{"id":1432,"date":"2023-07-21T09:31:24","date_gmt":"2023-07-21T07:31:24","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1432"},"modified":"2023-07-21T09:31:24","modified_gmt":"2023-07-21T07:31:24","slug":"kuresel-oyuncular","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1432","title":{"rendered":"K\u00dcRESEL OYUNCULAR"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"645\" src=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Ci.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1433\" srcset=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Ci.jpg 900w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Ci-419x300.jpg 419w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Ci-768x550.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n<p>Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda Putin\u2019i Hitler\u2019e benzeten bat\u0131 medyas\u0131, Kremlin y\u00f6netiminin i\u00e7eriden \u00e7\u00f6z\u00fclme belirtileri g\u00f6stermesi \u00fczerine Joe Biden\u2019\u0131 Woodrow Wilson\u2019a benzetmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 <em>Foreign Affairs<\/em> (18 Temmuz 2023) yapt\u0131: \u201cABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden, t\u0131pk\u0131 Ba\u015fkan Woodrow Wilson\u2019\u0131n 1918&#8217;de sava\u015f sonras\u0131 Almanya i\u00e7in bir vizyon form\u00fcle etmesi gibi, Putin sonras\u0131 Rusya&#8217;n\u0131n &nbsp;ana hatlar\u0131n\u0131 ortaya koymal\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Max Bergmann imzal\u0131 yaz\u0131 ABD\u2019nin 1918\u2019de Almanya\u2019n\u0131n teslim olmas\u0131ndaki rol\u00fcn\u00fc abart\u0131yor. Wilson\u2019\u0131n sava\u015f\u0131n son sahnesinde s\u00f6ylediklerini Almanlar\u0131n teslim olmas\u0131na yol a\u00e7an \u201cpek \u00e7ok etkenden biri\u201d olarak g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6rt y\u0131l s\u00fcren sava\u015f s\u0131ras\u0131nda \u0130mparator\u2019a ve \u015eans\u00f6lye\u2019ye ra\u011fmen \u00fclkeyi fiilen y\u00f6neten Alman generalleri 29 Eyl\u00fcl\u2019de Hindenburg Hatt\u0131 yar\u0131l\u0131nca sava\u015f\u0131 kaybettiklerini, II. Reich\u2019\u0131n sona erdi\u011fini anlam\u0131\u015flard\u0131. Y\u00f6netimi sivillere b\u0131rakarak geri \u00e7ekildiler. \u015eans\u00f6lye Georg von Hertling\u2019den silah b\u0131rakma g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini ba\u015flatmas\u0131n\u0131 istediler.<\/p>\n\n\n\n<p>Woodrow Wilson bu noktada devreye girdi. Alman \u0130mparatoru ve generallerle bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmesi yap\u0131lamazd\u0131. Galipler ancak Alman halk\u0131n\u0131n ger\u00e7ek temsilcileriyle muhatap olabilirlerdi.&nbsp; Almanya\u2019da monar\u015finin yerine daha kabul edilebilir, makul bir h\u00fck\u00fcmet istiyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Almanya\u2019n\u0131n durumu \u015fimdiki Rusya\u2019ya benzemiyordu. Muazzam bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k vard\u0131, halk isyan h\u00e2lindeydi. Bankalar iflas etmi\u015f, hiper enflasyon azm\u0131\u015f, tay\u0131nlar azalm\u0131\u015ft\u0131. O s\u0131rada M\u00fcnih\u2019te Oswald Spengler ad\u0131nda gen\u00e7 bir bilim adam\u0131 \u201cdaha s\u0131cak olan tavana yak\u0131n olmak i\u00e7in sandalyesini masan\u0131n \u00fczerine koyarak mum \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 <em>Bat\u0131n\u0131n \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc<\/em> &nbsp;adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n son b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bitirirken bu apokaliptik [k\u0131yamet benzeri] ruh h\u00e2lini \u00f6zetledi\u201d (Claus P. Fischer, <em>Nazi Almanyas\u0131-Yeni Bir Tarih,<\/em> ALFA 2020, s.63).