 olarak i\u015f\u00e7i m\u00fccadelesinin gaz\u0131n\u0131 alan, onu oyalayan bu Konfederasyon, i\u015f\u00e7inin s\u0131rt\u0131ndan zenginle\u015fen sendika a\u011falar\u0131yla birlikte T\u00fcrkiye co\u011frafyas\u0131ndan silinerek yerini sahici sendikalara b\u0131rakmad\u0131k\u00e7a, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na d\u0131\u015far\u0131dan bir \u015fey anlat\u0131lamaz, i\u015f\u00e7i haklar\u0131ndan, hatta i\u015f\u00e7inin can g\u00fcvenli\u011finden bile s\u00f6z edilemez.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci olay, \u00fcretim maliyetini d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in i\u015f\u00e7inin hayat\u0131n\u0131 hi\u00e7e sayan patronlar y\u00fcz\u00fcnden 2014 y\u0131l\u0131nda 301 madencinin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc Soma facias\u0131n\u0131 izleyen s\u00fcre\u00e7te, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n m\u00fccadele eden bir \u00f6zne olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131larak zavall\u0131 bir merhamet nesnesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesidir.&nbsp; O s\u0131rada b\u00fct\u00fcn ulusal televizyon kanallar\u0131 Zonguldak ba\u015fta olmak \u00fczere madenlerde i\u015f\u00e7ilerin el ele tutu\u015farak, slogan bile atmadan sessizce a\u011flad\u0131klar\u0131 sahneyi defalarca, d\u00f6ne d\u00f6ne g\u00f6sterdi.&nbsp; \u201c\u0130\u015f\u00e7inin sessiz \u00e7aresizli\u011fi\u201d sahnesi\u2026 &nbsp;Ne direni\u015f, ne protesto, ne de bir dayan\u0131\u015fma grevi. Sadece ac\u0131n\u0131n ve \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 suskunluk\u2026 Soma\u2019da bir anar\u015fist Souvarine ya da sosyalist Etienne yoktu belki ama Emile Zola mezar\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p o sahneleri g\u00f6rse, <em>Germinal<\/em>\u2019i yeniden yazard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Soma\u2019da yaralanan bir i\u015f\u00e7i sedyeye yat\u0131r\u0131l\u0131rken, \u201c\u00c7izmelerimi \u00e7\u0131karay\u0131m a\u011fbi, kirlenmesin,\u201d dedi\u011fi i\u00e7in alk\u0131\u015flarla y\u00fcceltildi, hatta Soma M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan umre\u2019yle \u00f6d\u00fcllendirildi. Koltuk kirlenmesin diye ayakta seyahat eden i\u015f\u00e7iler nezaketlerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc alk\u0131\u015fland\u0131lar, M\u00fcge Anl\u0131\u2019n\u0131n \u201cTatl\u0131 Sert\u201d adl\u0131 program\u0131nda a\u011f\u0131rland\u0131lar.&nbsp; Herkes onlara ac\u0131d\u0131, duyguland\u0131. Ne efendi, terbiyeli adamlar, dedi. &nbsp;70\u2019li y\u0131llarda patronun ba\u015f\u0131nda balyoz gibi patlayan nas\u0131rl\u0131 yumru\u011fuyla an\u0131lan i\u015f\u00e7i, \u00f6ld\u00fcrseler bile meydan okumayan, basit bir protesto g\u00f6sterisi bile \u00f6rg\u00fctleyemeyen, nazik ve sebepsiz yere fedak\u00e2r, zavall\u0131 bir kurbanl\u0131k kuzu olarak te\u015fhir edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve nihayet \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc olay: Doruk Madencilik i\u015f\u00e7ilerinin ge\u00e7en hafta zaferle sonu\u00e7lanan m\u00fccadelesi. \u0130\u015f\u00e7iler 180 km y\u00fcr\u00fcd\u00fcler; ya\u011fmur alt\u0131nda soyunarak, a\u00e7l\u0131k grevi yaparak, baretlerini yere vurarak, polisle iti\u015ferek, gaz yiyerek direndiler ve kazand\u0131lar.&nbsp; &nbsp;Peki neyi kazand\u0131lar? \u00dccretlerini!&#8230; Mevcut yasalara g\u00f6re do\u011fal olarak almalar\u0131 gereken fakat verilmeyen \u00fccretlerini ve k\u0131dem tazminatlar\u0131n\u0131 alacaklar\u0131na dair kendilerine s\u00f6z verildi. B\u00f6ylece zafer kazanm\u0131\u015f oldular.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak bu olay, ilk iki olaydan farkl\u0131 olarak, Saray\u2019\u0131n korkusunu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Dizginsiz s\u00f6m\u00fcr\u00fcye yol veren, orta s\u0131n\u0131f\u0131 \u00e7\u00f6kerten, halk\u0131 a\u00e7l\u0131\u011fa mahk\u00fbm eden Saray, k\u00fc\u00e7\u00fck ama sahici bir direni\u015fin bir anda b\u00fct\u00fcn \u00fclkeyi orman yang\u0131n\u0131 gibi kaplayabilece\u011fini fark etti. Her t\u00fcrl\u00fc g\u00f6steriyi an\u0131nda da\u011f\u0131tan Saray y\u00f6netimi, 150 ki\u015filik k\u00fc\u00e7\u00fck bir i\u015f\u00e7i grubunun kararl\u0131 direni\u015fine teslim oldu. \u00d6ncesinde g\u00f6zalt\u0131na ald\u0131rd\u0131, gaz s\u0131kt\u0131rd\u0131, ittirip kakt\u0131rd\u0131 fakat olmad\u0131. \u0130\u015f\u00e7iler asgarinin de asgarisi olan taleplerinde direndiler. