{"id":1943,"date":"2026-03-15T06:19:05","date_gmt":"2026-03-15T04:19:05","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1943"},"modified":"2026-03-15T06:19:05","modified_gmt":"2026-03-15T04:19:05","slug":"direnisin-ideolojisi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1943","title":{"rendered":"D\u0130REN\u0130\u015e\u0130N \u0130DEOLOJ\u0130S\u0130"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Bagdat-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1944\" srcset=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Bagdat-1024x683.jpg 1024w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Bagdat-450x300.jpg 450w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Bagdat-768x512.jpg 768w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Bagdat.jpg 1050w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ya\u015fanmakta olan\u0131, ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanm\u0131\u015f olanla k\u0131yaslayarak anlama e\u011filimi her insanda vard\u0131r. Sava\u015f, devrim, do\u011fal afet gibi olaylar\u0131, bu olaylar\u0131n ge\u00e7mi\u015fteki benzerleriyle k\u0131yaslayarak anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z. O zaman \u015f\u00f6yle olmu\u015ftu, \u015fimdi de b\u00f6yle olabilir, deriz. &nbsp;Tarihsel analoji, ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne uzanan bir mant\u0131k zinciri kurarak ya\u015fanan\u0131 anlamay\u0131, onunla ilgili bilgileri \u00f6\u011frenmeyi sa\u011flar. &nbsp;<a><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu mant\u0131k zinciri koparsa, elimizde sadece zincirin halkalar\u0131 kal\u0131r; bu kopuk halkalardan, bir ucu ge\u00e7mi\u015fe uzanan, y\u00f6n\u00fc gelece\u011fi i\u015faret eden bir zincir kuramay\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ABD\/\u0130srail ile \u0130ran aras\u0131ndaki tuhaf sava\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nda durumumuz tam olarak b\u00f6yledir; halkalara bakt\u0131k\u00e7a zinciri ancak kendi me\u015frebimize\/m\u00fcktesebat\u0131m\u0131za g\u00f6re tahayy\u00fcl edebiliyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Her tarihsel analoji do\u011fru de\u011fildir elbette. Zek\u00e2, sezgi, niyet, arzu, heyecan gibi etkenler insan\u0131 kolayca yan\u0131ltabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Mesela 1991\u2019de \u201c\u00c7\u00f6l Ay\u0131s\u0131\u201d lakapl\u0131 Yankee generali Norman Schwarzkopf kendisini Sicilya \u00c7\u0131karmas\u0131 (Husky Harek\u00e2t\u0131, 1943) s\u0131ras\u0131nda 8. Ordu\u2019ya komuta eden General Bernard Montgomery gibi g\u00f6r\u00fcyordu. Irakl\u0131lar\u0131n t\u0131pk\u0131 \u0130talyanlar gibi ellerinde \u00e7i\u00e7eklerle kendisini kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131\u015ft\u0131. &nbsp;\u00c7ok sa\u00e7ma bir analojiydi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>O s\u0131rada Kuveyt istikametinde mevzilenen Irak z\u0131rhl\u0131 birlikleri, ilk kez sava\u015f alan\u0131nda denenen MOAB (Massive Ordnance Air Blast) bombalar\u0131yla par\u00e7alanarak \u00e7\u00f6le g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc, sa\u011f kalan Irak askerleri b\u00fcy\u00fck gruplar h\u00e2linde teslim oluyordu.&nbsp; Mongomery\u2019nin buna benzer tek bir hamleyle sava\u015f\u0131 kazanma \u015fans\u0131 yoktu, Avrupa\u2019n\u0131n i\u00e7lerine kadar \u00e7amurda sava\u015farak ilerleyecekti.