&nbsp; Spengler\u2019in&nbsp; \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f h\u00e2lindeki Bat\u0131 tasviri &nbsp;daha sonra Nazilerin demokrasiye son verme gerek\u00e7elerini takviye edecekti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130deolojilerin y\u00fckselerek \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, aray\u0131\u015f dolu, &nbsp;her yerde isyanlar\u0131n patlak verdi\u011fi \u00e7ok heyecanl\u0131 bir d\u00f6nemdi. Bir yanda Alman militarizmi a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7ilikle kayna\u015farak canlan\u0131yor, \u00f6te yanda Lenin ve Tro\u00e7ki Alman kom\u00fcnistlerinden i\u015f\u00e7i devrimi bekliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Rusya\u2019n\u0131n halk kat\u0131nda ya\u015famakta oldu\u011fu \u00f6l\u00fcm sessizli\u011fine hi\u00e7 benzemiyor. Putin\u2019in \u201ckovulmas\u0131\u201d h\u00e2linde bu derin sessizli\u011fin nas\u0131l bir patlamaya d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fini kimse bilmiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Almanya\u2019da nihayet Wilsongillerin dedi\u011fi oldu.&nbsp; 1919\u2019da &nbsp;d\u00fcnyan\u0131n en demokratik anayasalar\u0131ndan biri olan Weimar anayasas\u0131 &nbsp;kabul edildi, Versay Antla\u015fmas\u0131 a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 ve sava\u015f tazminatlar\u0131yla \u00fclkenin can\u0131na okudu.&nbsp; Almanlar, Wilson\u2019\u0131n \u00fcnl\u00fc 14 Maddesi\u2019nin kendilerine de uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Hitler 1933\u2019ten sonra&nbsp; ad\u0131m ad\u0131m hem anayasay\u0131 hem de antla\u015fmay\u0131&nbsp; yok edecekti. &nbsp;Ekonomisi \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f, ordusu da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f, i\u00e7 cephesi bozulmu\u015f bir \u00fclkede anayasal demokrasinin i\u015flemeyece\u011fi kan\u0131tland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Foreign Affairs<\/em>, Putin\u2019den sonra Rusya\u2019da da benzer dramatik geli\u015fmelerin olabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Rusya\u2019n\u0131n zay\u0131flat\u0131lmas\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 tavizlere zorlanmas\u0131 sertlik yanl\u0131s\u0131 bir ekibin iktidar\u0131 almas\u0131na, t\u0131pk\u0131 Versay sonras\u0131 Almanya\u2019da Nazi Partisi\u2019nin y\u00fckseli\u015fi gibi bir duruma yol a\u00e7abilir, diyor. &nbsp;Bat\u0131\u2019da sert bir Rus milliyet\u00e7isinin Putin\u2019in yerini alabilece\u011fi kanaatinin yayg\u0131n oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. \u201cFakat Putin zaten sert bir milliyet\u00e7i\u201d diyerek, ne fark eder demeye getiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015f\u0131 bitirmeleri, Ukrayna\u2019n\u0131n egemenli\u011fini kabul etmeleri, Bat\u0131\u2019yla gerilimi d\u00fc\u015f\u00fcrmeleri ve Putin\u2019i kovmalar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00fclkelerinin yenilgi ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015ften esirgenece\u011fine ili\u015fkin Ruslara g\u00fcvence verilmesini tavsiye ediyor. Fakat Wilson\u2019\u0131n \u015eubat 1918\u2019de cezaland\u0131r\u0131c\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n