{"id":1894,"date":"2025-12-14T09:47:26","date_gmt":"2025-12-14T07:47:26","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1894"},"modified":"2025-12-14T09:47:26","modified_gmt":"2025-12-14T07:47:26","slug":"din-ve-ahlak","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1894","title":{"rendered":"D\u0130N VE AHLAK"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"192\" height=\"128\" src=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Din-ve-Ahlak.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1895\" style=\"width:491px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ahlak, normatiftir. Normlara dayan\u0131r. Kurallarla bireyin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 belirler. \u0130nsan neyin iyi, do\u011fru, uygun oldu\u011funu anlamak i\u00e7in bu kurallar\u0131, yan\u0131 s\u0131ra \u00e2detleri, yaz\u0131l\u0131 olmayan ilkeler b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc kerteriz olarak al\u0131r, hayat yolculu\u011funda y\u00f6n\u00fcn\u00fc buna g\u00f6re belirler.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ama her \u015feyden \u00f6nce normlar\u0131n olmas\u0131 gerekir. Toplumun kural olarak benimsedi\u011fi, ilke olarak yerle\u015fmi\u015f duruma norm denir. Her bir norm, kural g\u00fcc\u00fcne ve de\u011ferine sahiptir. Kurallar\u0131 bilin\u00e7li olarak, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ta\u015f\u0131narak se\u00e7meyiz, onlar\u0131n i\u00e7ine do\u011far\u0131z, onlar\u0131 ailemizden, okulumuzdan, mensup oldu\u011fumuz toplumsal s\u0131n\u0131ftan, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015ften ediniriz.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Normlar i\u015flevini kaybetti\u011finde, \u00c9mile Durkheim\u2019\u0131n 128 y\u0131l \u00f6nce t\u00fcretti\u011fi bir kavramla \u201canomi\u201d ba\u015flar. Anomik toplumda normlar bozulur, s\u0131radan insan \u00fclkesinin tarihinden ve i\u00e7ine do\u011fdu\u011fu toplumun k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden gelen ortak de\u011ferleri kaybeder, ayr\u0131\u015fan de\u011ferler \u00fczerinden ba\u015fkalar\u0131yla \u00e7at\u0131\u015fmaya ba\u015flar.&nbsp; Toplumsal s\u0131n\u0131flar toplumun i\u00e7indeki yerlerini ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak g\u00f6rme yetene\u011fini ger\u00e7eklik duygusuyla birlikte kaybettik\u00e7e bireyin \u00f6zbilinci sakatlan\u0131r ve varolu\u015fu anlams\u0131zla\u015f\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Toplumun \u00fcst kesiminde masonik ya da mafyatik ba\u011flar\u0131 olan menfaat gruplar\u0131, en alt kesiminde ise su\u00e7 \u015febekeleri olu\u015fmaya ba\u015flar. Birey, kaybetti\u011fi ya da art\u0131k kendisine de\u011fmeyen toplumsal de\u011ferleri unutarak mensup oldu\u011fu grubun genel ahlaka ters d\u00fc\u015fen de\u011ferlerini benimser, b\u00f6ylece sahte bir \u00f6zbilin\u00e7 edinir, varolu\u015funa yeni bir anlam kazand\u0131r\u0131r. \u00dcst kesim art\u0131k ya\u011fmac\u0131 ve hedonist (hazc\u0131), en alt kesim ise yoksul, \u00f6fkeli ve su\u00e7ludur.<\/p>\n\n\n\n<p>Paray\u0131 ve \u015f\u00f6hreti bulan\u0131n kokaine ve sekse g\u00f6m\u00fclmesi anla\u015f\u0131labilir. Kendisini ilgilendirir. Fakat ki\u015fi \u00f6zel hayat\u0131ndaki rezilli\u011fe ra\u011fmen toplumun \u00f6n\u00fcne y\u0131llarca rol modeli, hatta kanaat \u00f6nderi, \u00f6rnek insan olarak \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015fsa, ortada &nbsp;&nbsp;normlarla ilgili b\u00fcy\u00fck bir ahlaki sorun var demektir. Art\u0131k hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi de\u011fildir.&nbsp; Herkes ikili ya\u015famaktad\u0131r, g\u00f6r\u00fcnen her \u015feyin farkl\u0131 bir arka y\u00fcz\u00fc vard\u0131r. Bu kanaatler zamanla yerle\u015fir, yayg\u0131nla\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Devlet\u2019in i\u00e7inde vuru\u015fan, birbirinin servetine \u00e7\u00f6kmeye, siyaseten birbirini imha etmeye \u00e7al\u0131\u015fan gruplar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirinin pisli\u011fini e\u015felemeye, a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmaya ve kullanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yerde s\u0131radan yurtta\u015f arad\u0131\u011f\u0131 huzuru ancak isyanda bulabilir. Ya benzerleriyle birle\u015ferek isyan eder ya da yozla\u015fman\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak kendi ba\u015f\u0131n\u0131n \u00e7aresine bakar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u00e7inde \u00e7ocuklar\u0131n cinsel tacize u\u011frad\u0131\u011f\u0131 Meclis\u2019in \u201cy\u00fcce\u201d s\u0131fat\u0131n\u0131 kim takar! &nbsp;\u00c7ocuklara tecav\u00fcz edilip cesetlerinin k\u00f6r dere yataklar\u0131na at\u0131ld\u0131\u011f\u0131, her g\u00fcn kad\u0131nlar\u0131n katledildi\u011fi bir yerde adaletten, g\u00fcvenlikten s\u00f6z edene kim inan\u0131r?