Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Subay olmak \u00fczere askerlik e\u011fitimi g\u00f6ren \u00f6\u011frenci toplulu\u011funa bat\u0131 dillerinde \u201ckadet\u201d (cadet) denir. Subay aday\u0131 asker\u00ee orta okula giri\u015finden kurmay mektebini bitirene kadar kadet say\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u0130mparatorluk ve ulus-devlet ordular\u0131nda kadet s\u0131n\u0131f\u0131na mensup \u00f6\u011frenciler bir t\u00fcr devlet \u015f\u00f6valyesi olarak yeti\u015firler; asker\u00ee rit\u00fcellerin kat\u0131 disiplinle uyguland\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel bir ortamda toplumun i\u00e7indeki farkl\u0131 ideolojik, siyas\u00ee ve din\u00ee ak\u0131mlardan uzak tutularak e\u011fitilirler.<\/p>\n\n\n\n
Bu asker\u00ee e\u011fitim sistemi 18. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda ba\u015flad\u0131 ve Napoleon\u2019un zorunlu askerlik hizmetine dayanan Frans\u0131z ordusunu kurmas\u0131yla (1805) yerle\u015fti. Zorla silah alt\u0131na al\u0131nan feodal unsurlardan olu\u015fan erat\u0131n yerini yurtseverlik bilincine sahip \u00f6zg\u00fcr yurtta\u015flar, aristokratlardan olu\u015fan subay kadrolar\u0131n\u0131n yerini ise kadet s\u0131n\u0131f\u0131ndan gelen subaylar ald\u0131. B\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fck devrimlerde eski d\u00fczenin kadet s\u0131n\u0131f\u0131ndan gelen subaylar, mesela Ekim Devrimi\u2019nde Albay Walden ve General Tuha\u00e7evskiy, \u00c7in Devrimi\u2019nde General \u00c7u Teh ve Mare\u015fal Lin Biao, \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Askeriye ve Siyasi Toplum<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bizde modern asker\u00ee e\u011fitim Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun son zamanlar\u0131nda ba\u015flad\u0131. \u0130ttihat ve Terakki gelene\u011finden gelerek Cumhuriyet\u2019in kurulu\u015funa \u00f6nderlik eden subaylar imparatorlu\u011fun kadet s\u0131n\u0131f\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131. Onlar hem iyi e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015f, hem kendini yeti\u015ftirmi\u015f, hem de \u00fc\u00e7 k\u0131tada sava\u015farak tecr\u00fcbe kazanm\u0131\u015f askerlerdi.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrk Ordusu\u2019nun NATO standartlar\u0131na g\u00f6re yeniden \u00f6rg\u00fctlenmesine, 12 Mart ve 12 Eyl\u00fcl\u2019de Ordu i\u00e7inde yap\u0131lan tasfiyelere ra\u011fmen, Cumhuriyet h\u00fck\u00fcmetleri ordunun e\u011fitim kurumlar\u0131na dokunmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n Ordu toplumun minyat\u00fcr bir \u00f6rne\u011fi de\u011fildir. Toplumdaki b\u00fct\u00fcn farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ve e\u011filimlerin ordu i\u00e7inde faal olmas\u0131 do\u011fal kar\u015f\u0131lanmaz. Askerlik, s\u00f6z gelimi hekimlik, avukatl\u0131k ya da m\u00fchendislik gibi sadece teknik yordamlarla, hukuki s\u0131n\u0131rlarla belirlenen bir meslek dal\u0131 de\u011fildir. Askeriyenin, \u00f6zellikle kadet s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n siyas\u00ee toplumdaki b\u00f6l\u00fcnmeleri yans\u0131tmas\u0131; silahl\u0131 unsurlar\u0131n siyasetin, din\u00ee tarikatlar\u0131n etkisine a\u00e7\u0131k olmas\u0131, a\u011f\u0131r iktisadi ve politik kriz ortamlar\u0131nda i\u00e7 sava\u015fa ya da sava\u015f durumunda \u00fclke savunmas\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6kmesine yol a\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n