Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Mao Zedung yaz\u0131lar\u0131nda y\u00fczmek, derin sular ve bal\u0131k metaforlar\u0131n\u0131 \u00e7ok s\u0131k kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Halk\u0131 engin sulara benzetmi\u015f, devrimciler bu sularda bal\u0131k gibi olmal\u0131, demi\u015ftir. Asl\u0131nda bu s\u00f6zle, devrimcinin hayat\u0131n\u0131 ancak kitlelerin i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcrebilece\u011fini anlatmak ister. Fakat elbette engin sularda y\u00fczerken s\u00fcr\u00fcden ayr\u0131lmamak, s\u00fcr\u00fcy\u00fc b\u00f6lmemek, \u00e7o\u011falmak, farkl\u0131 ve tehlikeli bal\u0131klar\u0131n aras\u0131na d\u00fc\u015fmemek, oltaya gelmemek, a\u011f\u0131n i\u00e7ine girmemek gibi \u015feyler de \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n
Yine, yanl\u0131\u015f hat\u0131rlam\u0131yorsam, \u201cBir K\u0131v\u0131lc\u0131m B\u00fct\u00fcn Bozk\u0131r\u0131 Tutu\u015fturur\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda Mao Zedung, 1927\u2019de Milliyet\u00e7i Guomindang\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 muazzam kom\u00fcnist katliam\u0131na de\u011finir ki bu tarihin kaydetti\u011fi en b\u00fcy\u00fck katliamlardan biridir; binlerce kom\u00fcnist kur\u015funa dizilmi\u015f, baz\u0131lar\u0131 trenlerin buhar kazanlar\u0131na at\u0131larak yak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; o s\u0131rada \u00c7in\u2019de bulunan Andr\u00e9 Malraux, \u0130nsanl\u0131k Durumu <\/em>adl\u0131 \u00f6l\u00fcms\u00fcz roman\u0131nda bu trajik olay\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n Neyse, konuyu da\u011f\u0131tmayal\u0131m\u2026 Mao Zedung bu yaz\u0131s\u0131nda, ya\u015fanan felakete ra\u011fmen kitlelere iyimser ve olumlu sloganlarla yakla\u015fmak gerekti\u011fini, Guomindang\u2019\u0131n izledi\u011fi katliam siyasetinin \u201cbal\u0131klar\u0131 derin sulara s\u00fcrmeye\u201d yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Buradaki \u201cderin sular\u201d k\u0131rsal kesimde ya\u015fayan muazzam k\u00f6yl\u00fc kitleleridir. <\/p>\n\n\n\n Mao\u2019nun bu d\u00f6nemdeki b\u00fct\u00fcn yaz\u0131lar\u0131 kitleleri bir yerden (sanayile\u015fmi\u015f k\u0131y\u0131 kentleri) ba\u015fka bir yere (k\u0131rsal kesim) \u00e7ekerek oralarda g\u00fc\u00e7 toplamak \u00fczerinedir. Kafas\u0131nda hep proletaryay\u0131 burjuvaziden, geni\u015f k\u00f6yl\u00fc kitlelerini feodal \u015feflerden, orduyu ba\u015f\u0131bozuk sava\u015f a\u011falar\u0131ndan ideolojik ve co\u011frafi olarak ay\u0131rma d\u00fc\u015f\u00fcncesi vard\u0131r. Bu ayr\u0131lma ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi anda devrimin ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 ve ulusal birli\u011fin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Tam da \u00f6yle olacakt\u0131r. Mao Zedung, bu y\u00f6ntemi savunduk\u00e7a ve uygulad\u0131k\u00e7a, Komintern\u2019le (Moskova merkezli uluslararas\u0131 kom\u00fcnist \u00f6rg\u00fct) \u00e7eli\u015fir, b\u00fcy\u00fck anla\u015fmazl\u0131klar \u00e7\u0131kar, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tavizler verilir. Sonunda devrimi Moskova\u2019n\u0131n iradesine ra\u011fmen yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyecektir.<\/p>\n\n\n\n Neyse, konuyu da\u011f\u0131tmayal\u0131m\u2026 Engin sular ve y\u00fczmekle ilgili Mao Zadung\u2019un en \u00f6nemli metaforu, B\u00fcy\u00fck Proleter K\u00fclt\u00fcr Devrimi\u2019nin ba\u015flang\u0131c\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar. O s\u0131rada 70 ya\u015f\u0131nda olan Mao Zedung, Yangtze Nehri\u2019ne girer ve on be\u015f kilometre y\u00fczer. Sudan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00f6yle der: \u201cDerin sularda y\u00fczmek, s\u0131\u011f sularda y\u00fczmekten daha kolayd\u0131r.\u201d Bu s\u00f6zle pek \u00e7ok \u015fey anlat\u0131r. Parti mahfillerinde (s\u0131\u011f sular) al\u0131nan kararlar de\u011fil, kitleleri (derin sular) harekete ge\u00e7iren inisiyatif \u00f6nemlidir. Ayn\u0131 zamanda Mao, b\u00fcy\u00fck alt\u00fcst olu\u015flardan, serbest kalan kitlelerin y\u0131k\u0131c\u0131 ve yap\u0131c\u0131 enerjisinden korkmamak gerekti\u011fini de s\u00f6yler. Nitekim bir keresinde, \u201cG\u00f6k kubbenin alt\u0131nda muazzam bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmektedir fakat durum m\u00fckemmeldir\u201d diyerek, devrimci durumlar\u0131n \u00f6nderlik i\u00e7in kusursuz bir ortam yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Mao Zedung\u2019un en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi -bence- devrimci durumlar\u0131n, kitle hareketlerinin, b\u00fcy\u00fck isyanlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde engel tan\u0131mamas\u0131d\u0131r. Kitle hareketinin \u00f6n\u00fcndeki engel kendi siyas\u00ee partisi bile olsa, o engeli a\u015farak kitle hareketine \u00f6nderlik etmeyi savunur. Nitekim bir keresinde parti b\u00fcrokratlar\u0131n\u0131n kitle hareketini engelledi\u011fini, o d\u00f6nemin ifadesiyle \u201crevizyonist sapma\u201d i\u00e7inde oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015f ve k\u0131z\u0131l muhaf\u0131zlar\u0131 (parti militanlar\u0131) ayakland\u0131rarak, onlara parti \u201ckararg\u00e2hlar\u0131(n\u0131) bombalay\u0131n!\u201d talimat\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Bu elbette \u00e7ok riskli bir talimatt\u0131. Parti b\u00fcrokratlar\u0131 onu par\u00e7alayabilirlerdi. Fakat s\u00fcrekli ideolojik m\u00fccadele Mao Zedung i\u00e7in kendi hayat\u0131ndan ve partisinin konformist \u015feflerinin varl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha \u00f6nemliydi. Ayn\u0131 \u00f6zellik Lenin\u2019de de g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Partisini birka\u00e7 kez da\u011f\u0131tm\u0131\u015f ve bir sonraki evrede yeniden toplayabilmi\u015ftir. Bu t\u00fcrden at\u0131l\u0131mlarda ba\u011f\u0131ms\u0131z ve \u00f6zg\u00fcn analitik d\u00fc\u015f\u00fcncenin belirleyici oldu\u011funu da kaydetmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n Elbette b\u00f6yle \u015feyler muazzam bir devrimci enerjiyi gerektirir. Mao Zedung\u2019un metaforlar\u0131n\u0131 and\u0131ran bir deyi\u015fle ifade etmek gerekirse, sessiz kuzu toplulu\u011funun kaplan gibi k\u00fckremesini bekleyemezsiniz. Ger\u00e7i g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Mao Zedung\u2019un d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015fam\u0131yoruz. Bir kere k\u00f6yl\u00fcl\u00fck neredeyse yok olmaya y\u00fcz tuttu. Kitlesel politik eylem s\u00f6z konusu oldu\u011funda proletaryan\u0131n yerini, hen\u00fcz yerle\u015fmemi\u015f bir terimle \u201cprekarya\u201d olarak tan\u0131mlanan, klasik proleter tan\u0131m\u0131na uymayan, yoksulla\u015fm\u0131\u015f orta, alt-orta ve en alt s\u0131n\u0131flardan olu\u015fan kar\u0131\u015f\u0131k \u00f6fkeli insan topluluklar\u0131 ald\u0131, ileti\u015fim devrimi her \u015feyi an\u0131nda \u00f6\u011frenen fakat olup bitenlerden pek bir \u015fey anlamayan uyur-gezer kitleler \u00fcretti. Fakat b\u00fct\u00fcn bunlar Mao Zedung\u2019un metaforlar\u0131n\u0131 ve siyaset felsefesinin esaslar\u0131n\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131lmaz.