{"id":1656,"date":"2024-08-04T10:00:59","date_gmt":"2024-08-04T08:00:59","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1656"},"modified":"2024-08-04T10:00:59","modified_gmt":"2024-08-04T08:00:59","slug":"parlamento-ne-ise-yarar","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1656","title":{"rendered":"PARLAMENTO NE \u0130\u015eE YARAR?"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"168\" src=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Parlamento-Ne-Ise-Yarar.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1657\" style=\"width:668px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; K\u00f6pek \u0130tlaf Yasas\u0131 Meclis\u2019te kabul edildi\u011finde ba\u011f\u0131ms\u0131z \u0130stanbul milletvekili Nimet \u00d6zdemir isyan etti: \u201cElli saat komisyonda, iki g\u00fcnd\u00fcr burada diyoruz ki \u2018Bu yasa sahaya uygun de\u011fil &#8230;\u2019 E, ne de\u011fi\u015fti? B\u00fct\u00fcn muhalefet konu\u015ftuk da bir tane yasa de\u011fi\u015fti mi? Yok! Diyorum ki cesur olun, sine-i millete gidelim ya\u2026 Hi\u00e7bir \u015feyi de\u011fi\u015ftiremiyoruz. Gidelim sine-i millete de de\u011fi\u015ftirelim bir \u015feyleri.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyor. TBMM, Saray\u2019\u0131n tasdik makam\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Say\u0131n Saray teknik olarak \u015eeriat yasalar\u0131n\u0131 bile tek tek Meclis\u2019ten ge\u00e7irebilir, Meden\u00ee Kanun yerine Mecelle\u2019yi getirebilir, Lozan ve Montr\u00f6\u2019den \u00e7\u0131kabilir, ne isterse yapabilir. Sistem bu \u015fekilde kuruldu. Fakat bu sistem Reis\u2019in icad\u0131 de\u011fil, her taviz kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda iktidar s\u00fcresini biraz daha uzatma vaadiyle ona d\u0131\u015far\u0131dan dayat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sine-i millete d\u00f6nmeden \u00f6nce T\u00fcrkiye\u2019deki temsili sistemin nas\u0131l i\u015fledi\u011fini, parlamentonun i\u015flevinin ne oldu\u011funu, her defas\u0131nda komisyon ve genel kurul olmak \u00fczere iki perdelik temsillerle oynanan oyunun bu ilkel diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe giden yolu nas\u0131l a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak ve halka anlatmak gerekir. &nbsp;Askeri ve siviliyle siyas\u00ee toplum buna nas\u0131l raz\u0131 oldu?<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Tarih\u00e7i Eric Hobsbawm, parlamenter sisteme dayanan temsili demokrasinin tarihsel ge\u00e7erlili\u011fi i\u00e7in d\u00f6rt ko\u015ful saptar (Hobsbawm, Everest 2006, 14. bs, s.183-186).<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Birincisi, r\u0131za ve me\u015fruluktan yararlanma gere\u011fidir. D\u00fczenli oy verme s\u00fcreci yurtta\u015flara se\u00e7imle i\u015f ba\u015f\u0131na gelen h\u00fck\u00fcmetlerin me\u015fru oldu\u011fu duygusunu verir. H\u00fck\u00fcmet bu duygu sayesinde icraat\u0131n\u0131 do\u011fru ve hakl\u0131 g\u00f6sterir. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u0130kincisi, farkl\u0131 s\u0131n\u0131f ve z\u00fcmre \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n parlamentoda temsilinin halk\u0131n \u00e7e\u015fitli bile\u015fenleri aras\u0131nda bir ba\u011fda\u015f\u0131m sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Bu sayede sistem en uzla\u015fmaz taraflar\u0131n bile yan yana \u00e7\u00f6z\u00fcm arayabildi\u011fi bir ortam kurgular.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, parlamentolar\u0131n y\u00f6netmek i\u00e7in de\u011fil, y\u00f6netenlerin iktidar\u0131n\u0131 denetlemek i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r.&nbsp; Parlamentolar \u201cmakine gibi hareket etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir \u015feyin [h\u00fck\u00fcmet ya da ba\u015fkan] frenleri olarak tasarlanan ayg\u0131tlard\u0131r.