<\/p>\n\n\n\n<p>Irak\u2019ta K\u00fcrtler ve \u015eiiler d\u0131\u015f\u0131nda \u00c7\u00f6l Ay\u0131s\u0131\u2019na \u00e7i\u00e7ek verecek kimse de yoktu. Vermediler de zaten, \u00e7\u00f6lde \u00e7i\u00e7ek ne aras\u0131n\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>II. K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda (2003) baz\u0131lar\u0131 (ben d\u00e2hil) Ba\u011fdat\u2019taki Cumhuriyet Muhaf\u0131zlar\u0131 ve Saddam\u2019\u0131n Fedai Birlikleri\u2019nden bir Stalingrad Direni\u015fi (1942-1943) bekledi. Fakat tarihsel analojinin \u00f6nemli bir aya\u011f\u0131 eksikti. Direni\u015f zafere ula\u015fsa ne olacakt\u0131?&nbsp; Stalingrad\u2019dan sonra b\u00fct\u00fcn Sovyet ordular\u0131, Japon s\u0131n\u0131r\u0131ndaki \u0130kinci K\u0131z\u0131l Bayrak Ordusu\u2019nun zinde birlikleriyle birle\u015fip Vist\u00fcl Nehri \u00fczerinden Polonya\u2019ya ge\u00e7erek Avrupa\u2019n\u0131n i\u00e7lerini fethetmi\u015fti. Saddam nereyi fethedecekti?<\/p>\n\n\n\n<p>O s\u0131rada ABD\u2019nin hedefi Irak\u2019ta rejimi de\u011fi\u015ftirmek, var olmayan kitle imha silahlar\u0131na ula\u015fmak ve petrol altyap\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fcvenceye almakt\u0131. Kula\u011fa ne kadar \u00e2\u015fina geliyor.&nbsp; \u015eimdiki \u0130ran hedeflerinin ayn\u0131s\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015f devam ederken nerede yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fimdi hat\u0131rlayamad\u0131\u011f\u0131m bir yaz\u0131da, Ba\u011fdat\u2019\u0131 Stalingrad\u2019a, Yankee \u0130\u015fgal Ordusu Komutan\u0131 General Tommy Franks\u2019i de &nbsp;&nbsp;Stalingrad\u2019\u0131 i\u015fgal eden&nbsp; &nbsp;Wehrmacht\u2019\u0131n 6. Ordu Komutan\u0131 General Friedrich Paulus\u2019a benzeterek tarihsel bir analoji yapm\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizim analoji feci \u015fekilde \u00e7\u00f6kt\u00fc. Ba\u011fdat\u2019\u0131 savunmas\u0131 gereken g\u00fc\u00e7ler i\u00e7ten i\u00e7e \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fc, ate\u015f etmeden da\u011f\u0131ld\u0131lar. Conilerin, telsizle ula\u015ft\u0131klar\u0131 baz\u0131 Irakl\u0131 generalleri, pasaport, kimlik, Florida\u2019da ev gibi \u015feylerle kand\u0131rd\u0131klar\u0131 s\u00f6ylendi. Stalingrad benzetmesi havada kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Fakat Saddam H\u00fcseyin\u2019in s\u00f6zleri \u015fa\u015fmaz bi\u00e7imde do\u011fruland\u0131 ve do\u011frulanmaya devam ediyor. 1991\u2019de Irak topra\u011f\u0131na emperyalist Bat\u0131\u2019n\u0131n ilk bombalar\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde \u201cBu b\u00fct\u00fcn sava\u015flar\u0131n anas\u0131 olacak,\u201d demi\u015fti.&nbsp; \u015eimdiki ABD\/\u0130srail-\u0130ran sava\u015f\u0131n\u0131n bir ucube olarak o anadan do\u011fdu\u011fu kesindir.&nbsp; Yine Saddam, Yankeeler taraf\u0131ndan Ba\u011fdat\u2019\u0131n \u015eii mahallesinde sevin\u00e7 \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131, \u0131sl\u0131klar ve yuhalamalarla idam edilmeye g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrken, ey Araplar Filistin\u2019e sahip \u00e7\u0131kmazsan\u0131z sizi bekleyen onursuzluktur anlam\u0131nda, \u201cFilistin Arapt\u0131r,\u201d dedi; ve daha \u00f6nemlisi, bug\u00fcn\u00fc i\u015faret ederek, da\u011f\u0131l\u0131r ve birbirinizle sava\u015f\u0131rsan\u0131z sizi \u00f6nce kullan\u0131rlar, sonra tek tek avlarlar anlam\u0131nda, \u201cMezheb\u00ee olarak b\u00f6l\u00fcnmeyin,\u201d dedi. Arap Sosyalist Baas Partisi Genel Sekreteri Saddam H\u00fcseyin el-Tikriti kendisini yarg\u0131layan i\u015fbirlik\u00e7ilere bir an bile boyun e\u011fmedi, burnu d\u00fc\u015fse e\u011filip almayacak bir tav\u0131rla, g\u00fclerek, cellatlar\u0131yla alay ederek idama gitti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 tavr\u0131 ge\u00e7en Cuma g\u00fcn\u00fc Tahran\u2019da d\u00fczenlenen Kud\u00fcs G\u00fcn\u00fc\u2019nde, \u00fczerinde bir montla halk\u0131n aras\u0131na