Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Baz\u0131 politik ve asker\u00ee stratejiler asla de\u011fi\u015fmez, sadece k\u0131l\u0131k de\u011fi\u015ftirir. Tarihsel s\u00fcre\u00e7 uzun bir tur att\u0131ktan sonra zaman\u0131n devrimcilerinin \u00f6n\u00fcne tozlu raflarda kayboldu\u011fu san\u0131lan ayn\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleri getirip koyar.<\/p>\n\n\n\n
On be\u015finci y\u00fczy\u0131lda co\u011fraf\u00ee ke\u015fifler Latin Amerika k\u0131tas\u0131n\u0131n kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131. Hernan Cortez Meksika\u2019y\u0131 (1521), Francisco Pizzaro Peru\u2019yu (1533) fethetti. Latin Amerika halklar\u0131 klasik s\u00f6m\u00fcrgecilikten kurtulmak i\u00e7in d\u00f6rt y\u00fcz y\u0131l sava\u015ft\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n
Simon Bolivar (Libertador\/Kurtar\u0131c\u0131) \u0130spanyol s\u00f6m\u00fcrgecilere kar\u015f\u0131 sava\u015farak Kolombiya, Venezuela, Panama, Peru ve Ekvador\u2019u birle\u015ftirdi (1821); \u201cK\u0131tasal Devrim\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temellerini att\u0131. Ard\u0131ndan yeni s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6nemi geldi.<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcba Devrimi\u2019nin ba\u015flamas\u0131ndan Peru\u2019daki Sandino Luminoso hareketinin 1992\u2019de tasfiyesine kadar Latin Amerikal\u0131 devrimciler akla gelebilecek b\u00fct\u00fcn m\u00fccadele y\u00f6ntemleriyle kentlerde ve k\u0131rlarda emperyalizme kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131lar. Che Guevara\u2019n\u0131n stratejisi, Bolivya-Arjantin-Paraguay \u00fc\u00e7geninde k\u0131r gerillas\u0131n\u0131 yerle\u015ftirmek, ulusal kurtulu\u015f hareketlerini birle\u015ftirerek K\u00fcba devrimini b\u00fct\u00fcn k\u0131taya yaymakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Buna kar\u015f\u0131 ABD , CIA marifetiyle k\u0131tadaki etnik ve dini gruplar\u0131 kullanarak bir \u201cpasifikasyon\u201d (yat\u0131\u015ft\u0131rma) stratejisi geli\u015ftirdi. Kontrgerilla birlikleri \u00f6rg\u00fctleyerek devrimci gerilla hareketlerini halktan tecrit etti; k\u0131rsal kesimde onlar\u0131 ku\u015fatma alt\u0131nda tutarken, kendisine ba\u011fl\u0131 i\u015fbirlik\u00e7i h\u00fck\u00fcmetleri \u201cdemokratik\u201d tavizler vermeye zorlad\u0131. El Salvador\u2019daki Farabundo Marti Ulusal Kurtulu\u015f Cephesi (FMLN) gerillalar\u0131 ile h\u00fck\u00fcmet g\u00fc\u00e7leri aras\u0131ndaki sava\u015fta kazanan\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir denge durumunu anlatan \u201cSalvadorla\u015ft\u0131rma\u201d takti\u011fi b\u00f6ylece etkili oldu.<\/p>\n\n\n\n
\u201cDemokrasi\u201d geldi\u011fi i\u00e7in silahl\u0131 m\u00fccadeleye art\u0131k gerek kalmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesini ABD b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131yla yayg\u0131nla\u015ft\u0131rd\u0131. Gerillalar \u00fcniformalar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p tak\u0131m elbiselerini giyerek politikac\u0131 olmaya, legal partiler kurup siyaset yapmaya ba\u015flad\u0131lar. Bu arada \u00e7okuluslu \u015firketler k\u0131tan\u0131n do\u011fal kaynaklar\u0131n\u0131 ya\u011fmalamaya, ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u00f6m\u00fcrmeye devam ettiler. Se\u00e7imleri manip\u00fcle ediyor, istemedikleri liderleri y\u0131prat\u0131p \u201cdemokratik\u201d yollardan tasfiye ediyor, uyu\u015fturucu baronlar\u0131yla i\u015f tutarak toplumlar\u0131 zehirliyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Devrimcili\u011fin Soytar\u0131l\u0131k Olarak \u0130fadesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zaman\u0131nda