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Polise muhtemelen temkinli davranmas\u0131 s\u00f6ylenmi\u015fti.&nbsp; G\u00f6stericinin \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131p g\u0131rtla\u011f\u0131n\u0131 s\u0131kan polis ya da Soma\u2019daki gibi itiraz eden i\u015f\u00e7iye \u015fut \u00e7eken devlet g\u00f6revlisi manzaralar\u0131 olu\u015fmad\u0131. \u0130\u015f\u00e7i \u00f6l\u00fcm\u00fcne m\u00fccadele ederek kendi \u00fccretini, zaten almas\u0131 gereken \u00fccretini almaya hak kazand\u0131. Enerji Bakan\u0131, sempati g\u00f6sterdi, \u201cDoruk Madencilik bir daha benden ruhsat alamaz,\u201d diye deme\u00e7 verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Doruk madencileri b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019ye uygulamal\u0131 m\u00fccadele dersi verdi, bundan sonra her alanda, her i\u015f kolunda tekrarlanacak \u00e7ok de\u011ferli bir \u00f6rnek olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015f\u00e7i ve memur sendikalar\u0131yla i\u015fveren temsilcilerinin 1 May\u0131s \u00f6ncesi Saray\u2019da bulu\u015fmas\u0131 da ayn\u0131 korkunun eseridir. &nbsp;&nbsp;Say\u0131n Reis, toplant\u0131da, \u201cSendikal haklar\u0131 geni\u015flettik, \u00f6rg\u00fctlenmenin \u00f6n\u00fcndeki engelleri kald\u0131rd\u0131k\u201d gibi \u015feyler s\u00f6yledi. \u0130\u015f\u00e7i ve memur temsilcileri her \u015fey gayet normalmi\u015f gibi sessizce dinledi, \u00e7\u0131t \u00e7\u0131kmad\u0131, her biri devlet adam\u0131 gibi g\u00fczel g\u00fczel konu\u015ftu. Bir su\u00e7 varsa hepimiz orta\u011f\u0131z, hepimiz ortaksak her \u015fey normaldir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc verildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve 2026 1 May\u0131s\u2019\u0131 Kad\u0131k\u00f6y, Kartal, Tando\u011fan, \u00c7orum, \u00c7anakkale, \u0130zmir ve Bursa\u2019da, herkesin 1 May\u0131s\u2019\u0131 kendine \u015feklinde, parampar\u00e7a kutland\u0131. Ke\u015fke 2009\u2019dan \u00f6nceki gibi \u201cBahar Bayram\u0131\u201d olarak kutlansayd\u0131.&nbsp; En az\u0131ndan bu evrensel g\u00fcn\u00fcn tarihsel ve s\u0131n\u0131fsal anlam\u0131 bunca tecav\u00fcz ve sapt\u0131rmadan kurtulmu\u015f olurdu.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"mailto:yalogan@gmail.com\">yalogan@gmail.com<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yavuz Alogan B\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde s\u0131k\u0131y\u00f6netim 1984-86 y\u0131llar\u0131nda kademeli olarak kald\u0131r\u0131ld\u0131. F\u0131rt\u0131nadan sa\u011f \u00e7\u0131kan sosyalistler dergi \u00e7\u0131karmaya, \u00f6rg\u00fctlenmek i\u00e7in zemin yoklamaya ba\u015flad\u0131. Kolay de\u011fildi. Sanal \u00e2lem yoktu, her \u015fey fazlas\u0131yla somuttu. S\u0131n\u0131rs\u0131z uzunlukta makalelerin, haberlerin yorumlar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 internet siteleri a\u00e7\u0131p t\u0131klanmay\u0131 beklemek, video t\u0131klat\u0131p para toplamak gibi \u015feyler o d\u00f6nemde hayal bile edilemezdi.&nbsp; Dergiler k\u00e2\u011f\u0131da &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1974\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;\u0130\u015e\u00c7\u0130N\u0130N EMEK\u00c7\u0130N\u0130N BAYRAMI&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1974","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1974","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1974"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1974\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1976,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1974\/revisions\/1976"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1974"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1974"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1974"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}