{"id":1915,"date":"2026-01-18T06:14:39","date_gmt":"2026-01-18T04:14:39","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1915"},"modified":"2026-01-18T06:16:09","modified_gmt":"2026-01-18T04:16:09","slug":"oldurucu-ucan-cisimler","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1915","title":{"rendered":"\u00d6LD\u00dcR\u00dcC\u00dc U\u00c7AN C\u0130S\u0130MLER"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ucan-oldurucu-cisimler-1024x576.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1916\" srcset=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ucan-oldurucu-cisimler-1024x576.jpeg 1024w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ucan-oldurucu-cisimler-500x281.jpeg 500w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ucan-oldurucu-cisimler-768x432.jpeg 768w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ucan-oldurucu-cisimler-1536x864.jpeg 1536w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ucan-oldurucu-cisimler.jpeg 1566w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sosyal medyaya d\u00fc\u015fen videoda sava\u015f alan\u0131n\u0131 dronun objektifinden g\u00f6r\u00fcyoruz. Dron silahl\u0131 ve insans\u0131z, uzaktan komuta ediliyor. Bir asker diz \u00e7\u00f6k\u00fcp ellerini g\u00f6\u011fs\u00fcnde birle\u015ftirerek hayat\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 i\u00e7in drona yalvar\u0131yor. Bir ba\u015fka asker bozk\u0131rda var g\u00fcc\u00fcyle ko\u015farak ka\u00e7\u0131yor.&nbsp; Bir di\u011feri ara\u00e7 enkaz\u0131n\u0131n alt\u0131na girerek g\u00f6zden kaybolmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Dron havada \u00e7e\u015fitli manevralar yapt\u0131ktan sonra \u015fa\u015fmaz bir isabetle \u00fc\u00e7 askeri \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Modern dronlar\u0131 1970\u2019de ABD yurtta\u015f\u0131 Yahudi tasar\u0131mc\u0131&nbsp; Abraham Karen icat etti. Sebep, sava\u015f u\u00e7ak ve gemilerinin birim maliyetinde ileride \u00fcstesinden gelinemeyecek art\u0131\u015f e\u011filimiydi. 2054 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde ABD\u2019nin b\u00fct\u00fcn savunma b\u00fct\u00e7esinin ancak tek bir taktik u\u00e7a\u011fa yetece\u011fi hesaplanm\u0131\u015ft\u0131. E\u015fde\u011fer m\u00fchimmat y\u00fckl\u00fc, uzaktan kumandal\u0131 ucuz \u201cinsans\u0131z sistemler\u201d h\u0131zla geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131 (Lawrence Freedman, Say Yay\u0131nlar\u0131 2020, s. 312 vd.)<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; B\u00f6ylece her t\u00fcrl\u00fc ahlaki sava\u015f standard\u0131 -b\u00f6yle bir \u015fey varsa- a\u015f\u0131lm\u0131\u015f oldu. Dron operat\u00f6r\u00fc, \u00e7ok uzak bir yerde kahvesini yudumlay\u0131p arkada\u015flar\u0131yla sohbet ederken tekil ya da s\u00fcr\u00fc h\u00e2linde hedeflere sevk etti\u011fi dronlarla y\u00fczlerce insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrebiliyor, sonra monit\u00f6r\u00fc kapat\u0131p arabas\u0131na binerek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 okuldan almaya gidebiliyordu. \u00d6teki tarafta kahramanca sava\u015fmaya haz\u0131rlanan askerin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc son \u015fey ise burun hizas\u0131nda v\u0131z\u0131ldayan pervaneli bir \u00e2let oluyordu. Yak\u0131n gelecekte robot gibi askerlerin yerine sahici robotlar sava\u015facak.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Yirmibirinci y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011fine gelindi\u011finde, sava\u015f alan\u0131nda \u201c\u00f6ld\u00fcrme m\u0131nt\u0131kas\u0131\u201dn\u0131n insans\u0131z sistemler sayesinde s\u0131f\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131, asker ya da sivil d\u00fc\u015fmanlar\u0131 imha mesafesinin kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz.&nbsp; Ate\u015fli silah icat edildi\u011finde bu mesafe \u00e7ok k\u0131sayd\u0131, sonra uzad\u0131, m\u0131nt\u0131ka geni\u015fledi, \u00f6nce k\u0131talar\u0131 sonra b\u00fct\u00fcn yerk\u00fcreyi kaplad\u0131 ve nihayet s\u0131f\u0131rland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sun-Tzu, Clausewitz, Moltke, Liddell Hart gibi sava\u015f teorisyenleri mezarlar\u0131nda ters d\u00f6nseler yeridir. B\u00fct\u00fcn taktik kuramlar alt\u00fcst oldu.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Napoleon Sava\u015flar\u0131 (1803-1815) s\u0131ras\u0131nda m\u0131nt\u0131ka \u00e7ok dar, \u00f6ld\u00fcrme &nbsp;&nbsp;mesafesi 150 metre kadard\u0131. M\u0131nt\u0131kay\u0131 vurulmadan ge\u00e7ebilen asker m\u0131zrak ya da s\u00fcng\u00fcyle bo\u011fu\u015fma \u015fans\u0131na kavu\u015fuyordu. Mesafe Fransa-Prusya Sava\u015f\u0131\u2019nda (1870) 400 metreye, 1890\u2019larda 1500 metreye \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 1883\u2019te icat edilen Maxim a\u011f\u0131r makineli t\u00fcfe\u011fi \u00f6ld\u00fcrme mesafesinin daha da uzamas\u0131na, I D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n siperlerde kilitlenmesine yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n y\u0131ld\u0131z\u0131 stratejik bombard\u0131man u\u00e7a\u011f\u0131yd\u0131. &nbsp;1944-1945\u2019te Amerikan Conisi, B serisi a\u011f\u0131r bombard\u0131man u\u00e7aklar\u0131n\u0131n ate\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc Avrupa\u2019n\u0131n tarihi kentlerinde denedi.&nbsp; Asker\u00ee bak\u0131mdan gereksiz bir g\u00f6steriydi, o s\u0131rada Almanya yenilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Nihayet Atom Bombas\u0131 sava\u015f sahnesine h\u00e2kim oldu. Hiro\u015fima ve Nagazaki halk\u0131 ABD\u2019nin Pasifik\u2019teki asker kay\u0131plar\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in kurban edildi. G\u00f6sterinin esas amac\u0131 ise Sovyetler Birli\u011fi\u2019ni fel\u00e7 etmekti. Fakat o s\u0131rada Kremlin, Sovyet fizik\u00e7isi Igor Kur\u00e7atov\u2019un Lavrenti Beria y\u00f6netiminde geli\u015ftirdi\u011fi n\u00fckleer silah program\u0131n\u0131n son evresine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Zaman\u0131n devlet adamlar\u0131 \u015fimdikiler gibi aptal de\u011fildi. N\u00fckleer felaketin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015flard\u0131. Churchill-Stalin-Roosevelt\/Truman gibi sava\u015f g\u00f6rm\u00fc\u015f tecr\u00fcbeli devlet adamlar\u0131n\u0131n d\u00fcnya d\u00fczeni aray\u0131\u015f\u0131 ve basireti daha sonraki devlet y\u00f6neticilerine intikal etti.&nbsp; 1968\u2019de N\u00fckleer Silahlar\u0131n Yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00d6nleme Anla\u015fmas\u0131\u2019ndan (NPT), 2017\u2019de N\u00fckleer Silahlar\u0131n Yasaklanmas\u0131 Antla\u015fmas\u0131\u2019na (TPNW) kadar&nbsp; insanl\u0131\u011f\u0131 felaketli bir sondan kurtarmak i\u00e7in pek \u00e7ok&nbsp; antla\u015fma\/s\u00f6zle\u015fme yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 2000\u2019li y\u0131llarda insanl\u0131k d\u00fc\u015fman\u0131 n\u00fckleer silahlar\u0131 k\u0131s\u0131tlama giri\u015fimlerinden vazge\u00e7ildi ve ahlak \u015feref yoksunu insans\u0131z sava\u015f ara\u00e7lar\u0131 h\u0131zla \u00e7o\u011falmaya ba\u015flad\u0131. Sava\u015f Hukuku\u2019nu d\u00fczenleyen Cenevre S\u00f6zle\u015fmeleri (1925-1949-1980) ve n\u00fckleer silahs\u0131zlanma antla\u015fmalar\u0131 fiilen ge\u00e7ersiz kald\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>          Reel sosyalist sistemlerin Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) d\u00fczenini de beraberinde s\u00fcr\u00fckleyerek \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ve neoliberal kapitalizmin d\u00fcnyay\u0131 k\u00fcreselle\u015ftirmesiyle birlikte a\u015f\u0131r\u0131 silahlanman\u0131n e\u015flik etti\u011fi amans\u0131z bir uluslararas\u0131 payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131 ba\u015flad\u0131. Sava\u015f\u0131n cinayete indirgendi\u011fi bu k\u00fcresel ortamda, sava\u015f g\u00f6rmemi\u015f \u00e7aps\u0131z devlet ba\u015fkanlar\u0131 kendi halklar\u0131n\u0131 unutarak ringe \u00e7\u0131kmaya haz\u0131rlanan boks\u00f6r a\u011fz\u0131yla, tehdit diliyle konu\u015fmaya, silah te\u015fhir etmeye ba\u015flad\u0131lar. BM devre d\u0131\u015f\u0131 kald\u0131, NATO ve AB yaz\u0131l\u0131 ilkelerinden uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a da\u011f\u0131lmaya y\u00fcz tuttu, silah teknolojisi geli\u015ftiremeyen \u00fclkeler \u00e7aresiz seyirci durumuna d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Diplomasi dili yerini sava\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131\u011f\u0131na (warmongering)&nbsp; b\u0131rakt\u0131. \u00d6nceki d\u00fcnya sava\u015flar\u0131n\u0131n aksine halklarda sava\u015fma arzusu, k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f d\u00fc\u015fmanl\u0131k e\u011filimi yok. Sessizlik var.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ABD\u2019nin ba\u015f\u0131ndaki pedofil narsist h\u00f6d\u00fck \u201cBeni durdurabilecek tek \u015fey kendi ahlak\u0131md\u0131r, uluslararas\u0131 hukuk de\u011fil,\u201d dedi.&nbsp; Gr\u00f6nland\u2019\u0131 &nbsp;sat\u0131n alamazsa i\u015fgal edece\u011fini s\u00f6yledi. Gr\u00f6nland Ba\u015fbakan\u0131 ekranlara \u00e7\u0131k\u0131p a\u011flad\u0131. Avrupa devlet ba\u015fkanlar\u0131 Trump\u2019\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda, Hitler\u2019in&nbsp; tehdit etti\u011fi \u00c7ekoslovakya &nbsp;&nbsp;cumhurba\u015fkan\u0131 Edvard Bene\u015f\u2019ten beter oldular. Tehdit kar\u015f\u0131s\u0131nda Gr\u00f6nland\u2019a y\u00fcz adet asker g\u00f6nderdiler.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Rusya G\u00fcvenlik Konseyi Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Dimitriy Medvedev, Galya Horuzu dedi\u011fi Macron\u2019la dalga ge\u00e7ti, Avrupa liderlerinin \u201caltlar\u0131na s.\u00e7\u0131p Gr\u00f6nland\u2019\u0131 b\u0131rakacaklar\u201d\u0131n\u0131, bunun da Avrupa i\u00e7in \u201charika bir emsal\u201d olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Biz de icab\u0131nda Almanya Ba\u015fbakan\u0131 Mertz\u2019i ka\u00e7\u0131r\u0131r\u0131z, dedi.&nbsp; Gr\u00f6nland\u2019\u0131n bir referandumla Rusya\u2019n\u0131n kontrol\u00fcne ge\u00e7ebilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Putin, ba\u015fta \u0130ngiltere olmak \u00fczere Avrupa \u00fclkelerini, h\u0131z\u0131 nedeniyle engellenemeyen 5500 km menzilli Ore\u015fnik f\u00fczeleriyle tehdit etmekle kalmad\u0131, bu f\u00fczeleri Avrupa istikametinde Belarus\u2019a yerle\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>         Ore\u015fnik demi\u015fken, asker\u00ee uzmanlar bu tuhaf sava\u015f arac\u0131n\u0131n \u201cmevcut hava savunma mimarisiyle durdurulmas\u0131n\u0131n son gerece g\u00fc\u00e7\u201d oldu\u011funu,\u00a0 bu nedenle \u201coyun de\u011fi\u015ftirici\u201d \u00f6zellik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler. Uzmanlara g\u00f6re, \u201cOre\u015fnik, n\u00fckleer silahlar\u0131n h\u0131z, menzil ve durdurulamazl\u0131k \u00f6zelliklerini konvansiyonel bir ba\u015fl\u0131kla birle\u015ftirerek, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n tehdidi hangi kategoriye koyaca\u011f\u0131n\u0131\u201d belirsizle\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>           Radar ekran\u0131nda bir cismin yakla\u015fmakta oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorsunuz fakat h\u0131z\u0131, u\u00e7u\u015f profili ve manevra kabiliyeti nedeniyle f\u00fczenin konvansiyonel mi yoksa n\u00fckleer mi oldu\u011funu bilemiyorsunuz. \u201cBu belirsizlik, erken uyar\u0131 ile kar\u015f\u0131l\u0131k aras\u0131nda kalan s\u00fcreyi daraltarak n\u00fckleer karar alma reflekslerini tetikliyor. Ayn\u0131 zamanda, n\u00fckleer kar\u015f\u0131l\u0131k i\u00e7in fazla, konvansiyonel kar\u015f\u0131l\u0131k i\u00e7in ise yetersiz g\u00f6r\u00fclen bir ara alan yarat\u0131yor ve klasik cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k hesaplar\u0131n\u0131 i\u015flevsizle\u015ftiriyor\u201d (bkz. tarih\u00e7i, analist Gilbert Doctorow ile\u00a0 eski CIA mensubu Larry Johnson\u2019\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleri temelinde\u00a0 \u201cOre\u015fnik \u00c7a\u011f\u0131,\u201d\u00a0 M. Ali Gelibolu, <em>Substrack<\/em>, 11. 