Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Kurallar\u0131n ve yasalar\u0131n yetersiz oldu\u011fu, team\u00fcllerin terk edildi\u011fi, normlar\u0131n a\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yerde, egomanik, yani hastal\u0131k derecesinde kendini be\u011fenen, anormal derecede kendini \u00f6nemseyen insanlar dar alanda kendilerine yer a\u00e7mak i\u00e7in birbirlerini tekmelerler, iti\u015fip tepi\u015firler. <\/p>\n\n\n\n
Siyas\u00ee partilerin tepesine t\u00fcnemi\u015f y\u00f6neticiler delegeleri avu\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u00e7inde tuttuklar\u0131 s\u00fcrece yerlerinde kal\u0131rlar. Delege denilen yarat\u0131k, ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnebilen bir politik \u00f6zne olarak de\u011fil, parti merkezi ve genel ba\u015fkan taraf\u0131ndan \u00f6zenle se\u00e7ilip beslenen, kurultay zaman\u0131 geldi\u011finde etinden ve s\u00fct\u00fcnden istifade edilen bir koyun cinsi olarak tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Partilerin i\u00e7inde genel merkez ve ta\u015fra y\u00f6neticilerine hesap soracak, gerekti\u011finde onlar\u0131 \u201cgeri \u00e7a\u011f\u0131racak,\u201d yani g\u00f6revden alacak hi\u00e7bir mekanizma yoktur. S\u0131radan partililer bu duruma al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r, \u00f6nlerine konulan ya da bizzat yaratt\u0131klar\u0131 liderlik totemine tap\u0131nmay\u0131, onu her durumda savunmay\u0131 normal zannederler, g\u00f6rev addederler. S\u00fcrekli tepi\u015fen egomanik ki\u015filerin \u00e7evresinde toplan\u0131rlar, tabanda onlar\u0131 taklit ederek iti\u015fip tepi\u015firler ya da \u201cDur bakal\u0131m n\u2019olacak?\u201d diyerek sessizce olup biteni seyrederler.<\/p>\n\n\n\n
Ezemedi\u011fi insana \u00f6nderlik etmekten aciz parti \u015fefi, kendisini ele\u015ftireni rahatl\u0131kla vatan haini ilan ederken, en u\u011fursuz yalaka zorbay\u0131 s\u0131rf kendisini \u00f6vd\u00fc diye ba\u011fr\u0131na bas\u0131p vatansever ilan edebilir. Bu kadar geni\u015f bir lider \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, b\u00f6ylesine patavats\u0131z bir rahatl\u0131k, sahici zaferler kazanm\u0131\u015f liderlere bile nasip olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ba\u011f\u0131ml\u0131 iktisadi yap\u0131n\u0131n bir icab\u0131 olarak T\u00fcrkiye\u2019de siyasetin d\u0131\u015far\u0131dan y\u00f6nlendirildi\u011fini, bi\u00e7imlendirildi\u011fini, siyas\u00ee alanda bir bo\u015fluk olu\u015ftu\u011fu zaman Marangoz Geppetto Usta\u2019n\u0131n keresteden bir Pinokyo yontup onu g\u00fczelce cilalad\u0131ktan sonra arkas\u0131na destek, cebine para koyarak ortal\u0131\u011fa sald\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz, g\u00f6r\u00fcyoruz. San\u0131r\u0131m bunu herkes g\u00f6r\u00fcyor, en az\u0131ndan hissediyor. Ancak bilmek ile idrak etmek farkl\u0131 \u015feylerdir.<\/p>\n\n\n\n
Bir \u015feyin nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini bilirsiniz. G\u00f6r\u00fcyorsunuz \u00e7\u00fcnk\u00fc. Mesela \u0130mamo\u011flu ve Babacan gibi karakterlerin mevcut anayasal rejimin potansiyel ba\u015fkanlar\u0131 olarak nas\u0131l imal edildiklerini, cil\u00e2land\u0131klar\u0131n\u0131, k\u00fcresel kredi kurulu\u015flar\u0131n\u0131n bunlar\u0131n cebine nas\u0131l para koydu\u011funu, usta \u201cimage maker\u201dlarla imajlar\u0131n\u0131n nas\u0131l parlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, yabanc\u0131 haber ajanslar\u0131 ve yorumcular marifetiyle bu \u015fah\u0131slar\u0131n nas\u0131l \u015fi\u015firildi\u011fini, pist ba\u015f\u0131na \u00e7ekilerek u\u00e7u\u015fa haz\u0131r h\u00e2le getirilip alk\u0131\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz.<\/p>\n\n\n\n
