{"id":182,"date":"2019-11-22T11:15:21","date_gmt":"2019-11-22T09:15:21","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=182"},"modified":"2020-07-06T11:17:25","modified_gmt":"2020-07-06T09:17:25","slug":"olaylari-tahlil-ederken","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=182","title":{"rendered":"OLAYLARI TAHL\u0130L EDERKEN"},"content":{"rendered":"\n<p>Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTahlil,\u201d s\u0131k kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z Arap\u00e7a bir s\u00f6zc\u00fck.&nbsp; Frenk\u00e7esine \u201canaliz,\u201d T\u00fcrk\u00e7esine \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcmleme\u201d diyoruz. \u00c7e\u015fit \u00e7e\u015fit tahlil var; kan tahlili, idrar tahlili, ruh tahlili, s\u0131n\u0131flar\u0131n tahlili, bir durumun ya da belirli bir olay\u0131n tahlili gibi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Daha \u00f6nce de \u00e7e\u015fitli vesilelerle belirttim, siyasetten pek anlam\u0131yorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc yalan s\u00f6yleyemiyorum ve akl\u0131mdan ge\u00e7eni kendime saklayam\u0131yorum. Fakat belirli bir olgunun nas\u0131l tahlil edildi\u011fine bakarak herhangi bir siyasetin y\u00f6n\u00fcn\u00fc ve olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rebilece\u011fimizi, hatta arka plan\u0131n\u0131 anlayabilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Mesel\u00e2 son zamanlarda orta s\u0131n\u0131ftan baz\u0131 insanlar\u0131n e\u015flerini, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n\u0131, karde\u015flerini siyan\u00fcrle zehirleyerek topluca intihar etmeleri ya da L\u00fcbnan\u2019da insanlar\u0131n sokakta g\u00f6rd\u00fckleri milletvekilini par\u00e7alamak i\u00e7in adam\u0131n \u00fczerine hamle etmeleri ya da \u0130ran\u2019da&nbsp;&nbsp; isyan eden insanlar\u0131n Merkez Bankas\u0131 binas\u0131n\u0131 ate\u015fe vermeleri ya da Hong Kong\u2019daki Politeknik \u00dcniversitesi \u00f6\u011frencilerinin polise alevli ok f\u0131rlatmalar\u0131 gibi tuhaf fakat sembolik olaylar\u0131 nas\u0131l tahlil ediyoruz?<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zetle, intihar olaylar\u0131 ve d\u00fcnyadaki kitle hareketleri, diyelim\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar\u0131 tahlil etme tarz\u0131n\u0131z, sizin politik cibilliyetinizi, yani huyunuzu, karakterinizi; ayn\u0131 zamanda&nbsp;&nbsp; izlemekte oldu\u011funuz siyasetin konumunu ve gidi\u015f istikametini g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130nsan\u0131n Keyfi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Birincisini ele alal\u0131m\u2026&nbsp; Liberal iktisat politikalar\u0131n\u0131n s\u0131radan insanda yaratt\u0131\u011f\u0131 \u201c\u015fahane hayat\u201d yan\u0131lsamas\u0131 ve bor\u00e7lanarak hayat standard\u0131n\u0131 y\u00fckseltmenin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu yan\u0131lg\u0131s\u0131, pek \u00e7ok insan\u0131m\u0131z\u0131 zor durumda b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Peki bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 (tepkisi) intihar m\u0131d\u0131r?<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan \u00e7ok a\u011f\u0131r mutlak yoksulluk ko\u015fullar\u0131nda bile keyfini bozmadan hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilen bir varl\u0131kt\u0131r. &nbsp;&nbsp;\u0130\u00e7inde bulundu\u011fu ko\u015fullara uyum sa\u011flama, ko\u015fullar\u0131n gerektirdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde irade g\u00fcc\u00fc geli\u015ftirme yetene\u011fine sahiptir. Ormanda ya da da\u011fda, ormana benzeyen kentlerde, hatta sava\u015f ko\u015fullar\u0131nda ya da be\u015f paras\u0131z, yapayaln\u0131z ka\u00e7ak ya\u015fayabilir ya da i\u015flemedi\u011fi su\u00e7lardan \u00f6t\u00fcr\u00fc kodesi boylayabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar insan\u0131n keyfini ka\u00e7\u0131rmaya yetmez.