01. 26)<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u00c7in geri kal\u0131r m\u0131? &nbsp;Beijing merkezli \u00c7in ve K\u00fcreselle\u015fme Merkezi\u2019nden Prof. Jikay Gao\u2019nun a\u011fz\u0131ndan konu\u015ftu: \u201cE\u011fer sava\u015f istiyorsan\u0131z sava\u015f bulacaks\u0131n\u0131z. \u00c7in\u2019e n\u00fckleer sava\u015f dayat\u0131rsan\u0131z, yery\u00fcz\u00fcnden silinirsiniz.\u201d 3 Eyl\u00fcl\u2019de Beijing\u2019de d\u00fczenlenen Zafer Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc\u2019nde g\u00f6rm\u00fc\u015fs\u00fcn\u00fczd\u00fcr, dedi Gao.&nbsp; \u201cBizim \u00e7oklu sava\u015f ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na sahip bir f\u00fczemiz var. Ona 61 diyoruz. Altm\u0131\u015f n\u00fckleer sava\u015f ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve bir hidrojen bombas\u0131 ta\u015f\u0131yor. Yirmi dakikadan k\u0131sa s\u00fcrede d\u00fcnyan\u0131n her yerini vurabiliriz.\u201d&nbsp; \u00c7inli \u00f6v\u00fcn\u00fcyor: \u201cSoruyorum size,\u201d diyor, \u201cbug\u00fcn hangi \u00fclkenin hidrojen bombas\u0131 var?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ABD, Bat\u0131 kamuoyunun hassasiyetini dikkate ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in fazla konu\u015fmuyor. Fakat onun da Irak\u2019ta denedi\u011fi MOAB bombas\u0131n\u0131n&nbsp; \u201cyo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f radyasyon-azalt\u0131lm\u0131\u015f \u00e7arpma\u201d (ERE) versiyonunu (sadece insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcren, binalara vs zarar vermeyen \u201ctemiz bomba\u201d) ve k\u0131sa \u00e7at\u0131\u015fmalarda kullan\u0131lmak \u00fczere&nbsp; \u201cpasif sonik dalga ve \u0131\u015f\u0131k \u00e7akmas\u0131\u201d gibi y\u00f6ntemler&nbsp; geli\u015ftirdi\u011fini biliyoruz. &nbsp;Karakas\u2019ta Maduro\u2019nun evinin \u00e7evresinde Delta Force\u2019un yapt\u0131\u011f\u0131 katliam\u0131n hemen \u00f6ncesinde ikinci silah\u0131n bir versiyonu kullan\u0131lm\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Uluslararas\u0131 hukuk, insanl\u0131k idealleri, ak\u0131l ve basiret geri \u00e7ekilirken, yapay zek\u00e2 destekli kitle imha silahlar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Silahlanma, tarihin hi\u00e7bir d\u00f6neminde bu kadar h\u0131zl\u0131, yo\u011fun ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc olmad\u0131. &nbsp;Her an bir yanl\u0131\u015f anlama olabilir, basit bir sahte bayrak operasyonu ya da kaza n\u00fckleer tetiklemeyi ba\u015flatabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ne zaman patlayacak, s\u0131rada kim var, masada m\u0131y\u0131z yoksa men\u00fcde miyiz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Uluslararas\u0131 politik sorunlar her an s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u00c7in D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, G\u00fcney Kore ve ABD\u2019nin Tayvan\u2019a F-35 satmas\u0131 h\u00e2linde \u00c7in yap\u0131m\u0131 u\u00e7aklar\u0131n Tayvan havaalanlar\u0131na sald\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ilan ederken; Rusya, talep edilmesi h\u00e2linde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 savunma antla\u015fmas\u0131n\u0131n gere\u011fi olarak \u0130ran\u2019a n\u00fckleer bomba vermeye haz\u0131r oldu\u011funu duyurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; T\u00fcrkiye\u2019ye gelince&nbsp; -sonunda gelece\u011fimiz ya da gidece\u011fimiz ba\u015fka yer yok!