Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Tarih ne kadar ac\u0131mas\u0131z! \u015eartlar elveri\u015fliyken netice alamayan hi\u00e7 bir siyas\u00ee ak\u0131ma ikinci bir f\u0131rsat vermiyor. \u00dcst\u00fcne t\u0131rmand\u0131\u011f\u0131 dalgan\u0131n en y\u00fcksek noktas\u0131nda de\u011fi\u015fimi ger\u00e7ekle\u015ftiremeyen siyas\u00ee ak\u0131mlar, dalgan\u0131n yat\u0131\u015fmas\u0131yla e\u015f zamanl\u0131 y\u00fckselen ba\u015fka bir dalgan\u0131n alt\u0131nda bo\u011fulup gidiyorlar ve gelecek ku\u015faklar taraf\u0131ndan ke\u015ffedilmek \u00fczere derin sular\u0131n dibini boyluyorlar. \u00dcstelik gelecek ku\u015faklar\u0131n bu bo\u011fulan ak\u0131mlar\u0131 ke\u015ffedecekleri, ke\u015ffetseler bile ele ge\u00e7irdikleri trajik \u00f6rne\u011fi de\u011ferlendirmek ve ondan bir \u015feyler \u00f6\u011frenmek isteyecekleri ku\u015fkulu. Bu dalgalar o kadar uzun olabiliyor ki baz\u0131 durumlarda birka\u00e7 ku\u015fa\u011f\u0131n hayat s\u00fcresini kapsayabiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Filistin m\u00fccadelesinin geldi\u011fi yer asl\u0131nda b\u00fct\u00fcn Arap halklar\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu ac\u0131kl\u0131 durumu yans\u0131t\u0131yor. Filistin ulusal kurtulu\u015f hareketi (El-Fetih) ulus\u00e7u bir hareketti. Arap ulus\u00e7ulu\u011fuyla, Baas hareketiyle e\u015fzamanl\u0131 olarak y\u00fckseldi, emperyalizme ve Siyonizm\u2019e kar\u015f\u0131 devrimci bir isyan hareketine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. 15 Kas\u0131m 1988’de Filistin Kurtulu\u015f \u00d6rg\u00fct\u00fc (FK\u00d6) ba\u011f\u0131ms\u0131z Filistin Devleti’ni ilan etti.<\/p>\n\n\n\n
Ba\u015f\u0131nda kefiyesi, \u00fczerinde asker\u00ee \u00fcniformas\u0131yla Yaser Arafat, 13 Kas\u0131m 1974 g\u00fcn\u00fc Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu\u2019nda, \u201cElimdeki zeytin dal\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine izin vermeyin\u201d dedi\u011fi zaman, sadece Filistin Kurtulu\u015f \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn lideri olarak de\u011fil, b\u00f6lgedeki b\u00fct\u00fcn Arap ulus\u00e7usu ak\u0131mlar ad\u0131na konu\u015fuyordu. Emperyalizm zeytin dal\u0131na dokunmad\u0131 fakat hareketi kendi i\u00e7inde b\u00f6lmeyi, yozla\u015ft\u0131rmay\u0131 ve zay\u0131flatmay\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Baas\u00e7\u0131l\u0131k ve Filistin<\/strong><\/p>\n\n\n\n Baas hareketi, b\u00fct\u00fcn etnik ve mezheb\u00ee ayr\u0131mlar\u0131n \u00fczerindeydi. Laik bir hareket, bat\u0131l\u0131\/tarihsel anlamda modernist bir ak\u0131md\u0131. Hareketin kurucusu Mi\u015fel Eflak (1910-1989) H\u0131ristiyan bir Arap ulus\u00e7usuydu. En genel hatlar\u0131yla bu ulus\u00e7ulu\u011fun T\u00fcrkiye\u2019deki Kemalizm\u2019den ya da Latin Amerika\u2019daki Bolivarc\u0131l\u0131ktan fark\u0131 yoktur. Baas\u00e7\u0131lar\u0131n hedefi b\u00fct\u00fcn