ya da belirli bir s\u00fcre i\u00e7inde netice alamayan her hareket g\u00fcc\u00fcn\u00fc kaybeder ve giderek yozla\u015f\u0131r. K\u0131tasal gerilla hareketinin de ba\u015f\u0131na ayn\u0131 \u015fey geldi. Baz\u0131lar\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa savruldu (Sandino Luminoso), baz\u0131lar\u0131 etnik az\u0131nl\u0131k ayaklanmalar\u0131yla y\u0131prat\u0131ld\u0131 (Nikaragua\u2019da Miskitolar), direnenler geni\u015f bir abluka alt\u0131nda tutuldu (Venezuela). Latin Amerika gerillas\u0131n\u0131n son perdesi -bence- Meksika\u2019da maskeli \u201cSubkomandante Marcos\u201dun postmodern (!) Zapatista (EZLN) tiyatrosuyla kapand\u0131.<\/p>\n\n\n\n Che Guevara\u2019y\u0131 bir maskota, bir markaya, romantik \u015fark\u0131lara indirgeyen sistem, \u201cSubkomandante\u201d denilen maskeli pipolu soytar\u0131yla devrim m\u00fccadelesini iyice suland\u0131rd\u0131. Meksikal\u0131 devrimci Emiliano Zapata ile Che Guevara\u2019y\u0131 b\u00fcnyesinde birle\u015ftirdi\u011fini iddia eden, \u201cbiz iktidar\u0131 de\u011fil, dans edebilece\u011fimiz sokaklar\u0131 istiyoruz\u201d gibi s\u00f6zler s\u00f6yleyen bu postmodern soytar\u0131, sonunda g\u00f6revini (!) b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti ve ortadan kayboldu. Bizim sosyalist gibi duran liberal solcular\u0131m\u0131z bu oyunca\u011f\u0131 \u00e7ok sevmi\u015fler, onun \u00f6zl\u00fc ve devrimci s\u00f6zlerinde derin bir mana bulmu\u015flard\u0131. Emperyalizmde oyun \u00e7ok olur!<\/p>\n\n\n\n \u00d6zetle, K\u00fcba devrimi k\u0131taya yay\u0131lamad\u0131. K\u0131ta \u00e7ap\u0131nda asker\u00ee m\u00fccadeleyle Yankee emperyalizmini kovmay\u0131 ve birle\u015fik sosyalist Latinoamericana\u2019y\u0131 kurmay\u0131 ba\u015faramad\u0131lar. Che Guevara\u2019n\u0131n Bolivya\u2019da CIA taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi (1967) asl\u0131nda bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Amerikan Tarz\u0131 \u201cDemokrasi\u201dnin Sonu<\/strong><\/p>\n\n\n\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Venezuela\u2019n\u0131n durumu, \u015eili\u2019de halk ayaklanmas\u0131 ve Bolivya\u2019daki darbe, k\u0131tada Amerikan tarz\u0131 \u201cdemokrasi\u201d d\u00f6neminin de sona ermek \u00fczere oldu\u011fu g\u00f6steriyor. Ba\u015fka deyi\u015fle, d\u00fcnyan\u0131n her yerinde bizzat \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 krizlerle u\u011fra\u015fan ABD\u2019nin, arka bah\u00e7esi Latin Amerika\u2019da \u201cdemokrasi\u201d ayg\u0131t\u0131n\u0131 art\u0131k kullan\u0131\u015fl\u0131 bulmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Bolivya\u2019da ve halk\u00e7\u0131 devrimcilerin \u201cdemokratik\u201d yollardan iktidara geldi\u011fi b\u00fct\u00fcn k\u0131ta \u00fclkelerinde sorun, \u00f6z\u00fcnde, devlet iktidar\u0131n\u0131 kullanman\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131yla ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n Devrimci sol bir parti kuruyorsunuz, halk size oy veriyor, iktidara geliyorsunuz. Ekonomi y\u0131lda ortalama % 5 b\u00fcy\u00fcyor, do\u011fal kaynaklar\u0131 kamula\u015ft\u0131r\u0131yorsunuz, 1,8 milyon insan\u0131 yoksulluktan kurtar\u0131yorsunuz, cehaleti yok ediyorsunuz, 6,8 milyon insana temel sa\u011fl\u0131k hizmeti veriyorsunuz. Fakat \u00fclkede lityum yat\u0131r\u0131mlar\u0131 olan TESLA ve Panasonic gibi \u00e7okuluslu \u015firketlerin hisseleri y\u00fckselsin, i\u015fbirlik\u00e7i Bolivya burjuvazisi halk\u0131n ili\u011fini kemi\u011fini s\u00f6m\u00fcrs\u00fcn diye CIA, babas\u0131n\u0131n fabrikas\u0131n\u0131 kamula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z H\u0131ristiyan