{"id":1283,"date":"2023-01-06T11:30:26","date_gmt":"2023-01-06T09:30:26","guid":{"rendered":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1283"},"modified":"2023-01-06T11:30:26","modified_gmt":"2023-01-06T09:30:26","slug":"kriz-ortami","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1283","title":{"rendered":"KR\u0130Z ORTAMI"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"770\" height=\"540\" src=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/alogankap.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1284\" srcset=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/alogankap.jpg 770w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/alogankap-428x300.jpg 428w, http:\/\/yavuzalogan.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/alogankap-768x539.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yavuz Alogan<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; T\u00fcrkiye\u2019nin ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci 2002\u2019de ba\u015flad\u0131. Kaderi 2010 ve 2017 referandumlar\u0131yla belirlendi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;24 Ocak Kararlar\u0131\u2019yla (1980) y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan program Dervi\u015f Reformlar\u0131\u2019yla &nbsp;(2001-2002) tamamlanm\u0131\u015ft\u0131. AKP \u00f6nceden a\u00e7\u0131l\u0131p \u00f6n\u00fcne serilen yolu izleyerek ekonominin k\u00fcresel sistemle entegrasyonunu s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Bu uzun d\u00f6nemde ulusal ekonomi yok edildi, kamusal olan her \u015fey \u00f6zelle\u015ftirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu alt yap\u0131ya uygun \u00fcst yap\u0131 2010 ve 2017\u2019de yap\u0131lan anayasa de\u011fi\u015fiklikleriyle kuruldu. Birincisi yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yok etti; ikincisi ise parlamenter sistemin yerine ba\u015fkanl\u0131k sistemini getirerek rejimi de\u011fi\u015ftirdi. Her \u015feye g\u00fcc\u00fc yeten, denetimsiz tek adam rejimi b\u00f6ylece kurulmu\u015f oldu. T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomik ve siyas\u00ee entegrasyonu tamamlanm\u0131\u015f, kaderi belirlenmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Devlet b\u00fcrokrasisi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Y\u00f6netimin yerini y\u00f6neti\u015fim ald\u0131. Sosyal devlet anonim \u015firkete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bu \u015firket halk\u0131 soyan, iktidar partisinin \u00e7evresinde toplanan zenginlere servet aktaran bir bask\u0131 ayg\u0131t\u0131ndan, bir t\u00fcr mafya te\u015fkilat\u0131ndan ibaretti. Se\u00e7ilmi\u015f bakanlar\u0131n yerini atanm\u0131\u015f \u201cofis memurlar\u0131\u201d ald\u0131. &nbsp;Cumhuriyet tarihinde ilk kez l\u00fcks \u00fcr\u00fcnler satan ma\u011faza zinciri sahibinin Maliye Bakan\u0131, \u00f6zel okul sahibinin Mill\u00ee E\u011fitim Bakan\u0131, \u00f6zel hastane sahibinin Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu sistem d\u0131\u015far\u0131dan dayat\u0131ld\u0131, y\u00f6nlendirildi ve denetlendi. B\u00f6ylece ekonomisi ve siyas\u00ee sistemiyle Latin Amerika \u00fclkelerini and\u0131ran d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 bir yap\u0131 kurulmu\u015f oldu. Tabandan gelebilecek her t\u00fcrl\u00fc muhalefetin yolu kesildi, sendikalar zay\u0131flat\u0131ld\u0131 ve sesleri kesildi. Siyas\u00ee toplumun tamam\u0131 bu yap\u0131y\u0131 zaman\u0131n ruhuna uygun bir ger\u00e7eklik olarak benimsedi, uyum sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Siyasalla\u015fm\u0131\u015f \u0130sl\u00e2m bu yap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn hegemonik ideolojisini olu\u015fturdu. B\u00fct\u00fcn siyas\u00ee toplum Cumhuriyet ideolojisinin tam kar\u015f\u0131t\u0131 olan siyas\u00ee \u0130slam\u2019\u0131n hegemonik konumuna a\u00e7\u0131ktan r\u0131za g\u00f6sterdi. Siyasetin dili de\u011fi\u015fti; laik, d\u00fcnyevi s\u00f6ylemin yerini din\u00ee s\u00f6ylem ald\u0131; tarikat ve cemaatler sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri olarak benimsendi, holdingle\u015fmelerine, halk e\u011fitimini ele ge\u00e7irmelerine, dindar ve cahil bir&nbsp; nesil yeti\u015ftirmelerine izin verildi ya da sessiz kal\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Laiklik ilkesi tamamen terk edildi. &nbsp;Devrim Kanunlar\u0131\u2019n\u0131 savunman\u0131n su\u00e7 say\u0131lmas\u0131 ve a\u011f\u0131r cezaya tabi olmas\u0131 Anayasa\u2019n\u0131n 174. Maddesi\u2019nde yap\u0131lacak k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fikli\u011fe kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sistemi yerle\u015ftirme \u00e7abas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ulusal