\u201d Parlamento h\u00fck\u00fcmdar\u0131n\/h\u00fck\u00fcmetin yetkilerini k\u0131s\u0131tlam\u0131\u015f, gerekti\u011finde kral\u0131 giyotine yollam\u0131\u015ft\u0131r. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, servet b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Politikac\u0131lar devletin ortak teknesinden beslenebildikleri s\u00fcrece ulusal \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n \u00fcstesinden gelmek kolayla\u015f\u0131r. Sistem sadece kendi adamlar\u0131n\u0131n de\u011fil muhaliflerinin de refah\u0131n\u0131 g\u00f6zeterek varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu d\u00f6rt ko\u015ful a\u00e7\u0131s\u0131ndan bizdeki parlamenter sisteme bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ne g\u00f6r\u00fcyoruz?<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Siyas\u00ee toplumun se\u00e7imle kazan\u0131lan me\u015frulu\u011fa kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z r\u0131za g\u00f6sterdi\u011fini, b\u00fct\u00fcn siyas\u00ee partilerin ve her t\u00fcrl\u00fc muhalefetin Saray\u2019\u0131n kanun yaparak ve kararname \u00e7\u0131kararak yere tebe\u015firle \u00e7izdi\u011fi dairenin i\u00e7ine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, orada birbiriyle bo\u011fu\u015ftu\u011funu, ba\u011fr\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Parlamentoda farkl\u0131 s\u0131n\u0131f ve z\u00fcmre \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n de\u011fil, farkl\u0131 parti disiplinlerine ba\u011fl\u0131 ta\u015fra zenginlerinin, l\u00fcmpen burjuvazinin, etnik ve din\u00ee gruplar\u0131n temsil edildi\u011fini;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Parlamentonun Saray\u2019\u0131 denetlemek i\u00e7in kullanabilece\u011fi hi\u00e7bir mekanizmaya sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yasama g\u00f6revinin Saray\u2019da ya\u015fayan dar bir y\u00f6netici grubun niyet ve tasar\u0131lar\u0131n\u0131n onaylanmas\u0131na indirgendi\u011fini;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Muhalefet milletvekillerinin devletin ortak teknesinden yeterince beslendi\u011fini; zenginlerin milletvekili olunca daha da zenginle\u015fti\u011fini, rejimin her t\u00fcrl\u00fc muhalefeti servet da\u011f\u0131t\u0131m mekanizmalar\u0131n\u0131 kullanarak pek g\u00fczel denetledi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fck\u00fcmet anayasay\u0131 rafa kald\u0131rm\u0131\u015f, Devlet\u2019in b\u00fct\u00fcn tarihsel team\u00fcl ve geleneklerini \u00e7i\u011fnemi\u015f, yarg\u0131y\u0131 ele ge\u00e7irip mafyala\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, silahl\u0131 kuvvetleri da\u011f\u0131tarak kendi iradesi alt\u0131nda yeniden tertiplemi\u015f, ekonominin y\u00f6netimini k\u00fcresel kurumlara devretmi\u015f, \u00fclke kaynaklar\u0131n\u0131 varl\u0131klar\u0131n\u0131 yabanc\u0131lara satm\u0131\u015f olabilir. Fakat mademki se\u00e7im kazanm\u0131\u015ft\u0131r, o h\u00e2lde me\u015frudur, ne yapsa yeridir. \u0130sterse Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l\u2019e karar verir, isterse sava\u015f \u00e7\u0131kar\u0131r, isterse n\u00fcfusun yar\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6teki yar\u0131s\u0131n\u0131n \u00fczerine salar, kendisine r\u0131za g\u00f6stermeyen bilin\u00e7li ve nitelikli insan g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00fclkeden kovarken \u00fcmmeti takviye etmek i\u00e7in ithal etti\u011fi g\u00f6\u00e7menlerle milleti ku\u015fat\u0131r. Ne isterse onu yapar!