- Mill\u00ee \u0130stihbarat Akademisi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u201c12 G\u00fcn Sava\u015f\u0131 ve T\u00fcrkiye i\u00e7in Dersler\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 ideolojiden, hamasetten ve i\u00e7 politikadan uzak ger\u00e7ek\u00e7i raporunu (A\u011fustos 2025) herkesin internetten ula\u015farak&nbsp; dikkatle okumas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Rapor\u2019da \u015fu de\u011ferlendirme yer al\u0131yor: \u201c \u2026daha \u00f6nce muharebe alan\u0131nda on y\u0131llara, bazen y\u00fczy\u0131llara dayanan kavramsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri art\u0131k \u00e7ok daha k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde de\u011fi\u015febilmekte; uzay ve siber gibi yeni \u00e7at\u0131\u015fma alanlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, giderek k\u00fc\u00e7\u00fclen S\u0130HA t\u00fcrlerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere&nbsp; \u00f6l\u00e7ek bazl\u0131 de\u011fi\u015fim de art\u0131k y\u0131llar hatta aylar i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015febilmektedir\u201d (s. 47). &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>            \u00dcst\u00fc kapal\u0131 bir devlet diliyle yaz\u0131lan \u00a0Rapor\u2019da, \u0130ran\u2019a muhtemel \u0130srail-ABD sald\u0131r\u0131s\u0131 \u00fc\u00e7 senaryo h\u00e2linde inceleniyor ve en k\u00f6t\u00fc durumda Tebriz ve Kirman\u015fah gibi etnik az\u0131nl\u0131klar\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgeler \u00f6zellikle dikkate al\u0131n\u0131yor: \u201cMezk\u00fbr b\u00f6lgelerin G\u00fcney Kafkasya\u2019ya kom\u015fu olmas\u0131, meselenin stratejik \u00f6nemini ve konuya ilgi g\u00f6steren akt\u00f6r say\u0131s\u0131n\u0131 daha da art\u0131rmaktad\u0131r\u201d (s. 46).<\/p>\n\n\n\n<p>          Yine Rapor\u2019da, \u00f6zellikle Afgan ka\u00e7ak g\u00f6\u00e7menler ima edilerek, \u201cinsan istihbarat\u0131 hususunda ekonomik ve toplumsal a\u00e7\u0131dan dezavantajl\u0131 kesimlerin maddi motivasyonlarla yabanc\u0131 \u00fclkeler taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131 muhtemeldir\u201d denilerek al\u0131nmas\u0131 gereken acil \u00f6nlemler belirtiliyor (s. 35). Bu rapor bize siyaset-\u00fcst\u00fc\u00a0 Devlet Akl\u0131\u2019n\u0131n en az\u0131ndan Saray\u2019a y\u00f6nelik ger\u00e7ek\u00e7i yorumlar ve\u00a0 tavsiyeler d\u00fczeyinde var oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Hi\u00e7 yoktan iyidir. <a href=\"mailto:yalogan@gmail.com\">yalogan@gmail.com<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yavuz Alogan &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sosyal medyaya d\u00fc\u015fen videoda sava\u015f alan\u0131n\u0131 dronun objektifinden g\u00f6r\u00fcyoruz. Dron silahl\u0131 ve insans\u0131z, uzaktan komuta ediliyor. Bir asker diz \u00e7\u00f6k\u00fcp ellerini g\u00f6\u011fs\u00fcnde birle\u015ftirerek hayat\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 i\u00e7in drona yalvar\u0131yor. Bir ba\u015fka asker bozk\u0131rda var g\u00fcc\u00fcyle ko\u015farak ka\u00e7\u0131yor.&nbsp; Bir di\u011feri ara\u00e7 enkaz\u0131n\u0131n alt\u0131na girerek g\u00f6zden kaybolmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Dron havada \u00e7e\u015fitli manevralar yapt\u0131ktan sonra \u015fa\u015fmaz &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1915\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;\u00d6LD\u00dcR\u00dcC\u00dc U\u00c7AN C\u0130S\u0130MLER&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1915","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1915","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1915"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1915\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1918,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1915\/revisions\/1918"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1915"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1915"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1915"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}