Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n
Diplomasi incelik ve derinlik gerektirir. \u00d6nemli devlet adamlar\u0131 yurtd\u0131\u015f\u0131 resm\u00ee seyahatlere \u00e7\u0131karken k\u0131sa bir e\u011fitimden ge\u00e7erler. Gidecekleri \u00fclkenin dilinde birka\u00e7 basit laf s\u00f6ylemeyi ve s\u00f6yleneni anlamay\u0131 \u00f6\u011frenirler: te\u015fekk\u00fcr ederim ekselans, iyi g\u00fcnler majesteleri, yolculu\u011fumuz iyi ge\u00e7ti, han\u0131mefendi nas\u0131llar vs. gibi.<\/p>\n\n\n\n
Dil \u00f6zellikle \u00f6nemlidir. Hi\u00e7 unutmam, Demirel uzun bir aradan sonra, 1991\u2019de ba\u015fbakan oldu\u011funda, ABD\u2019ye gitmeden \u00f6nce oradan hen\u00fcz d\u00f6nm\u00fc\u015f \u00f6\u011frencilerle ingilizce sohbet toplant\u0131lar\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. Konu\u015fma dilinin canl\u0131 oldu\u011funu, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fti\u011fini, kendi dil becerilerinin eskidi\u011fini biliyordu.<\/p>\n\n\n\n
Diplomatlar \u00f6nemli devlet adam\u0131n\u0131n ziyarete gitti\u011fi \u00fclkede skandal yaratacak potlar k\u0131rmamas\u0131 i\u00e7in \u00f6zel bir gayret g\u00f6sterirler. Bu gayrette tarih bilgisi ve diplomatik nezaket kurallar\u0131 \u00f6nemli rol oynar. Mesela Reis, Ukrayna\u2019ya giderken t\u00f6ren k\u0131tas\u0131n\u0131 \u201cSlava Ukraine!\u201d diye selamlamamas\u0131 i\u00e7in uyar\u0131lmal\u0131yd\u0131. Bunun bir slogan oldu\u011fu, Nazi i\u015fbirlik\u00e7isi katil Stepan Bandera taraf\u0131ndan II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve Ruslar\u0131n buna \u00e7ok bozulduklar\u0131 kendisine anlat\u0131lmal\u0131yd\u0131. Yine kendisine Rusya\u2019yla T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin sa\u011flam tutulmas\u0131 gerekti\u011fi, bu y\u00fczden resm\u00ee deme\u00e7lerinde K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n ilhak\u0131 ve K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131 gibi netameli konularda \u201cd\u00fc\u015f\u00fck profil\u201d vermesinin isabetli olaca\u011f\u0131 hat\u0131rlat\u0131lmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Pakistan\u2019dan destek bekliyoruz ve ticar\u00ee ili\u015fkiler geli\u015ftirmek istiyoruz. \u00c7ok g\u00fczel. Fakat oraya gidip, \u201c\u00c7anakkale sava\u015f\u0131 bizim i\u00e7in neyse, Ke\u015fmir m\u00fccadelesi de Pakistan i\u00e7in odur!\u201d diye h\u00f6yk\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde Pakistanl\u0131lar belki memnun olurlar fakat b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 olan Hindistan hop oturup hop kalkar, Yeni Delhi\u2019deki b\u00fcy\u00fckel\u00e7imizi D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p f\u0131r\u00e7alarlar.<\/p>\n\n\n\n
Kriz zamanlar\u0131nda kullan\u0131lan dil \u00f6zellikle \u00f6nemlidir. B\u00fcy\u00fck devlet adamlar\u0131n\u0131n b\u00f6yle zamanlarda s\u00f6yledikleri her s\u00f6z dost d\u00fc\u015fman b\u00fct\u00fcn \u00fclkeler taraf\u0131ndan dikkatle de\u011ferlendirilir. Sizin zihninizi okurlar, akl\u0131n\u0131zdan ge\u00e7enleri anlarlar ve dikkatle kaydederler.<\/p>\n\n\n\n