fa\u015fist Fernando Camacho\u2019ya \u201cSanta Cruz Sivil Komitesi\u201d kurdurup (bayra\u011f\u0131n \u00fczerindeki \u0130ncil\u2019e el bas\u0131p yemin etmeler falan\u2026), bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k \u00f6rg\u00fct\u00fcn milis g\u00fc\u00e7lerini halk\u0131n \u00fczerine salarak darbe yap\u0131yor, \u00fclkenizin asker ve polisi de darbeyi destekliyor. \u00d6ylece, bak\u0131yorsunuz\u2026<\/p>\n\n\n\n Kritik anda, hakikat an\u0131 geldi\u011finde, halk\u0131 silahland\u0131r\u0131p darbeye kar\u015f\u0131 koyam\u0131yorsan\u0131z, i\u015fbirlik\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131 tasfiye edip \u00fclkenin b\u00fct\u00fcn silahl\u0131 g\u00fc\u00e7lerini yeniden \u00f6rg\u00fctlemeyi becerememi\u015fseniz, se\u00e7imle iktidara gelmenizin ne anlam\u0131 var? Amerikanc\u0131 silahl\u0131 darbeye silahla kar\u015f\u0131 koymak i\u00e7in \u00f6rg\u00fctlenecek yerde, ba\u015f\u0131n\u0131zda aynal\u0131 \u015fapka, \u00fczerinizde K\u0131z\u0131lderili k\u0131yafetiyle sempati toplamakla yetinirseniz, halk\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7akallara kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z b\u0131rakm\u0131\u015f olursunuz; yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z b\u00fct\u00fcn g\u00fczel i\u015fler de bo\u015fa gider. \u201cAma o zaman i\u00e7 sava\u015f \u00e7\u0131kar, aman insanlar \u00f6lmesin, \u00e7ocuklar \u015feker de yiyebilsinler\u201d diyorsan\u0131z, emperyalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin s\u0131n\u0131fsal dinamikleri hakk\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey bilmiyorsunuz, hatta emperyalizmin ne oldu\u011funu bile anlamam\u0131\u015fs\u0131n\u0131z demektir. <\/p>\n\n\n\n Kitle Hareketlerinin Dinami\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Demek ki Latin Amerikal\u0131 devrimciler d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p ayn\u0131 yere geldiler. Tarihsel s\u00fcre\u00e7 d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p ayn\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleri ortaya koydu. Bu seferki ara-model \u015eili\u2019deki halk ayaklanmas\u0131d\u0131r. Bu ayaklanman\u0131n sembolik de\u011feri \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. 1973\u2019ten sonra Milton Friedman\u2019\u0131n Chicago \u00dcniversite\u2019sinden doktoral\u0131, \u201cChicago Boys\u201d diye an\u0131lan parlak \u00e7ocuklar\u0131, \u015eili halk\u0131n\u0131 y\u0131llarca neoliberal iktisat teorilerinin laboratuvar dene\u011fi olarak kullanm\u0131\u015flar, asker\u00ee diktat\u00f6r Pinochet\u2019nin zulm\u00fc alt\u0131nda \u00fclkeyi felaketli teorilerinin deney \u00e7iftli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015flerdi. \u015eimdi \u015eili halk\u0131 bu vah\u015fetin intikam\u0131n\u0131 al\u0131yor ve m\u00fccadelesiyle b\u00fct\u00fcn Latin Amerika k\u0131tas\u0131na yol g\u00f6steriyor. Emperyalizmin \u201cdemokrasi\u201d oyunu maddi ko\u015fullar\u0131n ve k\u00fcresel krizin zorlamas\u0131yla i\u015flevini kaybederken, halk isyanlar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn k\u0131taya yay\u0131lmas\u0131n\u0131 bekliyoruz.<\/p>\n\n\n\n Kitleler gezinmek i\u00e7in soka\u011fa \u00e7\u0131kmazlar, ne dediklerine ne istediklerine kulak vermek gerekir. Ba\u015f\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmetten, i\u015fbirlik\u00e7i sendikalardan, d\u00fczenin paray\u0131 bast\u0131r\u0131p yutuverdi\u011fi sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinden umudu kesen, toplumsal kalk\u0131nma ve refah devleti idealini kaybeden insanlar\u0131n vah\u015fi tepkisini anlamayan adamdan devrimci olmaz.