<\/p>\n\n\n\n<p>Solcu gibi duran liberallerin ve tatl\u0131 su akademisyenlerinin 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda ke\u015ffettikleri \u015eerif Mardin\u2019in \u201c\u00e7evre-merkez dikotomisi (ikili\u011fi)\u201d a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakmak da m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada \u201cmerkez\u201d Cumhuriyet\u2019in devlet b\u00fcrokrasisi, onun savundu\u011fu devrim kanunlar\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr devrimidir. \u201c\u00c7evre\u201d ise k\u00fclt\u00fcrel ve sosyolojik olarak yabanc\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201cmerkez\u201di s\u00fcrekli k\u0131l\u0131k de\u011fi\u015ftiren \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir muhalefetle ku\u015fatmakta olan muhafazak\u00e2r&nbsp;&nbsp; ta\u015fra ve onun mensup oldu\u011fu sivil toplum, yani kadim tarikat ve cemaatlerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;1950\u2019lerden itibaren merkeze do\u011fru kayan, nihayet merkezi da\u011f\u0131tan, merkezin yerine oturmakla kalmayan, Devlet\u2019i de ele ge\u00e7irerek onu kendi suretinde yeniden in\u015fa eden \u201c\u00e7evre\u201dnin ne mal oldu\u011funu ve neye m\u00e2l oldu\u011funu \u015fu yirmi y\u0131l i\u00e7inde hep birlikte g\u00f6rd\u00fck. Bundan bir \u00e7e\u015fit demokrasi, toplumsal kalk\u0131nma, ilerleme, bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenli\u011fin \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131n\u0131, plans\u0131z programs\u0131z a\u00e7l\u0131\u011fa, i\u00e7 ve d\u0131\u015f \u00e7at\u0131\u015fmalara s\u00fcr\u00fcklendi\u011fimizi, soyuldu\u011fumuzu ya\u011fmaland\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 herhalde anlad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdi yap\u0131lmas\u0131 gereken, \u201c\u00e7evre\u201dnin eski yerine iade edilmesi ve \u201cmerkez\u201din yeniden in\u015fa edilmesidir. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 taktirde, merkeze oturan ve sadece Reis\u2019in sembolik varl\u0131\u011f\u0131yla bir arada tutulan \u201c\u00e7evre,\u201d sebep oldu\u011fu \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc krizlerle kendi i\u00e7inde b\u00f6l\u00fcn\u00fcp da\u011f\u0131ld\u0131k\u00e7a T\u00fcrkiye \u00e7ok daha a\u011f\u0131r kay\u0131plara u\u011frayacak ve 21. y\u00fczy\u0131ldan tek par\u00e7a h\u00e2linde \u00e7\u0131kamayacakt\u0131r. Bu sistem devam etti\u011fi s\u00fcrece bizi bekleyen, a\u011f\u0131r bir kimlik krizinin e\u015flik etti\u011fi i\u00e7 ve d\u0131\u015f \u00e7at\u0131\u015fmalarla hel\u00e2k, a\u00e7l\u0131k ve sefaletle peri\u015fan olmaktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. <em>Veryans\u0131n<\/em>, 04. 08. 2024<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yavuz Alogan &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; K\u00f6pek \u0130tlaf Yasas\u0131 Meclis\u2019te kabul edildi\u011finde ba\u011f\u0131ms\u0131z \u0130stanbul milletvekili Nimet \u00d6zdemir isyan etti: \u201cElli saat komisyonda, iki g\u00fcnd\u00fcr burada diyoruz ki \u2018Bu yasa sahaya uygun de\u011fil &#8230;\u2019 E, ne de\u011fi\u015fti? B\u00fct\u00fcn muhalefet konu\u015ftuk da bir tane yasa de\u011fi\u015fti mi? Yok! Diyorum ki cesur olun, sine-i millete gidelim ya\u2026 Hi\u00e7bir \u015feyi de\u011fi\u015ftiremiyoruz. Gidelim &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1656\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;PARLAMENTO NE \u0130\u015eE YARAR?&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1656","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1656"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1656\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1658,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1656\/revisions\/1658"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}