G\u00f6\u00e7men hareketini engellemek i\u00e7in \u0130dlib\u2019de asker\u00ee harek\u00e2t yap\u0131yorsunuz. Fakat bunu yaparken Diyanet\u2019in emriyle sabah namaz\u0131nda b\u00fct\u00fcn camilerde Fetih Suresi okutuyorsunuz. Amerikan m\u00fchimmat\u0131yla Suriye\u2019yi fethe \u00e7\u0131k\u0131yormu\u015f gibi bir hava yarat\u0131yorsunuz. \u0130dlib\u2019in \u00c7anakkale gibi bir vatan topra\u011f\u0131 oldu\u011funu iddia ediyorsunuz. Cumhurba\u015fkan\u0131 s\u0131fat\u0131yla partinizin grup toplant\u0131s\u0131nda konu\u015furken, \u201cB\u00f6lgede 100 y\u0131l \u00f6nce eksik b\u0131rak\u0131lan noktada duruyoruz\u201d diyerek Lozan Antla\u015fmas\u0131\u2019ndan memnun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ortaya koyuyorsunuz.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6yle s\u00f6zler s\u00f6yl\u00fcyorsunuz ki sizi duyan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun son Meclis-i Mebusan\u0131\u2019n\u0131n 28 Ocak 1920 g\u00fcn\u00fc kabul etti\u011fi Misak-\u0131 Mill\u00ee s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 me\u015fru kabul etti\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Mebusan Meclisi\u2019nin Ahd-\u0131 Mill\u00ee denilen alt\u0131 maddelik bildirisinde her ne kadar Wilson Prensipleri\u2019nin 5. Maddesi\u2019ne istinaden \u201cArap topraklar\u0131n\u0131n gelece\u011fi burada ya\u015fayan halk\u0131n verece\u011fi oylar ile belirlenmelidir\u201d denilmi\u015fse de bunu dikkate almad\u0131\u011f\u0131n\u0131z, zor kullanarak, asker\u00ee g\u00fc\u00e7le T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcney s\u0131n\u0131rlar\u0131nda fethe giri\u015fmek gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z, zihninizden b\u00f6yle \u015feylerin ge\u00e7ti\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan ister istemez F\u0131rat Kalkan\u0131, Zeytin Dal\u0131 ve Bar\u0131\u015f P\u0131nar\u0131 harek\u00e2tlar\u0131n\u0131n PKK\/PYD\u2019yi tasfiye etmenin, \u201cK\u00fcrt Koridoru\u201dnu kesmenin yan\u0131 s\u0131ra, esas olarak b\u00f6lgesel fetih i\u00e7in dayanak noktalar\u0131 olu\u015fturma (k\u00f6pr\u00fc ba\u015f\u0131 tutma) amac\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011fu gibi tuhaf d\u00fc\u015f\u00fcncelere kap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Pot k\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 anlay\u0131p duracak yerde bahsi y\u00fckseltiyorsunuz. Ta\u015f \u00fcst\u00fcnde ta\u015f omuz \u00fcst\u00fcnde ba\u015f kalmay\u0131ncaya kadar gidece\u011finizi s\u00f6yleyerek \u015eam\u2019a kadar gidip Esad\u2019\u0131n ba\u015f\u0131na \u00e7uval ge\u00e7irmekle yetinmeyece\u011finizi, b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgeye niz\u00e2m-\u0131 \u00e2lem getirece\u011finizi im\u00e2 eden s\u00f6zlerle taraftar\u0131n\u0131z\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131yorsunuz. Taraftar\u0131n\u0131z heyecana kap\u0131l\u0131p mehtere kuvvet vererek co\u015fup ta\u015farken, normal yurtta\u015f deh\u015fete kap\u0131l\u0131yor. H\u00fccuma kalkmak \u00fczere olan bir tak\u0131m komutan\u0131n\u0131n askerlerini motive etmek i\u00e7in yapaca\u011f\u0131 ajitasyonu seksen milyona yap\u0131yor, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya duyuruyorsunuz.<\/p>\n\n\n\n