Say\u0131n Reis gibi k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin verdi\u011fi b\u00fct\u00fcn g\u00f6revleri tamamlad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde yerini korumakta \u0131srar eden h\u0131r\u00e7\u0131n dava adamlar\u0131n\u0131n ya da K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu ve Muharrem \u0130nce gibi yeterli performans g\u00f6steremeyen unsurlar\u0131n yerine hemen yenilerinin nas\u0131l ikame edildi\u011fini ve insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcne sokulup kurtar\u0131c\u0131 diye pazarland\u0131\u011f\u0131n\u0131; k\u00fc\u00e7\u00fck provokasyonlarla partilerin i\u00e7inin nas\u0131l kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 herhalde g\u00f6r\u00fcyorsunuz, biliyorsunuz.<\/p>\n\n\n\n
Fakat idrak etmek ba\u015fka bir \u015fey. Bir olay\u0131 idrak etti\u011finiz, yani m\u00fcdrik oldu\u011funuz zaman, onu anlam\u0131\u015f, sebep ve sonu\u00e7lar\u0131yla birlikte kavram\u0131\u015f, s\u0131rr\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f ve olay\u0131 \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f olursunuz. Bu da size bir sorumluluk y\u00fckler. Sorumluluk duygusu sizi do\u011fruca \u00f6n\u00fcn\u00fczdeki se\u00e7eneklere g\u00f6t\u00fcr\u00fcr: sorgulayacak m\u0131s\u0131n\u0131z, kabul m\u00fc edeceksiniz, raz\u0131 m\u0131 olacaks\u0131n\u0131z, isyan m\u0131 edeceksiniz? Bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flars\u0131n\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00f6rmek ve bilmek yetmez, idrak etmek ve davranmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n
Gelelim g\u00fcn\u00fcn en \u00f6nemli sorusuna: Saray\u2019a kim gitti? Bence sisli bir Ankara gecesinde camlar\u0131 karart\u0131lm\u0131\u015f sahte plakal\u0131 bir araban\u0131n arka koltu\u011funda y\u00fcz\u00fcn\u00fc bir \u015fapkayla gizleyerek Saray\u2019\u0131n avlusuna s\u00fcz\u00fclen ki\u015fi K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019ndan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildi. Sa\u011f\u0131r ve dilsiz baltac\u0131lar onu arabadan alarak ba\u015f\u0131na bir k\u00fcl\u00e2h ge\u00e7irdiler ve do\u011fruca Reis\u2019in huzuruna \u00e7\u0131kard\u0131lar. Mahrem ortamda CHP\u2019nin i\u00e7 sorunlar\u0131 konu\u015fuldu.<\/p>\n\n\n\n
Reis ona, \u201cSenden \u00e7ok memnunum, Kemal,\u201d dedi. \u201cKaset komplosuyla biraz m\u00fcstehcen bi\u00e7imde partinin ba\u015f\u0131na ge\u00e7mi\u015f olmana ra\u011fmen, \u00e7ok iyi hizmet ettin. Partinin merkez y\u00f6netiminde ne kadar yurtsever, Kemalist, ulusalc\u0131, deneyim ve birikim sahibi insan varsa hepsini tasfiye ettin. B\u00f6ylece bizi CHP\u2019nin alt\u0131 okundan, sert laik ve ulusalc\u0131 muhalefetinden kurtarm\u0131\u015f oldun. Ben rejimi de\u011fi\u015ftirirken CHP\u2019nin i\u00e7inde yolumu kesecek kimse b\u0131rakmad\u0131n. \u015eimdi k\u00f6pek bal\u0131klar\u0131yla bo\u011fu\u015facaks\u0131n. B\u00f6ylece dikkatleri da\u011f\u0131tan yepyeni bir g\u00fcndemin par\u00e7as\u0131 olacaks\u0131n. Fakat merak etme, yerini koruyabilirsen yine y\u00fczde yirmilerde kal\u0131rs\u0131n, muhalefet rol\u00fcn\u00fc oynars\u0131n\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n
Her mal\u0131n bir raf \u00f6mr\u00fc olur, kullan\u0131m de\u011feri zamanla azal\u0131r. Bat\u0131 medyas\u0131n\u0131n Say\u0131n K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019na Gandi rol\u00fcn\u00fc vermesi gayet manidard\u0131r. Pasif direni\u015fi, sivil itaatsizli\u011fi savunan Gandi, bilindi\u011fi gibi, anar\u015fizm ailesine mensuptur. Ben kendisini pek tutmam; Errico Malatesta gibi eylemci, Na\u00e7ayev gibi komplocu, Proudhon gibi felsef\u00ee anar\u015fistler daha \u00e7ok ilgimi \u00e7eker. Fakat CHP\u2019nin ba\u015f\u0131nda Mustafa Kemal gibi biri de\u011filse de, en az\u0131ndan Devrim Kanunlar\u0131\u2019n\u0131 savunan, mill\u00ee \u015fuuru ve gururu olan vicdanl\u0131 birinin olmas\u0131 gerekirdi.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsanlar\u0131n \u00f6nlerine konulan ya da bizzat yaratt\u0131klar\u0131 bir totemin etraf\u0131nda toplanmalar\u0131 bana her zaman \u00e7ok tuhaf gelmi\u015ftir. Say\u0131n K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu CHP\u2019nin ba\u015f\u0131na konuldu\u011funda partililer koro halinde \u201cK\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu, hem temiz hem de d\u00fcr\u00fcst bir insan o\u011flu\u201d diye \u015fark\u0131 s\u00f6ylemi\u015flerdi. Bunu i\u015fitti\u011fimde bir g\u00fclme krizine yakaland\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. <\/p>\n\n\n\n