Araplar\u0131 kapsayan tek bir ulus-devlet kurmakt\u0131. Ayd\u0131nlanma, bilimsel e\u011fitim, planl\u0131 ekonomi, toplumsal kalk\u0131nma istiyorlard\u0131. Baas\u00e7\u0131lar emperyalizmin I. Payla\u015f\u0131m Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sonunda cetvelle \u00e7izdi\u011fi haritalar\u0131n ge\u00e7ersiz oldu\u011funu savunmu\u015flar, tek bir Arap ulusunun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar, bu ulusun birle\u015fik bir devlet i\u00e7inde ya\u015fama, b\u00f6lge kaynaklar\u0131n\u0131 kendi halk\u0131n\u0131n refah\u0131 i\u00e7in kullanma hakk\u0131na sahip oldu\u011funu ilan etmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n Filistin Kurtulu\u015f \u00d6rg\u00fct\u00fc (FK\u00d6) 1964\u2019te Kahire\u2019de toplanan Arap Zirvesi\u2019nde sosyalist Arap milliyet\u00e7isi, M\u0131s\u0131r Devlet Ba\u015fkan\u0131 Cemal Abd\u00fclnas\u0131r\u2019\u0131n deste\u011fiyle kuruldu. Silahl\u0131 bir hareketti. Militanlar\u0131 b\u00fct\u00fcn Arap \u00fclkelerinin harp okullar\u0131nda e\u011fitim g\u00f6r\u00fcyordu. FK\u00d6 Arap halklar\u0131n\u0131n emperyalizme ve Siyonizm\u2019e kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesinin ko\u00e7 ba\u015f\u0131, Arap ulusal birli\u011finin simgesi oldu.<\/p>\n\n\n\n Cemal Abd\u00fclnas\u0131r, 1955\u2019te Bandung Konferans\u0131\u2019na kat\u0131ld\u0131, Yugoslavya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Tito ve Hindistan Ba\u015fbakan\u0131 Cevahirlal Nehru\u2019yla birlikte Ba\u011flant\u0131s\u0131zlar Hareketi\u2019ni kurdu. Laikli\u011fi, kad\u0131n haklar\u0131n\u0131, sosyal devlet ilkesini savundu. S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131\u2019n\u0131 kamula\u015ft\u0131rd\u0131, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin yard\u0131m\u0131yla Asuan Baraj\u0131\u2019n\u0131 in\u015fa etti. 1958\u2019de Suriye\u2019yle birle\u015ferek Birle\u015fik Arap Cumhuriyeti\u2019ni kurdu. Bu s\u00fcre\u00e7 Arap halklar\u0131 i\u00e7in uzun tarihsel dalgan\u0131n en y\u00fcksek noktas\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n Birlikten B\u00f6l\u00fcnmeye<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tarih boyutunda k\u0131sa fakat insan hayat\u0131 i\u00e7in uzun bir d\u00f6nem, kabaca Fransa ve \u0130ngiltere\u2019nin b\u00f6lgeden \u00e7ekildi\u011fi 1945-48\u2019den Birinci K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 1991\u2019e kadar Arap halklar\u0131n\u0131n tek bir ulusal yap\u0131 i\u00e7inde birle\u015fme umudu, b\u00fct\u00fcn krizlere ve sava\u015flara ra\u011fmen sona ermedi; en az\u0131ndan FK\u00d6\u2019n\u00fcn m\u00fccadelesi b\u00fct\u00fcn Arap \u00fclkelerini birle\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n Yankee emperyalizminin Suudi Arabistan, Suriye ve M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n da aralar\u0131nda bulundu\u011fu 37 \u00fclkeyle (Koalisyon