kar\u0131\u015fan \u0130ran Cumhurba\u015fkan\u0131 Mesud Peze\u015fkiyan\u2019\u0131n, G\u00fcvenlik Konseyi Ba\u015fkan\u0131 Ali Laricani\u2019nin \u015fahs\u0131nda g\u00f6rd\u00fck. Orada bulunmalar\u0131n\u0131n etkisi bin balistik f\u00fcze g\u00fcc\u00fcnden fazla oldu, gelece\u011fe muazzam bir tarihi miras b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eii ya da S\u00fcnni fark etmeksizin Direni\u015f ruhu, Ortado\u011fu halklar\u0131n\u0131n gelece\u011finin ve refah\u0131n\u0131n emperyalizme kar\u015f\u0131 ayn\u0131 onurlu m\u00fccadelede yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Peki direni\u015fin ideolojisi ne olacak?<\/p>\n\n\n\n<p>Birbirine d\u00fc\u015fman, her biri kurucu olma iddias\u0131nda, yay\u0131lmac\u0131 etnik ve din\u00ee mezhepler Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan beri Bat\u0131 Asya\u2019n\u0131n kaderini belirledi; bunlar\u0131n her biri, d\u00f6nemsel ya da s\u00fcrekli olarak b\u00f6lgenin b\u00fct\u00fcn kilitlerini emperyalizmin istilas\u0131na a\u00e7an birer maymuncuk i\u015flevi g\u00f6rd\u00fc. &nbsp;Bu maymuncuk ancak modern ulus-devletler zemininde toplumsal ve iktisadi kalk\u0131nmay\u0131 hedefleyen \u201caras\u0131z devrimler\u201dle k\u0131r\u0131labilir. &nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Emperyalizme kar\u015f\u0131 direni\u015fin ve tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ancak etnik\/din\u00ee\/mezheb\u00ee unsurlar\u0131n T\u00fcrk, Arap, Fars ulus-devletlerinin i\u00e7inde ve yurtta\u015fl\u0131k temelinde birle\u015ftirilmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fi, muhtemelen \u00e7ok ac\u0131 tecr\u00fcbelerden sonra bir kez daha kesinlikle kan\u0131tlanacak.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdiki sava\u015f\u0131n seyrine gelecek olursak; \u0130ran\u2019\u0131n Rusya ve \u00c7in\u2019i sava\u015f\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekemedi\u011fi\/\u00e7ekemeyece\u011fi fakat ABD\/\u0130srail\u2019in NATO\u2019nun b\u00fct\u00fcn asker\u00ee teknik imk\u00e2nlar\u0131ndan yararlanabildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.&nbsp; \u0130ran isabetli f\u00fcze at\u0131\u015flar\u0131yla panik yaratarak kara para, turizm ve l\u00fcks hayat cenneti olan K\u00f6rfez\u2019in finans merkezlerini fel\u00e7 etti ve H\u00fcrm\u00fcz bo\u011faz\u0131n\u0131 Bat\u0131\u2019ya kapatt\u0131. Asker\u00ee uzmanlara g\u00f6re, ABD\u2019nin buna havadan \u201cstratejik bombard\u0131man\u201dla (hal\u0131 bombard\u0131man\u0131) kar\u015f\u0131l\u0131k vermesi, e\u015fzamanl\u0131 olarak K\u00f6rfez\u2019e petrol \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131&nbsp;&nbsp; Huzistan b\u00f6lgesini (Ahvaz, Abadan) ve Harg Adas\u0131\u2019n\u0131 i\u015fgal ederek k\u00f6rfez trafi\u011fini a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 muhtemeldir. Bu s\u00fcre\u00e7te ve sonras\u0131nda ABD\u2019nin NATO \u00fclkelerinden ve Suudi Arabistan ba\u015fta olmak \u00fczere K\u00f6rfez devletlerinden bir kara ordusu te\u015fkil etmek i\u00e7in netice alana kadar her t\u00fcrl\u00fc bask\u0131 ve provokasyona ba\u015fvuraca\u011f\u0131 kesindir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sava\u015f\u0131 ancak ABD\u2019nin \u0130srail\u2019i i\u015fgal ederek bu \u00fclkenin n\u00fckleer silahlar\u0131na el koymas\u0131 ya da me\u00e7hul bir n\u00fckleer bomban\u0131n \u0130srail\u2019i tarihe havale etmesi durdurabilir. &nbsp;&nbsp;Bu t\u00fcrden fantastik bir durum ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece sava\u015f b\u00f6lgeye yay\u0131larak s\u00fcrecek. \u0130ran rejimi \u00e7\u00f6kmeden ABD\u2019nin zafer ilan edip sava\u015ftan \u00e7ekilmesi durumunda \u0130srail n\u00fckleer silah kullanmaktan \u00e7ekinmez.