&nbsp; K\u00fc\u00e7\u00fck zaman aral\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirerek zihinsel yolculuklara \u00e7\u0131kmak, bir kitab\u0131n ilk sayfas\u0131na g\u00f6m\u00fclerek d\u00fcnya de\u011fi\u015ftirmek, tesad\u00fcfen kula\u011fa \u00e7al\u0131nan bir m\u00fczi\u011fe kap\u0131lmak, hatta tespih dizmek, el i\u015fiyle u\u011fra\u015fmak, bisiklet s\u00fcrmek, b\u00f6ylece keyfi s\u00fcrekli yenilemek her zaman m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130nsan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in keyfinin asla bozulmayan bir maneviyattan yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak bunun bir \u015fart\u0131 vard\u0131r: gelecek duygusunu kaybetmemek, ayn\u0131 zorluklar\u0131 ya\u015fayan ba\u015fkalar\u0131yla birlikte davranma umudunu canl\u0131 tutmak. &nbsp;Bu \u015fart ortadan kalkarsa, insan\u0131n i\u00e7e do\u011fru (intihar) ya da ba\u015fkas\u0131na do\u011fru (cinayet) ya da d\u0131\u015fa do\u011fru (isyan) patlamas\u0131 an meselesidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00dc\u00e7 Tahlil ve Politik Sonu\u00e7lar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanlar\u0131n modern anlamda \u00f6rg\u00fctl\u00fc olmad\u0131klar\u0131, hukukun alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 ya\u015famak \u015f\u00f6yle dursun&nbsp; siyas\u00ee iktidar\u0131n ve ona ba\u011fl\u0131 menfaat gruplar\u0131n\u0131n bek\u00e7i k\u00f6pe\u011fi h\u00e2line geldi\u011fi, s\u0131radan insan\u0131n kendi tarihinden ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden gelen ortak de\u011ferleri kaybederek farkl\u0131 de\u011ferler \u00fczerinden ba\u015fkalar\u0131yla \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131,&nbsp; normlar\u0131n bozuldu\u011fu, sosyal s\u0131n\u0131flar\u0131n toplumun i\u00e7indeki yerlerini ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak g\u00f6rme yetene\u011fini ger\u00e7eklik duygusuyla birlikte giderek&nbsp; kaybetti\u011fi, sosyologlar\u0131n \u201canomik\u201d dedikleri toplumlarda tekil bireyin \u00f6zbilinci sakatlan\u0131r, varolu\u015fu anlams\u0131zla\u015f\u0131r ve ki\u015fi bir bi\u00e7imde intihar eder.<\/p>\n\n\n\n<p><a>\u00c9<\/a>mile Durkheim, buna \u201canomik,\u201d yani \u201cherhangi bir kurala ba\u011fl\u0131 olmayan intihar\u201d demi\u015ftir. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc kurals\u0131zl\u0131k bir k\u0131zg\u0131nl\u0131k ve b\u0131kk\u0131nl\u0131k durumu do\u011furur. Bu da, ko\u015fullara g\u00f6re, ya ki\u015finin kendisine ya da ba\u015fka bir insana kar\u015f\u0131 d\u00f6ner. Birinci durumda ki\u015fi intihar eder, ikincisinde cinayet i\u015fler\u201d (\u00c9. Durkheim, <em>\u0130ntihar<\/em>, Pozitif 2013, s. 377).<\/p>\n\n\n\n<p>Biraz a\u011f\u0131r olmakla birlikte, bu &nbsp;&nbsp;bir tahlildir. Bu tahlilden \u00e7\u0131kabilecek politika insanlara \u00f6rg\u00fctlenerek topluca hareket etme; kendilerini ezen \u015feye, siyas\u00ee iktidar\u0131n dayatt\u0131\u011f\u0131 kurallara isyan etme; tarihsel ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlere sahip \u00e7\u0131kma; \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 g\u00f6ze alarak m\u00fccadele etme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapar.&nbsp; &nbsp;Burada ama\u00e7, kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan bir devlet, normlar\u0131 olan bir toplum, \u00f6rg\u00fctleri olan s\u0131n\u0131flar ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n uyumunu sa\u011flayan demokratik bir anayasad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Peki intihar olaylar\u0131na, bilimsel sosyalist gibi duran bir yazar\u0131n \u201cMuhalefet intihar olaylar\u0131n\u0131 istismar ediyor\u201d s\u00f6zleriyle bakar ve i\u015fin asl\u0131n\u0131 kurcalayanlar\u0131n \u201cintihar g\u00fczellemesi yaparak cinayetlere zemin haz\u0131rlayan insanl\u0131k d\u00fc\u015fmanlar\u0131\u201d oldu\u011funu s\u00f6ylerseniz, bu tahlilinizden nas\u0131l bir politika \u00e7\u0131kar?