Bir keresinde kendisine sordular: \u201cSeyyit R\u0131za kimdir?\u201d \u015e\u00f6yle cevap verdi: \u201cO bir insand\u0131r.\u201d Muharrem \u0130nce de sekiz k\u00f6\u015feli kasketiyle Cumhurba\u015fkan\u0131 olmak i\u00e7in sahneye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda beni \u00e7ok g\u00fcld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Allah da onu g\u00fcld\u00fcrs\u00fcn. Bir tv program\u0131nda kendisine sormu\u015flard\u0131: \u201cABD ve \u0130srail, \u0130ran\u2019a sald\u0131r\u0131rsa tavr\u0131n\u0131z ne olur?\u201d \u015e\u00f6yle cevap vermi\u015fti: \u201c\u00d6nce yarg\u0131y\u0131 d\u00fczeltmek gerekir.\u201d O s\u0131rada \u00e7ay i\u00e7iyordum, g\u00fclmekten neredeyse bo\u011fulacakt\u0131m<\/p>\n\n\n\n
Her \u015feyi ama her \u015feyi tart\u0131\u015fan toplum, bu komediye, bu \u201clider\u201d \u00e7aps\u0131zl\u0131\u011f\u0131na katlanmak zorunda de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019nin esas sorunu rejim sorunudur. Saray da dahil olmak \u00fczere herkes mevcut anayasan\u0131n \u00fclkeye fazla dar geldi\u011fini idrak etmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. Siyas\u00ee partilerle ilgili en temel sorun ise Siyas\u00ee Partiler Kanunu\u2019dur (SPK). Bu kanun partilerin ba\u015f\u0131ndaki \u015fah\u0131slara ve parti y\u00f6netimlerine a\u015f\u0131r\u0131 yetkiler vermi\u015ftir ve partilerin taban\u0131n\u0131 bo\u011fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
B\u00fct\u00fcn partilerin diki\u015fleri patlamakta; parti hayat\u0131, zek\u00e2 seviyesi ortalaman\u0131n \u00fczerinde ve birikimli olan insanlar\u0131n siyasetten uzakla\u015fmalar\u0131na ya da ayr\u0131lmalar\u0131na neden olmaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn siyas\u00ee partilerde s\u00fcrekli bir negatif seleksiyon (olumsuz se\u00e7ilim) ya\u015fanmaktad\u0131r. Siyasette hesap verebilirli\u011fin olmamas\u0131, siyas\u00ee partilerin giderek mafya benzeri kapal\u0131 gruplar taraf\u0131ndan y\u00f6netilmesi, \u00fclke siyasetinin d\u0131\u015far\u0131dan y\u00f6nlendirilmesini, parti \u015feflerinin \u015fahsi menfaatlerini ABD\u2019den \u00c7in\u2019e, Avrupa\u2019dan Rusya\u2019ya kadar de\u011fi\u015fen m\u00fcstevlinin siyas\u00ee emelleriyle tevhit etmelerini kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Siyasetin tepi\u015fme ve egomaniden, her t\u00fcrl\u00fc menfaat ili\u015fkisinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131; idealist bir kadro faaliyeti olarak yeniden tan\u0131mlanmas\u0131 gerekir. Taban\u0131n, ba\u015far\u0131s\u0131z parti y\u00f6netimini sorgulamas\u0131na ve gerekti\u011finde g\u00f6revden almas\u0131na imk\u00e2n veren mekanizmalar getirilmelidir. B\u00fct\u00fcn bunlar ancak yeni bir anayasa ve SPK\u2019yla m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Veryans\u0131ntv<\/em>, 28. 11. 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Kurallar\u0131n ve yasalar\u0131n yetersiz oldu\u011fu, team\u00fcllerin terk edildi\u011fi, normlar\u0131n a\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yerde, egomanik, yani hastal\u0131k derecesinde kendini be\u011fenen, anormal derecede kendini \u00f6nemseyen insanlar dar alanda kendilerine yer a\u00e7mak i\u00e7in birbirlerini tekmelerler, iti\u015fip tepi\u015firler. Siyas\u00ee partilerin tepesine t\u00fcnemi\u015f y\u00f6neticiler delegeleri avu\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u00e7inde tuttuklar\u0131 s\u00fcrece yerlerinde kal\u0131rlar. Delege denilen yarat\u0131k, ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnebilen bir politik \u00f6zne olarak … <\/p>\n