<\/p>\n\n\n\n Kitle hareketleri kendili\u011finden ba\u015flar, hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 maddi sebepleri ve sahici talepleri olmayan bir kitle hareketini durduk yerde ba\u015flatamaz ve istedi\u011fi yerde durduramaz. Elbette kendili\u011finden ba\u015flay\u0131p geli\u015fen her hareket manip\u00fcle edilebilir, turuncu devrim imk\u00e2nlar\u0131 yaratabilir, emperyalizmin ve h\u00e2kim s\u0131n\u0131flar\u0131n i\u015fine yarayacak \u015fekilde y\u00f6nlendirilebilir, farkl\u0131 bayraklar a\u00e7abilir. Karl Marx, bir yerde, \u201cHer devrim hareketine o hareketin ger\u00e7ek \u00e2milleri d\u0131\u015f\u0131nda farkl\u0131 unsurlar kar\u0131\u015f\u0131r\u201d demi\u015ftir. Burada \u00f6nderlik sorunu ortaya \u00e7\u0131kar. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00fct\u00fcn kitle hareketlerinin b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131 ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc kriz, \u00f6nderlik sorununa indirgenmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n Kitle hareketlerini ku\u015fkuyla kar\u015f\u0131layanlar, onun taleplerine burun k\u0131v\u0131ranlar; o hareketlerin karma\u015f\u0131k yap\u0131s\u0131n\u0131, taleplerinin niteli\u011fini ve y\u00f6nlerini anlama \u00e7abas\u0131 g\u00f6stermeyenler; sadece kendi sloganlar\u0131n\u0131 s\u00f6yletebildikleri saf, ar\u0131t\u0131lm\u0131\u015f, imbikten ge\u00e7irilmi\u015f kendi k\u00fc\u00e7\u00fck ve steril kitlesiyle avunanlar, sahte devrimcilerdir. Onlar kitlelerin ans\u0131z\u0131n y\u00fckselen taleplerini kendi tekkelerinin s\u00f6ylemiyle tevhit edemedikleri, birle\u015ftiremedikleri vakit, o hareketleri bast\u0131rmakla g\u00f6revli g\u00fc\u00e7lerin yan\u0131nda boy g\u00f6stereceklerdir.<\/p>\n\n\n\n Her kitle hareketi bir \u00f6nceki hareketten izler ta\u015f\u0131r, 1789\u2019dan, 1848\u2019den bu yana ya\u015fanm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn devrimci ak\u0131mlar\u0131n g\u00fcncel ifadelerini yans\u0131t\u0131r. Her d\u00f6nem bir \u00f6ncekinin devam\u0131d\u0131r. Eskiden \u201cdevrimci tav\u0131r\u201d diye bir \u015feyden s\u00f6z edilirdi. \u0130\u015fte bu tavr\u0131n da hareketlerin s\u00fcreklili\u011finde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir i\u015flevi vard\u0131r. Allende ba\u015f\u0131nda mi\u011fferi ve elinde k\u00fc\u00e7\u00fck tabancas\u0131yla, arada bir g\u00f6zl\u00fcklerini d\u00fczelterek k\u0131sa ve tela\u015fl\u0131 ad\u0131mlarla Yankee emperyalizmine kar\u015f\u0131 sava\u015fmaya giderken g\u00f6r\u00fcnt\u00fc verecek yerde, \u201cBir g\u00fcn mutlaka d\u00f6nece\u011fim,\u201d diyerek elinde cep telefonuyla Meksika\u2019ya iltica etmi\u015f olsayd\u0131, iki ku\u015fak sonra \u015eili halk\u0131 1973\u2019\u00fcn devrimci mar\u015flar\u0131n\u0131 hat\u0131rlayarak Santiago meydanlar\u0131nda toplanmazd\u0131. Bu i\u015fler b\u00f6yledir. Veryans\u0131ntv<\/em>, 15. 11. 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Baz\u0131 politik ve asker\u00ee stratejiler asla de\u011fi\u015fmez, sadece k\u0131l\u0131k de\u011fi\u015ftirir. Tarihsel s\u00fcre\u00e7 uzun bir tur att\u0131ktan sonra zaman\u0131n devrimcilerinin \u00f6n\u00fcne tozlu raflarda kayboldu\u011fu san\u0131lan ayn\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleri getirip koyar. On be\u015finci y\u00fczy\u0131lda co\u011fraf\u00ee ke\u015fifler Latin Amerika k\u0131tas\u0131n\u0131n kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131. Hernan Cortez Meksika\u2019y\u0131 (1521), Francisco Pizzaro Peru\u2019yu (1533) fethetti. Latin Amerika halklar\u0131 klasik s\u00f6m\u00fcrgecilikten kurtulmak … <\/p>\n