<\/p>\n\n\n\n \u015eimdi diyeceksiniz ki \u201cBu de\u011ferli arkada\u015f, neden bize b\u00f6yle hik\u00e2yeler anlat\u0131yor?\u201d<\/p>\n\n\n\n Ge\u00e7en hafta Reis\u2019in Saray\u0131\u2019nda verilen 29 Ekim resepsiyonunu izlerken bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler zihnime \u00fc\u015f\u00fc\u015ft\u00fc. \u201cArkada\u015f\u0131n kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k\u201d oldu\u011fu i\u00e7in arada bir b\u00f6yle tuhaf \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor, idare edin art\u0131k\u2026<\/p>\n\n\n\n Resepsiyona kat\u0131lan, \u00e7ok sevdi\u011fim gen\u00e7 bir arkada\u015f\u0131m\u0131n sosyal medyada \u015f\u00f6yle bir de\u011ferlendirme yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm: \u201c\u00d6nceleri bize biber gaz\u0131 at\u0131yorlard\u0131, \u015fimdi ise pasta ikram ediyorlar.\u201d<\/p>\n\n\n\n Bu s\u00f6zlerde bir meydan okuma var. \u201cBizi anlad\u0131lar, onlar\u0131 kazand\u0131k; art\u0131k bizi d\u00f6vm\u00fcyorlar, seviyorlar\u201d demek istiyor. \u00c7ok g\u00fczel! B\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131! Burada bir \u201ctersine radikalizm\u201d s\u00f6z konusu. Yani vazge\u00e7ilmez g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz iktidar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmak, kaderinizi mevcut siyas\u00ee iktidara ba\u011flamak istiyorsunuz; ona yol g\u00f6sterdi\u011finizi, hatta \u00f6nderlik etti\u011finizi san\u0131yorsunuz ve bu uzla\u015fmac\u0131 siyaseti kararl\u0131 bir devrimci retorikle, a\u015f\u0131r\u0131 ajitasyonla devrimci bir eylemmi\u015f gibi savunarak, size itiraz eden herkesi bask\u0131 alt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz.<\/p>\n\n\n\n \u201cBe adam, resepsiyondan Mao Zedung\u2019a nas\u0131l ge\u00e7i\u015f yapt\u0131n?\u201d diyeceksiniz. Tamam, k\u0131zmay\u0131n! \u0130nsan zihni bazen tuhaf ba\u011flant\u0131lar kurar. Asl\u0131nda arkada\u015f\u0131m\u0131n yukar\u0131daki s\u00f6z\u00fcn\u00fc okudu\u011fum anda akl\u0131ma Mao Zedung\u2019un bir \u015fiiri gelmi\u015fti. Mao muhabbeti oradan \u00e7\u0131kt\u0131. Biliyorsunuz, ayn\u0131 zamanda \u015fairdir kendisi.<\/p>\n\n\n\n Fakat kitapl\u0131\u011f\u0131m\u0131 alt\u00fcst etti\u011fim h\u00e2lde \u015fiiri bulamad\u0131m. Acaba Mao\u2019nun yay\u0131nlanmam\u0131\u015f yaz\u0131lar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 Unrehearsed<\/em> adl\u0131 kitapta m\u0131 yer al\u0131yordu? [Penguen yay\u0131nlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan bu kitab\u0131 kime verdiysem l\u00fctfen ve acilen iade etsin!]<\/p>\n\n\n\n \u015eiiri bulamad\u0131m ama gayet iyi hat\u0131rl\u0131yorum. Mao, bir S\u0131r\u00e7a K\u00f6\u015fk\u2019ten, Saray gibi bir yerden s\u00f6z eder. \u00d6nemli adamlar orada bir toplant\u0131 yaparlar ve \u00f6nemli kararlar al\u0131rlar. \u015eiir bu adamlar\u0131n kim olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaz fakat onlar\u0131n \u00c7ang Kay-\u015fek, kar\u0131s\u0131, generalleri ve bakanlar\u0131, Komintern ajanlar\u0131ndan Hollandal\u0131 Henk Sneevliet ve Rus Mikael Borodin gibi unsurlar, \u00c7inli baz\u0131 entellekt\u00fceller, Ortodoks (Moskova yanl\u0131s\u0131) kom\u00fcnistler, b\u00fcy\u00fckel\u00e7iler, pasta yiyen \u015f\u0131k han\u0131mlar ve beyler oldu\u011funu tahmin edebiliriz.