Konu\u015fma dilinde bir devlet akl\u0131 ve mant\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131. \u201cBuralar\u0131 eskiden hep bostand\u0131\u201d der gibi, \u201cb\u00fct\u00fcn buralar\u0131 asl\u0131nda Mem\u00e2lik-i \u015fah\u00e2nenin m\u00fclk\u00fcd\u00fcr\u201d anlam\u0131na gelecek s\u00f6zler s\u00f6ylemek do\u011fru de\u011fildir. Civcivlerin yemesi i\u00e7in ufak ufak atmak gerekir. \u00c7ok y\u00fcksekten ve b\u00fcy\u00fck b\u00fcy\u00fck atarsan\u0131z att\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 havada kap\u0131p size yedirirler. \u201cSen adam de\u011filsin\u2026 \u0130dlib\u2019in iblisi\u201d gibi s\u00f6zler Devlet\u2019in dili olamaz. Mezhep\u00e7i kabile gaz\u00e2b\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vuran hezeyanlar olarak belleklere yerle\u015fir.<\/p>\n\n\n\n
Harek\u00e2t\u0131n icras\u0131nda da tuhafl\u0131k var. Biz \u00fcniformal\u0131 genel kurmay ba\u015fkan\u0131 ve kuvvet komutanlar\u0131n\u0131 sava\u015f zaman\u0131nda ordunun ba\u015f\u0131nda g\u00f6rmeye al\u0131\u015fm\u0131\u015f bir milletiz. Komuta odas\u0131nda sivil bir bakan\u0131n generallere emir vermesini tuhaf kar\u015f\u0131lar\u0131z. Her ne kadar Say\u0131n Mill\u00ee Savunma Bakan\u0131 CNN\u2019e verdi\u011fi r\u00f6portajda Cumhurba\u015fkan\u0131, bakanlar, kurumlar, Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131, kuvvet komutanl\u0131klar\u0131 ve ona g\u00f6re hiyerar\u015fik bir yap\u0131 i\u00e7inde gayet m\u00fckemmel bir ili\u015fkileri oldu\u011funu, modern bir hukuk devletindeki asker-sivil ili\u015fkilerinden bir farklar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131ysa da her \u00fclkenin asker\u00ee gelenek, g\u00f6renek ve hiyerar\u015fik yap\u0131s\u0131 farkl\u0131d\u0131r ve tarihseldir.<\/p>\n\n\n\n
Neyse, konuyu da\u011f\u0131tmayal\u0131m. Sava\u015f zaman\u0131nda Devlet dilinin biraz kapal\u0131 olmas\u0131 da gerekir. Fazla konu\u015fmadan ne yapacaksan yapars\u0131n. \u0130dlib\u2019i almazsak Antep\u2019i kaybederiz gibi s\u00f6zlerle bilin\u00e7 alt\u0131n\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vurmayacaks\u0131n\u0131z. Kahveh\u00e2ne sohbeti \u00fcslubuyla konu\u015fmayacaks\u0131n\u0131z. Putin mesela \u201cLan ben sizin\u2026\u201d diye ba\u015flayan konu\u015fmalar yap\u0131yor mu? \u201cSay\u0131n Trump sordu, Putin \u0130dlib\u2019de ne ar\u0131yor diye\u2026 Ben de ona dedim ki\u2026\u201d diye g\u00fcl\u00fc\u015fmeyeceksiniz mesela. Ay\u0131pt\u0131r\u2026 Suriye Arap Cumhuriyeti\u2019nin lideri Be\u015far Esat \u201cZalimin ba\u015f\u0131n\u0131 koparaca\u011f\u0131z, Hatay\u2019daki Habib-i Neccar camii \u015ferifinde cumay\u0131 ed\u00e2 edece\u011fiz\u201d gibi s\u00f6zler s\u00f6ylese ho\u015funuza gider mi? Adamca\u011f\u0131z\u0131n benim saptayabildi\u011fim en sert s\u00f6z\u00fc \u015fudur: \u201cBa\u015f\u0131m\u0131za ne geldiyse T\u00fcrkiye\u2019nin izledi\u011fi politikalar y\u00fcz\u00fcnden geldi.\u201d Yine sava\u015f zaman\u0131nda Meclis\u2019te milletvekili d\u00f6vd\u00fcrmek, muhalefete \u201cal\u00e7aks\u0131n\u0131z, namussuz ve \u015ferefsizsiniz\u201d diye h\u00f6yk\u00fcrmek zaten b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f olan i\u00e7 cepheyi iyice daralt\u0131r, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131n b\u0131y\u0131k alt\u0131ndan g\u00fclmesine yol a\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n