kimli\u011fini belirsizle\u015ftirdi; \u00fcniter devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n sorgulanmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Saray rejimi Cumhuriyet\u2019in b\u00fct\u00fcn ana hatlar\u0131n\u0131 bozdu, yerle\u015fik olan ve halk\u0131n y\u00fcz y\u0131ld\u0131r benimsedi\u011fi, ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fi b\u00fct\u00fcn temel ilkeleri yerinden oynatt\u0131, b\u00f6ylece halk kitleleri aras\u0131nda uzla\u015fmaz \u00e7eli\u015fkiler yaratt\u0131 ve muazzam bir \u00e7at\u0131\u015fma potansiyeli olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u015eimdi bu sistemin i\u00e7inde (sistemin i\u00e7inde!) bir genel se\u00e7im yap\u0131lacak.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Se\u00e7imi kazanan parti ya da partiler koalisyonu son yirmi y\u0131lda a\u00e7\u0131lan yolu stabilize edecekler, asfaltlay\u0131p \u0131\u015f\u0131kland\u0131racaklar, \u00e7ukurlar\u0131 dolduracaklar, bord\u00fcr ta\u015flar\u0131n\u0131 boyay\u0131p her \u015feyi cil\u00e2layacaklar, tali yollar\u0131 t\u0131kayacaklar ve ayn\u0131 yolda devam edecekler.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu restorasyonu se\u00e7imi kazanmas\u0131 halinde Saray yapacak. Ekonomideki kaosu devlet m\u00fcdahalesiyle d\u00fczenlemeye \u00e7al\u0131\u015facak, anas\u0131r-\u0131 \u0130sl\u00e2m (birden fazla \u0131rk, milliyet vs\u2019den olu\u015fan \u0130slam \u00fcmmeti) anlay\u0131\u015f\u0131yla &nbsp;yeni bir \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci\u201d ba\u015flatacak, muhalefet partilerini bask\u0131 alt\u0131na al\u0131p Saray\u2019\u0131n etraf\u0131nda toplayarak hen\u00fcz tam olarak kuramad\u0131\u011f\u0131 \u0130sl\u00e2mc\u0131 diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc yerle\u015ftirecek ve toplumu en k\u00fc\u00e7\u00fck birimlerine kadar denetim alt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015facak. D\u0131\u015f politikada ABD ve Rusya\u2019y\u0131 dengeleme politikas\u0131n\u0131 son ana kadar s\u00fcrd\u00fcrecek; kendi rejiminin me\u015fruiyetini kabul ettirmek i\u00e7in her iki tarafa taviz verecek.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Se\u00e7imleri kazanmas\u0131 h\u00e2linde benzer bir restorasyonu Alt\u0131l\u0131 Masa yapacak. Ekonomiyi IMF ve D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019na ba\u011flayacak, servetin ak\u0131\u015f y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirerek kendi zenginler s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 yaratacak; AB perspektifini yeniden a\u00e7acak; Avrupa Yerel Y\u00f6netimler \u00d6zerklik \u015eart\u0131\u2019n\u0131 eksiksiz uygulayacak; dinsel, etnik ve cinsel b\u00f6l\u00fcnme s\u00fcre\u00e7lerini ilerletecek, \u201cT\u00fcrkiyeli\u201d kavram\u0131n\u0131 getirecek ve anadilde e\u011fitimi ba\u015flatacak. &nbsp;D\u0131\u015f politikada ABD\u2019nin ve AB\u2019nin yan\u0131nda, Rusya\u2019n\u0131n ve \u00c7in\u2019in kar\u015f\u0131s\u0131nda yer alacak.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Her iki cephe de iktidara kendi anayasas\u0131yla gelecek. \u0130lk D\u00f6rt Madde anayasadan \u00e7\u0131kar\u0131lacak, Devrim Kanunlar\u0131\u2019n\u0131 unutturmak i\u00e7in her \u015fey yap\u0131lacak.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; AKP\u2019den ba\u015flayarak b\u00fct\u00fcn siyas\u00ee partilerin son yirmi y\u0131l i\u00e7inde d\u0131\u015far\u0131dan kurguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da komplolarla d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, s\u00fcrekli i\u00e7 operasyonlardan ge\u00e7irildi\u011fini, k\u00fcresel sermayenin \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun h\u00e2le getirildi\u011fini ve d\u0131\u015f ba\u011flant\u0131larla y\u00f6nlendirildi\u011fini; AKP\u2019nin \u00f6zellikle 15 Temmuz\u2019dan sonra iktidarda kalmak i\u00e7in Atlantik cephesini memnun etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken Rusya kart\u0131n\u0131 daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde oynamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu ba\u011flamda unutmamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Cumhuriyet tarihinde ilk kez yabanc\u0131 istihbarat \u00f6rg\u00fctleri b\u00fct\u00fcn teknik kapasitelerini kullanarak bir genel se\u00e7imde rol oynayacak.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Se\u00e7imlerde muhalefet partileri Devlet\u2019le yar\u0131\u015facaklar. Kendi partisinin kadrolar\u0131n\u0131 devlet olarak \u00f6rg\u00fctleyen Saray se\u00e7imlere kendi yarg\u0131\u00e7lar\u0131yla, kendi polisiyle, medyas\u0131yla girecek.