<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201cAnomi\u201d i\u00e7 sava\u015f \u00f6ncesi toplumlar\u0131n en belirgin \u00f6zelli\u011fidir. Toplumu bir arada tutan de\u011ferler normlarla birlikte silinmeye y\u00fcz tutmu\u015ftur.&nbsp; Toplumun ortak de\u011ferlerini art\u0131k \u00f6nemsemeyen, toplumsal bir s\u0131n\u0131f\u0131n ortak \u00e7\u0131karlar\u0131yla, s\u0131n\u0131f bilinciyle, hatta yurtta\u015f olarak sahip oldu\u011fu ulusal kimlikle bile tan\u0131mlanamayan insanlar, giderek ayr\u0131\u015fan, birbiriyle \u00e7at\u0131\u015fan, benzerleriyle asgari m\u00fc\u015ftereklerde birle\u015ferek geni\u015fleyen gruplar h\u00e2linde tertiplenmeye ba\u015flar. \u0130\u00e7 sava\u015f\u0131n cephesi art\u0131k her yerdedir. \u0130\u00e7 sava\u015f\u0131n kesin bir ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihi yoktur, s\u00fcrt\u00fc\u015fmeler ve ayr\u0131\u015fmalardan olu\u015fan uzun bir s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde olgunla\u015f\u0131r ve birden patlar.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; T\u00fcrkiye\u2019deki vahim anominin sebebi ve sorumlusu siyas\u00ee \u0130sl\u00e2m\u2019d\u0131r. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Din, tekil m\u00fcminin vicdan\u0131ndan uzakla\u015farak siyas\u00ee ideolojiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, b\u00fct\u00fcn bir siyas\u00ee toplum taraf\u0131ndan politik bir ara\u00e7, kald\u0131ra\u00e7 gibi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vakit d\u00fcnyevile\u015fir, siyas\u00ee ihtiraslar\u0131n emrine girer, birle\u015ftirici olma vasf\u0131n\u0131 ve ahlaki niteli\u011fini kaybeder. Ne pahas\u0131na olursa olsun iktidarda kalma ihtiras\u0131 ya da mecburiyeti ve h\u00fckmetmek i\u00e7in gerekli olan servete duyulan \u015fehvetli tutku \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n s\u0131radan yurtta\u015f nezdinde muteber olan ahlak\u0131n\u0131 t\u00fcketmi\u015ftir. &nbsp;S\u0131radan m\u00fcmin sistemin i\u015fleyi\u015fine bakt\u0131k\u00e7a kendi dinine yabanc\u0131la\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce sosyolog Max Weber her dinin kendi mensuplar\u0131na dayatt\u0131\u011f\u0131, kabul ettirdi\u011fi davran\u0131\u015f bi\u00e7imlerinden olu\u015fan ayr\u0131 bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve hayat tarz\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6zellikle Protestanl\u0131\u011f\u0131n bir iktisadi ahlak anlay\u0131\u015f\u0131 olu\u015fturdu\u011funu s\u00f6ylemi\u015f, ekonomi geli\u015ftik\u00e7e, toplumsal i\u015fbirli\u011fi artt\u0131k\u00e7a, sosyal a\u011flar geni\u015fledik\u00e7e din\u00ee etkilerin zay\u0131flayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Karl Marx ise neredeyse 200 y\u0131l \u00f6nce dinin olumlu \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yan bir yan\u0131lsama, ac\u0131 \u00e7eken insan\u0131n tesellisi, halk\u0131 uyu\u015fturan bir afyon oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir. Ona g\u00f6re din ezilen varl\u0131\u011f\u0131n \u201ci\u00e7 \u00e7eki\u015fi\/inleyi\u015fi,\u201d ta\u015f y\u00fcrekli d\u00fcnyan\u0131n vicdan\u0131, \u201cruhsuz maddi ko\u015fullar\u0131n ruhu\u201ddur. Bu \u201cyan\u0131lsama\u201d yok edilemez, ona yol a\u00e7an maddi ko\u015fullar\u0131n de\u011fi\u015fmesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Filozoflar mezarlar\u0131ndan ba\u015flar\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131p dinin kapitalizmin maddi ko\u015fullar\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015ferek d\u00fcnyevile\u015fti\u011fini, Evanjelizm\u2019den siyas\u00ee \u0130slam\u2019a kadar k\u00fcresel \u00e7apta ideolojik bir siyas\u00ee ayg\u0131ta, hegemonik bir g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rselerdi \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131r\u0131rlard\u0131.