<\/p>\n\n\n\n Mao, b\u00fct\u00fcn \u015fiirlerinde oldu\u011fu gibi bu \u015fiirinde de canl\u0131, f\u0131rt\u0131nal\u0131 do\u011fa tasvirleri yapar. Da\u011flar g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcyle sars\u0131lmakta, \u015fim\u015fekler yal\u00e7\u0131n kayal\u0131klar\u0131 ayd\u0131nlatmakta, azg\u0131n nehirler co\u015fkun kitleler gibi yataklar\u0131ndan ta\u015farak d\u00fcnyay\u0131 yeniden bi\u00e7imlendirmektedir. Muazzam ta\u015fk\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde durabilecek hi\u00e7bir saray yoktur. Ald\u0131klar\u0131 kararlarla birlikte hepsi tarihin i\u00e7inde yok olup gideceklerdir.<\/p>\n\n\n\n G\u00fcn\u00fcm\u00fcze d\u00f6nmek gerekirse, sosyal refah devleti idealinin kaybolmas\u0131, reel sosyalizmin yenilgiye u\u011framas\u0131, neoliberalizmin yaratt\u0131\u011f\u0131 k\u00fcresel gelir e\u015fitsizli\u011fi, b\u00fcy\u00fck insanl\u0131\u011f\u0131n hakikat ve anlam aray\u0131\u015f\u0131 L\u00fcbnan\u2019dan Paris\u2019e, \u0130spanya\u2019dan \u015eili\u2019ye, Irak\u2019tan Hong-Kong\u2019a kadar \u00f6nc\u00fc sars\u0131nt\u0131lar\u0131 hissedilen hareketleri, kuzey ve g\u00fcney Amerikalardan \u00c7in\u2019e, Rusya\u2019dan Avrupa\u2019ya kadar b\u00fct\u00fcn kapitalist d\u00fcnyaya yayacak ve yeni payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131nda d\u00fcnya halklar\u0131n\u0131 silah te\u015fhir ederek tehdit eden emperyalist \u00fclkelerin \u00e7arklar\u0131n\u0131, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u00fcz y\u0131l i\u00e7inde kesinlikle k\u0131racakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Biz bu uzun s\u00fcrecin hen\u00fcz \u00fcmmetten yeniden millete d\u00f6nme, Ayd\u0131nlanma de\u011ferlerini yeniden canland\u0131rma, mill\u00ee demokratik devrim kanunlar\u0131n\u0131 yeniden uygulama evresindeyiz. Halk\u0131m\u0131z\u0131n \u00d6demi\u015fliler gibi kad\u0131n erkek \u00e7oluk \u00e7ocuk topluca sokaklarda Zeybek oynayaca\u011f\u0131 g\u00fcnler gelecektir! Bu y\u00fczden, biber gaz\u0131ndan kurtulduk diye sevinmeyin, saraylar\u0131n pastas\u0131na i\u015ftah\u0131n\u0131z\u0131 al\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131n. Yedi\u011finiz her dilim pasta, yak\u0131n gelecekte midenize oturacakt\u0131r! Veryans\u0131ntv<\/em>, 31. 10. 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Mao Zedung yaz\u0131lar\u0131nda y\u00fczmek, derin sular ve bal\u0131k metaforlar\u0131n\u0131 \u00e7ok s\u0131k kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Halk\u0131 engin sulara benzetmi\u015f, devrimciler bu sularda bal\u0131k gibi olmal\u0131, demi\u015ftir. Asl\u0131nda bu s\u00f6zle, devrimcinin hayat\u0131n\u0131 ancak kitlelerin i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcrebilece\u011fini anlatmak ister. Fakat elbette engin sularda y\u00fczerken s\u00fcr\u00fcden ayr\u0131lmamak, s\u00fcr\u00fcy\u00fc b\u00f6lmemek, \u00e7o\u011falmak, farkl\u0131 ve tehlikeli bal\u0131klar\u0131n aras\u0131na d\u00fc\u015fmemek, oltaya gelmemek, … <\/p>\n