olmayaca\u011f\u0131na dair Almanlara verdi\u011fi s\u00f6z\u00fcn havada kald\u0131\u011f\u0131na de\u011finmiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131n\u0131n tamam\u0131ndan Prigojin ayaklanmas\u0131n\u0131n ABD\u2019de b\u00fcy\u00fck bir umut yaratt\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor: \u201cPutin\u2019in kovulaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek h\u00e2l\u00e2 zor olsa da, Prigojin d\u00fcnyaya Moskova\u2019da bile her \u015feyin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131\u201d (agy).&nbsp; Yazar birka\u00e7 yerde Putin\u2019in kontrol\u00fc kaybetti\u011fini belirtiyor. &nbsp;Onu gidici g\u00f6r\u00fcyorlar, bir muhatap \u00e7\u0131kar m\u0131 diye bak\u0131n\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Fakat, yazara g\u00f6re,&nbsp; Rusya\u2019n\u0131n sava\u015f\u0131 kaybetti\u011fine ve konumunun savunulamaz oldu\u011funa inanmas\u0131 da gerekiyor. Bu da ABD Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6zlerine de\u011fil, Ukrayna\u2019n\u0131n sava\u015f alan\u0131ndaki ba\u015far\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131. &nbsp;&nbsp;\u201cAncak ordu, se\u00e7kinler ve halk aras\u0131na bu sava\u015ftan \u00e7\u0131kman\u0131n bir yolu oldu\u011funa dair bir fikrin tohumlar\u0131 ekilirse sonu\u00e7 al\u0131n\u0131r\u201d (agy).<\/p>\n\n\n\n<p>Biden\u2019\u0131n,&nbsp; son NATO zirvesini de\u011ferlendirirken, \u201cPutin sava\u015f\u0131 \u00e7oktan kaybetti\u201d demesi, ard\u0131ndan CNN\u2019e verdi\u011fi m\u00fclakatta \u201cS\u00fcre\u00e7 devam ederken Ukrayna\u2019ya t\u0131pk\u0131 &nbsp;\u0130srail&#8217;e oldu\u011fu gibi g\u00fcvenlik ve silah sa\u011flamaya devam edece\u011fini\u201d&nbsp; (CNN, 09.07.23) s\u00f6ylemesi, &nbsp;bu ba\u011flamda anlam kazan\u0131yor. \u0130srail benzetmesi anlaml\u0131, deste\u011fin sonuna kadar s\u00fcrece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD iklim el\u00e7isi John Kerry, Hazine Bakan\u0131 Janet Yellen ve D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Antony Blinken&#8217;\u0131n \u00c7in\u2019i &nbsp;pe\u015f pe\u015fe ziyaretlerinin ard\u0131ndan,&nbsp; y\u00fcz ya\u015f\u0131ndaki fosille\u015fmi\u015f Henry Kissinger\u2019\u0131n &nbsp;d\u00fcn \u00c7in\u2019de boy g\u00f6stermesi tabloyu tamaml\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015fl\u0131 Amerikan tilkisi Kissinger, &nbsp;&nbsp;1971 y\u0131l\u0131nda&nbsp; \u00c7in Ba\u015fbakan\u0131 \u00c7u En-lay taraf\u0131ndan kabul edildi\u011fi Diayutay Konuk evinde a\u011f\u0131rlan\u0131yor. \u00c7in\u2019de bu t\u00fcrden sembolizm \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Ba\u015fka yerde de a\u011f\u0131rlayabilirlerdi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u015ei&nbsp; Cinping, \u201c\u00c7in eski dostunu, onun \u00c7in-ABD halklar\u0131n\u0131n dostlu\u011funa yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131y\u0131 unutmayacak\u201d gibi s\u00f6zlerle Kissinger\u2019\u0131 &nbsp;&nbsp;duyguland\u0131r\u0131yor. Kissinger ise \u201c\u0130ki \u00fclke aras\u0131ndaki ili\u015fkiler d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131 ve toplumlar\u0131m\u0131z\u0131n ilerlemesi bak\u0131m\u0131ndan belirleyici (merkez\u00ee) olacak,\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in\u2019in d\u0131\u015f politikas\u0131ndan sorumlu Vang-yi, \u201cABD\u2019nin \u00c7in politikas\u0131, Kissinger tarz\u0131 diplomatik bilgeli\u011fe ve Nixon tarz\u0131 siyas\u00ee cesarete ihtiya\u00e7 duyuyor\u201d s\u00f6zleriyle, \u00c7in taraf\u0131n\u0131n s\u00fcrpriz&nbsp; ziyaretin amac\u0131n\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015f oluyor (<em>Sputnik<\/em>, 20. 