Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
\u201cVatanseverlik\u201d bir tutum de\u011fil, bir duygudur. \u0130nsan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeye, konu\u015ftu\u011fu dile, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 topluma ba\u011flan\u0131r, \u00fclkesinin tarihine ilgi duyar. Ruhunuzun derinlerinde bu masum duyguyu ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilirsiniz, hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde onu hissedersiniz. Fakat s\u00fcrekli \u201cvatan, millet!\u201d diye ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131rma ihtiyac\u0131 duymazs\u0131n\u0131z. <\/p>\n\n\n\n
Mesela \u201cd\u00fcr\u00fcstl\u00fck,\u201d vatanseverlikten farkl\u0131 olarak, bir duygu de\u011fil bir tutumdur. Yalan s\u00f6ylemeyen, insanlar\u0131 aldatmayan, r\u00fc\u015fvet yemeyen insana \u201cd\u00fcr\u00fcst\u201d deriz. D\u00fcr\u00fcstl\u00fck mertebesi tarihte baz\u0131 ki\u015filere unvan olarak verilmi\u015ftir. Mesela \u00fcnl\u00fc Frans\u0131z ihtilalcisine \u201cIncorruptible Robespierre\u201d denilmi\u015ftir. Buradaki g\u00e2vurca s\u00f6zc\u00fck, d\u00fcr\u00fcst, ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131lamaz, ahlak\u0131 bozulmaz, r\u00fc\u015fvet kabul etmez anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n
\u201cVatanseverlik\u201d kendi ba\u015f\u0131na siyas\u00ee bir terim de de\u011fildir. Bir duygu \u00fczerine siyaset in\u015fa edilemez ya da bir duygu bir siyas\u00ee \u00f6zneyi ya da hareketi bir di\u011ferinden farkl\u0131la\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131lamaz. Siyasette ideolojik ve programatik g\u00f6r\u00fc\u015fler, gizli ya da a\u00e7\u0131k niyetler, hedefler belirleyicidir. Mesela birisi kalk\u0131p \u201cBenim partim vatansever, di\u011fer b\u00fct\u00fcn partiler \u00e7e\u015fitli derecelerde vatans\u0131zd\u0131r; benim gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen herkes vatan hainidir\u201d derse, s\u0131radan vatanda\u015f \u201cLa bu ne diyo la?\u201d diye s\u00f6ylenir.<\/p>\n\n\n\n
Fakat baz\u0131 durumlarda \u201cvatanseverlik\u201d duygusu bir tutuma d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. \u0130nsan ulusal kimli\u011finin, yurtta\u015f olarak sahip oldu\u011fu haklar\u0131n, hayat tarz\u0131n\u0131n ve daha \u00f6nemlisi i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkenin n\u00fcfus yap\u0131s\u0131ndan toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne kadar her \u015feyinin tehlikeye maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye ba\u015flar ve bir tutum almak zorunda oldu\u011funu hisseder. \u0130\u015fte o zaman vatanseverlik duygusu bir tutuma d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Burada, zorlay\u0131c\u0131 bir durum, tarih\u00ee bir mecburiyet vard\u0131r. Yani hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bir duyguyu bir tutuma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi gerektiren bir ar\u0131za olmu\u015ftur. Yoksa normal g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n i\u00e7inde hi\u00e7 kimse durduk yere kendisinin ya da ba\u015fkas\u0131n\u0131n vatansever olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulamaz; kendisini b\u00fcy\u00fck vatansever g\u00f6r\u00fcp vatan haini aramaya, giderek avlamaya \u00e7\u0131kmaz.<\/p>\n\n\n\n
\u201cMecburiyet\u201d dedim de akl\u0131ma geldi. Ge\u00e7en gece \u201ctarih\u00ee mecburiyet\u201d diye bir \u015fey kafama tak\u0131ld\u0131, uykum ka\u00e7t\u0131. Tarih\u00ee bir mecburiyet olarak kalkt\u0131m ve kesif t\u00fct\u00fcn dumanlar\u0131na g\u00f6m\u00fclerek d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
Mesela Alman halk\u0131 1920\u2019lerin sonunda ve 1930\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda Hitler\u2019i desteklemeye mecbur muydu? Yoksa Hitler, Versailles Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n (1919) dayatt\u0131\u011f\u0131 vahim ko\u015fullar\u0131 (toprak kayb\u0131, a\u011f\u0131r sava\u015f tazminatlar\u0131, ordunun neredeyse polis g\u00fcc\u00fcne indirgenmesi) kullanarak Alman halk\u0131n\u0131 kendisine mecbur mu etti?<\/p>\n\n\n\n
\u0130deolojik altyap\u0131 19. y\u00fczy\u0131lda olgunla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Otokratik devlet y\u00f6netiminde \u0131rksal \u00fctopyalar\u0131 temel alan uyumlu bir halk toplulu\u011fu (Volksgemeinschaft) kurma \u00f6zlemi, Hitler\u2019in etnomerkezci (v\u00f6lkisch) milliyet\u00e7ili\u011fi devlet sosyalizmi anlay\u0131\u015f\u0131yla birle\u015ftirmesini sa\u011flad\u0131. Birincisi (milliyet\u00e7ilik) zaten vard\u0131; ikincisi (etnik milliyet\u00e7ilik temelinde devlet sosyalizmi) ise Nazilerin, ortak bir m\u00fccadele cephesi kuramayacak kadar ayr\u0131\u015fan ve kendi i\u00e7inde b\u00f6l\u00fcnen Kom\u00fcnist ve Sosyal Demokrat hareketlerin taban\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmelerini sa\u011flad\u0131. Alman Reis\u2019i (F\u00fchrer) ve fa\u015fist cehennem makinesi b\u00f6ylece ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Peki F\u00fchrer vatansever miydi? Elbette. Peki Versailles Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00fclkelere da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131, itilip kak\u0131lan Alman n\u00fcfusunu birle\u015ftirme arzusu, bunun i\u00e7in Sudetenland (\u00c7ekoslovakya) ve Ruhr b\u00f6lgesini (Fransa\u2019n\u0131n denetiminde) ele ge\u00e7irme, hatta \u0131rksal birli\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in Avusturya\u2019y\u0131 ilhak etme niyetleri me\u015fru muydu? Alman halk\u0131 i\u00e7in tamamen, di\u011fer Avrupa devletleri i\u00e7in k\u0131smen me\u015fruydu. Bu y\u00fczden Alman panzer birlikleri Polonya s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 ge\u00e7ene kadar (1 Eyl\u00fcl 1939) kimse sesini \u00e7\u0131karmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Benzetme yapt\u0131\u011f\u0131m san\u0131lmas\u0131n. Bizdeki durum k\u0131yaslanamayacak kadar y\u00fczeysel. Milliyet\u00e7ilik elbette var. Milliyet\u00e7ili\u011fin etnik versiyonlar\u0131 da var. Fakat fikr\u00ee temeli olan uyumlu bir toplum \u00f6zlemi yok. Bizde bask\u0131n olarak, daha \u00e7ok 1930\u2019lu y\u0131llara d\u00f6nmek ya da ucundan da olsa Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu \u00f6zlemini tatmin etmek gibi m\u00fcphem (belirsiz, karma\u015f\u0131k) arzular var. Bir b\u00fct\u00fcn\u00fc olu\u015fturan, \u00f6rgenle\u015fmi\u015f (b\u00fct\u00fcn\u00fcn i\u015flemesini sa\u011flayan organik ama kendi ba\u015f\u0131na \u00f6zerk) kurumlar yok. Devlet dedi\u011fimiz yap\u0131, her t\u00fcrl\u00fc kamu denetiminden kurtulmu\u015f bir siyas\u00ee iktidar sayesinde, paralar\u0131 toplay\u0131p yanda\u015flara pompalayan bir emme basma tulumba gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu y\u00fczden herkes tulumbaya yak\u0131n durmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Tulumbay\u0131 korumak i\u00e7in gerekli olan g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flama kayg\u0131s\u0131 b\u00fct\u00fcn di\u011fer kayg\u0131lar\u0131n en tepesine yerle\u015ftirilmi\u015f. Siyas\u00ee toplumun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc geni\u015f kitlelerden ayr\u0131larak, sadece pastadan b\u00fcy\u00fck\u00e7e bir dilim koparmak i\u00e7in siyaset yap\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Ve en \u00f6nemlisi, bizde millet ve \u00fcmmet kavramlar\u0131 i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7meye ba\u015flad\u0131. Milliyet\u00e7i kendisini giderek \u00fcmmet\u00e7i, \u00fcmmet\u00e7i ise milliyet\u00e7i olarak g\u00f6r\u00fcyor ve bu tuhaf sentez sayesinde vatanseverlik duygusu masumiyetinden s\u0131yr\u0131larak mevcut siyas\u00ee iktidar\u0131n en \u00f6nemli dayanak noktas\u0131 h\u00e2line geliyor. Reisimiz bu sentezlenmi\u015f vatanseverlik duygusunu ba\u015far\u0131l\u0131 bi\u00e7imde kullanabilirse, b\u00fct\u00fcn toplumu kendisine ve kendisinden sonra gelecek benzerlerine mecbur b\u0131rakabilir. Alternatifsiz kald\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frar ve kendi ger\u00e7ekli\u011fini kabul etmekte gecikirse, ki gecikmekte oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor, aralad\u0131\u011f\u0131 fakat mecburen sonuna kadar a\u00e7amad\u0131\u011f\u0131 orta\u00e7a\u011f kap\u0131s\u0131ndan f\u0131rlayacak cehennem zebanileri b\u00fct\u00fcn toplumu istila eder ve telafi edilemeyecek kadar kaotik bir durum olu\u015fur. <\/p>\n\n\n\n
Bu y\u00fczden halk\u0131m\u0131z\u0131n, \u00f6zellikle se\u00e7kinlerin, b\u00fcy\u00fck kentlerde ya\u015fayan ayd\u0131nlanm\u0131\u015f insanlar\u0131n ak\u0131llar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131na toplayarak kendi vatanseverlik duygular\u0131n\u0131 ve tarih\u00ee mecburiyetlerini g\u00f6zden ge\u00e7irmeleri ve siyas\u00ee iktidar\u0131n hegemonik ideolojisinden kendilerini ay\u0131rman\u0131n yolunu bulmalar\u0131 gerekir. Fazla ge\u00e7 olmadan. Veryans\u0131ntv<\/em>, 13. 12. 2019 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan \u201cVatanseverlik\u201d bir tutum de\u011fil, bir duygudur. \u0130nsan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeye, konu\u015ftu\u011fu dile, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 topluma ba\u011flan\u0131r, \u00fclkesinin tarihine ilgi duyar. Ruhunuzun derinlerinde bu masum duyguyu ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilirsiniz, hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde onu hissedersiniz. Fakat s\u00fcrekli \u201cvatan, millet!\u201d diye ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131rma ihtiyac\u0131 duymazs\u0131n\u0131z. Mesela \u201cd\u00fcr\u00fcstl\u00fck,\u201d vatanseverlikten farkl\u0131 olarak, bir duygu de\u011fil bir tutumdur. Yalan s\u00f6ylemeyen, insanlar\u0131 … <\/p>\n