Avrupa\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck korkusu olan g\u00f6\u00e7men sorununu bir enstr\u00fcman gibi kullanmak maksad\u0131yla s\u0131n\u0131r kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131ktan sonra, \u201cAtina\u2019y\u0131 ve Avrupa\u2019y\u0131 \u0130dlib\u2019e ba\u011flad\u0131k\u201d diyerek, giri\u015fti\u011finiz asker\u00ee harek\u00e2ta Avrupa\u2019n\u0131n mecburen destek olaca\u011f\u0131 gibi \u00e7ocuksu hayallere kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131, ger\u00e7eklikten tamamen kopmu\u015f oldu\u011funuzu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya g\u00f6stermeyeceksiniz.<\/p>\n\n\n\n
Bunca esip g\u00fcrlemenin ard\u0131ndan Moskova\u2019da biraz mahcup ve a\u015f\u0131r\u0131 empatik bir tutumla (sakinle\u015ftirici verdiler herhalde!) ate\u015f-kes istemek ve \u201cOrtam\u0131 yumu\u015fatal\u0131m\u201d demek nas\u0131l bir asker\u00ee ve diplomatik deh\u00e2n\u0131n tecellisidir? \u201cRejim\u201din So\u00e7i mutabakat s\u0131n\u0131rlar\u0131na \u00e7ekilmesinden, 35 km\u2019lik tampon b\u00f6lgeden hemen vazge\u00e7tik. Suriye\u2019yi fethetmeyece\u011fiz, \u00e7ok g\u00fczel. Fetih yerine M4 Karayolu\u2019nun kuzeyinde ve g\u00fcneyinde Ruslarla devriye atarak 6. km derinli\u011finde g\u00fcvenlik koridoru tesis edece\u011fiz. Anla\u015f\u0131lan, o b\u00f6lgede Ruslarla birlikte do\u011fal m\u00fcttefikimiz gibi duran HT\u015e vah\u015filerini tasfiye edece\u011fiz. \u201cRejim\u201din ne yapaca\u011f\u0131, F\u0131rat do\u011fusundaki b\u00f6lgenin ne olaca\u011f\u0131, Suriye\u2019nin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn nas\u0131l sa\u011flanaca\u011f\u0131, ate\u015f-kesin s\u00fcresi belli de\u011fil. Bizi kuca\u011f\u0131na oturtmaya \u00e7al\u0131\u015fan al\u00e7ak Yankee\u2019nin ve \u201cHain Albion\u201dun (\u0130ngiltere) b\u00f6lgenin tezg\u00e2h\u0131nda nas\u0131l bir fitne fesat dokudu\u011funu da bilmiyoruz, hepsiyle i\u015f tutmaya devam ediyoruz. Say\u0131n Reis Moskova\u2019dayken Dolmabah\u00e7e Saray\u0131\u2019nda Jeffrey\u2019i a\u011f\u0131rl\u0131yoruz. \u00c7ok y\u00f6nl\u00fc diplomasi! II. Abd\u00fclhamit\u2019in b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerle oyna\u015fma siyasetini uyguluyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Ruslar\u0131n bize son bir f\u0131rsat verdikleri anla\u015f\u0131l\u0131yor. Bu f\u0131rsat\u0131 nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, dilimize ve elimize nas\u0131l h\u00e2kim olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rece\u011fiz. Fakat son tahlilde T\u00fcrkiye\u2019nin Devlet\u2019in diline vuran vahim yap\u0131sal sorunu mutlaka \u00e7\u00f6zmesi gerekiyor. \u00c7ok ge\u00e7 olmadan. Veryans\u0131ntv<\/em>, 06. 03. 2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yavuz Alogan Diplomasi incelik ve derinlik gerektirir. \u00d6nemli devlet adamlar\u0131 yurtd\u0131\u015f\u0131 resm\u00ee seyahatlere \u00e7\u0131karken k\u0131sa bir e\u011fitimden ge\u00e7erler. Gidecekleri \u00fclkenin dilinde birka\u00e7 basit laf s\u00f6ylemeyi ve s\u00f6yleneni anlamay\u0131 \u00f6\u011frenirler: te\u015fekk\u00fcr ederim ekselans, iyi g\u00fcnler majesteleri, yolculu\u011fumuz iyi ge\u00e7ti, han\u0131mefendi nas\u0131llar vs. gibi. Dil \u00f6zellikle \u00f6nemlidir. Hi\u00e7 unutmam, Demirel uzun bir aradan sonra, 1991\u2019de … <\/p>\n