B\u00fct\u00fcn bunlar askerin politik g\u00f6r\u00fc\u015flerinin, dini inan\u00e7lar\u0131n\u0131n olmayaca\u011f\u0131, askerlik d\u0131\u015f\u0131 k\u00fclt\u00fcre kapal\u0131 oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. Ancak askerlik kurumunun, e\u011fitim standartlar\u0131 ve dayatt\u0131\u011f\u0131 davran\u0131\u015f modelleriyle birlikte, askerin kendi g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 yaymas\u0131na, birbirinden ayr\u0131\u015fan rakip gruplar h\u00e2linde \u00f6rg\u00fctlenmesine imk\u00e2n vermeyecek bir yap\u0131da olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n FET\u00d6\u2019n\u00fcn \u0130stedi\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bir b\u00fct\u00fcn olarak FET\u00d6 ihaneti ve 15 Temmuz darbe giri\u015fimi kadet s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 e\u011fiten kurumlar\u0131n ele ge\u00e7irilmesiyle ba\u015flad\u0131. Olaylar\u0131 biliyoruz; tarikat kadrolar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mak i\u00e7in asker\u00ee \u00f6\u011frencilere nas\u0131l zulmedildi\u011fini, \u00e7\u00fcr\u00fck raporlar\u0131yla nas\u0131l tasfiye edildiklerini, askeriyenin tayin terfi kurumlar\u0131n\u0131n nas\u0131l denetlendi\u011fini vs iyice \u00f6\u011frendik.<\/p>\n\n\n\n Ancak b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabildi\u011fini anlayabilmi\u015f de\u011filiz. Anlama \u00e7abas\u0131 g\u00f6sterirken ayr\u0131nt\u0131lara bo\u011fulup temel sorunu g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmamak gerekir. Temel sorun, bir b\u00fct\u00fcn olarak askerlik kurumunun i\u015fleyi\u015finde bir zaaf oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Laik e\u011fitim g\u00f6ren bir subay aday\u0131n\u0131n ve baz\u0131 subaylar\u0131n tarikat evini ve ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 nas\u0131l olup da cazip bulabildi\u011fi a\u00e7\u0131klanmaya muhta\u00e7 bir sorundur.<\/p>\n\n\n\n Kendi adamlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mak i\u00e7in askerlere \u00e7\u00fcr\u00fck raporu veren asker\u00ee hekimlerin Genel Kurmay revirinde g\u00f6revli olduklar\u0131 saptanm\u0131\u015f, 2008-2014 y\u0131llar\u0131nda yakla\u015f\u0131k 4 bin \u00f6\u011frencinin FET\u00d6 \u00e7etesi taraf\u0131ndan \u00e7\u00fcr\u00fck raporuyla ordudan tasfiye edildi\u011fi tahmin ediliyormu\u015f. Alt\u0131 y\u0131l boyunca kimse bu rezaleti g\u00f6rmemi\u015f, duymam\u0131\u015f, muhtemel sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmemi\u015f. \u00d6yle mi? <\/p>\n\n\n\n Su\u00e7lular\u0131n yakalanmas\u0131 elbette \u00f6nemlidir. Fakat sonucu etkilemiyor. Sonu\u00e7, ordunun emir komuta yap\u0131s\u0131n\u0131n bozulmas\u0131, kadet s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 e\u011fiten kurumlar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131, kalanlar\u0131n sivil idareye ba\u011flanmas\u0131 ve terfi tayin uygulamalar\u0131n\u0131n iktidar\u0131n siyasi ve ideolojik kriterlerine g\u00f6re yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir sistemin kurulmu\u015f olmas\u0131d\u0131r. FET\u00d6\u2019n\u00fcn istedi\u011fi bundan farkl\u0131 m\u0131yd\u0131?