G\u00fc\u00e7leri) birlikte Irak\u2019a sald\u0131rmas\u0131 Arap ulus\u00e7ulu\u011fu i\u00e7in bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131 oldu. Yaser Arafat\u2019\u0131n Kuveyt\u2019in Irak taraf\u0131ndan i\u015fgalini desteklemesi de FK\u00d6 i\u00e7in bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131yd\u0131; hareketin b\u00f6l\u00fcnmesine yol a\u00e7t\u0131. Yakay\u0131 ABD ve \u0130srail\u2019le \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcm anla\u015fmalar\u0131\u201dna kapt\u0131ran Yaser Arafat\u2019\u0131n uzun ve zahmetli d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc de o andan itibaren ba\u015flad\u0131. Uzun tarihsel dalga par\u00e7alanm\u0131\u015f ve yeni bir dalgan\u0131n alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n Asl\u0131nda Saddam H\u00fcseyin, Arap Baas Hareketi\u2019nin son lideri oldu. (Be\u015far Esad\u2019\u0131 saym\u0131yoruz; anayasas\u0131 Cenevre ve Moskova\u2019da yaz\u0131lan bir \u00fclkenin istikl\u00e2linden s\u00f6z edilemez. Suriye, Rusya\u2019n\u0131n Bat\u0131 Asya\u2019daki ilk \u201cb\u00f6lgesel devlet\u201didir.) Bat\u0131l\u0131 yorumcular\u0131n Saddam H\u00fcseyin\u2019in y\u00f6netti\u011fi Irak\u2019\u0131 \u201cOrtado\u011fu\u2019nun Prusyas\u0131\u201d olarak tan\u0131mlamalar\u0131 (Bismarck\u2019\u0131n 1871\u2019de Almanya\u2019y\u0131 birle\u015ftirmesine atfen!) rastlant\u0131 de\u011fildir. Saddam H\u00fcseyin Amerikan askerleri taraf\u0131ndan Ba\u011fdat\u2019\u0131n \u015eii mahallesindeki idam sehpas\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrken \u00fc\u00e7 \u015fey s\u00f6ylemi\u015ftir: \u201c\u0130ranl\u0131lara g\u00fcvenmeyin; mezheb\u00ee olarak b\u00f6l\u00fcnmeyin, birle\u015fin; Filistin Arapt\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n Araplar b\u00f6l\u00fcnd\u00fck\u00e7e Filistin Kurtulu\u015f Hareketi zay\u0131flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n Peki Araplar niye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc? \u201cArap Halklar\u0131 Tarihi\u201dnin yazar\u0131 Albert Hourani, 1967\u2019den itibaren etnik, din\u00ee (mezheb\u00ee) ve s\u0131n\u0131fsal farkl\u0131l\u0131klar\u0131n Arap ulus\u00e7ulu\u011funu zay\u0131flatmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 (\u0130leti\u015fim 2016, s. 499-504), kad\u0131nlar\u0131n giderek toplumsal hayat\u0131n d\u0131\u015f\u0131na itildiklerini belirtir (s. 505 vd.). 1990\u2019lardan itibaren Bat\u0131 emperyalizmi etnik ve mezheb\u00ee farkl\u0131l\u0131klar\u0131 kullanarak, \u00f6zendirerek ve destekleyerek b\u00fct\u00fcn Arap halklar\u0131n\u0131 b\u00f6ld\u00fc, sonunda baz\u0131 Arap \u00fclkelerini havu\u00e7 ve sopa politikas\u0131yla yan\u0131na \u00e7ekerek ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 asker\u00ee sald\u0131r\u0131larla Baas\u00e7\u0131 hareketleri ve Arap ulus\u00e7ulu\u011funu yok etti. <\/p>\n\n\n\n