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u00d6rg\u00fctl\u00fc ve g\u00fc\u00e7l\u00fc fakat se\u00e7men taban\u0131 giderek daralan y\u0131pranm\u0131\u015f iktidar ile \u00f6rg\u00fcts\u00fcz ve se\u00e7men taban\u0131 giderek geni\u015fleyen muhalefetin; kendisini iktidarda kalmaya mecbur hissetti\u011fi i\u00e7in giderek akl\u0131n\u0131 kaybeden bir iktidar ile normal yollardan iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmeyi ve elde tutmay\u0131 umut etti\u011fi i\u00e7in giderek i\u015ftah\u0131 artan muhalefetin se\u00e7imlerde kap\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na kriz etkenidir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <em>Foreign Policy<\/em> dergisi, se\u00e7im ortam\u0131n\u0131n \u201ckan g\u00f6l\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015fmeyi vaat etti\u011fi\u201dni yazd\u0131. D\u0131\u015far\u0131dan bakanlar 2023 se\u00e7imini d\u00fcnya dengelerini de\u011fi\u015ftirecek \u00f6nemde g\u00f6r\u00fcyorlar ve emperyalist mihraklar s\u00f6m\u00fcrge valisi edas\u0131yla utanmazca lider tayin etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Miad\u0131 dolan Reis\u2019i yenisiyle de\u011fi\u015ftirmek istiyorlar, adaylar\u0131 inceliyorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin geldi\u011fi yer buras\u0131d\u0131r. Kendini y\u00f6netmeyi beceremeyen \u00fclkeyi d\u0131\u015far\u0131dan y\u00f6netirler. Her t\u00fcrl\u00fc provokasyon ve komployla, kanl\u0131 olaylarla siyas\u00ee ortam\u0131 bi\u00e7imlendirirler. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sinan Ate\u015f suikast\u0131n\u0131 bu ba\u011flamda g\u00f6rmek gerekir. Bu siyas\u00ee cinayetin Cumhur \u0130ttifak\u0131\u2019n\u0131 hedef ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u0130ttifak\u2019\u0131n MHP kanad\u0131n\u0131 &nbsp;&nbsp;karga\u015faya s\u00fcr\u00fcklemek, kutupla\u015fmalar\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in tertip edildi\u011fini anl\u0131yoruz. Olay\u0131n \u00f6rtbas edilmesi ve siyas\u00ee malzeme olarak kullan\u0131lmas\u0131 krizi a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131racak ve yeni provokasyonlara zemin haz\u0131rlayacakt\u0131r. &nbsp;Benzer olaylar\u0131n tezg\u00e2hlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak malzemenin bollu\u011fu, tarafs\u0131z bir Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 makam\u0131n\u0131n ve Devlet\u2019i temsil eden MGK gibi siyaset \u00fcst\u00fc kurumlar\u0131n yoklu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, se\u00e7im \u00f6ncesinde ve hemen sonras\u0131nda \u00fclkenin her t\u00fcrl\u00fc provokasyona sonuna kadar a\u00e7\u0131k kalaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Halk kitleleri kriz d\u00f6nemlerinde dikkat kesilirler, k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frenirler ve kendilerine yak\u0131n bulduklar\u0131, g\u00fcven duyduklar\u0131 g\u00fc\u00e7lere destek verirler. T\u00fcrkiye uzun s\u00fcre mevcut siyas\u00ee partilere ve siyaset akt\u00f6rlerine mecbur ve mahk\u00fbm kalamaz. &nbsp;<em>Veryans\u0131n<\/em>, 06. 01. 2023<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yavuz Alogan &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; T\u00fcrkiye\u2019nin ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci 2002\u2019de ba\u015flad\u0131. Kaderi 2010 ve 2017 referandumlar\u0131yla belirlendi. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;24 Ocak Kararlar\u0131\u2019yla (1980) y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan program Dervi\u015f Reformlar\u0131\u2019yla &nbsp;(2001-2002) tamamlanm\u0131\u015ft\u0131. AKP \u00f6nceden a\u00e7\u0131l\u0131p \u00f6n\u00fcne serilen yolu izleyerek ekonominin k\u00fcresel sistemle entegrasyonunu s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Bu uzun d\u00f6nemde ulusal ekonomi yok edildi, kamusal olan her \u015fey \u00f6zelle\u015ftirildi. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu alt yap\u0131ya uygun &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/yavuzalogan.com\/?p=1283\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;KR\u0130Z ORTAMI&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1283","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1283","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1283"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1283\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1285,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1283\/revisions\/1285"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1283"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1283"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yavuzalogan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1283"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}