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; T\u00fcrkiye\u2019ye, sevgili vatan\u0131m\u0131za d\u00f6necek olursak, se\u00e7men taban\u0131 y\u0131llarca y\u00fczde 7-8\u2019i a\u015famayan bir tarikat-cemaat siyaseti emperyalizmin jeostratejik ihtiya\u00e7lar\u0131na d\u00f6nemsel olarak uygun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir destekle iktidara getirilmi\u015f, Anayasal olarak laik, toplumsal olarak sek\u00fcler Cumhuriyet\u2019in b\u00fct\u00fcn normlar\u0131n\u0131, de\u011ferlerini de\u011fi\u015ftirmeye te\u015febb\u00fcs ederek halk\u0131 uzla\u015fmaz ideolojik \u00e7eli\u015fkilerle b\u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. Zay\u0131flatt\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn, par\u00e7alad\u0131\u011f\u0131 normlar\u0131n, mill\u00ee de\u011ferlerin yerine yenisini, bunlar\u0131n din\u00ee versiyonlar\u0131n\u0131 koyamam\u0131\u015f, ink\u00e2r ve imha etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Devrim Kanunlar\u0131\u2019n\u0131n ve Cumhuriyet de\u011ferlerinin yerine kendi kanunlar\u0131n\u0131 ve de\u011ferlerini kabul ettirememi\u015f, tam bir yozla\u015fma i\u00e7inde \u00fclkenin b\u00fct\u00fcn kurumlar\u0131n\u0131, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, g\u00fcvenlik sistemlerini liyakatsiz kadrolar\u0131yla battal etmi\u015f, i\u015flemez h\u00e2le getirmi\u015f, hayat\u0131n her alan\u0131nda ilerlemenin yolunu t\u0131kam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizim vatan kabul etti\u011fimiz yere onlar dar\u00fcl harp dediler fakat onu dar\u00fcl \u0130slam\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi beceremeyecekleri anla\u015f\u0131ld\u0131. Binay\u0131 y\u0131kt\u0131lar ama temellerini s\u00f6kemediler.<\/p>\n\n\n\n<p>Mevcut rejimin Cumhuriyet\u2019in T\u00fcrk kimli\u011fini Arap ve K\u00fcrt milliyetiyle suland\u0131rma, milleti \u00fcmmete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme \u00e7abas\u0131nda ba\u015far\u0131s\u0131z olaca\u011f\u0131 fakat iktidarda kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece II. Me\u015frutiyet\u2019ten bu yana s\u00fcren ulusla\u015fma, modernle\u015fme \u00e7abas\u0131n\u0131 battal ederek, tarihten s\u00fcz\u00fcl\u00fcp gelen b\u00fct\u00fcn yerle\u015fik kavramlar\u0131 yozla\u015ft\u0131rmaya, anla\u015f\u0131lmaz h\u00e2le getirmeye devam edece\u011fi apa\u00e7\u0131k bir ger\u00e7ek olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Tek \u00e7\u00f6z\u00fcm Devlet\u2019in siyas\u00ee \u0130sl\u00e2m\u2019dan, tarikat ve cemaat unsurlar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131larak yeniden in\u015fa edilmesi, dinin siyas\u00ee bir ara\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131larak bireyin vicdan\u0131na iade edilmesi ve en \u00f6nemlisi bir Kurucu Meclis eliyle Toplum S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin yenilenmesidir. Bu d\u00fc\u015f\u00fck ahlaki seviyeden \u00e7\u0131k\u0131p vasat\u0131 tutturmak i\u00e7in bile hayat\u0131n her alan\u0131nda, Mustafa Kemal\u2019in kulland\u0131\u011f\u0131 ifadeyle, \u201caras\u0131z devrimler\u201d gerekir. <em>Veryans\u0131n<\/em>, 14. 12. 2025<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yavuz Alogan &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ahlak, normatiftir. Normlara dayan\u0131r. Kurallarla bireyin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 belirler. \u0130nsan neyin iyi, do\u011fru, uygun oldu\u011funu anlamak i\u00e7in bu kurallar\u0131, yan\u0131 s\u0131ra \u00e2detleri, yaz\u0131l\u0131 olmayan ilkeler b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc kerteriz olarak al\u0131r, hayat yolculu\u011funda y\u00f6n\u00fcn\u00fc buna g\u00f6re belirler. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ama her \u015feyden \u00f6nce normlar\u0131n olmas\u0131 gerekir. Toplumun kural olarak benimsedi\u011fi, ilke olarak yerle\u015fmi\u015f duruma norm denir. &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1894\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;D\u0130N VE AHLAK&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1894","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1894","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1894"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1894\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1906,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1894\/revisions\/1906"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}