G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn orta\u00e7a\u011f cehennemi b\u00f6ylece do\u011fdu. (Emperyalizm ayn\u0131 \u015feyi 1980\u2019den sonra laikli\u011fi hedef alarak bize de yapt\u0131; 2002\u2019den itibaren bizim toplumsal yap\u0131m\u0131z da \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde bozuldu, ancak naturam\u0131z sa\u011flam oldu\u011fu i\u00e7in hen\u00fcz birbirimize girmedik, kurtulu\u015f umudunu kaybetmedik!)<\/p>\n\n\n\n Siyas\u00ee \u0130sl\u00e2m Filistin kurtulu\u015f hareketini de etkiledi. Yaser Arafat\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra (2004) hareket g\u00fcc\u00fcn\u00fc, hatta anlam\u0131n\u0131 kaybetti. Arap milliyet\u00e7ili\u011fini ve Filistin\u2019in kurtulu\u015funu savunan marksist \u00f6rg\u00fctler, Corc Haba\u015f\u2019\u0131n Filistin Halk Kurtulu\u015f Cephesi ve Nayif Havatme\u2019nin Filistin Demokratik Halk Kurtulu\u015f Cephesi, yerlerini k\u0131rk t\u00fcrl\u00fc \u0131l\u0131ml\u0131 \u0131l\u0131ms\u0131z \u015feriat\u00e7\u0131 ak\u0131ma b\u0131rakt\u0131. ABD ve \u0130srail bu hareketleri el alt\u0131ndan destekledi. Ortado\u011fu\u2019da son elli y\u0131l i\u00e7inde b\u00fct\u00fcn sol ve ulus\u00e7u hareketler \u0130sl\u00e2m\u00ee renklere b\u00fcr\u00fcnd\u00fc; daha do\u011frusu, \u0130slamc\u0131 tarikatlar ve cemaatler mevcut hareketlerin liderli\u011fini ve taban\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irdi. Filistin kurtulu\u015f hareketlerinin \u201cMarksist gerilla\u201d d\u00f6neminden \u015feriat d\u00fczenine ad\u0131m ad\u0131m nas\u0131l ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n\n\n\n Nekbet<\/strong><\/p>\n\n\n\n Filistinli Araplar 15 May\u0131s 1948 g\u00fcn\u00fc ya\u015fad\u0131klar\u0131 felaketi El-Nakba (nekbet: talihsizlik, d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck) olarak anarlar. O g\u00fcn \u0130srail ordusu 500\u2019den fazla Filistin k\u00f6y\u00fcn\u00fc yak\u0131p y\u0131km\u0131\u015f, sa\u011f kalan 800 binden fazla Filistinliyi s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6ndermi\u015fti. Filistinliler ikinci \u201cnekbet\u201di yetmi\u015f y\u0131l sonra ABD\u2019nin Kud\u00fcs\u2019te el\u00e7ilik a\u00e7mas\u0131yla ya\u015fad\u0131lar. O g\u00fcn ABD el\u00e7ili\u011finde kutlama yap\u0131l\u0131rken, \u0130srail keskin ni\u015fanc\u0131lar\u0131 onlarca Filistinliyi sokakta vurup \u00f6ld\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n Ge\u00e7en g\u00fcn Trump\u2019\u0131n ilan etti\u011fi \u201cY\u00fcz Y\u0131l\u0131n Anla\u015fmas\u0131\u201d en b\u00fcy\u00fck \u201cnekbet\u201dtir. Bir kere burada a\u011f\u0131r bir hakaret var. Burada m\u00fczakereyle al\u0131nm\u0131\u015f bir karar yok; tek tarafl\u0131 bir dayatma var. Tek bir Filistinli temsilcinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda Trump, damad\u0131 Siyonist Kushner ve \u201ctopal \u00f6rdek\u201d Benyamin Netanyahu\u2019yla