&nbsp;&nbsp; Bence iktidar yanl\u0131s\u0131, iktidar\u0131n yan\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc muhalefete cephe alan, her konuda horozlan\u0131yormu\u015f gibi yapmakla birlikte, \u00f6z\u00fcnde kendi insan\u0131n\u0131n ak\u0131betine duyars\u0131z, kendini a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6nemseyen bir teslimiyet politikas\u0131 \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya da&nbsp;&nbsp; intihar olaylar\u0131na ideolojik bir tahlil getirmek istersiniz. Mesela \u0130slamc\u0131 bir gazete, Fatih\u2019te siyan\u00fcr i\u00e7erek intihar eden karde\u015flerin oturma odas\u0131 foto\u011fraf\u0131nda g\u00f6r\u00fclen Richard&nbsp; Dawkins\u2019in <em>Tanr\u0131 Yan\u0131lsamas\u0131<\/em> adl\u0131 kitab\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak, intihar\u0131n toplumu zehirleyen ateizmden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti. Sa\u00e7ma olmakla birlikte bu tahlilin hi\u00e7 olmazsa ideolojik bir altyap\u0131s\u0131 var; iktidar yalakal\u0131\u011f\u0131 yok. Yani politik olarak diyor ki, gel karde\u015fim cami cemaatine kat\u0131l ya da bir tarikata intisap et, nasibine r\u0131zk\u0131na raz\u0131 ol, bekle ki y\u00fcce Allah sana&nbsp;&nbsp; m\u00fcstahakk\u0131n\u0131 versin!<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kimin \u0130\u015fine Yarar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kitle hareketlerine gelince\u2026 Bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda kitle hareketlerinin tahliline dedektiflerin o \u00fcnl\u00fc \u201cCui Bono?\u201d sorusuyla, yani \u201cKimin i\u015fine yarar?\u201d diye ba\u015flarsan\u0131z, her t\u00fcrl\u00fc halk hareketinin kar\u015f\u0131s\u0131nda ve o hareketleri ezen g\u00fc\u00e7lerin yan\u0131nda yer al\u0131rs\u0131n\u0131z. &nbsp;E\u011fer CIA\u2019n\u0131n \u0130ran\u2019\u0131n 20 kentinde ve 100\u2019den fazla yerle\u015fim yerinde s\u0131radan insanlar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6ze ald\u0131klar\u0131 bir isyan hareketini ba\u015flatacak kadar becerikli oldu\u011funa inan\u0131yorsan\u0131z, tahliliniz sizi Devrim Muhaf\u0131zlar\u0131\u2019n\u0131n ve Mollalar\u0131n yan\u0131na yerle\u015ftirir. Orada kal\u0131rs\u0131n\u0131z, halk\u0131n aras\u0131na kar\u0131\u015famazs\u0131n\u0131z. Kitle hareketine uzaydan gelmi\u015f tuhaf yarat\u0131klar\u0131n eylemi gibi bakars\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Zengin Mollalar\u0131n yobazl\u0131\u011f\u0131ndan ve zulm\u00fcnden b\u0131kan halk\u0131n hakl\u0131 taleplerini savunacak, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik m\u00fccadelesine \u00f6nderlik etmek i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterecek yerde, s\u0131rf Pompeo destekliyor diye isyan\u0131 bast\u0131rmakla g\u00f6revli Devrim Muhaf\u0131zlar\u0131\u2019n\u0131n yan\u0131nda yer al\u0131rsan\u0131z, \u00fc\u00e7 vakte kadar Mollalarla birlikte devrilmekle kalmazs\u0131n\u0131z, Pompeo\u2019nun iktidarda g\u00f6rmek istedi\u011fi adamlar\u0131n da yolunu a\u00e7m\u0131\u015f olursunuz. ABD\u2019nin ambargo uygulad\u0131\u011f\u0131 her \u00fclkede halk\u0131n yolsuzluklara, yokluklara katlanarak ba\u015f\u0131ndaki h\u0131rs\u0131zlara u\u011fursuzlara itaat etmesini istemek gibi bir antiemperyalizm yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok kutuplu d\u00fcnyan\u0131n olu\u015fmas\u0131ndan bu yana ABD d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde 70\u2019li y\u0131llarda \u201cAmerikanc\u0131 cunta\u201d dedi\u011fimiz \u015feyi yapamad\u0131; ajan \u00f6rg\u00fctler kurarak, turuncu devrim tezg\u00e2hlayarak d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde netice alamad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Emperyalist kapitalist sistem iktidara kimi getirirse getirsin, isyan eden insanlar\u0131n hi\u00e7bir talebini kar\u015f\u0131layamaz. Neoliberal sistem var oldu\u011fu s\u00fcrece ABD, \u00fclkelerin y\u00f6netimine ge\u00e7ici olarak h\u00e2kim olsa bile ayaklanmalar durmayacakt\u0131r. \u0130nsanlar, emperyalist \u00fclkeler deli gibi silahlan\u0131p birbirleriyle sava\u015fs\u0131nlar, kapitalizm yeni bir sermaye birikim modeli geli\u015ftirsin, b\u00f6ylece sistem kendi varl\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan krizi \u00e7\u00f6zs\u00fcn diye oturup beklemezler.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u0131radan \u0130nsan\u0131n Devlet Aray\u0131\u015f\u0131 &nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Neoliberal kapitalizm, insanlar\u0131n bir zamanlar \u201cDevlet\u201d diyerek g\u00fcvendikleri kurumu \u00e7okuluslu tekellerin acentas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakt\u0131. \u00d6zellikle kriz d\u00f6nemlerinde, kamunun paras\u0131n\u0131 kullanarak iktisad\u00ee dengeleri kurmakla ve sosyal refah\u0131 korumakla g\u00f6revli bir fail olmaktan giderek uzakla\u015fan Devlet, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sadece kendi krizine \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmaya \u00e7al\u0131\u015fan, \u00fclkesinin ve halk\u0131n\u0131n de\u011fil sadece kendisinden beslenen yeni zenginler s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen bir bask\u0131 ayg\u0131t\u0131na, bir \u201canonim \u015firket\u201de d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7e\u015fitli \u00fclkelerde isyan eden insanlar, Amerika gelsin \u00fclkemizi b\u00f6ls\u00fcn, bizi piyasan\u0131n k\u00f6lesi yaps\u0131n diye ayaklanm\u0131yorlar; insanl\u0131\u011f\u0131n kaybetti\u011fi \u201cdemokratik, sosyal hukuk devleti\u201dni ar\u0131yorlar.&nbsp; Bu aray\u0131\u015fa kay\u0131ts\u0131z kalan adamdan ya da kad\u0131ndan ne sosyalist ne de milliyet\u00e7i olur; kitlelerin taleplerine polis mant\u0131\u011f\u0131yla yakla\u015fandan, akl\u0131n\u0131za art\u0131k her ne gelirse, hi\u00e7bir \u015fey olmaz. Bu y\u00fczden, tahlillerinizi g\u00fcncel politik iti\u015fmelerin \u00fczerinden gelece\u011fe do\u011fru bakarak, uzun vadeli yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. <em>Veryans\u0131ntv<\/em>, 22. 11. 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yavuz Alogan \u201cTahlil,\u201d s\u0131k kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z Arap\u00e7a bir s\u00f6zc\u00fck.&nbsp; Frenk\u00e7esine \u201canaliz,\u201d T\u00fcrk\u00e7esine \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcmleme\u201d diyoruz. \u00c7e\u015fit \u00e7e\u015fit tahlil var; kan tahlili, idrar tahlili, ruh tahlili, s\u0131n\u0131flar\u0131n tahlili, bir durumun ya da belirli bir olay\u0131n tahlili gibi\u2026 Daha \u00f6nce de \u00e7e\u015fitli vesilelerle belirttim, siyasetten pek anlam\u0131yorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc yalan s\u00f6yleyemiyorum ve akl\u0131mdan ge\u00e7eni kendime saklayam\u0131yorum. Fakat belirli bir olgunun &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=182\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;OLAYLARI TAHL\u0130L EDERKEN&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-182","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=182"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":183,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/182\/revisions\/183"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}