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ran\u2019\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle birlikte Rusya g\u00fcneyden ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f, \u00c7in\u2019in Orta Asya ve Hazar Denizi\u2019nden Bat\u0131\u2019ya uzanan Orta Ku\u015fak Yolu kesilmi\u015f olacak. Buna ra\u011fmen biri g\u00f6z\u00fcn\u00fc Ukrayna\u2019ya, di\u011feri ise Tayvan\u2019a dikmi\u015f olan bu iki \u00fclkenin ABD\u2019yle yeni bir \u201cYalta\u201d f\u0131rsat\u0131 aramaya devam edece\u011fini anl\u0131yoruz. Sava\u015f devam etti\u011fi s\u00fcrece \u00c7in ve Rusya kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 kollayarak b\u00f6lgenin \u015fekillenmesini g\u00f6zlemleyecek, ABD\/NATO\u2019nun asker\u00ee g\u00fcc\u00fcn\u00fcn zaaf ve \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerini de\u011ferlendirecek ve Bat\u0131\u2019n\u0131n y\u0131pranmas\u0131n\u0131 bekleyecek.<\/p>\n\n\n\n<p>BM G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nde \u0130ran\u2019\u0131n K\u00f6rfez \u00fclkelerine y\u00f6nelik f\u00fcze sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 k\u0131nayan karar tasar\u0131s\u0131 oylan\u0131rken Rusya ve \u00c7in\u2019in \u00e7ekimser kalmas\u0131, bu tutumlar\u0131n yans\u0131mas\u0131d\u0131r ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir. Kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmek (konfrontasyon) istemiyorlar, vakit kazanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar; derinle\u015fen uluslararas\u0131 iktisadi krizin orta-uzun vadede kendilerini de vuraca\u011f\u0131n\u0131 biliyorlar. Biliyorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc neoliberal kapitalizm art\u0131k k\u00fcreseldir; piyasa ekonomisi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 kaps\u0131yor. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n kurtulu\u015fu, her bir \u00fclke halk\u0131n\u0131n, ister se\u00e7imle ister ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc &nbsp;gelmi\u015f olsun kendi devlet y\u00f6neticilerine ve onlar\u0131n hizmet etti\u011fi zenginler s\u0131n\u0131f\u0131na kitlesel olarak direnme ve devrim yapma kapasitesine indirgenmi\u015ftir. &nbsp;&nbsp;&nbsp;<a href=\"mailto:yalogan@gmail.com\">yalogan@gmail.com<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yavuz Alogan &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ya\u015fanmakta olan\u0131, ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanm\u0131\u015f olanla k\u0131yaslayarak anlama e\u011filimi her insanda vard\u0131r. Sava\u015f, devrim, do\u011fal afet gibi olaylar\u0131, bu olaylar\u0131n ge\u00e7mi\u015fteki benzerleriyle k\u0131yaslayarak anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z. O zaman \u015f\u00f6yle olmu\u015ftu, \u015fimdi de b\u00f6yle olabilir, deriz. &nbsp;Tarihsel analoji, ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne uzanan bir mant\u0131k zinciri kurarak ya\u015fanan\u0131 anlamay\u0131, onunla ilgili bilgileri \u00f6\u011frenmeyi sa\u011flar. &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1943\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;D\u0130REN\u0130\u015e\u0130N \u0130DEOLOJ\u0130S\u0130&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1943","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1943","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1943"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1943\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1945,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1943\/revisions\/1945"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}