birlikte Filistin halk\u0131n\u0131n bir vatan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, asla bir devlet kuramayaca\u011f\u0131n\u0131 ilan etmi\u015f oldu ve Kud\u00fcs\u2019\u00fcn tamam\u0131n\u0131 \u0130srail\u2019e hediye etti. Dolar cinsinden para mukabilinde Filistin halk\u0131n\u0131n vatan\u0131ndan vazge\u00e7mesini istiyorlar. Emperyalist efendiler \u0130srail\u2019i Arz-\u0131 Mevud\u2019a, yani vadedilmi\u015f topraklara do\u011fru geni\u015fletmek i\u00e7in Filistin engelini ortadan kald\u0131rmaya karar verdiler.<\/p>\n\n\n\n Suudi Arabistan, Bahreyn, Umman, Birle\u015fik Arap Emirlikleri, tank-palet orta\u011f\u0131m\u0131z Katar plan\u0131 destekledi. M\u0131s\u0131r \u201cABD\u2019nin \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisinin incelenmesinden yana\u201d oldu\u011funu il\u00e2n etti. Arap Birli\u011fi Genel Sekreteri Ahmed Ebul Geyd her ne kadar Filistinlilerin me\u015fru haklar\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir kay\u0131p olduysa da \u201cAmerikan vizyonunu titizlikle inceledi\u011fi\u201dni s\u00f6yledi. Araplar emperyalist efendilerinin \u00f6nlerine koydu\u011fu B\u00fcy\u00fck \u0130srail Plan\u0131\u2019n\u0131 \u201ctitizlikle\u201d inceliyorlar!<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7 olarak, tarihin uzun dalgas\u0131n\u0131n yerini bir ba\u015fka dalgaya b\u0131rakarak tamamen \u00e7ekildi\u011fini anl\u0131yoruz. Gelece\u011fi \u00f6ng\u00f6remeyiz. Belki \u015fimdi yeni bir sava\u015f ba\u015flayacak ya da mevcut sava\u015f\u0131n i\u00e7inden Arap ulus\u00e7ulu\u011fu, yeni bir kurtulu\u015f m\u00fccadelesiyle birlikte yeniden y\u00fckselecek.<\/p>\n\n\n\n Ancak \u015funu s\u00f6yleyebiliriz: B\u00f6lge halklar\u0131 \u00fcmmet\u00e7ilikten, mezhep\u00e7ilikten ve etnik b\u00f6l\u00fcnmelerden ar\u0131narak laik ulus-devlet anlay\u0131\u015f\u0131nda birle\u015fmedik\u00e7e kanl\u0131 bo\u011fu\u015fmalardan ve emperyalist g\u00fc\u00e7lerin azap askeri olmaktan kurtulamazlar. Emperyalizmin di\u015fini takt\u0131\u011f\u0131 yer b\u00f6lgenin mezheb\u00ee ve etnik yap\u0131s\u0131d\u0131r. As\u0131l nekbet siyasalla\u015fm\u0131\u015f \u0130slam ve etnik b\u00f6l\u00fcnmedir. Veryans\u0131ntv<\/em>, 29.01.2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Tarih ne kadar ac\u0131mas\u0131z! \u015eartlar elveri\u015fliyken netice alamayan hi\u00e7 bir siyas\u00ee ak\u0131ma ikinci bir f\u0131rsat vermiyor. \u00dcst\u00fcne t\u0131rmand\u0131\u011f\u0131 dalgan\u0131n en y\u00fcksek noktas\u0131nda de\u011fi\u015fimi ger\u00e7ekle\u015ftiremeyen siyas\u00ee ak\u0131mlar, dalgan\u0131n yat\u0131\u015fmas\u0131yla e\u015f zamanl\u0131 y\u00fckselen ba\u015fka bir dalgan\u0131n alt\u0131nda bo\u011fulup gidiyorlar ve gelecek ku\u015faklar taraf\u0131ndan ke\u015ffedilmek \u00fczere derin sular\u0131n dibini boyluyorlar. \u00dcstelik gelecek ku\u015faklar\u0131n bu bo\u011fulan … <\/p>\n