<\/p>\n\n\n\n Sorumluluk Alan\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sorumluluk alan\u0131 \u00e7ok geni\u015ftir. Oru\u00e7 Reis F\u0131rkateyni\u2019nin \u00fczerine \u00e7\u0131k\u0131p T\u00fcrk Ordusu\u2019na kar\u015f\u0131 asimetrik psikolojik sava\u015f y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ilan eden fakat bu sava\u015f\u0131 kimin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyemeyen, FET\u00d6 \u00e7etesini kendi i\u00e7inde tasfiye edemeyen, Ergenekon ve Balyoz tertipleriyle en yurtsever ve yetenekli subaylar\u0131n teslim al\u0131nmas\u0131na seyirci kalan komuta kademesi sorumludur. \u0130haneti fark edip yak\u0131nmakla yetinen subay kadrosu; ortaya \u00e7\u0131kan sonucu sorgulamaktan ka\u00e7\u0131narak hi\u00e7bir \u015fey olmam\u0131\u015f gibi davranan, ger\u00e7ekleri vatan millet edebiyat\u0131yla karartan siyas\u00eeler de sorumludur.<\/p>\n\n\n\n Asker\u00eeyenin e\u011fitim kurumlar\u0131nda ve kurumsal gelene\u011finde siyas\u00ee kayg\u0131larla yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin sonu\u00e7lar\u0131 uzun d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n 2017 y\u0131l\u0131nda Mill\u00ee Savunma \u00dcniversitesi Kara Harp Okulu Komutanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n 855 muvazzaf subay aday\u0131n\u0131n mezuniyet t\u00f6reninde s\u00f6yledi\u011fi \u015fu s\u00f6zler bence siyas\u00ee iktidar\u0131n askerlik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor: \u201c\u00dcniversite mezunlar\u0131 aras\u0131ndan al\u0131nan \u00f6\u011frencilerimize d\u00f6rt y\u0131lda verilen asker\u00ee e\u011fitimin daha fazlas\u0131 bir y\u0131l i\u00e7inde verilerek hepsi de vazifeye haz\u0131r h\u00e2le getirilmi\u015flerdir\u201d (Milliyet<\/em>, 24.11.17). D\u00f6rt ayda polis yeti\u015ftiren zihniyet bir y\u0131lda subay yeti\u015ftirece\u011fini san\u0131yor. Itr\u00ee\u2019nin m\u00fczi\u011fiyle uygun ad\u0131m y\u00fcr\u00fcnemeyece\u011fini bile anlayamad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n Yeni bir kurucu irade yeni bir anayasayla toplumsal mutabakat sa\u011flay\u0131ncaya kadar ve buna ba\u011fl\u0131 olarak askeriyede NATO d\u0131\u015f\u0131nda mill\u00ee ve kapsaml\u0131 bir reform yap\u0131l\u0131ncaya kadar, \u00fclkemizin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck tehlikelere maruz kalaca\u011f\u0131n\u0131 unutmayal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n ***<\/p>\n\n\n\n Bu yaz\u0131 de\u011ferli amiralimiz Soner Polat\u2019\u0131n cenaze t\u00f6renini izlerken akl\u0131mdan ge\u00e7en d\u00fc\u015f\u00fcncelerden olu\u015ftu. T\u00fcrkiye i\u00e7in ne b\u00fcy\u00fck bir kay\u0131p, ne b\u00fcy\u00fck bir utan\u00e7! Milletin yerine \u00fcmmeti ge\u00e7irme ihtiras\u0131yla en de\u011ferli askerleri ziyan ettiler, g\u00f6rev yapmalar\u0131n\u0131 engellediler. Bu vesileyle merhumun ailesine, silah arkada\u015flar\u0131na, Ayd\u0131nl\u0131k\u00e7\u0131lara ve b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019ye bir kez daha ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 diliyorum. Veryans\u0131ntv<\/em>, 04. 10. 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Subay olmak \u00fczere askerlik e\u011fitimi g\u00f6ren \u00f6\u011frenci toplulu\u011funa bat\u0131 dillerinde \u201ckadet\u201d (cadet) denir. Subay aday\u0131 asker\u00ee orta okula giri\u015finden kurmay mektebini bitirene kadar kadet say\u0131l\u0131r. \u0130mparatorluk ve ulus-devlet ordular\u0131nda kadet s\u0131n\u0131f\u0131na mensup \u00f6\u011frenciler bir t\u00fcr devlet \u015f\u00f6valyesi olarak yeti\u015firler; asker\u00ee rit\u00fcellerin kat\u0131 disiplinle uyguland\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel bir ortamda toplumun i\u00e7indeki farkl\u0131 ideolojik, siyas\u00ee … <\/p>\n