07. 23).<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcy\u00fck k\u00fcresel oyuncular\u0131n kap\u0131lar kapan\u0131nca ne konu\u015ftuklar\u0131n\u0131, nas\u0131l pazarl\u0131k yapt\u0131klar\u0131n\u0131,&nbsp; olas\u0131 gizli protokol\u00fcn nas\u0131l kotar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 asla bilemeyiz. Geli\u015fmelere bakarak anlayaca\u011f\u0131z. Ancak 1971\u2019deki gibi Vietnam\/Kambo\u00e7ya\/Laos hatt\u0131nda Yankee emperyalizmine kar\u015f\u0131 halk sava\u015f\u0131n\u0131n verildi\u011fi, Sovyetler Birli\u011fi ile \u00c7HC\u2019nin d\u0131\u015f politikada d\u00fc\u015fman olsalar da benzer ideolojik konumlar\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminde ya\u015fam\u0131yoruz. O ko\u015fullarda Nixon ile Mao Zedung\u2019un bir araya gelmesi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u015fok etkisi yaratm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7mi\u015fin sorunlar\u0131yla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna \u00e7\u0131kmaz\u0131 ve \u00c7in\u2019in Putin\u2019e verdi\u011fi diplomatik destek, a\u015f\u0131lmas\u0131 kolay sorunlar gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00c7in ile ABD\u2019nin anla\u015fabilece\u011fini, en az\u0131ndan payla\u015f\u0131m sorunlar\u0131n\u0131 erteleyebilece\u011fini ancak tahmin edebiliriz. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Siyas\u00ee sistemleri, rejimleri farkl\u0131 da olsa kapitalist d\u00fcnyan\u0131n en iddial\u0131 iki \u00fclkesinin giderek n\u00fckleer silahlar\u0131n kullan\u0131laca\u011f\u0131 bir kap\u0131\u015fmaya girecek yerde, yeni bir Birle\u015fmi\u015f Milletler d\u00fczeninde, en az\u0131ndan kurallar\u0131 m\u00fczakere edilmi\u015f bir k\u00fcresel ticaret sisteminde anla\u015fmalar\u0131, \u015fimdi makul ve daha yak\u0131n bir ihtimal gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. &nbsp;<em>Veryans\u0131n<\/em>, 21.07. 2023<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yavuz Alogan Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda Putin\u2019i Hitler\u2019e benzeten bat\u0131 medyas\u0131, Kremlin y\u00f6netiminin i\u00e7eriden \u00e7\u00f6z\u00fclme belirtileri g\u00f6stermesi \u00fczerine Joe Biden\u2019\u0131 Woodrow Wilson\u2019a benzetmeye ba\u015flad\u0131. A\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 Foreign Affairs (18 Temmuz 2023) yapt\u0131: \u201cABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden, t\u0131pk\u0131 Ba\u015fkan Woodrow Wilson\u2019\u0131n 1918&#8217;de sava\u015f sonras\u0131 Almanya i\u00e7in bir vizyon form\u00fcle etmesi gibi, Putin sonras\u0131 Rusya&#8217;n\u0131n &nbsp;ana hatlar\u0131n\u0131 ortaya koymal\u0131d\u0131r.\u201d &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1432\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;K\u00dcRESEL OYUNCULAR&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1432","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1432","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1432"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1432\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1434,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1432\/revisions\/1434"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}